Wednesday, March 29, 2017

Cassini: The Grand Finale

Αφού πέρασα που πέρασα, ευκαιρία να σηκώσω κι ένα εντελώς καινούργιο ποστ, για τη χρονιά που ξεκίνησε.
Η αλήθεια είναι ότι το είχα στο (γενικότερο) πλάνο εδώ και καιρό, όχι τόσο για το "ποδαρικό" όσο για το γεγονός καθεαυτό:
Αναφέρομαι στο Cassini, του οποίου η αποστολή πλησιάζει στο τέλος της.

Ήδη ξεκίνησε η αλλαγή στην τροχιά του σκάφους, και στις 22 Απριλίου του 2017 θα ετοιμαστεί για το "Grand Finale".
Αρχικά λοιπόν θα ολοκληρώσει 22 συνολικά τροχιές, διάρκειας έξι ημερών η καθεμιά, ανάμεσα στον πλανήτη και το εσωτερικό άκρο των δακτυλίων.
Στη συνέχεια, θα εισέλθει στην ανώτερη ατμόσφαιρα του πλανήτη όπου και θα καεί.

Φυσικά, η αποστολή έχει ήδη ξεπεράσει σε διάρκεια αλλά και σε έργο τον αρχικό σχεδιασμό, κατά πολύ.
Μεγάλο τμήμα είχα καλύψει από το spaceballz, τον καιρό εκείνο που ενημέρωνα τακτικά το μπλογκ:)
Σε κάθε περίπτωση μας αφήνει ένα φοβερά πλούσιο υλικό από το οποίο είναι μάλλον δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς κάτι.
Εντελώς υποκειμενικά και αυθαίρετα, μια εικόνα από τον Οκτώβριο του 2016:

Image Credit: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute


Ο δορυφόρος Πανδώρα, πίσω από τους δακτυλίους, με τον F να ξεχωρίζει.
Είναι ίσως μια από τις εικόνες που αποτυπώνει πολύ παραστατικά την πολυπλοκότητα και την έκταση του μακρυνού αυτού συστήματος. Αν λάβουμε υπ όψιν και την πρόοδο από την έναρξη του προγράμματος Voyager, παίρνουμε μια ιδέα του από που ξεκινήσαμε, που φτάσαμε αλλά και πόσο κοντά στην αφετηρία είμαστε ακόμα.


Και κάπου εδώ, για άλλη μια φορά καταλήγουμε στο ότι δεν είναι τόσο δύσκολο να αποκτήσει κανείς μια αίσθηση του μέτρου, λίγο πιο κοντά στην πραγματικότητα.
Με το φιλοσοφημένο αυτό ποστ, το spaceballz καλωσορίζει το νέο έτος και σας εύχεται πολλές καλές περιστροφές.

*May the Schwartz be with you ;D


Tuesday, January 24, 2017

28 Ιανουαρίου 2017: Κινέζικη Πρωτοχρονιά

*Το γνωστό,  παλιό ποστ, για την Κινέζικη Πρωτοχρονιά, που φέτος γιορτάζεται στις 28 Ιανουαρίου. 
Όταν στο συγκεκριμένο ποστ το μοναδικό σχόλιο είναι "μάθαμε από τη Citronella για το κινέζικο ωροσκόπιο", τότε τα πιθανά σχόλια είναι πολλά - αλλά όπως λέει και ο Chandler Bing: 'too many jokes'. Οποιαδήποτε απόπειρα συνεννόησης-διευκρίνισης-ζωγραφικής είναι καθαρά σπατάλη χρόνου και ενέργειας.
Γι αυτό και απλά εξακολουθώ να ανασύρω παλιές σημειώσεις, για όσους τύχει να βρουν κάτι ενδιαφέρον. Καλή ανάγνωση και, μια που δεν σήκωσα καινούργιο ποστ ούτε την Πρωτοχρονιά, καλό υπόλοιπο χρονιάς σε οποιοδήποτε ημερολόγιο προτιμάτε :)



Οι Κινέζοι χρησιμοποιούν ένα μεικτό ηλιακό - σεληνιακό ημερολόγιο (σε αντίθεση πχ με το δυτικό, ηλιακό ημερολόγιο).
Τι σημαίνει αυτό : το Κινέζικο έτος είναι ηλιακό, δηλαδή ο χρόνος που χρειάζεται η Γη για να διαγράψει μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον Ήλιο.
Μάλιστα, το ηλιακό έτος είναι τροπικό, καθώς εξαρτάται από την (εαρινή, στην περίπτωσή μας) ισημερία.




Οι μήνες είναι σεληνιακοί, δηλαδή ένας μήνας είναι το διάστημα από την μια Νέα Σελήνη ως την επόμενη (περίπου 29 μέρες).
Δηλαδή η πρώτη του μηνός είναι πάντα η ημέρα που έχουμε Νέα Σελήνη.

Τώρα, ξέρουμε πως στο δυτικό ημερολόγιο, για να μας "βγουν" οι μέρες προσθέτουμε μια εξτρά ημέρα στον Φεβρουάριο, κάθε 4 έτη.
Στο κινέζικο ημερολόγιο αντίστοιχα προστίθεται ένας ολόκληρος μήνας, κάθε 2-3 έτη.

//Το γιατί "δεν βγαίνουν" οι μέρες, είναι ακριβώς η διαφορά ανάμεσα στο αστρονομικό έτος και το ημερολογιακό έτος.
Π.χ. το έτος στο Γρηγοριανό ημερολόγιο έχει οριστεί στις 365.2425 μέρες, ή 146,097 σε έναν κύκλο 400 ετών.
Κατασκευάστηκε δε ακριβώς έτσι ώστε να έχει την ελάχιστη δυνατή απόκλιση από το τροπικό έτος, που έχει 365.242 μέρες, με διαφορά μερικών λεπτών.
Όσο για την έστω και ελάχιστη διαφορά, οφείλεται στην μετάπτωση του άξονα περιστροφής της Γης.

Για να γυρίσουμε στο Κινέζικο Ημερολόγιο : ο επιπλέον μήνας, εξασφαλίζει ότι η χειμερινή ισημερία περιέχεται στον 11ο μήνα.

Έτσι, με όλες αυτές τις συνθήκες, τελικά η Κινέζικη Πρωτοχρονιά αντιστοιχεί στο Γρηγοριανό Ημερολόγιο σε μια ημερομηνία ανάμεσα στις 21 Ιανουαρίου και 20 Φεβρουαρίου, ενώ η αρχή της Άνοιξης,Lichun, είναι στις 4-5 Φεβρουαρίου.


*Τέλος για την ονομασία :
Υπάρχει βέβαια η σε όλους μας οικεία ονοματολογία σύμφωνα με τα 12 ζώα του Κινέζικου Ωροσκοπίου.
Για το κινέζικο ημερολόγιο, φέτος ξεκινάει το έτος 4714 και η χρονιά του Κόκκορα.Ίσως η πρώτη μας εξοικείωση με την εν λόγω ονοματολογία ήταν μέσα από την μουσική και πάλι*.

Τέλος υπάρχει το σύστημα Stem-Branch, όπου τα έτη ονομάζεται σε 60-ετείς κύκλους.
Έτσι, το όνομα ενός έτους επαναλαμβάνεται κάθε 60 χρόνια. Φέτος είναι το 8 έτος στον 60ετή κύκλο που διανύουμε με όνομα guĭ-sì  (Water Snake).

Φέτος είναι το 8 έτος στον 60ετή κύκλο που διανύουμε με όνομα Ding You (Fire Rooster/ Red Fire Chicken).

Και εδώ εμάς μας ενδιαφέρουν τα Μαθηματικά :
το 60 προκύπτει ως ελάχιστο κοινό πολ/σιο του 10 και 12, καθώς στο σύστημα αυτό οι ονομασίες δίνονται ως συνδυαμός 10 ουρανίων και 12 γήινων στοιχείων.
Το πήρα όμως απόφαση : για το ξεχωριστό νούμερο 60 θα υπάρξει και ξεχωριστό ποστ!

Για όσους θέλουν να γιορτάσουν την Κινέζικη Πρωτοχρονιά, προτείνω ένα χάρτινο φαναράκι ή ένα tangram - και, παρά το ότι είμαι γνωστή λάτρις των PC games, ωστόσο αξίζει τον κόπο η κατασκευή με χαρτί, όπως γίνεται αιώνες τώρα.

Οδηγίες εδώ για φαναράκι

και εδώ για tangram



Σε κάθε περίπτωση: 
Have fun!


*Don't bother asking for explanations
She'll just tell you that she came
In the year of the cat




Tuesday, December 13, 2016

Geminids Meteor Shower 2016 (13-14/12)

(Όπως πάντα, ξανασηκώνω το σχετικό παλιότερο ποστ με τις απαραίτητες προσθήκες)


Comet 17P/Holmes and Geminid meteor. 
Photo by Mila Zinkova/ Wikimedia Commons.


Η βροχή μετεωριτών Geminids (Διδυμίδες), που ήδη μπορούμε να παρατηρήσουμε, θα βρίσκεται στο αποκορύφωμα τη νύχτα της 13 (προς 14) Δεκεμβρίου.
Ονομάζονται έτσι γιατί φαίνεται να προέρχονται από τον αστερισμό των Διδύμων (Gemini), δεν είναι όμως απαραίτητο να μπορεί κανείς να εντοπίσει τον αστερισμό για να παρακολουθήσει τους μετεωρίτες.

Το 2016 λοιπόν θα έχουμε κάποιο εμπόδιο
 στην παρατήρηση μας από το φως της Σελήνης. Ωστόσο, πολλοί από τους διάττοντες έχουν αρκετά έντονη λαμπρότητα, οπότε αν πετύχουμε κάποιον έντονο μπορεί να υπερνικήσει το φως της Σελήνης.

Η διαφορά
από τους δημοφιλείς Περσείδες είναι ότι οι Geminids μας συναντούν μέσα στον Δεκέμβριο, όπου στο Βόρειο Ημισφαίριο είμαστε στην καρδιά του χειμώνα και το κρύο είναι απαγορευτικό.



Για τους τολμηρούς πάντως, εφοδιαστείτε με κουβέρτες και ..τα μάτια σας!
Δεν χρειάζεται να έχετε κυάλια, αρκεί να αρχίσετε να κοιτάτε τον ουρανό κατά το βράδυ, μετά τις 9.

Το βασικό είναι να βρίσκεστε μακρυά από τα φώτα της πόλης - ιδανική η εξοχή.
Επειδή δε η σελήνη βρίσκεται στο πρώτο τέταρτο και θα έχει δύσει από νωρίς, το φως της δεν θα εμποδίσει την παρατήρηση.


Όσο για ιστορικά στοιχεία : οι Geminids παρατηρήθηκαν πρώτη φορά το 1862, η παρουσία τους είναι δηλαδή αρκετά πιο πρόσφατη από τους Λεοντίδες ή τους Περσείδες.
Καθώς οι περισσότερες βροχές μετεωριτών οφείλονται σε κομήτες, μετά τον αρχικό εντοπισμό τους οι επιστήμονες άρχισαν να ψάχνουν για τον κομήτη από όπου προέρχονται.

Μόλις το 1983 o IRAS (Infrared Astronomical Satellite)της NASA εντόπισε ένα περίεργο αντικείμενο που κινούταν στην ίδια τροχιά με τους μετεωρίτες.

Όμως το αντικείμενο τελικά αποδείχτηκε ότι είναι όχι κομήτης αλλά αστεροειδής.
Ο 3200 Phaethon βρίσκεται σε ελλειπτική τροχιά, σε απόσταση 0.15 AU από τον Ήλιο
Το πώς ακριβώς τμήματα του αστεροειδή μπορεί να μετατραπούν σε βροχή μετεωριτών δεν είναι ακόμα εντελώς ξεκάθαρο.


(Και για όποιον αντιγράψει χωρίς να αναφέρει πηγή.. μη ξεχάσετε να μας το εξηγήσετε με δικά σας λόγια μετά;)


Tuesday, November 15, 2016

17-18 Νοεμβρίου: Λεοντίδες

Credit & Copyright: Jerry Lodriguss



Έφτασε και πάλι το ετήσιο ραντεβού με ένα από τα πιο θεαματικά και αγαπημένα φαινόμενα που μπορούμε να παρατηρήσουμε στον νυχτερινό ουρανό:
Οι Λεοντίδες, η βροχή διαττόντων που παρατηρείται συνήθως στις 17/11 κάθε χρόνο και οφείλεται σε μια στενή αλλά μεγάλης πυκνότητας λωρίδα σκόνης που αφήνει ο Κομήτης Temple-Tuttle.
Ο Temple-Tuttle περνάει κοντά από τον Ήλιο μια φορά κάθε 33 χρόνια - για καλή μας τύχη, η τροχιά του διασταυρώνεται με αυτήν της Γης όταν η Γη βρίσκεται από την άλλη πλευρά του Ήλιου και έτσι δεν υπάρχει κίνδυνος σύγκρουσης.

Σε κάθε τέτοια διέλευση του ο κομήτης τροφοδοτεί με νέα σωματίδια την περιοχή από όπου περνάει, και καθώς αυτά εισέρχονται με πολύ μεγάλη ταχύτητα (70km/sec) στην Γήινη ατμόσφαιρα όποτε η Γη διασταυρωθεί μαζί τους, προκαλούν λάμψεις στον ουρανό.
Καθώς δε η λάμψη φαινεται να προέρχεται από τον αστερισμό του Λέοντα, ονομάζονται Λεοντίδες.
Έτσι, για να τους εντοπίσουμε αρκεί να θυμηθούμε να κοιτάξουμε για το "ανάποδο ερωτηματικό"




Για το 2016: Το φαινόμενο θα είναι ορατό κυρίως 2-3 ώρες πριν το ξημέρωμα της 17ης (και 18ης) Νοεμβρίου.
Η Σελήνη φέτος δεν θα μας διευκολύνει  στην παρατήρηση, καθώς θα βρίσκεται περίπου στο 82%.

Το peak μπορεί να φτάσει  τους 20 μετεωρίτες ανά ώρα.
Όπως ξέρουμε βέβαια, το να προβλέψει κανείς πόσο έντονο θα είναι το φαινόμενο, ουσιαστικά είναι αδύνατο γιατί δεν γνωρίζουμε πόσο πυκνό τμήμα της ουράς θα διασχίσουμε.
Σίγουρα δεν αναμένεται κάτι αντίστοιχο με το 2002, που είχαμε και πάνω από 1000 μετεωρίτες την ώρα.






Leonids and Leica
Credit - Copyright: Juan Carlos Casado and Isabel Graboleda

Η φωτογραφία αυτή έχει βγει στο ανατολικότερο σημείο της Ιβηρικής χερσονήσου, το Cape Creus, το 2002.
Η σκυλίτσα των ιδιοκτητών, διακρίνεται να χαζεύει και αυτή το θέαμα.
Το όνομα της, Leica.



*Καθώς, όπως είπαμε, η περίοδος τού Temple-Tuttle είναι 33 χρόνια, κάποιες χρονιές το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο.
Διαβάστε λοιπόν τι συνέβη τη νύχτα της 13ης Νοεμβρίου 1833, ή αλλιώς "The Night the Stars Fell".

[εδώ
και εδώ  -  links που όπως με πληροφόρησε αναγνώστης/ρια στα σχόλια δεν δουλεύουν πλέον, αλλά μην ανησυχείτε: φυσικά σας το ξαναβρήκα :) ]

Τέλος, αν το κρύο είναι (όπως σε μας εδώ) απαγορευτικό για να την βγάλετε στο μπαλκόνι, μπορείτε να ακούσετε τους μετεωρίτες:
λεπτομέρειες εδώ.


*Ζωντανή μετάδοση από το SLOOH: εδώ.







 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.