Sunday, November 12, 2006

Alpha Leonis

Απόψε και αύριο γύρω στα μεσάνυχτα, η Σελήνη καθώς θα βρίσκεται στο τελευταίο της τέταρτο, θα πλησιάσει τον Κρόνο αλλά και τον Regulus σε έναν θεαματικό σχηματισμό.

Ολόκληρο τον μήνα Νοέμβριο, ο μόνος πλανήτης που διακρίνεται εύυκολα με γυμνό μάτι είναι ο Κρόνος, ο οποίος κάνει την εμφάνιση τού στο ουράνιο στερέωμα γύρω στα μεσάνυχτα.
Καθώς ο Κρόνος κινείται στον αστερισμό του Λέοντα, βρίσκεται κοντά στον Regulus ή Alpha Leonis.


Regulus σημαίνει "Μικρός Βασιλιάς". Η άλλη ονομασία του, Cor Leonis, προέρχεται από το αραβικό Kabelaced ή Al Qalb Al Asad που σημαίνει "Η Καρδιά του Λιονταριού".


Οι αρχαίοι πίστευαν πως ο αστερισμός του Λέοντα ήταν το γνωστό μας Λιοντάρι της Νεμέας, ο πρώτος δηλαδή από τους δώδεκα άθλους του ημίθεου Ηρακλή.
Για να τιμήσουν λοιπόν τον Ήρωα οι θεοί, έστειλαν τον Λέοντα στον ουρανό.



Ο Regulus βρίσκεται σε απόσταση μόλις 77 ετών φωτός και καθώς η θέση του είναι σχεδόν επάνω στην εκλειπτική, πολλές φορές καλύπτεται από τη Σελήνη.
Στην εικόνα, η εκλειπτική διαγράφεται με κόκκινες διακεκομμένες γραμμές (ενώ με κίτρινο συμβολίζονται τα όρια του αστερισμού).




Ο α του Λέοντος, μαζί με τους η και γ του Λέοντος, αλλά και τους λιγότερο φωτεινούς ζ, μ και ε του Λέοντος, αποτελούν την ομάδα αστέρων γνωστή ως το Δρεπάνι (the Sickle), και αναπαριστούν το κεφάλι και τη χαίτη του Λέοντος (ο ίδιος ο Regulus βρίσκεται στη θέση της καρδιάς του Λέοντος).

//Μέχρι το 1603 στον αστερισμό του Λέοντος συμπεριλαμβανόταν και ομάδα αστέρων που αποτελούσε την Κόμη της Βερενίκης, ωσπου αναφέρθηκε ως ξεχωριστός αστερισμός.


Ο σχηματισμός αυτός του Δρεπανιού, που φαίνεται και σαν ένα "ανάποδο" ερωτηματικό, μάς βοηθάει και στον εντοπισμό του Regulus και του Λέοντα στον ουρανό, με την βοήθεια των εσωτερικών αστεριών της Μεγάλης Άρκτου Megrez και Phad (αρκεί να τα ενώσουμε
και προεκτείνουμε την γραμμή από τη βάση).


Στην
παρακάτω φωτογραφία φαίνεται καθαρά πόσο έντονη είναι η λάμψη του Regulus - σχεδόν επισκιάζει τον γειτονικό γαλαξία Leo I, που εδώ διακρίνεται κάτω δεξιά.



Credit & Copyright: Russell Croman


Με διάμετρο 5 φορές ίση με αυτή του Ήλιου, είναι το τελευταίο αστέρι πρώτου μεγέθους και 21ο σε λαμπρότητα (350 φορές περισσότερο από τον Ήλιο).
Αυτό λοιπόν το τόσο λαμπρό αστέρι περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του με εξαιρετικά υψηλή ταχύτητα.
Έτσι, ενώ ο Ήλιος χρειάζεται 24 (γήινες) μέρες για να ολοκληρώσει μια περιστροφή, ο Regulus χρειάζεται μόλις 15.9 ώρες.

Για την ακρίβεια, βρίσκεται στο 86% της οριακής ταχύτητας, την οποία αν είχε θα κατέληγε να διαλυθεί. Σε αυτήν ακριβώς την μεγάλη ταχύτητα οφείλεται και το ωοειδές σχήμα του.

Μια ακόμα εκκεντρική λεπτομέρεια, για το αρκετά νεαρό αυτό άστρο (ηλικίας λίγων εκατοντάδων εκατομμύριων ετών) : ο άξονάς του σχηματίζει γωνία 86 μοιρών με τον Βορρά στον ουράνιο ορίζοντα - με λίγα λόγια, δείχνει προς την γραμμή που διαγράφει.

Credit: Wenjin Huang, CHARA, Georgia State University

Είναι σα να έχουμε μια ξαπλωτή σβούρα η οποία ταξιδεύει περιστρεφομένη με εξωφρενική ταχύτητα γύρω από τον εαυτό της.


No comments:

 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.