Friday, December 28, 2007

And fly fly away



The Bird ή και Tinker Bell "βάφτισε" την εικόνα το ίδιο το ESO, το οποίο και την δημοσίευσε στο site του πρόσφατα.

Πρόκειται για μια τριπλή συγχώνευση γαλαξιών: το ζεύγος αλληλεπιδρώντων γαλαξιών ESO 593-IG 008 (ή IRAS 19115-2124) ήταν ήδη γνωστό, και γνωρίζαμε ότι βρίσκεται σε απόσταση 650 εκ. ετών φωτός.
Με τις τελευταίες παρατηρήσεις, εκτός από τους δυο σπειροειδείς εντοπίστηκε και ένας τρίτος, ακανόνιστος γαλαξίας. Μάλιστα είναι χαρακτηριστικό ότι φαίνεται να δημιουργούνται σε αυτόν άστρα με πολύ μεγάλους ρυθμούς.
Κοσμικές πτήσεις λοιπόν, δώρο για όσους ψάχνουν στα αστέρια αυτό που ονειρεύονται (ανάλογα πάντα με το τι ονειρεύεται ο καθένας..)


*Ο στίχος (του τίτλου) δανεισμένος από το Dirty Boulevard (Lou Reed - David Bowie, θα κρατάει όλα τα χρόνια αυτή η κολώνια).
Μέρες που είναι, και ο μεγαλύτερος καταναγκασμός δεν είναι οι πλαστικοί αηβασίληδες αλλά το να κοιτάμε τα αδιέξοδα και τους απολογισμούς και όλα αυτά τα αλλοπαρμένα.. μια εικόνα λοιπόν για τον Pedro που

back at the wilshire, Pedro sits there dreaming
Hes found a book on magic in a garbage can
He looks at the pictures and stares at the cracked ceiling
At the count of 3 he says, I hope I can disappear

And fly fly away, from this dirty boulevard


**Καλή Πρωτοχρονιά, η χάρη μας να φτάσει σε 2008 γαλαξίες.


Saturday, December 22, 2007

Στρουμφίστε μικροί μεγάλοι

Με ξέρετε πια: εκτός από πλούσιο εσωτερικό κόσμο, έχω και μια τάση στην φλυαρία (τι το έχω το μπλογκ αλλιώς?). Οπότε θα είχα πολλά και εμπνευσμένα (ουου..) να γράψω για το τι βλέπει ο καθένας στα άστρα, αλλά εδώ που τα λέμε ας αφήσουμε τις αναλύσεις στην ιντελλιγκέντσια.
Ευτυχώς για μάς, σε μάς είναι περιττές, ο καθένας άλλωστε βλέπει τελικά αυτό που έχει στο μυαλό του.

Υπάρχουν όμως και οι ευχάριστες εκπλήξεις, που ήδη έσκασαν μύτη σαν δωράκια για να μάς βάζουν στο κλίμα.

Ανοίγω λοιπόν πρώτη φορά Σάββατο μεσημέρι ΣΚΑΙ, και πέφτω στο Dr.Who - με τον ίδιο τον Sam Tyler John Simm παρακαλώ.
Εδώ το site, με Advent(ure) Calendar, και ετοιμαστείτε για το επόμενο επεισόδιο (αν στον ΣΚΑΙ βάλουν και το Life On Mars, ειδικά το 2nd season, θα τους βάλω τοπ στα λινκς μου, έληξε).

Από το Life On Mars δανείζομαι και έναν διάλογο που συμπυκνώνει απολογισμούς/ αποφάσεις για νέο έτος κλπ

Sam Tyler: Large whiskey please.
Nelson: [With heavy Jamaican accent] Drink ain't gonna fix things. What am I saying? I run a pub. Of course it will fix things!
Sam Tyler: I'm lost, Nelson. I'm really lost.
Nelson: [Suddenly switching to a Mancunian accent] You ain't lost, pal. You're where you are, and you have to make the best of it. It's all you can do.

(1ο επεισόδιο/1ος κύκλος)


Όσο για ευχές..
Γράψε στ'αστέρια το όνομά σου, όπως λέει και το τραγούδι. Στις γιορτές, και κάθε μέρα.




Se acerca la navidad, y a todos nos va a alegrar
el jibarito cantando aires de felicidad.

Lo lai le lo lé, lo lai le lo lá.
Aunque usted no quiera le vengo a cantar*
y a felicitar con voz de alegría
yo traigo armonía a su santo hogar
que yo traigo armonía a su santo hogar.

(*ακόμα και αν δεν θέλετε, θα σάς τραγουδήσω με χαρούμενη φωνή - λέει ο στίχος, αλλά άντε αφήνω τον El Cantante Hector Lavoe να τα πει. και με την ευκαιρία, πολλά respect στον Marc Anthony και μόνο που το επιχείρησε να υποδυθεί αυτόν τον θρύλο και να τα ακούσει φυσικά από όλους τους σχετικούς και άσχετους.
αν δείτε το μπλογκ να υπολειτουργεί θα λέμε τα κάλαντα κάπου.. ώσπου να κινδυνέψει σοβαρά ο Άρης από τον αστεροειδή, τέλη Γενάρη, θα έχουμε συνέλθει ή ίσως και όχι, αλλά προς το παρόν μπορούμε να τον απολαύσουμε.)

Χρόνια Πολλά!


Thursday, December 20, 2007

Παραμονή Χριστουγέννων: ο Άρης θα πλησιάσει την Πανσέληνο

Παρά το ότι ο τίτλος φαίνεται να βγήκε από άλλο ένα urban - legend - mail, είναι ακριβής:
Την φετεινή Παραμονή των Χριστουγέννων, ο Άρης θα βρίσκεται πολύ κοντά στην Σελήνη, που θα είναι στο 98%. Επιπλέον, θα είναι στην κοντινότερη απόσταση από την Γη για τα επόμενα 9 χρόνια (τα έχουμε ξαναπεί αναλυτικά).
Οπότε, αν θέλετε ένα ξεχωριστό βράδυ, κοιτάξτε πέντε λεπτά προς τον ουρανό.
Μια πιο γλαφυρή περιγραφή, στο site της NASA.

Από μένα, μια φωτογραφία με το Ηλιοβασίλεμα, όπως φαινόταν στις 21 Ιουλίου 2003 από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και πάνω από τον Ειρηνικό.


Image: ISS Crew

Τώρα γιατί το ηλιοβασίλεμα σε ένα ποστ για την Πανσέληνο; Γιατί κόλλησα εδώ και πολλή ώρα στο

Τhe sky above
A blaze

He walks away,
The sun goes down,
He takes the day but I'm grown
And in your way,
In this blue shade
My tears dry on their own.



Wednesday, December 19, 2007

Νέοι μικροί πλανήτες (πλανητοειδή) στα όρια του Ηλιακού μας Συστήματος

Περίπου νέοι, μια που εντοπίστηκαν πριν από 8 χρόνια (E. P. Rubenstein, C. R. Smith, L.-G. Strolger/ Kitt Peak):
πρόκειται για το σύστημα (47171*) 1999 TC36 το οποίο ανακαλύφθηκε το 1999 και είναι ένα TNO- Trans Neptunian Object. Ένα σώμα δηλαδή το οποίο περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο, σε τροχιά πέρα από τα όρια της τροχιάς του Ποσειδώνα. Σε αυτά τα όρια βρίσκονται η γνωστή μας Ζώνη Kuiper και το Νέφος Oort.

Για το συγκεκριμένο σύστημα λοιπόν, επιβεβαιώθηκε πλέον ότι είναι τριπλό, αποτελείται δηλαδή από τρία σώματα, ενώ αρχικά και για πολύ καιρό αναφέρθηκε ως δυαδικό αντικείμενο.
Σύμφωνα όμως με τον Seth Jacobson του Cornell, πρόκειται για δυο μεγαλύτερα σώματα που συνοδεύονται από ένα πολύ μικρότερο. Και τα τρία σώματα λοιπόν έχουν κοινό κέντρο βάρους γύρω από το οποίο περιφέρονται και το οποίο πιθανότατα βρίσκεται μεταξύ των δυο μεγαλυτέρων σωμάτων.
Σημειώνεται πως σχετική υποψία υπήρχε από το 2002, όταν αναφέρθηκε μικρότερος δορυφόρος που συνοδεύει το plutino TC36.

Μια που δεν μπόρεσα να βρω τίποτα άλλο σχετικό (την αναφορά βρήκα σε γερμανόφωνο site, για όποιον ενδιαφέρεται) θα κάνω update με την πρώτη ευκαιρία.
Πρόκειται για κάτι πολύ ενδιαφέρον έτσι κι αλλιώς, πολύ δε περισσότερο εφ' όσον προέρχεται από μια περιοχή που είναι τόσο κοντινή (σε σχέση με το αχανές Σύμπαν) και όμως τόσο άγνωστή μας ακόμα.
Μετά λοιπόν από την διέλευση τού Voyager 2, άλλη μια ευκαιρία να ασχοληθούμε με τα όρια του Ηλιακού μας Συστήματος.



*47171 είναι η αρίθμηση σύμφωνα με το Minor Planet Center.

**Για το τυπικόν, αναφέρω ότι η σχετική διχογνωμία για τους όρους μικρός πλανήτης - πλανητοειδές - plutino υπάρχει και σε ξενόγλωσσες δημοσιεύσεις.
Μιλάμε πάντως για μια διάμετρο περίπου 300χλμ και πυκνότητα 0.5 g/cc, το οποίο σημαίνει πως πρέπει να είναι αρκετά πορώδη σώματα.
Νεώτερα προσεχώς.


Monday, December 17, 2007

Αρχίζει ο 24ος κύκλος ηλιακής δραστηριότητας?

Φαίνεται πως επιτέλους, μετά από έναν χρόνο ηρεμίας, έχουμε κάποια ένδειξη δραστηριότητας στον Ήλιο - πιθανόν να το παρατηρήσατε ήδη αν παρακολουθείτε τις εικόνες του SOHO.


Image: SOHO
Η φωτογραφία από την 11η Δεκεμβρίου 2007


Πρόκειται για μια περιοχή σε υψηλά πλάτη (24 μοίρες Β), η οποία παρουσιάζει ανεστραμμένη πολικότητα (αντίθετη μαγνητική πολικότητα συγκρινόμενη με τον προηγούμενο ηλιακό κύκλο). Στοιχεία που είναι χαρακτηριστικά της έναρξης ενός νέου ηλιακού κύκλου, καθώς αυτήν την στιγμή βρισκόμασετε σε ένα ηλιακό ελάχιστο.
Με τον προηγούμενο κύκλο να έχει κλείσει, μετά από την έντονη δραστηριότητα και τις καταιγίδες του 2000-2003, και μετά έναν χρόνο χωρίς ηλιακή δραστηριότητα, αναμένουμε την αρχή του επόμενου, 24ου, κύκλου ηλιακής δραστηριότητας.

Τα προηγούμενα στοιχεία λοιπόν θα μπορούσαν να μας οδηγούν σε κάτι τέτοιο, με την διαφορά ότι δεν έχει παρατηρηθεί η ύπαρξη ηλιακής κηλίδας στην περιοχή.
Πρόκειται για μαγνητικά πεδία, τα οποία όμως αν τελικά σχηματίσουν μια ηλιακή κηλίδα, θα οδηγήσουν τους επιστήμονες στην ανακοίνωση έναρξης του 24ου ηλιακού κύκλου.

Την ίδια ώρα, το Ahead (το ένα από τα δυο δίδυμα σκάφη της αποστολής STEREO) έστειλε φωτογραφία ενός τεράστιου ηλιακού tsunami, το οποίο διέσχισε το μεγαλύτερο τμήμα του Ήλιου με ταχύτηες 500-1500km/sec. Πιθανότατα προκλήθηκε από μια ηλιακή έκλαμψη στην Ενεργό Περιοχή 978.

Image: SOHO

Για περισσότερα μπορείτε να παρακολουθείτε την εικόνα στο sidebar (κάτω από το O Tannenbaum).



Την παρακάτω φωτογραφία δημοσίευσε το SOHO για την επέτειο 12 χρόνων από την έναρξη της αποστολής στις 2 Δεκεμβρίου.
Μια αποστολή που παρακολούθησε σχεδόν έναν ολόκληρο ηλιακό κύκλο, όπως μπορείτε να δείτε στην εντυπωσιακή εικόνα (διάλεξα το χρυσό για να ταιριάζει με τις μέρες...:D)


Sunday, December 16, 2007

Νέα στοιχεία για την ύπαρξη κατοικίσημων πλανητών στον Gliese 581.




Νέα στοιχεία για τον αστέρα Gliese 581 και τους πλανήτες του.




Image: ESO


Δυο ανεξάρτητες μελέτες έρχονται να δημοσιευτούν σε αυτό το τεύχος του Astronomy & Astrophysics, και μια ακόμα έχει ανακοινωθεί προς δημοσίευση το επόμενο έτος, που επιβεβαιώνουν ότι ναι, τα στοιχεία που έχουμε δείχνουν όντως ύπαρξη πλανητών μέσα στην κατοικίσιμη ζώνη.

Αυτό που θεωρώ πιο σοβαρό δεν είναι τόσο αυτή η ίδια η είδηση - μού φαίνεται κάτι πολύ ενδιαφέρον και σοβαρό αλλά όχι εξωφρενικά εντυπωσιακό*.

Το πιο ουσιαστικό είναι πως πρόκειται για μια επίδειξη αλλά και επιβράβευση της δυσκολίας που έχει η διάρκεια:
η συστηματική, καθημερινή εργασία, αυτή που δεν ξέρεις καν αν θα οδηγήσει κάπου, που γίνεται αθόρυβα.
Και, όταν φτάνει η στιγμή του θριάμβου, αυτός δεν συνίσταται τόσο στα μπράβο που ακούς όσο στο wow/oh yes που θα πεις προσπαθώντας να συνειδητοποιήσεις τι έκανες.
Γι αυτό και πιο κατάλληλος τίτλος για το ποστ θα ήταν το "Κοίτα τι έκανες".

Image: Gliese 581/Digitized Sky Survey
ESO/DSS


*Εξωφρενικά εντυπωσιακή πχ ήταν η είδηση για το τμήμα του φλοιού της Γης το οποίο λείπει.
Αν τα καταφέρω πάντως και ετοιμάσω λίστα με τα best of του 07 , θα είναι και τα δυο γεγονότα μέσα.


**Η ανακοίνωση του Astronomy & Astrophysics για τον Gliese εδώ.


Friday, December 14, 2007

Martian Snowballz

Κι ενώ εδώ σε μας άρχισε - πρώτη φορά για φέτος- να χιονίζει σοβαρά, ευκαιρία να ασχοληθούμε με τον πάγο στον Άρη:

O οποίος αποτελείται από διοξείδιο του άνθρακα και είναι ημιδιαφανής, επιτρέποντας στο φως του ήλιου να τον διαπερνά και να θερμαίνει το έδαφος που βρίσκεται από κάτω του.


Image Credit: NASA/JPL/University of Arizona


Σαν αποτέλεσμα, τα στρώματα αυτά του εποχιακού πάγου τελικά εξατμίζονται bottom up.


Αυτά όλα στις πολικές περιοχές (στον Νότιο Πόλο, εδώ) που τελευταία βρίσκεται και στο επίκεντρο κυρίως μετά τις παρακάτω φωτογραφίες, με τις κηλίδες εποχιακού πάγου (πάντα σε false color)


Image Credit: NASA/JPL/University of Arizona

και τα κανάλια τα οποία θυμίζουν ιστό αράχνης και έτσι μιλάμε για Isolated araneiform Topography, δηλαδή κανάλια που μοιάζουν με ιστούς αλλά δεν είναι σε επαφή μεταξύ τους - καθώς τα χαρακτηριστικά αυτά είναι διάσπαρτα στην πολική περιοχή.

Image Credit: NASA/JPL/University of Arizona


Πιο απλά βέβαια, αναφέρονται ως Spiders - ακριβώς, the Spiders from Mars.


Wednesday, December 12, 2007

Το Voyager 2 πέρασε το Σοκ Τερματισμού

Και μάλιστα πέντε φορές, σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση στο Συνέδριο της American Geological Society.

Πιο συγκεκριμένα, την μελέτη παρουσίασε ο Eduard Stone τού California Institute of Technology, ο οποίος συμμετέχει στην επιστημονική ομάδα της αποστολής των Voyager από το 1972.
Δικαιωματικά λοιπόν παρουσίασε τα δεδομένα που έστειλε το Voyager 2 και που είναι τα πρώτα δεδομένα τα οποία έχουμε από τα σύνορα του Ηλιακού μας Συστήματος - καθώς με το δίδυμό του Voyager 1 είχαν παρουσιαστεί βλάβες στα όργανα αλλά και απώλεια δεδομένων κατά την διέλευση.

Ένα πρώτο στοιχείο λοιπόν είναι ότι το Vοyager 2 έφτασε το όριο αυτό τού σοκ τερματισμού σε απόσταση πολύ μικρότερη από τον Ήλιο από ό,τι το Voyager 1. Συγκεκριμένα, το Voyager 1 το διέσχισε στις 94 αστρονομικές μονάδες ενώ το Voyager 2 μόλις στις 84 (από τον Ήλιο).

Image: NASA


Έτσι, επιβεβαιώθηκε η υποψία ότι το Ηλιακό μας Σύστημα δεν είναι σφαιρικό, αλλά παρουσιάζει καμπή. Κάτι το οποίο οι επιστήμονες αποδίδουν στο διαστρικό μαγνητικό πεδίο, το οποίο σε αυτό το σημείο (Νότιο Ημισφαίριο) είναι όπως φαίνεται πιο ισχυρό από ό,τι σε άλλα σημεία. Ο αστρικός άνεμος πιέζει προσπαθώντας να εισέλθει στο διαστρικό πεδίο αλλά αυτό το εμποδίζει.

Image: NASA


Αυτό πιθανότα οφείλεται σε μαγνητικά πεδία που είναι υπολείμματα έκρηξης supernova που σημειώθηκε πριν από 10-20 εκ. χρόνια, σε μια περιοχή του Γαλαξία μας γνωστή ως Scorpius-Centaurus Association.


Επιπλέον το Σοκ Τερματισμού είναι ένα δυναμικό όριο: δεν πρόκειται για ένα είδος γραμμής τερματισμού την οποία διέσχισε το σκάφος, αλλά περισσότερο μοιάζει με τα κύματα στην παραλία, τα οποία καταφθάνουν διαδοχικά.
Και έτσι το Voyager 2 πέρασε αρκετές φορές από το όριο αυτό μέσα σε λίγες ημέρες.


Όσο για τα "προσεχώς", για τα επόμενα 7-10 χρόνια θα διασχίζει την ηλιόπαυση και μετά ανάλογα με τα επίπεδα ενέργειας θα μπορέσει ίσως να περάσει και στο διαστρικό μέσο.

Προς το παρόν, μπορούμε να ακούσουμε τον ήχο από τα όρια του Ηλιακού μας Συστήματος, όπως τον είχε καταγράψει το Voyager 1.
(Και εδώ περισσότεροι ήχοι.)



Tuesday, December 11, 2007

Το πρώτο Ηλιοβασίλεμα εκτός Ηλιακού Συστήματος

As long as I gaze on,
Waterloo Sunset,
I am in Paradise.

H ανακοίνωση προέρχεται από το Hubble. Με την βοήθεια του οποίου εντοπίστηκε το πρώτο συννεφιασμένο ηλιοβασίλεμα σε εξωπλανήτη, και συγκεκριμένα στον HD 189733b, περίπου 63 έτη φωτός μακρυά μας.
Όσο για το ηλιοβασίλεμα στον HD 189733b, έχει κόκκινο χρώμα.






Noctilucent Clouds

Noctilucent (Night Shining) Clouds, ή πολικά μεσοσφαιρικα νέφη: τα εντυπωσιακά νέφη που σχηματίζονται σε υψόμετρο περίπου 80km, και που μάς έχουν απασχολήσει αρκετά την χρονιά που πέρασε.


NLCs από το πλήρωμα του ISS
Image: NASA/ISS Crew


Μάλιστα τον Απρίλιο ξεκίνησε η αποστολή Aeronomy of Ice in the Mesosphere (AIM), με σκοπό να τα μελετήσει.
Ο δορυφόρος ΑΙΜ λοιπόν έστειλε τις πρώτες φωτογραφίες που δίνουν μια συνολική άποψη του φαινομένου, το οποίο το τελευταίο διάστημα εμφανίζεται συχνότερα αλλά και με περισσότερη ένταση καθώς τα νέφη είναι όλο και πιο φωτεινά.


Image: NASA/AIM


Το πιο αξιοσημείωτο είναι η μεταβλητότητά τους, καθώς αλλάζουν μορφή από μέρα σε μέρα και μερικές φορές και στην διάρκεια ωρών!
Και όλες αυτές οι νέες πληροφορίες αποκτήθηκαν μέσα στο πρώτο μόνο διάστημα παρατηρήσεων, από τις 25 Μαΐου ως τις 25 Αυγούστου 2007.

Για τα NLCs γνωρίζουμε ότι σχηματίζονται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες σε μεγάλα πλάτη, πολύ χαμηλή θερμοκρασία (-160C), εξαιρετική ξηρασία και χαμηλή πίεση.
Παρά την ονομασία τους, παρατηρούνται και χαμηλότερα (πχ τελευταία ειχαν αναφερθεί στην Βουδαπέστη).


Ένα μεγάλο ερωτηματικό βέβαια είναι η προέλευσή τους: είδαμε ότι η NASA αναφέρεται σε καυσαέρια από τα διαστημικά λεωφορεία. Μια άλλη πιθανή πηγή είναι η σκόνη από κομήτες ή από κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Τα σωματίδια στην συνέχεια ψύχονται στις συνθήκες που είδαμε, και σχηματίζουν πάγο.
Μάλιστα, η αυξανόμενη ένταση του φαινομένου συνδέεται και με την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη.

Πάντως ήδη οι επιστήμονες κάνουν λόγο για ένα είδος καιρού της μεσόσφαιρας.
Τους επόμενους μήνες, ο ΑΙΜ θα μελετήσει το φαινόμενο στο Νότιο Ημισφαίριο οπότε θα έχουμε και περισσότερες απαντήσεις.

Η πρώτη συνολική άποψη των NLCs, όπου διακρίνονται και διαφορετικές δομές από αυτές που παρατηρούμε από την Γη.
Image:NASA/AIM


*Παλιότερα σχετικά: εδώ και εδώ.


Monday, December 10, 2007

Black Hole Assault

(lol συνεχίζω με τους εμπνευσμένους τίτλους..)

Λοιπόν: ραντεβού σε μια βδομάδα, στις 17 Δεκεμβρίου για να παρακολουθήσουμε ένα ξεχωριστό πρόγραμμα της NASATV, σύμφωνα τουλάχιστον με την πολλά υποσχόμενη ανακοίνωση.


"Αstronomers will hold a media teleconference Monday, Dec. 17, at 1 pm EST* to announce the discovery of a first-of-its-kind phenomenon involving a black hole and a neighboring galaxy. Researchers made the finding by combining data from NASA's space-based telescopes and ground-based observations."

(*18:00 GMT)

Χμ.. για να δούμε.


Πιο κοντά στην σύνθεση του μανδύα της Γης;


Το έχουμε ξαναπεί πολλές φορές: Όσο συναρπαστικό είναι να προσπαθούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τους γειτονικούς μας αλλά και μακρυνούς πλανήτες, άλλο τόσο συναρπαστικό είναι να κατανοήσουμε τι συμβαίνει και στον δικό μας πλανήτη.

Και ένα από τα παλιότερα και σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τον πλανήτη μας, είναι το γιατί λείπει από τον μανδύα της Γης ένα τμήμα της ύλης που θα έπρεπε να υπάρχει.

Απάντηση λοιπόν προτείνει ο γεωφυσικός John Hernlund (UBC) με πρόσφατη μελέτη του η οποία δημοσιεύεται στο Nature.

Η Γη όπως ξέρουμε είναι κατασκευασμένη από χονδρίτες, μετεωρίτες δηλαδή που σχηματίστηκαν στα αρχικά στάδια του Ηλιακού μας Συστήματος.
Και όμως, η σύνθεση του μανδύα και του πυρήνα της Γης διαφέρουν από αυτήν του χονδρίτη.

Σύμφωνα με την μελέτη του Hernlund, αυτό οφείλεται στην ύπαρξη ενός αρχαίου ωκεανού μάγματος, ο οποίος κυλούσε κάτω από την επιφάνεια της Γης. Καθώς το λιωμένο πέτρωμα κρύωνε, τα στερεά που σχηματίζονταν είχαν διαφορετική σύνθεση. Τις διαδικασίες αυτές τήξης/κρυστάλλωσης που καθόρισαν την σύνθεση του μανδύα της Γης παρουσιάζει αναλυτικά στην μελέτη του.

Η ανακοίνωση του UBC στο site.


Αναβάλλεται για τον Ιανουάριο η εκτόξευση του Atlantis

Και τελικά, όπως ήταν περίπου αναμενόμενο, αναβάλλεται για τις 2 Ιανουαρίου η εκτόξευση του Αtlantis.
Η προθεσμία έληγε κανονικά στις 13 Δεκεμβρίου, ωστόσο μετά τις προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες, πρόβλημα παρουσιάστηκε και την Κυριακή: με ένα χρονικό περιθώριο μόλις ενός λεπτού για την δοκιμή, τελικά λειτούργησε κανονικά μόνο ο ένας από τους τέσσερεις σένσορες.
Έτσι, δεν πρόκειται να γίνει νέα προσπάθεια την Τρίτη αλλά πλέον η νωρίτερη ημερομηνία είναι στις 2 Ιανουαρίου.

Την ίδια ώρα στον ISS ετοιμάζονται για έναν ακόμα διαστημικό περίπατο, ώστε να ελέγξουν ένα προβληματικό ηλιακό πάνελ.
Εν αναμονή λοιπόν.


*Τα προηγούμενα σχετικά με την STS-122: εδώ και εδώ



Sunday, December 09, 2007

'tis the season..

Και όπως κάθε χρονιά, εκτός από τις λίστες με τα καλύτερα ήρθε η ώρα να αρχίσουμε να στέλνουμε κάρτες.
Αν οι χιονάνθρωποι - αρκουδάκια - αη βασίληδες δεν σας κάνουν, υπάρχουν και τα άστρα του Hubble.

Χριστουγεννιάτικες κάρτες από το Hubble.

*το Μικρό Μαγγελανικό Νέφος



Saturday, December 08, 2007

Μελέτη της ατμόσφαιρας Εξωπλανήτη από την Γη

Είχαμε διαβάσει παλιότερα για την πρώτη φορά που μελετήθηκε η ατμόσφαιρα εξωπλανήτη, χάρη στο Hubble.
Τώρα, για πρώτη φορά, κάτι τέτοιο έγινε δυνατό και από την Γη.
Ο Seth Redfield και οι συνεργάτες του, δημοσιεύουν την σχετική μελέτη σε προσεχές τεύχος τού Astrophysical Journal Letters.

Πρόκειται για πλανήτη που περιφέρεται σε τροχιά γύρω από το άστρο HD 189733, σε απόσταση 63 ετών φωτός από εμάς, στον αστερισμό Vulpecula.
Ο πλανήτης είχε εντοπιστεί το 2004, και είναι μάζας περίπου 20% παραπάνω από τον Δία ενώ η τροχιά βρίσκεται δέκα φορές πιο κοντά στο άστρο του από ό,τι ο Ερμής στον Ήλιο.

Πώς έγιναν όμως οι σχετικοί υπολογισμοί? Με μελέτη του φάσματος όταν ο πλανήτης διέρχεται μπροστά από το άστρο, και όταν δεν διέρχεται. Αν λοιπόν δεν υπάρχει ατμόσφαιρα, τότε δεν υπάρχει και διαφορά στην ποσότητα φωτός που μπλοκάρει το άστρο σε όλα τα μήκη κύματος, ενώ αν υπάρχει ατμόσφαιρα, τα αέρια σε αυτήν θα απορροφούν κάποιο επιπλέον φως.

Image Credits: S. Redfield/T. Jones/McDonald Obs.


Αυτήν την μέθοδο αναγκάστηκε να ανακαλύψει ο Redfield, καθώς το σχετικό όργανο του Hubble με το οποίο είχαν γίνει οι προηγούμενες παρατηρήσεις (Space Telescope Imaging Spectrograph/ STIS) τέθηκε εκτός λειτουργίας.
Οι μετρήσεις έγιναν με το Hobby-Eberly Telescope του McDonald Observatory, όπου υπάρχουν και όλες οι λεπτομέρειες.


Friday, December 07, 2007

Atlantis update

Τουλάχιστον ως αύριο τελικά η αναβολή για το Atlantis, ενώ θεωρείται αρκετά πιθανό να πάει και παραπέρα. Αν τελικά η εκτόξευση δεν είναι δυνατή ως τις 13 Δεκεμβρίου, τότε θα πρέπει να περιμένει ως τις 2 Ιανουαρίου του νέου έτους.

Σχετικά με το πρόβλημα που οδήγησε στην αναβολή, εδώ.


Ανακάλυψη νέας μορφής ηλιακής δραστηριότητας

Η ανακάλυψη έγινε με το Hinode: πίδακες ακτίνων-Χ παρατηρούνται σε αφθονία στον Ήλιο - και αυτό το σε αφθονία είναι το απρόσμενο και σημείο κλειδί της ιστορίας: παρατηρούνται διαρκώς και σε όλες τις περιοχές.
Η δραστηριότητα εντοπίστηκε περίπου έναν χρόνο πριν και βέβαια ακολούθησε η σχετική μελέτη και παρακολούθηση του φαινομένου.


Image: Hinode


Φαίνεται λοιπόν πως αυτοί οι πίδακες μπορεί να συμβάλλουν σημαντικά στην δημιουργία των ηλιακών ανέμων. Και προφανώς είναι μια από τις πολύ συναρπαστικές στιγμές καθώς επιτέλους, εκτός από το να ψάχνουμε πλανήτες σε άλλα άστρα, ερχόμαστε ένα βήμα πιο κοντά στο δικό μας άστρο.

Διαβάστε όλες τις λεπτομέρειες στη NASA και οπωσδήποτε δείτε τα βιντεάκια!


Thursday, December 06, 2007

Αναβολή και νέος έλεγχος για το Atlantis

Αναβάλλεται πιθανότατα για αύριο η εκτόξευση του Atlantis.
Ο λόγος είναι πρόβλημα που εντοπίστηκε στους δυο από τους τέσσερις σένσορες (ECO - engine cut-off sensors), που βρίσκονται στην εξωτερική δεξαμενή καυσίμων.
Το πρόβλημα εντοπίστηκε το πρωί κατά την διάρκεια ελέγχων πριν την εκτόξευση.

Ο κανονισμός δέχεται την ομαλή λειτουργία των τριών από τους τέσσερις σένσορες, και έτσι αφού το πρόβλημα εντοπίστηκε σε δυο, έχουν ξεκινήσει οι σχετικοί έλεγχοι.


Ψηφίστε τα καλύτερα του Cassini για το 2007

Όπως συνηθίζεται τον Δεκέμβριο, ξεκίνησαν ήδη οι σχετικές ψηφοφορίες για λίστες με καλύτερα. Μια σελίδα που αξίζει να επισκεφτείτε είναι αυτή με τις φωτογραφίες του Cassini, φυσικά από τον Κρόνο και τους δορυφόρους του.
Χωρίς να θέλω να επηρεάσω τα πλήθη (:Ρ) και άρα το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, οι δικές μου επιλογές ήταν:


In Saturn's Shadow
Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute



The Himalayas of Iapetus
Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute

(Στο δεύτερο μπορείς να παίξεις και γκολφ, με το σχετικό applet.)

Όσο για βίντεο, φυσικά διάλεξα την ατμόσφαιρα του Τιτάνα (Titan's Shifting Hazes).

Μπορείτε να δείτε όλες τις φωτό και να ψηφίσετε, εδώ.


Wednesday, December 05, 2007

Mars Tartarus/ HiRISE Clickworkers

Image: NASA/JPL-Caltech/USGS/UNM/HiRISE

Πρόκειται για έναν μικρό, και όχι ιδιαίτερου βάθους κρατήρα, τον οποίο συνάντησε στον δρόμο του τυχαία το Spirit, το οποίο ταξιδεύει προς την περιοχή όπου θα ξεχειμωνιάσει, στον Κρατήρα Gusev.
Μάλιστα, όπως λέει η ομάδα MER, δεν κατάλαβαν τι ακριβώς ήταν ως την στιγμή που το Spirit ήταν ήδη μέσα στον κρατήρα. Το πρόβλημα είναι ότι το Spirit λόγω κατασκευής αντιμετωπίζει δυσκολίες ακριβώς με τους αβαθείς κρατήρες, και έτσι δημιουργήθηκαν όλα αυτά τα ίχνη τα οποία κατέγραψε η Pancam
Αυτά συνέβησαν κατά την Sol 1387, δηλαδή 27η Νοεμβρίου 2007.


Η διαδρομή που έχει ακολουθήσει συνολικά το Spirit, από τον Ιούλιο του 2004 ως τον Νοέμβριο του 2007
Image: NASA/JPL-Caltech/USGS/UNM/HiRISE


Από τον Tartarus πάντως βγήκε με τα πολλά το Spirit, αλλά τα μεγαλύτερα προβλήματα αναμένονται προσεχώς, καθώς ο χειμώνας όπως ξέρουμε είναι πραγματικά βαρύς στον Άρη και τα επίπεδα ενέργειας του οχήματος έχουν πέσει αρκετά - κάτι που οφείλεται στις πολύ ισχυρές καταιγίδες σκόνης του περασμένου Ιουνίου.
Μεγάλες ποσότητες σκόνης καθαρίστηκαν με την βοήθεια ανέμων κατά τον Σεπτέμβρη - Οκτώβρη. Εδώ και λίγες εβδομάδες όμως δεν παρατηρήθηκε άλλη αύξηση στην ενέργεια, καθώς δεν υπήρχαν άνεμοι, ενώ και η θέση του Spirit μακρυά από τον Ισημερινό δεν βοηθάει ιδιαίτερα.

Την ίδια ώρα, η HiRISE δημοσιεύει αυτήν την εντυπωσιακή φωτογραφία, των λόφων που είναι καλυμμένοι με πάγους αλλά και με τα σκοτεινά χαρακτηριστικά των οποίων η προέλευση δεν έχει ακόμα διευκρινιστεί.

HiRISE at One Year: Student Image of the Week-Seasonal Changes of South Polar Dark Dune Field (PSP_003609_1110)
Image: NASA/JPL/University of Arizona

Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι η συγκεκριμένη τοποθεσία έχει επιλεγεί από τους μαθητές ενός σχολείου στην Ουγγαρία, στα πλαίσια της προσπάθειας της NASA να προσελκύσει το ενδιαφέρον αλλά και την συμμετοχή του κοινού στις δραστηριότητές της.
Έτσι, εκτός από τα web chats με τα πληρώματα του ISS, τώρα δίνεται η δυνατότητα επιλογής σημείων τα οποία θα παρατηρεί η HiRISE (στις αντίστοιχες σχολικές τάξεις που έχουν δηλώσει συμμετοχή στο πρόγραμμα).

*Περισσότερα για την HiRISE και την συμμετοχή σε παρατηρήσεις:

HiRISE Image Targeting Challenge

HiRISE Clickworkers



Monday, December 03, 2007

Στις 6 Δεκεμβρίου το Atlantis


Ανακοινώθηκε χθες από τη NASA η αποστολή STS-122, η οποία ξεκινάει την Πέμπτη 6 Δεκεμβρίου με την εκτόξευση του Atlantis.
Το Atlantis αναμένεται να φτάσει στον ISS το Σάββατο, ενώ το πιο ενδιαφέρον μέρος της αποστολής είναι βέβαια το περίφημο Columbus της ESA: το διαστημικό εργαστήριο, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για πλήθος σημαντικών πειραμάτων σε πολλά επιστημινικά πεδία, όπως βιολογία, τεχνολογία, φυσική ρευστών αλλά και παρατήρηση της Γης.
Έτσι, ο ρόλος της ESA στον ISS θεωρείται πλέον αναβαθμισμένος.
Το Columbus θα συνοδεύουν ο Γερμανός Hans Schlegel και ο Γάλλος Leopold Eyharts.

Ραντεβού την Πέμπτη λοιπόν.



Sunday, December 02, 2007

Universität Leipzig - επέτειος

Σαν σήμερα, το 1409 ξεκίνησε την λειτουργία του το ιστορικό Πανεπιστήμιο της Λειψίας. Φυσικά, ήδη προετοιμάζονται οι εορταστικές εκδηλώσεις για το 2009, επέτειο 600 ετών λειτουργίας.

Ανάμεσα στους αποφοίτους του Πανεπιστημίου συγκαταλέγονται ο μεγάλος Δανός αστρονόμος Tycho Brahe, o Gottfried Wilhelm Leibniz,o Erich Kähler,o Johann Wolfgang von Goethe και ο Georg Philipp Friedrich Freiherr von Hardenberg (ή αλλιώς Novalis) αλλά και η σημερινή Καγκελάριος Angela Merkel.

Ενώ ανάμεσα σε αυτούς που δίδαξαν ήταν οι: August Ferdinand Möbius, Felix Klein, Werner Heisenberg και Gustav Ludwig Hertz.

Περισσότερα στο site.


Ice

Αντί για ποστ, σήκωσα το απολύτως απαραίτητο gadget για το μπλογκ, που θα βρείτε στο κάτω μέρος της σελίδας:
ο ουρανός ακριβώς πάνω από τα κεφάλια σας, ή από όπου επιλέξετε και όποια ώρα επιλέξετε.
Starry Night, thank you.
Έγραφα λοιπόν πριν, στο πρώτο ποστ του μήνα (....), ότι το ανανεωμένο site της NASA προσφέρεται για πολύ περισσότερες εποικοδομητικές αλλά και ευχάριστες ώρες.

*Ειδικά για όσους βρίσκονται σε staycation - λέξη την οποία συμπεριλαμβάνει στις "the words of the street" το τελευταίο τεύχος του Τ των New York Times, και είναι άλλο ένα site που μπορείτε να περάσετε ώρες.
Η οποία λέξη πάντως είναι καταχωρημένη στο Urban Dictionary από τον Αύγουστο του 2006, καθώς είχε ήδη γίνει σχετικά δημοφιλής(;) στον Καναδά, μέσω της σειράς Corner Gas (σε επεισόδιο τής οποίας είχε δοθεί ο ορισμός της λέξης).

Κλείνει και αυτή η παρένθεση, και μια που έξω την παγωνιά την νιώθεις (δεν μού ήρθε κάτι πιο γλαφυρό/ποιητικό), το περιγράφει καλύτερα η φωτογραφία:

Διόνη, ο παγωμένος δορυφόρος, με φόντο τους δακτυλίους του Κρόνου.

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Οι σημαντικές ειδήσεις βέβαια έρχονται από τον Τιτάνα, όπου βρέθηκαν αρνητικά ιόντα τα οποία μπορεί να σχηματίσουν πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες.
Κάτι που όπως ξέρουμε, έχει διατυπωθεί ως πιθανότητα και στο παρελθόν, τώρα φαίνεται να επιβεβαιώνεται. Θα διαβάσουμε περισσότερα προσεχώς.

Προς το παρόν, ο ίδιος ο Κρόνος φαίνεται πολύ καθαρά αρκετά πριν τα Μεσάνυχτα, αν βέβαια εξαιρέσουμε το κρύο και την πιθανή συννεφιά. Έτσι, online ή offline, έχει την τιμητική του.


Saturday, December 01, 2007

Καλό μήνα

Βιαστικά για να προλάβω, γιατί θα έμενς χωρίς πρωτομηνιάτικο ποστ!
Θα συμπληρώσω με εικόνα σε λίγο, πάντως αν δεν επισκεφτήκατε το σουπερ ανακαινισμένο ανανεωμένο site της NASA, σπεύσατε!!

*Τελικά λέω να το αφήσω έτσι (ακόμα και το τυπογραφικό "ς") γιατί έχει γέλιο: ποστ στο παρά πέντε (μη τυχόν παραπονεθεί ο Δεκέμβριος). Θα ακολουθήσει και πιο κανονικό ποστ:D


Friday, November 30, 2007

Εμβρυακό άστρο σε Infrared

Και εκεί λοιπόν που σκεφτόμουν ότι πρέπει και εδώ να το στολίσω το μπλογκ και έψαχνα κατάλληλες εορταστικές φωτογραφίες (σχετικές με το θέμα βέβαια), ιδού:


Φωτογραφία σε infrared τού L1157 από το Spitzer.
Image credit: NASA/JPL-Caltech/UIUC


To L1157 βρίσκεται σε απόσταση 800 ετών φωτός, στον αστερισμό του Κηφέως, και είναι ηλικίας περίπου 10,000 ετών. Σε περίπου 1 εκ χρόνια απόσήμερα, θα εξελιχθεί σε άστρο με μάζα ίση με την μάζα του Ήλιου μας.
Προς το παρόν, μπορούμε να δούμε καθαρά τα πρώτα στάδια της εξέλιξής του, καθώς το περίβλημα του αρχίζει να γίνεται επίπεδο ώσπου νακαταρρεύσει στην συνέχεια.
Είναι πρώτη φορά που έχει καταγραφεί τόσο καθαρά το περίβλημα ενός σχηματιζόμενου άστρου σε αυτό το στάδιο.

Στην φωτογραφία φαίνεται το L1157 σε ορατό φως και infrared, όπου διακρίνονται και οι (τεράστιοι) πίδακες φωτιάς του άστρου.

Image credit: NASA/JPL-Caltech/UIUC
Visible image credit: Caltech/AURA


'zat you?

Πολλές ειδήσεις σήμερα, και όλες εξαιρετικές!

Στο νεφέλωμα του Ωρίωνα λοιπόν το ενδιαφέρον, όπου το XMM-Newton της ESA ανακάλυψε ένα τεράστιο σύννεφο αερίου σε υψηλές θεροκρασίες, κοντά σε μια γειτονική περιοχή σχηματισμού άστρων - την οποία περιοχή η ανακοίνωση της ESA περιγράφει ως "shaped somewhat like the silhouette of Santa Claus."

Credits: Panel A: XMM-Newton EPIC (Guedel et al.), Panel B: AAAS/Science (ESA XMM-Newton and NASA Spitzer data)

Δεν ξέρω κατά πόσο μπορείτε να δείτε την ομοιότητα, πάντως φαίνεται πως το σύννεφο αυτό οφείλεται σε ένα γιγάντιο άστρο, τον theta1 Orionis C, με μάζα 40 φορές της μάζας του Ήλιου και θερμοκρασία 40,000οC.
Φαίνεται πως η βίαια σύγκρουση ανάμεσα στον άνεμο του άστρου και το περιβάλλον αέριο προκάλεσε τον σχηματισμό του νέφους (σύμφωνα με τον επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, Manuel Güdel).

*Η σχετική ανακοίνωση της ESA.
(Προσωπικά εξακολουθώ να προτιμώ ως εορταστική φωτό αυτήν με το άστρο σε infrared, οπότε και παραμένει τοπ στο μπλογκ.)


Εντοπισμός νεαρών αστρικών συστημάτων

Αστρονόμοι του University of Michigan ανακάλυψαν κάποια από τα πιο νεαρά αστρικά συστήματα που έχουμε δει ποτέ. Βρίσκονται γύρω από τα άστρα UX Tau A και LkCa 15, στην περιοχή σχηματισμού άστρων του Ταύρου και σε απόσταση 450 ετών φωτός από εμάς.
Μετρώντας λοιπόν -και πάλι με το Spitzer- τα επίπεδα υπέρυθρης ακτινοβολίας, εντόπισαν κενά στους πρωτοπλανητικούς δίσκους σκόνης και αερίου που περιβάλλουν αυτά τα άστρα.

To ενδιαφέρον βέβαια και πάλι είναι πως μπορεί να οδηγηθούμε έτσι και σε καλύτερη κατανόηση της διαδικασίας σχηματισμού πλανητών στο δικό μας ηλιακό σύστημα.


Thursday, November 29, 2007

I'm your Venus, I'm your fire

(Οκ, όπως είναι προφανές, το μπλογκ διανύει την πολύ μουσική του περίοδο!)


Σύνθετη εικόνα, από UV φωτογραφίες του Venus Monitoring Camera (VMC) και infrared φωτογραφίες τού Visual and Infrared Thermal Mapping Spectrometer (VIRTIS) τού Venus Express.
Credits: ESA/VIRTIS and VMC teams


Το ότι η Αφροδίτη έχει τις φοβερά υψηλές θερμοκρασίες που έχουν οδηγήσει στον χαρακτηρισμό "κόλαση" είναι γνωστό. Τώρα, χάρη στο Venus Express της ESA, μάθαμε και ότι υπάρχουν καταιγίδες αστραπών στην ατμόσφαιρά της.
Κάτι το οποίο ναι μεν υπήρχε ως ενδεχόμενο, αλλά πρώτη φορά παρατηρήθηκαν και οι ενδείξεις.

Σχετικό αφιέρωμα με 8 επιστημονικές δημοσιεύσεις μπορείτε να βρείτε στο τεύχος της 29ης Νοεμβρίου του Nature, όπου ανάμεσα στα άλλα δίνεται και η περιγραφή των καταιγίδων που κυριαρχούν στον πλανήτη. Και φυσικά, για άλλη μια φορά μελετώνται λεπτομερώς οι διαφορές και ομοιότητες ανάμεσα στους δυο πλανήτες.
{Το κλασσικό ερώτημα: πώς η "δίδυμη αδελφή" της γης εξελίχθηκε τόσο διαφορετικά.}

Τα καλά νέα: κάποια από τα άρθρα είναι με free access στο πλήρες κείμενο!



hypervelocity: ain't got time to take a fast train

Credit: Chandra: NASA/CXC/Middlebury College/F.Winkler et al; ROSAT: NASA/GSFC/S.Snowden et al.; Optical: NOAO/AURA/NSF/Middlebury College/F.Winkler


Και όταν μιλάμε για ταχύτητα, εννοούμε: 4.8 εκ. km/h. Είναι η ταχύτητα με την οποία ταξιδεύει το αστέρι νετρονίων RX J0822-4300, σύμφωνα με παρατηρήσεις του Chandra.
Το αστέρι οφείλεται σε μια έκρηξη supernova που σημειώθηκε πριν από 3700 χρόνια (Puppis A), και από την στιγμή που δημιουργήθηκε εκτοξεύτηκε προς την κατεύθυνση που κινείται.

Αναμένεται να βγει από τον Γαλαξία μας μετά από εκατομμύρια χρόνια.

Λεπτομέρειες και εικόνες στο Chandra.


Wednesday, November 28, 2007

Voyager 2: Termination Shock, τέλη του 2007

Με προσομοίωση μέσω Η/Υ, υπολογίστηκε ότι στα τέλη του 2007 ή αρχές του 2008 το Voyager 2 θα διασχίσει το σοκ τερματισμού - το όριο δηλαδή πέρα από την ηλιόσφαιρα, όπου χαμηλώνει η ταχύτητα του ηλιακού ανέμου.


Image Credit: NASA/Walt Feimer

Το μοντέλο κατασκεύασε ο Haruichi Washimi, Φυσικός του UC Riverside, χρησιμοποιώντας δεδομένα του Voyager 2.
Στην σελίδα του Πανεπιστημίου μπορείτε να διαβάσετε λεπτομέρειες, ενώ η έρευνα θα δημοσιευτεί στο The Astrophysical Journal της 1ης Δεκεμβρίου.
Εντυπωσιακός τρόπος να αποχαιρετήσουμε το παλιό έτος και να υποδεχτούμε το καινούριο!


ESO's VLT: Absolute Beginners

Με την βοήθεια του Very Large Telescope (ESO), ομάδα επιστημόνων εντόπισε πολύ νεαρούς γαλαξίες (πρωτογαλαξίες), δισεκατομμύρια έτη φωτός μακρυά. Πιστεύεται ότι αυτοί οι γαλαξίες δομούν γαλαξίες όπως ο δικός μας, και το σημαντικό είναι πως παρά τις 3 δεκαετίες σχετικών παρατηρήσεων είναι πρώτη φορά που παρατηρούνται.

Image: ESO


Η ανακοίνωση του ESO, ενώ αναλυτικά τα αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευτούν στο Astrophysical Journal της 1ης Μαρτίου 2008.


Tuesday, November 27, 2007

Spirit is where Home is

Δεν ξέρω αν χτες τελικά καταφέρατε να δείτε τον Άρη κοντά στην Σελήνη. Εδώ σε μας παρά την συννεφιά, εντελώς απρόσμενα άνοιξε ένα μικρό παράθυρο ακριβώς την κατάλληλη ώρα. Άξιζε τον κόπο το σχετικό ξεπάγιασμα.
Αρκετά πιο κοντά στον Άρη, ο Mars Reconnaissance Orbiter μάς στέλνει πολλές και εντυπωσιακές φωτογραφίες ανελλιπώς.
Σε μια από τις πρόσφατες λοιπόν, απεικονίζεται το περίφημο Home Plate, το υψίπεδο δηλαδή στον Κρατήρα Gusev όπου ξεχειμωνιάζει το Spirit (στην φωτό βρίσκεται μέσα στο κυκλάκι).


Image:NASA / JPL / Univ. of Ariz.

Διαφορετικοί τρόποι παρατήρησης, διαφορετικές απόψεις του γείτονα πλανήτη.
(*προλαβαίνετε και σήμερα!)


Monday, November 26, 2007

To The Moon and Back

Για μεγάλη τους χαρά, οι Κινέζοι έδωσαν στην δημοσιότητα την πρώτη φωτογραφία της Σελήνης από τον πρώτο κινέζικο δορυφόρο, δηλαδή τον Chang'e I.

Image: Chang'e I



Ακόμα πιο εντυπωσιακές βέβαια οι φωτογραφίες της HDTV του Kaguya, που δημοσίευσε η ιαπωνική JAXA την προηγούμενη εβδομάδα.





Credit: JAXA / NHK


Επίκαιρα και σε σχέση με την αποψινή βραδυά, που ελπίζουμε να έχουμε ωραία θέα. (βλ προηγούμενο ποστ)



Sunday, November 25, 2007

Mars sings the blues

Θυμόμαστε το γνωστό chain mail σχετικά με τον Άρη, που είχε κυκλοφορήσει το καλοκαίρι και τελικά όλοι πια ξέρουν ότι δεν ήταν παρά ένα ακόμα urban legend.
Τώρα πάντως πλησιάζει πράγματι ο καιρός που οι τροχιές της Γης και του Άρη θα πλησιάσουν στην κοντινότερη απόσταση. Αυτό θα γίνει στις 18 Δεκεμβρίου και έτσι, εδώ στην Γη τον βλέπουμε ήδη με διπλάσια πλέον φωτεινότητα.

Στην Φωτογραφία του ερασιτέχνη αστρονόμου Friedrich Deters, βλέπουμε τον γνωστό μας Κόκκινο Πλανήτη σε μπλε αποχρώσεις.

Image: Friedrich Deters


Ξεχωρίζει το χαρακτηριστικό "North Polar Hood", το μπλε νέφος πάγου που σχηματίζεται κατά τον χειμώνα πάνω από τον αρειανό Βόρειο Πόλο. Το μπλε χρώμα εκπέμπεται καθώς το ηλιακό φως περνάει μέσα από τους μικροσκοπικούς κρυστάλλους πάγου του νέφους.
Τα χαρακτηριστικά αυτά μπορούν φυσικά να παρατηρηθούν με το τηλεσκόπιο, ωστόσο ο Άρης είναι ορατός και με γυμνό μάτι:
Κατά τις 10 το βράδυ της Δευτέρας 26 Νοεμβρίου, τοπική ώρα (δηλαδή όπου βρισκόμαστε), θα βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην Πανσέληνο! Παρά το τσουχτερό κρύο λοιπόν, αξίζει τον κόπο να απολαύσει κανείς το θέαμα.
(Όχι ότι θα χρειαστεί ιδιαίτερη προσπάθεια, αλλά θα βρίσκονται ανατολικά, στον αστερισμό των Διδύμων)

Και ενώ λοιπόν ο Άρης είναι στα highlights των νυχτών που ακολουθούν, δημοσιεύτηκε και μια σχετική έρευνα (Lunar and Planetary Institute, UC Davis and the Johnson Space Center) για το παρελθόν του πλανήτη.
Μελέτη αρειανών μετεωριτών που έχουν βρεθεί στην Γη, δείχνουν ότι στον Άρη υπήρχε ωκεανός μάγματος για εκατομμύρια χρόνια. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτό επίσης σημαίνει ότι θα έπρεπε να υπάρχει μια αρκετά πυκνή ατμόσφαιρα (ώστε ο πλανήτης να μπορέσει να κρυώσει αργά).
Προς το παρόν, και ώσπου να μάθουμε περισσότερα για το πώς ήταν ο Άρης, έχουμε τις φωτογραφίες της HiRISE.


Layering along West Ganges Chasma (PSP_005939_1720)
Credit: NASA/JPL/University of Arizona




Saturday, November 24, 2007

An aurora within an aurora

Σύμφωνα με τον Yongliang Zhang του John Hopkins, υπάρχει και ένα άλλο είδος aurora εκτός από το ήδη γνωστό:
ξέρουμε ότι τα πολικά φώτα (aurora) σχηματίζονται γύρω από τους πόλους, και έχουν σχήμα τόρου.
Ο Yongliang Zhang λοιπόν, απέδειξε ότι και οι εσωτερικοί πολικοί κύκλοι έχουν την δική τους aurora, που σχηματίζεται με μια διαφορετική διαδικασία.

*Απόσπασμα από την δημοσίευση του Geophysical Research Letters.



Image Credits : GRL/Zhang


*Με αυτόν τον άκρως ποιητικό τίτλο επανερχόμαστε σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς, μετά από λίγες μέρες αναγκαστικου διαλείμματος λόγω διαβάσματος (κοινώς "τα κεφάλια μέσα"). Πάντως, δεν είμαι φαν του Poe στον οποίο οφείλεται ο τίτλος, όλα αυτά όμως μού θύμισαν τον Italo Calvino -τού οποίου είμαι φαν- και το If on a winter's night a traveler.
Καθώς ήρθε το σ-κ, η πρόταση του blog για το παλιό αλλά καλό βιβλίο που θα μάς κρατήσει συντροφιά.

(Εγώ το έχω διαβάσει -ευτυχώς- πριν πολλά χρόνια, το ευτυχώς πάει στο ότι τώρα διαβάζω λογοτεχνία όλο και πιο σπάνια. Για το σ-κ προβλέπω ένθετα-κόμικς-γερμανικά σταυρόλεξα και αν καταφέρω, μερικές σελίδες από το Χριστουγεννιάτικο παραμύθι του αγαπητού μας enteka.

Μια που πιάσαμε την ενότητα relaxin with cherry, η απαραίτητη μουσική υπόκρουση θα προέρχεται κυρίως από τους:
KCRW, Imagine - o σταθμός των Αντώνη Κανάκη και Γιάννη Σερβετά, Κυριακές βράδυ μαζί με τον Στάθη Παναγιωτόπουλο. Και επειδή έχω μπει ήδη σε festive mode, Christmas Music από το AccuRadio.)



Monday, November 19, 2007

17P/Holmes: Το μεγαλύτερο αντικείμενο του Ηλιακού μας Συστήματος

Αν και ασχοληθήκαμε παραπάνω από αρκετά με τον 17P/Holmes, συνεχίζουμε να έχουμε λόγους να ασχολούμαστε. Όπως "φωνάζει" και ο τίτλος, αυτή την στιγμή ο Κομήτης 17P/Holmes είναι το μεγαλύτερο αντικείμενο του Ηλιακού μας Συστήματος έχοντας ξεπεράσει σε μέγεθος και τον Ήλιο.

Κάτι που φαίνεται και στην παρακάτω φωτογραφία:

Εδώ σε μεγαλύτερο μέγεθος και άκρως εντυπωσιακή
Ιmages of the Sun and Saturn:ESA/NASA's SOHO and Voyager projects.
The comet image is from the Canada-France-Hawaii telescope on Mauna Kea, Hawaii.



Φυσικά, μιλάμε για την κόμη του, το νέφος δηλαδή από σωματίδια πάγου το οποίο περιβάλλει τον πυρήνα. Ο ίδιος ο πυρήνας εξακολουθεί να είναι μικρός, και με βαρυτικό πεδίο αμελητέο σε σχέση με αυτό του Ήλιου. Όσο για την θεαματική αυτή αύξηση θεωρείται βέβαιο πως συνδέεται με την αύξηση της λαμπρότητάς του.

Απόψε πάντως είναι μια ευκαιρία για μια θεαματική όψη του Κομήτη, καθώς θα περάσει ακριβώς μπροστά από τον
Mirfak, δηλαδή τον α του Περσέως.

Η φωτογραφία του Holmes και του Mirfak είναι του Carlos Reis (Πορτογαλία, 18/11/07)


update .22/11:ο Holmes εξακολουθεί να μάς απασχολεί, καθώς εξακολουθεί να μεγαλώνει, ωστόσο αρχίζει να γίνεται και πιο δύσκολα ορατός με γυμνό μάτι.
Κι άλλες φωτογραφίες, εδώ.




Sunday, November 18, 2007

Son of Rosetta

Λοιπόν.. χθες κατ'αρχήν, τιμώντας το παλιό "δεν είναι αργία", δεν είχε ποστ (ξέρω, έγινε της Γαλλίας κι εδώ, λόγω της αναταραχής που προκάλεσε η απεργία του spaceballz:D).
Κατά δεύτερον, έχω δηλώσει πολλές φορές ότι δεν είναι επίσημη η σελίδα, δεν είμαι ειδησεογραφικό πρακτορείο κλπ κλπ.
Αυτό βέβαια δεν παύει να σημαίνει πως κοιτάω πάντα να ελέγχω τι γράφω, ειδικά όταν πρόκειται για ειδήσεις και ειδικά όταν τις έχω διαβάσει σε ένα μόνο έντυπο/site.

Έτσι, προχθές διαβάζοντας το der Spiegel (γερμανική έκδοση), έπεσα σε μια πολύ ενδιαφέρουσα είδηση αλλά είπα να περιμένω - παρά το ότι το Spiegel είναι από τα πιο έγκυρα έντυπα. Πέρασαν 3-4 μέρες, για να βρω έστω και μια αναφορά σχετικά.
Η είδηση αφορά και πάλι το Rosetta.

Μπορεί λοιπόν να υπήρξε η γνωστή ιστορία με τον λάθος συναγερμό στοMinor Planet Center, όταν μπέρδεψαν το Rosetta με αστεροειδή, υπήρξε όμως και κάποιο δεύτερο αντικείμενο (NEO - Near Earth Object) το οποίο φαίνεται πως όντως ήταν αστεροειδής και ακολουθούσε το Rosetta.
Ονομάστηκε 2007 VF189, και στις 14 Νοεμβρίου πλησίασε την Γη σε μια απόσταση μικρότερη και από την Σελήνη - στα 230,000 χλμ. Αυτό, ενώ το Rosetta πλησίασε την Γη στα 5,300χλμ.

H Γη από το Rosetta
Image: ESA


Το πιο εκπληκτικό είναι ότι η τροχιά του παρουσίαζε ιδιαίτερη ομοιότητα με αυτήν του Rosetta, ενώ τα δύο αντικείμενα πλησίασαν την Γη με διαφορά 6 μόλις ωρών.

Όπως καταλαβαίνετε λοιπόν, διαβάζοντας κάτι τέτοιο είναι λογικό να είναι κανείς επιφυλακτικός - παρά το ότι στο Spiegel είχε αρκετές λεπτομέρειες.
Όπως πχ ότι αρχικά οι επιστήμονες υπέθεσαν πως μπορεί να πρόκειται για κάποιο τμήμα του Rosetta, το οποίο αποκολλήθηκε.
Ωστόσο αυτό το ενδεχόμενο αποκλείστηκε, καθώς θα έπρεπε να παρατηρηθούν αντίστοιχες μεταβολές στην θερμοκρασία και σε άλλα δεδομένα, τα οποία δεν παρατηρήθηκαν.

Η πιο πιθανή εξήγηση μέχρι στιγμής, είναι ότι πρόκειται για κάποιον αστεροειδή τής λεγόμενης ομάδας Apollo (οι οποίοι συναντούν την τροχιά της Γης).
Και βέβαια αναμένεται τα δυο σώματα να απομακρυνθούν πλέον το ένα από το άλλο και να συνεχίσει το καθένα την πορεία του.




Αξίζει να αναφερθεί ότι θεωρείται βέβαιο πως το αντικείμενο δεν είναι κάτι κατασκευασμένο αλλά έχει βραχώδη σύνθεση (στο άρθρο τού Spiegel αναφέρεται σχετική δήλωση του Gerhard Schwehm, μέλους της ομάδας του Rosetta).

Για τον 2007 VF189, εδώ (Minor Planet Electronic Circulars) μπορείτε να δείτε τα σχετικά στοιχεία, και την παρατήρηση στο τέλος.

Πάντως, από όσα πρόλαβα να βρω ως τώρα, με αναφορές σε παλιότερες ανακοινώσεις, mailing lists και στατιστικά, η συγκεκριμένη πιθανότητα εκτιμάται στο 1/7000 (τού να βρεθούν τα δυο αντικείμενα σε παρόμοιες τροχιές και να πλησιάσουν την Γη με τέτοια διαφορά).
Ενώ έχουν αναφερθεί και παλιότερα προσεγγίσει από δύο σώματα, απλώς βέβαια δεν ήταν ένα από αυτά το Rosetta οπότε και δεν μάς είχε απασχολήσει ξανά.

Κάτι ακόμα που αποτελεί αντικείμενο συζήτησης είναι πώς το Spiegel γνώριζε για το NEO πριν υπάρξει η σχετική δημοσίευση, και γενικώς πότε ακριβώς και από ποιον εντοπίστηκε.
Ίσως το πιο ενδιαφέρον σε όλη αυτήν την ιστορία, είναι το πόσο άγνωστοι μάς είναι ακόμα οι αστεροειδείς, παρά το ότι έρχονται όλο και πιο πολύ στο προσκήνιο -ή ίσως και για αυτό ακριβώς συνειδητοποιούμε πόσα έχουμε να μάθουμε.

(*Εννοείται ότι θα επανέλθω με σχετικά updates.)


Friday, November 16, 2007

Σχηματισμός πλανητών στις Πλειάδες

Και ώσπου να απαντηθούν τα μεγάλα μου υπαρξιακά ερωτήματα του προηγούμενου ποστ, ας δούμε την υπαρξιακή διαδικασία λίγο πιο πέρα από τη μύτη μας αλλά και αρκετά κοντά συγχρόνως:
Στις Πλειάδες λοιπόν, το θεαματικό αυτό σμήνος, φαίνεται πως πολύ πρόσφατα υπήρξε ή υπάρχει κάποια διαδικασία που οδηγεί σε δημιουργία βραχωδών πλανητών.

Image: NASA

Η παρατήρηση έγινε από αστρονόμους με χρήση των Spitzer / Gemini και τα αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευτούν στην Astrophysical Journal.

Τα άστρα γύρω από τα οποία έχει εντοπιστεί δραστηριότητα είναι τα HD 23514 & BD +20 307, ηλικίας από 100 ως 400 εκ. ετών.

Πολύ αναλυτικότερα στην σχετική ανακοίνωση του UCLA


Thursday, November 15, 2007

With no direction home

Οι υπαρξιακές ανησυχίες μου συνεχίζονται (όπως είναι φανερό ακόμα και από το ότι έχω και τα δυο nick-names μου). Ίσως φταίει η άλλη πλευρά τού "πέτρα που κυλά δεν χορταριάζει": όταν κυλά διαρκώς κάποια στιγμή κινδυνεύει να χάσει την μπάλλα (η πέτρα να χάσει την μπάλλα, τσ τσ..).
Εδώ θέλω να δηλώσω πως η εισαγωγή ήταν αυθόρμητη, και δεν είχε καμμιά σχέση με το υπόλοιπο ποστ, που είναι οι νέες φωτογραφίες του Κομήτη Holmes.
Αλλά τελικά ο παραλληλισμός αναπόφευκτος ε?

Image Credit: NASA, ESA, and A. Dyer

You stretched for the stars
And you know how it feels
To reach too high
Too far
Too soon
You saw the whole of the moon

*κι άλλες φωτό στο Hubble
στίχοι, φυσικά Waterboys.


Earth, Night Version - by Rosetta

Tο Rosetta λοιπόν όχι μόνο δεν μάς έπεσε στο κεφάλι, όχι μόνο ολοκλήρωσε την διέλευση με επιτυχία, αλλά μάς έστειλε και κάποιες φωτογραφίες που θα μάς κάνουνε να πούμε "Ω!".

Image by ESA (OSIRIS/Rosetta)
our house, in the middle of the street

Περισσότερα εδώ


PAHs

PAHs εκτός του γαλαξία?

Οι DIBs (diffuse interstellar bands*) είναι γραμμές που έχουν παρατηρηθεί στο ορατό φάσμα (πολλών) άστρων, και δεν οφείλονται στα ίδια τα άστρα.

(*η πιο κοντινή μετάφραση που βρήκα είναι διαχεόμενες διαστρικές ζώνες - lost in translation)

Image: Peter Jenniskens / NASA Ames Research Center


Για πρώτη φορά παρατηρήθηκαν από την Mary Lea Heger το 1919, και τα μόρια στα οποία οφείλονται ακόμα δεν είναι γνωστά, είναι δε ένα από τα μεγάλα ερωτήματα όσον αφορά την σπεκτροσκοπία.


Από τους πιο πιθανούς υποψήφιους είναι οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs), και αυτή είναι μια υπόθεση που έχει ερευνηθεί εδώ και αρκετά χρόνια - ηδη το 2004 υπήρχαν αναφορές για φασματικές υπογραφές ανθρακενίου και πυρενίου στο Red Rectangle Nebula.



Την αρχική παρατήρηση ότι μπορεί να υπάρχουν PAΗs και αλλού στο Σύμπαν, έρχονται να ενισχύσουν τα νέα στοιχεία, μέσω του Very Large Telescope. Με την βοήθειά του λοιπόν, εντοπίστηκαν τέτοιες ζώνες σε γαλαξία 2 δις έτη φωτός μακρυά. Πρέπει βέβαια να διαπιστωθεί αν όντως δείχνουν PAHs ή κάποια άλλα οργανικά μόρια.


Η σχετική έρευνα θα δημοσιευτεί στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters, αλλά μπορείτε να το διαβάσετε στο arxiv (6 μόνο σελίδες).



*Έχει αρχίσει να με κουράζει ή μάλλον να με κάνει να αναρωτιέμαι το νόημα του μπλογκινγκ. Εννοώ ότι φυσικά το να βρεθούν 4-5 άτομα που ξέρω ότι ενδιαφέρονται για όσα αναρτώ εδώ ή στο άλλο ή στο παραάλλο είναι μεγάλη μου τιμή και χαρά.
Αλλά γενικώς..
τι ζητάω εδώ? πού βαδίζω?


Wednesday, November 14, 2007

Bubble Bobble

Ένα νεαρό άστρο, το ΗΗ 46/47, σε μια πρόσφατη φωτογραφία από το Spitzer.

Το άστρο είναι η άσπρη κουκκίδα στο μέσο της εικόνας, ενώ αριστερά και δεξιά βλέπουμε τις φυσσαλίδες που δημιουργεί (όπου οι πρασινωπές αποχρώσεις δείχνουν ζεστό αέριο υδρογόνο και το μπλε δείχνει το φως του άστρου, όπως διαχέεται μέσα από την σκόνη που το περιβάλλει).

Οι φυσσαλίδες δημιουργούνται καθώς πίδακες αερίου ταξιδεύουν με ταχύτητες 200 ως 300 km/sec και συναντούν το νέφος σκόνης και αερίου που περιβάλλει το άστρο. Οι κόκκινες κουκκίδες που βλέπουμε στις άκρες των φυσσαλίδων υποδηλώνουν την παρουσίας θείου και σιδήρου εκεί όπου παρατηρείται αυτή η σύγκρουση.

NASA/JPL-Caltech/T. Velusamy (Jet Propulsion Laboratory)


*O τίτλος, φόρος τιμής σε ένα από τα αγαπημένα μας παιχνίδια ever:
bubble bobble, και το πιο πρόσφατο αλλά super hit aqua bubble.


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.