Thursday, November 30, 2006

Virtual Moon


Trouble in ISS

Απέτυχε η προσπάθεια διόρθωσης της τροχιάς του ISS, όπως αναφέρουν ειδησεογραφικά πρακτορεία από την Μόσχα.
Η διόρθωση αυτή είναι απαραίτητη ώστε να μπορεσει να προσεγγίσει το Discovery, το οποίο θα ξεκινήσει για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στις 7 Δεκεμβρίου.
Ωστόσο οι Ρώσοι μηχανικοί δεν κατάφεραν σημερα να ανεβάσουν την τροχιά παρά 1,5Km ενώ το απαιτούμενο είναι 7km.
Αιτία, βλάβη στις μηχανές που ακόμα δεν γνωρίζουμε πού οφείλεται.

Στις 2 Δεκεμβρίου θα γίνει νέα προσπάθεια, καθώς το αποτέλεσμα θεωρείται καθοριστικό για την επιτυχία ή μη της αποστολής Discovery.


Postcards from Mars

Nέες εικόνες έστειλε το Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) με την κάμερα High Resolution Science Imaging Experiment (HiRISE).

Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνεται το σημείο όπου είχε προσεδαφιστεί το Opportunity αλλά και η παρακάτω εντυπωσιακή φωτογραφία.
Οι κυματισμοί που βλέπουμε είναι οι σκοτεινοί αμμόλοφοι που βρίσκονται στον Κρατήρα Russell και τα εκατοντάδες μικρά κανάλια στις πλαγιές τους.


HiRISE Image PSP_001440_1255


Wednesday, November 29, 2006

Εκρηκτικός γαλαξίας

Εκρήξεις supernova με συχνότητα πολύ μεγαλύτερη από το συνηθισμένο παρατηρούνται στον γαλαξία NGC 1316.

Μόνο μέσα σε 5 μήνες εντοπίστηκαν δυο εκρήξεις, ενώ δυο ακόμα είχαν εντοπιστεί τα τελευταία 26 χρόνια.
Αυτό είναι ο μεγαλύτερος αριθμός supernova σε τόσο μικρό διάστημα.


Πιθανή εξήγηση ; Ο NGC 1316 (σε απόσταση 80 εκ. ετών φωτός από την Γη), έχει καταπιεί σπειροειδής γαλαξίες με αποτέλεσμα την έκλυση νεφών αερίων και τη γέννηση νέων τεραστίων άστρων.
Αρκετές τέτοιες συγχωνεύσεις σημειώθηκαν γύρω στα 3 δισ. χρόνια πριν, και μία ακόμα μικρότερης έντασης μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια έτη πριν.


Image:NASA/Swift/Stefan Immler
Οι εκρήξεις που παρατηρήθηκαν στις 19 Ιουνίου (αριστερό βέλος) και 5 Νοεμβρίου(δεξιά) 2006.
Η φωτεινή κηλίδα στο κέντρο είναι ο πυρήνας του γαλαξία, ενώ στην άκρη αριστερά διακρίνεται ένα άστρο.


Tuesday, November 28, 2006

Συνεχίζεται η έρευνα για τον Surveyor.

H NASA ζήτησε την συνδρομή της ESA στην προσπάθεια εντοπισμού του Mars Global Surveyor (MGS).

Eνώ οι επιστήμονες της NASA δήλωσαν ήδη ότι ο Surveyor ίσως και να έχει χαθεί οριστικά, ωστόσο δεν σταματούν τις προσπάθειες να τον εντοπίσουν.

Αρχικά είχαν δώσει οδηγίες στον Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) να προσπαθήσει να φωτογραφήσει τον Surveyor ανάμεσα στις 17 και 20 Νοεμβρίου. Οι φωτογραφίες δεν έδειξαν τίποτα, ωστόσο αυτό μπορει να οφείλεται σε αλλαγή της τροχιάς του MGS.
Στη συνέχεια η NASA χρησιμοποίησε και το Opportunity, πάλι χωρίς αποτέλεσμα. Σε λίγες εβδομάδες θα βοηθήσει και το δίδυμο όχημα του Opportunity, το Spirit το οποίο μόλις βγήκε από την κατάσταση "χειμερίας νάρκης", που είχε τεθεί σε safe mode για εξοικονόμηση ενέργειας.

Προς το παρόν λοιπόν το Mars Express της ESA θα βοηθήσει στις έρευνες με την High Resolution Stereo Camera που διαθέτει. Θα φωτογραφήσει την ευρύτερη περιοχή στην οποία υπολογίζουν ότι βρίσκεται ο Surveyor, ελπίζοντας αυτήν τη φορά.να έχουμε αποτέλεσμα. Δεν είναι ακόμα καθορισμένη η ακριβής ημερομηνία, πάντως το νωρίτερο δυνατό είναι στις 7 Δεκεμβρίου.


Εντοπισμός Μαύρης Τρύπας

Το Διαστημικό Παρατηρητήριο Ακτίνων-γ, Integral, της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA), εντόπισε πρόσφατα μια σπάνια εκπομπή ποσοτήτων ακτίνων-γ. Το τεράστιο ποσό ενέργειας οδηγεί τους επιστήμονες να θεωρούν ότι πρόκειται για μαύρη τρύπα

Η έκρηξη έγινε αντιληπτή στις 17 Σεπτεμβρίου 2006, στο κέντρο του Γαλαξία.
Αρχικά η φωτεινότητα άυξανε επί λίγες μερες, για να αρχίσει μετά να μειώνεται σταδιακά, επί εβδομάδες. Αυτή είναι η λεγόμενη καμπύλη φωτός, την οποία μελέτησαν οι επιστήμονες και συγκρίνοντας το σχήμα της με στοιχεία που έχουν , καταλήγουν ότι η έκρηξη προέρχεται από ένα δυαδικό σύστημα.

Στις εικόνες του Integral, η περιοχή του Γαλαξία πριν και μετά (εκεί που δείχνει το βέλος) την έκρηξη nova IGR J17497-2821.






Credits: ESA/ISDC/IBIS/R.Walter


Μια συνοπτική, κατανοητή και εντυπωσιακή παρουσίαση για το τι είναι μια μαύρη τρύπα, στο λινκ.


Monday, November 27, 2006

Anders Celsius 1701-1744

Σαν σήμερα, στις 27/11/1701 γεννήθηκε ο Anders Celsius, του οποίου το όνομα είναι γνωστό σε όλους μας και μάς θυμίζει θερμοκρασία. Ο Celsius ωστόσο, έχει ένα πολύ πλούσιο έργο που περιλαμβάνει γεωγραφικές μετρήσεις (σε μια εποχή που δεν διέθεταν τα σημερινά όργανα ακριβείας) αλλά και πολλές αστρονομικές παρατηρήσεις.

Γεννημένος στην Uppsala της Σουηδίας, και Καθηγητής Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο της Uppsala από το 1730 ως το 1744, δεν έμεινε ωστόσο κλεισμένος στο γραφείο του αλλά ταξίδεψε από το 1732 έως το 1735, για να επισκεφτεί πολλά σημαντικά παρατηρητήρια στην Γερμανία, Ιταλία και Γαλλία.


Ήταν στη Γερμανία, και συγκεκριμένα στη Νυρεμβέργη, το 1733 όπου δημοσίευσε μια συλλογή από 316 παρατηρήσεις σχετικές με το Βόρειο Σέλας (aurora borealis).
Μάλιστα με τη βοήθεια μιας πυξίδας έδειξε ότι τα αίτια που το προκαλούν είναι μαγνητικά.




Image Credits : NASA


Περισσότερα βιογραφικά στοιχεία εδώ.


Φταίνε οι καταιγίδες?

Οι δακτύλιοι του Κρόνου τον καθιστούν έναν από τους πιο εντυπωσιακούς πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος. Ένα αξιοπερίεργο φαινόμενο είναι οι κηλίδες, σαν μουντζούρες, που εμφανίζονται περιστασιακά στους δακτυλίους και μετά εξαφανίζονται.
Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμα τι τις προκαλεί.






Μια απάντηση επιχείρησε να δώσει ο Geraint Jones του Ιστιτούτου Max Planck της Γερμανίας, ο οποίος τις αποδίδει σε πολύ ισχυρές καταιγίδες στην ατμόσφαιρα του Κρόνου.
Με ένταση 10,000 φορές μεγαλύτερη από αυτήν των γήινων, οι κεραυνοί παράγουν δέσμες ηλεκτρονίων που απωθούνται με δύναμη από την επιφάνεια προς τους δακτυλίους και τους "βομβαρδίζουν" με κόκκους ηλεκτρικά φορτισμένης σκόνης.

Οι επιστήμονες συμφωνούν ως προς το σκέλος της ηλεκτρικά φορτισμένης σκόνης, χωρίς ωστόσο να έχουν καταλήξει στην προέλευσή της.
Οι μετεωρίτες αποκλείονται καθώς θεωρείται εξαιρετικά απίθανο αρκετοί μετεωρίτες να συγκρουστούν διαδοχικά με τους δακτυλίους, στο ίδιο μάλιστα σημείο.

Η θεωρία των καταιγίδων είναι ακόμα κάτι εντελώς υποθετικό, καθώς δεν έχουν σημειωθεί σχετικές παρατηρήσεις. Ωστόσο θα εξηγούσε πολλά αινιγματικά χαρακτηριστικά των κηλίδων και συμβαδίζει με όσα γνωρίζουμε για τα αποτελέσματα των καταιγίδων στην Γη.


Οι κηλίδες εντοπίστηκαν πρώτη φορά από τα Voyager I και ΙΙ όταν πέρασαν κοντά από τον Κρόνο το 1980 και 81.
Ανάμεσα στο 1998 και το 2004, όταν το Cassini έφτασε στον Κρόνο, δεν υπήρχε κανένα ίχνος τους. Εμφανίστηκαν ξανά τον Σεπτέμβριο του 2005 οπότε και φωτογραφήθηκαν από το Cassini.


Sunday, November 26, 2006

Το πρώτο Web Video Chat με το Διάστημα.

Η ESA και η T-Online (μεγαλύτερος γερμανικός ISP) έχουν προγραμματίσει το πρώτο Video Chat με το Διάστημα.
Την Τρίτη 28 Νοεμβρίου και ώρα 20:15 GMT (22:15 ώρα Ελλάδος), οι συνδρομητές της Τ-Online θα μπορέσουν να συνομιλήσουν μέσω video chat με τον Αστροναύτη Thomas Reiter, ο οποίος βρίσκεται στον ISS (Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) σε ύψος 400km από την Γη.

Εδώ το σχετικό λινκ στο portal της T-Online.


Friday, November 24, 2006

Venus

Καθώς η τύχη του Surveyor μάς απασχόλησε τόσο έντονα τον τελευταίο καιρό, μάς δόθηκε συγχρόνως κι η ευκαιρία να συνειδητοποιήσουμε ότι ο κόκκινος πλανήτης έχει γίνει σιγά σιγά ένας όχι τόσο μακρυνός μας γνώριμος.


Φαίνεται πως έρχεται η σειρά να γνωρίσουμε καλύτερα και την Αφροδίτη.
Αποστολή σκάφους, με το όνομα Vesper, προγραμματίζει λοιπόν η NASA για το 2015. Με σκοπό να ερευνηθεί κυρίως η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης, ώστε να μπορέσουμε να καταλάβουμε την σύστασή της και το πώς αλλάζει.
Σκοπός, να απαντηθεί ένα βασικό ερώτημα : τι πήγε τόσο λάθος, και δεν μπορεί να υπάρξει ζωή στην Αφροδίτη.

Η Αφροδίτη θεωρείται "δίδυμη αδερφή" της Γης καθώς έχουν ίδιο περίπου μέγεθος και βρίσκεται στον Ήλιο ελάχιστα πιο κοντά από όσο η Γη. Έτσι, σε παλαιότερες εποχές οι επιστήμονες είχαν την ελπίδα ότι κάτω από τα πυκνά σύννεφα που την περιβάλλουν θα υπάρχει ίσως ζωή.
Κάτι που διαψεύστηκε με τις πρώτες αποστολές σκαφών κατα την δεκαετία του '60 οπότε είδαμε πως όχι απλά δεν υπάρχει ζωή, αλλά οι συνθήκες εκεί είναι φοβερά αφιλόξενες.

Ατμόσφαιρα με πίεση περίπου 100πλάσια από αυτήν της Γης, σύννεφα που περιέχουν το δηλητητριώδες θειϊκό οξύ και θερμοκρασία (στην επιφάνεια) πάνω από 800 βαθμών Fahrenheit (~420 C), με λίγα λόγια περιβάλλον εχθρικό.
Και όμως είναι πιθανό λίγο μετά την δημιουργία τους, η Αφροδίτη και η Γη να είχαν παρόμοιες κλιματικές συνθήκες.

Η πρόκληση λοιπόν αυτή τη στιγμή για τους επιστήμονες είναι να απαντήσουν στο πώς τελικά οι δυο πλανήτες είχαν τόσο διαφορετική εξέλιξη.


Ultraviolet Venus
Credit: Pioneer Venus Orbiter Team, NASA


Thursday, November 23, 2006

In the beginning

Ένα νέο πολύ ισχυρό τηλεσκόπιο έρχεται από χτες να βοηθήσει στην προσπάθεια να αποκτήσουμε μια ιδέα για τις πρώτες στιγμές μετά το Big Bang.
Σε ένα από τα ψηλότερα βουνά του Μεξικού, το LMT (Large Millimeter Telescope) έχει ως σκοπό να εντοπίσειηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που είναι γνωστή ως χιλιοστομετρικά κύματα (millimeter waves), και που εκπέμφθηκε 13 δις χρόνια πριν, όταν σχηματίστηκαν τα πρώτα άστρα.

Όπως είπε κατά την τελετή των εγκαινίων ο Jose Guichard, διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αστροφυσικής :

This telescope ... will allow us to make fundamental discoveries about the formation and evolution of galaxies, about the formation and evolution of stars, and about the origin of the universe itself

Πρόκειται για μια συνεργασία των Η.Π.Α. και του Μεξικού. Το τηλεσκόπιο έχει αξία 128 εκ. δολλαρίων και είναι εγκατεστημένο στη Sierra Negra σε υψόμετρο 4,580m (και μάλιστα στην κορυφή ενός σβησμένου ηφαιστείου).


Tuesday, November 21, 2006

So this is goodbye

"We may have lost a dear old friend and teacher"
(Michael Meyer)





Τέλος εποχής

Μετά από πάνω από δυο εβδομάδες σιωπής του Surveyor, οι επιστήμονες της NASA εμφανίστηκαν πλέον παραιτημένοι, στην σημερινή ενημέρωση του τύπου από τη , μάλλον πρέπει να αποχαιρετήσουμε τον Surveyor.

Οι προσπάθειες εντοπισμού του θα συνεχιστούν ως το τέλος του χρόνου, σε μικρότερη ωστόσο κλίμακα.

Mε 240,000 φωτογραφίες του κόκκινου πλανήτη σε διάστημα μιας δεκαετία, προσέφερε περισσότερες πληροφορίες από οποιοδήποτε άλλο όχημα στον Άρη.

Ολόκληρη η ανακοίνωση της NASA μαζί με λινκ για κάποιες επιπλέον φωτογραφίες


"It is an extraordinary machine that has done things the designers never envisioned despite a broken wing, a failed gyro and a worn-out reaction wheel. The builders and operating staff can be proud of their legacy of scientific discoveries and key support for subsequent missions," said Tom Thorpe, project manager for Mars Global Surveyor at JPL.


Monday, November 20, 2006

spaceballz

Παίζοντας golf στο διάστημα? Την επόμενη Τετάρτη και ώρα 23:00 GMT, ο Κοσμοναύτης Mikhail Tyurin θα βγει για την προγραμματισμένη βόλτα του στο διάστημα, εκεί τριγύρω από τον ISS (του οποίου είναι μέλος του πληρώματος).

Το πρώτο πράγμα λοιπόν που θα κάνει , θα είναι να χτυπήσει ένα ..μπαλλάκι του golf, το οποίο θα..

εδώ οι απόψεις διίστανται.

*Οι μεν Αμερικανοί υποστηρίζουν ότι μέσα σε 2-3 ώρες το μπαλλάκι (βάρους 3 γραμμαρίων) θα μπει στην ατμόσφαιρα της Γης όπου θα καεί χωρίς να απειλήσει κανένα σκάφος.
*Οι Ρώσοι όμως λένε ότι μπορεί να παραμείνει σε τροχιά μέχρι και επί 3 χρόνια, αποτελώντας έτσι κίνδυνο για τα σκάφη - πολύ περισσότερο όταν τον Δεκέμβριο προβλέπεται αποστολή νέου διαστημικού σκάφους στον ISS.

Ο λόγος για αυτό το διαστημικό σόου? Ένα διαφημιστικό καναδικής εταιρείας που κατασκευάζει μπαστούνια του golf.


Sunday, November 19, 2006

Parallax

Μιλώντας για τους εξωπλανήτες, μια μέθοδος για τον υπλογισμό της απόστασής τους είναι με τη βοήθεια της παράλλαξης.


Ο απλός ορισμός - περιγραφή: Η παράλλαξη είναι η φαινομενική μετατόπιση ενός αντικειμένου σε σχέση με κάποιο μακρυνό επίπεδο, η οποία οφείλεται στην μετατόπιση του παρατηρητή.



Ας πάρουμε λοιπόν έναν παρατηρητή στην Γη, έναν σχετικά κοντινό αστέρα και στο φόντο τα πιο μακρυνά αστέρια.
Καθώς η Γη κινείται γύρω απο τον Ήλιο, η θέση του αστέρα Α φαίνεται να μετατοπίζεται, αν προβάλλουμε στο φόντο (δηλαδή στα πολύ μακρυνά αστέρια).

*Πολύ απλά είναι σαν αυτό που συμβαίνει αν φέρουμε το δάχτυλό μας πολύ κοντά στην μύτη και το κοιτάξουμε διαδοχικά πρώτα με το αριστερό μάτι κλειστό, μετά με το δεξί. Το δάχτυλο δεν έχει μετακινηθεί αλλά έτσι νομίζουμε.



Ας ξαναγυρίσουμε στο Διάστημα. Η Γη (Γ) κινείται γύρω από τον Ήλιο(Η) , έστω* σε κυκλική τροχιά με ακτίνα α, και διαγράφει έναν πλήρη κύκλο σε διάστημα ενός έτους.
Αν λοιπόν σήμερα βρίσκεται σε ένα σημείο Γ, τότε σε 6 μήνες από σήμερα θα βρίσκεται στο αντιδιαμετρικό σημείοΓ1, και θα έχει σημειώσει την μέγιστη (οριζόντια) μετατόπιση. Και φυσικά η μετατόπιση αυτή θα είναι ίση με την διάμετρο του κύκλου, δηλαδή 2α (ΓΓ1).




Αν φέρουμε το ύψος ΑΗ, θα είναι ίσο με d, δηλαδή την απόσταση του Άστρου Α από τον Ήλιο Η.

Παράλλαξη είναι η γωνία p, που σχηματίζει η ΑΓ με την ΑΗ και εφόσον το ΓΗA είναι ορθογώνιο, ισχύει

εφp = (ΓΗ)/(ΑΗ) = α/d

Αυτή είναι η ετήσια παράλλαξη.

Επειδή η Παράλλαξη p είναι πολύ μικρή, μπορούμε να θεωρήσουμε εφp =p (σε ακτίνια), οπότε ο τύπος γράφεται τελικά
p= α/d.


Το d είναι η απόσταση του Αστέρα σε parsec, δηλαδή "parallax of one arc second".
1 parsec ορίζεται ως η απόσταση από την Γη ενός Αστέρα που έχει παράλλαξη 1 arcsecond (δευτερόλεπτο της μοίρας).
(σε απλά ελληνικά, 3.26 έτη φωτός ή 3.086x1016 μέτρα)


*Η ακτίνα α δεν ειναι παρά η απόσταση της Γης από τον Ηλιο , που ορίζεται ως 1au (astronomical unit) και ίση περίπου με 150 εκατομμύρια km - για την ακρίβεια η μέση απόσταση, καθώς η τροχιά της Γης δεν είναι κυκλική αλλά ελλειπτική.
Και το α είναι περίπου ο μεγάλος ημιάξονας της έλλειψης.

Με δεδομένο ότι η απόσταση της Γης απο τον Ήλιο δηλαδή το α είναι σταθερό, η παράλλαξη μπορεί να είναι ορατή μέσα σε κάποια όρια.

Δηλαδή με αυτήν την μέθοδο μπορούμε να υπολογίσουμε αποστάσεις αστέρων έως 50parsec.



Η πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία, ήταν το 1838 από τον Friedrich Wilhelm Bessel, όταν μέτρησε την απόσταση έως τον 61 Cygni χρησιμοποιώντας ηλιόμετρο.


Εκτός από την παράλλαξη αστέρα, μπορούμε με την ίδια διαδικασία να υπολογίσουμε την παράλλαξη του Ηλίου αλλά και της Σελήνης.
Για την τελευταία υπολογισμούς έκαναν ο Αρίσταρχος ο Σάμιος, ο Ίππαρχος και αργότερα ο Πτολεμαίος.

Στην εποχή μας, το 1989 μπήκε σε τροχιά ένας δορυφόρος με το όνομα Ίππαρχος, για να υπολογίσει παραλλάξεις κοντινών άστρων.


Saturday, November 18, 2006

Ερμής


Η διέλευση του Ερμή της 8ης Νοεμβρίου, από το Hinode.
Η μικροσκοπική μάυρη κουκκίδα ακριβώς εκεί που δείχνει το βέλος είναι ο Ερμής.
Χρειάστηκε να κοιτάξω λίγα δευτερόλεπτα για να την εντοπίσω, καθώς ο Ήλιος στο φόντο φαίνεται εντυπωσιακός.

Περισσότερες φωτό εδώ.


Friday, November 17, 2006

Σκοτεινή Ενέργεια

Νέες φωτογραφίες του Hubble, δείχνουν ότι η σκοτεινή ενέργεια υπήρχε στο Σύμπαν ως και 9 δισεκατομμύρια χρόνια πριν (υπενθυμίζεται ότι η ηλικία του Σύμπαντος υπολογίζεται στα 13.7 δισ. χρόνια).

Τα νέα αυτά δεδομένα επιβεβαιώνουν την υπόθεση του Albert Einstein για την ύπαρξη μιας απωθητικής δύναμης (που ασκεί αρνητική πίεση) και προέρχεται από το Σύμπαν.
Η σκοτεινή ενέργεια επιβεβαιώνει την θεωρία του επιταχυνόμενου Σύμπαντος.
Δηλαδή ενός Σύμπαντος που διαστέλλεται και μάλιστα με διαρκώς αυξανόμενο ρυθμό.


Οι παρατηρήσεις έγιναν με βάση 23 από τους πιο απομακρυσμένους supernova που έχουν εντοπιστεί.




Στην φωτογραφία, στην επάνω σειρά φαίνονται 5 supernova (αστρικές εκρήξεις), μαζί με τους γαλαξίες τους.
Η κάτω σειρά δείχνει τους ίδιους γαλαξίες, πριν ή μετά τις εκρήξεις των αστέρων. Οι εκρήξεις συνέβησαν απο 3.5 ως 9 δις χρόνια πριν.

Οι Αστρονόμοι χρησιμοποίησαν τους supernova για να μετρήσουν τον ρυθμό διαστολής του Σύμπαντος και να καθορίσουν έτσι το πώς αυτός επηρρεάζεται από την δύναμη που ασκεί η σκοτεινή ενέργεια.
(Οι supernova θεωρείται ότι έχουν παντού το ίδιο απόλυτο μέγεθος, δλδ λαμπρότητα, κι έτσι χρησιμοποιούνται σαν δείκτες επιτρέποντας τον υπολογισμό πολύ μεγάλων αποστάσεων)

Η σκοτεινή ενέργεια αποτελεί περισσότερο απο 70% της ενέργειας του Σύμπαντος, ωστόσο οι γνώσεις μας σχετικά είναι ελάχιστες.


Επόμενος Σταθμός : Αστεροειδής 243 Ida

H NASA εξετάζει την ιδέα να σχεδιάσει αποστολή και μάλιστα με πλήρωμα σε κάποιον από τους αστεροειδής που βρίσκονται κοντά στη Γη.

To Constellation Program της NASA ασχολείται με αποστολές στη Σελήνη και τον ISS (Διεθνή Διαστημικό Σταθμό).
Ωστόσο οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον αν είναι εφικτή και σκόπιμη η αποστολή επανδρωμένης αποστολής σε αστεροειδή.
Ο λόγος προφανής : εκτός από το γενικότερο ενδιαφέρον που παρουσιάζουν αυτά τα ουράνια σώματα, έτσι θα μπορέσουμε να έχουμε καλύτερη εικόνα του κινδύνου που αποτελούν για τη Γη.

Οι ΝΕΑ (Near Earth Asteroids) χωρίζονται σε 3 κατηγορίες :
-Amors, που προσεγγίζουν την τροχιά της Γης από το εξωτερικό της
-Apollos, που διασταυρόνονται με την τροχιά της Γης
-Atens, που προσεγγίζουν την τροχιά της Γης από το εσωτερικό της

(αναφερόμενοι πάντοτε στην τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο)


Και οι 3 τύποι κρύβουν τον ίδιο κίνδυνο, αυτόν της σύγκρουσης με την Γη.


Όπως λέει ο Russell Schweickart, πρώην μέλος του πληρώματος του Apollo :

Public awareness regarding asteroids, via a human exploration initiative, would be helpful.
It’s an opportunity for the public to be educated in reality, not in terms of Hollywood’s version of asteroid-busting as seen in “Armageddon.”


Πιο πιθανή πάντως φαίνεται να είναι η αποστολή αρχικά μη επανδρωμένης αποστολής, όπως άλλωστε έγινε και με τη Σελήνη.


Thursday, November 16, 2006

Surveyor

2 εβδομάδες έχουν περάσει από τις 2 Νοεμβρίου , όταν ξαφνικά χάθηκε κάθε επαφή με τον Mars Global Surveyor.
Το μόνο ασθενές σήμα ήταν στις 5 Νοεμβρίου, όταν το σκάφος έστειλε ειδοποίηση ότι έχει τεθεί σε κατάσταση "safe mode".
Από τότε τίποτα νεότερο δεν υπήρξε, αλλά βέβαια η έρευνα συνεχίζεται.

O σταθμός CDSCC Tidbinbilla (κοντά στην Canberra) είναι τμήμα του Deep Space Network της NASA.
Όπως κάθε μέρα, οι επιστήμονες και σήμερα θα περιμένουν για κάποιο σήμα.

Η διαφορά είναι ότι κάποια στιγμή μέσα στο επόμενο 24ωρο, πολύ κοντά από τον Surveyor θα περάσει ένα άλλο σκάφος, ο Mars Reconnaissance. Η κάμερα που διαθέτει είναι τόσο ισχυρή ώστε μπορεί να εντοπίσει αντικείμενα πλάτους μόλις 29 εκατοστά, από τα 320km πάνω απο την επιφάνεια του Άρη όπου βρίσκεται.

Η συνάντηση θα είναι πολύ σύντομη, καθώς τα δυο σκάφη θα περάσουν το ένα δίπλα από το άλλο (σε απόσταση 150km) με ιλιγγιώδη ταχύτητα.
Αυτά τα δευτερόλεπτα θα είναι για τoν Reconnaissance η μοναδική ευκαιρία να φωτογραφήσει τον Surveyor, έτσι ώστε οι επιστήμονες στη NASA να μάθουν περισσότερα για το πρόβλημα που υπάρχει και να επιχειρήσουν να το επιδιορθώσουν.


Tuesday, November 14, 2006

Apollo 12 - σαν σήμερα


Clipper - not as in "summer of 87"



Mission name: Apollo 12


Crew: CDR. Pete Conrad, LMP Alan Bean, CMP Dick Gordon

Launch: November 14, 1969 16:22:00 UTC, Kennedy Space Center
Landing Site: November 19, 1969 06:54:35 UTC, Ocean of Storms

Spacecraft: CSM Yankee Clipper and LM Intrepid




η 1η βόλτα στο Φεγγάρι - Eva (Extra Vehicular Activity)
ο Αlan Bean καθώς φωτογραφίζει το ενδιαφέρον τοπίο..
στη συνέχεια θα περιμαζέψει και κάποια κομμάτια από το (μη επανδρωμένο) Surveyor 3 που είχε προσεδαφιστεί στη Σεληνη το 1967.

O συνοδοιπόρος του Conrad ήταν αυτός που
(εν αγνοία του)μετέφερε την πρώτη φωτογραφία του Playboy στη Σελήνη .



Lunar EVA length: 1st: 3 h 56 min 03 s
2nd: 3 h 49 min 15 s

Lunar surface time: 31 h 31 min 11.6 s
Lunar sample mass: 34.35 kg (75.729 lb)
Landing: November 24, 1969, 20:58:24 UTC



Περισσότερες φωτογραφίες εδώ.


Monday, November 13, 2006

Water on Mars

Eνώ η επικοινωνία με τον Surveyor ακόμα δεν έχει αποκατασταθεί, ο Mars Reconnaissance Orbiter μάς έχει ήδη εφοδιάσει με εξαιρετικής ευκρίνειας φωτογραφίες (χάρη στην HiRISE -High Resolution Imaging Science Experiment).
Είναι οι πρώτες που βλέπουμε καθώς έχει περάσει σε χαμηλότερη τροχιά, και έρχονται σε μια στιγμή που οι έρευνες για την ύπαρξη ή μη νερού είναι πιο εντατικές από ποτέ.

Επειδή εδώ μια εικόνα είναι πολύ παραπάνω από χίλιες λέξεις, η φωτογραφία (το μπλε είναι πάγος CO2)







Apogee

Διαβάζοντας αυτήν την λέξη, αυτόματα μου έρχεται στο νου η χαρακτηριστική εισαγωγική οθόνη κάποιων από τα πιο αγαπημένα μου παιχνίδια : Monster Bash, Cosmo's Cosmic Adventure, Crystal Caves, Duke Nukem.. να'ναι καλά το DosBox και το MoSlo, εξακολουθούν να φροντίζουν για την ψυχαγωγία μου ακόμα και σήμερα.



To "Apogee" βέβαια, όπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς είναι καθαρά ελληνική λέξη - και αν αυτό ακούγεται εντελώς "Mr Portokalos", ιδού και το σχετικό λήμμα
(απο το The Free Online Dictionary)

[French apogée, from New Latin apogaeum, from Greek apogaion, from neuter of apogaios, far from the earth : apo-, apo- + gaia, earth.]

Δηλαδή, απόγειο, και σημαίνει εκείνο το σημείο της τροχιάς ενός σώματος στο οποίο η απόστασή του από το κέντρο της Γης γίνεται μέγιστη. Το σώμα αυτό μπορεί να είναι η Σελήνη ή πχ ένας τεχνητός δορυφόρος που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από την Γη.
Περίγειο αντίστοιχα, είναι το σημείο στο οποίο η απόσταση γίνεται ελάχιστη.





Μάλιστα σχετική αναφορά υπάρχει και από τον Ιούλιο Βερν, στο Από τη Γη στη Σελήνη

Ιn point of fact, in its apogee the moon is 247,552 miles , and in its perigee, 218,657 milesonly distant;

(Σε χιλιόμετρα οι αποστάσεις είναι : 396,083 km και 349,851 km αντίστοιχα)


Μεθάυριο (15 Νοεμβρίου) το βράδυ λοιπόν, το Φεγγάρι θα βρίσκεται στο απόγειο του και σε αποσταση 405,192 km από το κέντρο της Γης.


Image Credits : NASA

Στην φωτογραφία (από το 1999) το Φεγγάρι στο περίγειο και το απόγειο αντίστοιχα.


Sunday, November 12, 2006

Βραβείο Μαθηματικών

To Βραβείο Srinivasa Ramanujan για φέτος απονεμήθηκε στην Ινδή R. Sujatha (44 ετών) του Tata Institute of Fundamental Research (TIFR).

Η Sujatha έχει ολοκληρώσει τις σπουδές της αποκλειστικά στην Ινδία, και συνεργάζεται ως συγγραφέας με τον εκδοτικό οίκο Springer.
Το βραβείο έλαβε ως αναγνώριση για το έργο της στην Θεωρία Αριθμών και τη συμβολή της στην Θεωρία Iwasawa.

Φέτος είναι η δεύτερη φορά που απονέμεται το βραβείο , το οποίο θεσπίστηκε προς τιμήν του μεγάλου Ινδού Μαθηματικού Srinivasa Ramanujan (1887-1920).

Ο Ramanujan ήταν αυτοδίδακτος, και η πρώτη του γνωριμία με τα Μαθηματικά έγινε χάρι στο βιβλίο "A synopsis of elementary results in pure and applied mathematics" του George Carr.


Sky Maps

Και μια χρήσιμη εφαρμογή που μάς επιτρέπει να δούμε τον χάρτη του ουρανού πάνω από οποιοδήποτε σημείο επιλέξουμε, και την ώρα που επιλέξουμε.

Στην εικόνα, φαίνεται ο ουρανός πάνω από την Αθήνα για απόψε στις 10 το βραδυ - στην άκρη αριστερά φαίνονται ο Κρόνος και η Σελήνη.

Η Αθήνα είναι η μόνη ελληνική πολη που έχει στη λίστα, αλλά μπορούμε εύκολα να δώσουμε συντεταγμένες για οποιοδήποτε σημείο θέλουμε.
Μια πολύ ενημερωμένη λίστα έχει ο Server του Geonet (επιλέγουμε Access GNS).


Alpha Leonis

Απόψε και αύριο γύρω στα μεσάνυχτα, η Σελήνη καθώς θα βρίσκεται στο τελευταίο της τέταρτο, θα πλησιάσει τον Κρόνο αλλά και τον Regulus σε έναν θεαματικό σχηματισμό.

Ολόκληρο τον μήνα Νοέμβριο, ο μόνος πλανήτης που διακρίνεται εύυκολα με γυμνό μάτι είναι ο Κρόνος, ο οποίος κάνει την εμφάνιση τού στο ουράνιο στερέωμα γύρω στα μεσάνυχτα.
Καθώς ο Κρόνος κινείται στον αστερισμό του Λέοντα, βρίσκεται κοντά στον Regulus ή Alpha Leonis.


Regulus σημαίνει "Μικρός Βασιλιάς". Η άλλη ονομασία του, Cor Leonis, προέρχεται από το αραβικό Kabelaced ή Al Qalb Al Asad που σημαίνει "Η Καρδιά του Λιονταριού".


Οι αρχαίοι πίστευαν πως ο αστερισμός του Λέοντα ήταν το γνωστό μας Λιοντάρι της Νεμέας, ο πρώτος δηλαδή από τους δώδεκα άθλους του ημίθεου Ηρακλή.
Για να τιμήσουν λοιπόν τον Ήρωα οι θεοί, έστειλαν τον Λέοντα στον ουρανό.



Ο Regulus βρίσκεται σε απόσταση μόλις 77 ετών φωτός και καθώς η θέση του είναι σχεδόν επάνω στην εκλειπτική, πολλές φορές καλύπτεται από τη Σελήνη.
Στην εικόνα, η εκλειπτική διαγράφεται με κόκκινες διακεκομμένες γραμμές (ενώ με κίτρινο συμβολίζονται τα όρια του αστερισμού).




Ο α του Λέοντος, μαζί με τους η και γ του Λέοντος, αλλά και τους λιγότερο φωτεινούς ζ, μ και ε του Λέοντος, αποτελούν την ομάδα αστέρων γνωστή ως το Δρεπάνι (the Sickle), και αναπαριστούν το κεφάλι και τη χαίτη του Λέοντος (ο ίδιος ο Regulus βρίσκεται στη θέση της καρδιάς του Λέοντος).

//Μέχρι το 1603 στον αστερισμό του Λέοντος συμπεριλαμβανόταν και ομάδα αστέρων που αποτελούσε την Κόμη της Βερενίκης, ωσπου αναφέρθηκε ως ξεχωριστός αστερισμός.


Ο σχηματισμός αυτός του Δρεπανιού, που φαίνεται και σαν ένα "ανάποδο" ερωτηματικό, μάς βοηθάει και στον εντοπισμό του Regulus και του Λέοντα στον ουρανό, με την βοήθεια των εσωτερικών αστεριών της Μεγάλης Άρκτου Megrez και Phad (αρκεί να τα ενώσουμε
και προεκτείνουμε την γραμμή από τη βάση).


Στην
παρακάτω φωτογραφία φαίνεται καθαρά πόσο έντονη είναι η λάμψη του Regulus - σχεδόν επισκιάζει τον γειτονικό γαλαξία Leo I, που εδώ διακρίνεται κάτω δεξιά.



Credit & Copyright: Russell Croman


Με διάμετρο 5 φορές ίση με αυτή του Ήλιου, είναι το τελευταίο αστέρι πρώτου μεγέθους και 21ο σε λαμπρότητα (350 φορές περισσότερο από τον Ήλιο).
Αυτό λοιπόν το τόσο λαμπρό αστέρι περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του με εξαιρετικά υψηλή ταχύτητα.
Έτσι, ενώ ο Ήλιος χρειάζεται 24 (γήινες) μέρες για να ολοκληρώσει μια περιστροφή, ο Regulus χρειάζεται μόλις 15.9 ώρες.

Για την ακρίβεια, βρίσκεται στο 86% της οριακής ταχύτητας, την οποία αν είχε θα κατέληγε να διαλυθεί. Σε αυτήν ακριβώς την μεγάλη ταχύτητα οφείλεται και το ωοειδές σχήμα του.

Μια ακόμα εκκεντρική λεπτομέρεια, για το αρκετά νεαρό αυτό άστρο (ηλικίας λίγων εκατοντάδων εκατομμύριων ετών) : ο άξονάς του σχηματίζει γωνία 86 μοιρών με τον Βορρά στον ουράνιο ορίζοντα - με λίγα λόγια, δείχνει προς την γραμμή που διαγράφει.

Credit: Wenjin Huang, CHARA, Georgia State University

Είναι σα να έχουμε μια ξαπλωτή σβούρα η οποία ταξιδεύει περιστρεφομένη με εξωφρενική ταχύτητα γύρω από τον εαυτό της.


Saturday, November 11, 2006

(Surveyor) out of reach?



Και κάτι δυσάρεστο. Εδώ και μια εβδομάδα η NASA έχει χάσει κάθε επικοινωνία με τον Mars Global Surveyor.
Στις 2 Νοεμβρίου, και μετά από ρυθμίσεις ρουτίνας, το σήμα του Surveyor χάθηκε εντελώς. Η NASA εξακολούθησε να μη λαμβάνει απολύτως τίποτα τις επόμενες 2 μέρες, ενώ στις 5 Νοεμβρίου έλαβε ενα πολύ ασθενές σήμα - που δείχνει ότι ο Surveyor έχει τεθεί σε safe mode.

Από τότε οποιαδήποτε επικοινωνία ήταν αδύνατη.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται σε μια από τις προγραμματισμένες του κινήσεις, καθώς όταν τα επίπεδα ενέργειας είναι χαμηλά αλλάζει τον προσανατολισμό του έτσι ώστε να μπορέσει να συλλέξει ενέργεια από τον ήλιο.
Με την αλλαγή όμως αυτή της θέσης του, γίνεται δύσκολη η επικοινωνία με τη Γη.

Περιμένοντας να αποκατασταθεί η επικοινωνία, πιθανον να ζητήσουν την συνδρομή κάποιου από τα υπόλοιπα (3) σκάφη που είναι σε τροχιά γύρω από τον Άρη.

Ο Surveyor είχε προγραμματιστεί να λειτουργήσει για περίπου 2 (γήινα) χρόνια. Στις 7 Νοεμβρίου 2006 συμπλήρωσε μια δεκαετία σε τροχιά.

Στο διάστημα αυτό συνέβαλε σημαντικά στη μελέτη του Άρη, και έστειλε πάνω από 240,000 φωτογραφίες.
Η παρακάτω βρίσκεται στην σχετική σελίδα της NASA, για τον εορτασμό της δεκαετίας του Surveyor στο διάστημα, και απεικονίζει τον Βορειο Πόλο του Άρη.



The Moon - it's fresh!

Και όμως ακόμα και το τόσο κοντινό μας Φεγγάρι μάς κρύβει εκπλήξεις!
Μετά  από σειρά παρατηρήσεων, οι επιστήμονες συμπεραίνουν πως πιθανόν να υπήρξε ηφαιστειακή δραστηριότητα στη Σελήνη ως και μόλις 10 εκατομμύρια χρόνια πριν, αλλά πιθανόν να υπάρχει ακόμα και σήμερα.
Όλα αυτά ενώ μέχρι τώρα θεωρούσαν πως κάθε δραστηριότητα είχε σταματήσει δισεκατομμύρια χρόνια πριν.





Στις φωτoγραφίες , ο γεωλογικός σχηματισμός που ονομάστηκε "Ina" και τον παρατήρησαν και οι αστροναύτες του Apollo.





*Mια άλλη όψη, στο Google Moon.  



Μεγάλη καταιγίδα στο Νότιο Πόλο του Κρόνου.




Για άλλη μια φορά ο Cassini μάς δίνει εκπληκτικές εικόνες, καθώς εντόπισε μια τεράστια καταιγίδα κοντά στο Νότιο Πόλο του Κρόνου.

Η καταιγίδα έχει πλάτος περίπου 8,000km (ίσο με τα 2/3 της διαμέτρου της Γης) ,ενώ οι άνεμοι έχουν ταχύτητα 550 km/h.



To ακόμα πιο εντυπωσιακό : η καταιγίδα φαίνεται να έχει και το χαρακτηριστικο μάτι του τυφώνα, κάτι που για πρώτη φορά εντοπίζεται εκτός Γης!



*Σχετικό βίντεο στο site της NASA (μαζί με περισσότερες λεπτομέρειες).
  Η φωτογραφία δείχνει την καταιγίδα, με διαφορετικά όργανα του Cassini







 


Thursday, November 09, 2006

Mercury Transit - Τα webcasts


Tα webcasts από την χτεσινή διέλευση του Ερμή μπροστά από τον Ήλιο, για download - αξίζει η μεγαλύτερη version για Quicktime!

Στο SOHO (δεξί κλικ και save link)

H φωτογραφία απο το TRACE


Tuesday, November 07, 2006

Mercury

η προηγούμενη έκλειψη, το 2003 - credits: Alan Fitzsimmons

Την Τετάρτη 8 Νοεμβρίου θα σημειωθεί ένα πολύ σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο, που παρατηρείται μόνο 13 φορές κάθε αιώνα.
Σε κάποια σημεία του πλανήτη (Αμερική, Αυστραλία και ανατ. Ασία) θα είναι ορατή η διέλευση του Ερμή μπροστά από τον Ήλιο .
Εμείς στην Ευρώπη είμαστε άτυχοι, ίσως έχουμε καλύτερη τύχη το 2016 που θα σημειωθεί ξανά το φαινόμενο.

Η διάρκειά του θα είναι 5 ώρες, κατά τις οποίες ο Ερμής θα φαίνεται σαν ένας μικρός μάυρος κύκλος.
Πάνως και εκεί που θα είναι ορατό το φαινόμενο, πρέπει να παρατηρηθεί μόνο με τηλεσκοπιο και εφοδιασμένο με τα κατάλληλα φίλτρα, συν τοις άλλοις για λόγους ασφαλείας όπως τονίζουν οι ειδικοί.


Μικρή παρηγοριά : θα υπάρχει Live coverage online:


NASA

Live from Hawaii

(ώρα περίπου 6:00 UTC δλδ 8:00 ώρα Ελλάδος)


Monday, November 06, 2006

NASA Pic of the day

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή σήμερα!



The Ghostly Tail of Comet SWAN
Credit & Copyright: Ray Gralak


Saturday, November 04, 2006

Sunshine

Μια που σήμερα απολαύσαμε τον Ήλιο, ευκαιρία να δούμε τις πρόσφατες (και πρώτες) φωτογραφίες απο το Hinode της Ιαπωνικής JAXA (το αντίστοιχο δλδ της NASA στην Ιαπωνία).

Ο δορυφόρος Hinode ξεκίνησε το ταξίδι του στις 22 Σεπτεμβρίου και για δυο εβδομάδες πραγματοποιύσε τις απαραίτητες ρυθμίσεις στην τροχιά του, ώστε να μπορεί να παρατηρεί τον Ήλιο χωρίς διακοπή για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Στη συνέχεια ξεκίνησε τη λήψη δοκιμαστικών φωτογραφιών.





Οπως αυτή εδώ, που δεν μάς λέει πολλά με μια πρώτη ματιά ωστόσο αυτό που φαίνεται δεν είναι παρά οι κόκκοι του Ήλιου(solar granules).
Δηλαδή μάζες καυτού αερίου, που μοιάζουν σαν τις φυσαλίδες που κάνει κάποιο υγρό που βράζει.
Μπορεί να έχουν έχουν διάμετρο 1,000 km αλλά μέχρι και 30,000km - περίπου όσο μια ολόκληρη ήπειρος στη Γη.


Η δεύτερη φωτογραφία είναι οπωσδήποτε πολύ πιο εντυπωσιακή.



Και αυτό είναι μόνο η αρχή!


Thursday, November 02, 2006

Spacewalk

Μια συνέντευξη στο Καναδικό CTV του Steve MacLean, του δεύτερου μόλις Καναδού που έχει πραγματοποιήσει διαστημικο περίπατο.
In his own words λοιπόν, για μια εμπειρία που μάλλον δύσκολα περιγράφεται..


Για να πάρουμε μια μικρή ιδέα,κι ένα βίντεο από το youtube (που αποτελεί compilation κάποιων βίντεο της NASA).






Wednesday, November 01, 2006

Hubble

Χτες Τρίτη , όπως ήταν προγραμματισμένο, σε συνέντευξη τύπου ανακοινώθηκε από τη NASA η τελική απόφαση να επιδιορθωθεί το Hubble. Έτσι, θα συνεχίσει να λειτουργεί ως το 2013 περίπου.

Mε τις νέες αυτές επιδιορθώσεις αναμένεται να φτάσει στο peak της απόδοσής του, καθώς εξαρχής σχεδιάστηκε έτσι ώστε να μπορεί να επιδιορθώνεται αλλά και να βελτιώνεται συνεχώς. Ήδη έχει μεγάλη βελτίωση από το 1990, και μετά και την ολοκλήρωση αυτής της αποστολής αναμένεται να έχει επιδόσεις 10 με 100 φορές καλύτερες, σε διάφορους τομείς.

Το όνομά του το οφείλει στον Αμερικανό Αστρονόμο Edwin Hubble, o οποίος την δεκαετία του 1920 διατύπωσε για πρώτη φορά την θέση ότι το Σύμπαν διαστέλεται.


Η αποστολή θα έχει διάρκεια 11 ημερών και είναι προγραμματισμένη για τον Μάιο του 2008, οπότε το πλήρωμα από 7 αστροναύτες θα πραγματοποιήσει την 5η επανδρωμένη αποστολή επιδιόρθωσης του Hubble.

Μάλιστα 3 από αυτούς έχουν ταξιδέψει και με την προηγούμενη αποστολή το 2002, οι :
John Grunsfeld, Scott Altman και Mike Massimino.

Για πρώτη φορά ταξιδεύουν οι Greg Johnson, Megan McArthur, Andrew Feustel και Mike Good.


Καλή Επιτυχία!



 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.