Wednesday, February 28, 2007

Space Race - more news

Μικρή αναβολή για το Atlantis, που ήταν προγραμματισμενο να ξεκινήσει αρχές Μαρτίου - καθώς οι δεξαμενές καυσίμων του χτυπήθηκαν από χαλάζι την Δευτέρα, και έτσι πρέπει πρώτα να ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι.
Την ίδια ώρα το Ιράν ανακοίνωσε ότι έστειλε και αυτό πύραυλο στο Διάστημα.
Η αποστολή ήταν μια (επιτυχής) δοκιμή για την προετοιμασία των 5 δορυφόρων που θέλει να θέσει σε τροχιά ως το 2010.

Αυτό πάντως που περιμένουμε όλοι αύριο είναι τα νέα από το New Horizons.
Ήδη σημειώνει 15-20 παρατηρήσεις την ημέρα, ωστόσο η NASA σκοπεύει να στείλει μόνο 5 φωτογραφίες πίσω στη Γη αμέσως μετά την διελευση από τον Δία (κι αυτό για να του επιτρέψει να σημειώσει ακόμα περισσότερες παρατηρήσεις).

Περιμένοντας λοιπόν, μια από τις πρώτες φωτογραφίες:)



Η Ιώ από το New Horizons LORRI , στις 26/2/2007
Credit: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute


Sunday, February 25, 2007

Rosetta Mars flyby : success!

Credits: ESA © 2007 MPS for OSIRIS Team MPS/UPD/LAM/IAA/RSSD/INTA/UPM/DASP/IDA


Και το ταξίδι συνεχίζεται!
Επιτυχής λοιπόν η μανούβρα για το Rosetta, το οποίο πέρασε στα 250 χλμ από τον Άρη για να κερδίσει την απαραίτητη ώθηση και να συνεχίσει το ταξίδι του.
Ο αρχικός σχεδιασμός μάλιστα προέβλεπε μια διαφορετική διαδικασία, και συγκεκριμένα η μανούβρα ήταν σχεδιασμένη να γίνει στο φως.

Μια καθυστέρηση όμως κατά την φάση έναρξης της αποστολής είχε τελικά ως αποτέλεσμα το Rosetta να αναγκαστεί να εισέλθει στην σκιά του Άρη.
Επί 15 λεπτά χάθηκε κάθε επικοινωνία, ώσπου επιτέλους ξαναπέρασε στο φως του αρειανού ξημερώματος.

Οι φωτογραφίες είναι από το OSIRIS (Optical, Spectroscopic, and Infrared Remote Imaging System) του Rosetta,καθώς πλησίαζε τον Άρη χτες.



Credits: ESA © 2007 MPS for OSIRIS Team MPS/UPD/LAM/IAA/RSSD/INTA/UPM/DASP/IDA


Saturday, February 24, 2007

Icy Weekend

Ενώ τα δεδομένα και οι μελέτες για τον Άρη συνεχίζονται και σχεδιάζονται και νέες αποστολές, έρχεται και πάλι στο προσκήνιο η συζήτηση για την εξερεύνηση της Ευρώπης.

Η Ευρώπη έγινε ιδαίτερα ελκυστική μετά τις φωτογραφίες του Galileo, που έδειχναν τον πάγο αλλά και τις ρωγμές στην επιφάνειά της.

(γίνεται βαρετό αλλά η φωτογραφία αξίζει μόνο με ζουμάρισμα!)
Image credit: NASA/JPL

Οι ρωγμές δημιουργούνται από την επίδραση του βαρυτικού πεδίου του Δία, και συσσωρεύουν νερό το οποίο στη συνέχεια ξαναπαγώνει δημιουργώντας (παγωμένες) λίμνες.
Εμφανίζεται λοιπόν η λέξη κλειδί, νερό, και έτσι έχουμε άλλον ένα υποψήφιο προορισμό (οπου υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να αποσταλεί ,ως το 2015 ας πούμε, κάποιο όχημα που θα προσεδαφιστεί με σκοπό να μελετήσει τον δορυφόρο του Δία, και να γίνουν αντιστοιχα περικοπές στα προγράμματα του Άρη).


Ετσι κι αλλιώς κατα διαστήματα επανέρχεται το θέμα της υπερβολικής ενασχολησης με τον Άρη ή ακόμα και τον ISS - πρόσφατα δε υπήρξε (από πολιτικούς, πάντως) η άποψη ότι η NASA θα έπρεπε να δώσει βάρος στην μελέτη της Γης.

Την ίδια στιγμή, σε γκάλλοπ ανάμεσα σε αστρονόμους στην Αυστραλία, υπήρξε έντονη η ανησυχία για την πρόθεση της NASA να φέρει δείγματα από τον Άρη - η ανησυχία αφορούσε και στο ότι δεν γνωρίζουμε τι μπορεί να περιέχει πχ το αρειανό χώμα, αλλά και στο κατά πόσο θα υπάρξει πληρης ενημέρωση από τη NASA.
Λίγο πιο πριν, μπορούμε να θυμηθούμε τις δοκιμές της Κίνας για ανατίναξη δορυφόρου και το space debris που δημιούργησε και το οποίο περιφέρεται στο διάστημα εν είδη ..κατολισθήσεων για πιθανές μελλοντικές αποστολές αλλά και τον ISS.
Με μια λέξη : ασυνεννοησία, τώρα και in outer space.


Μιλώντας για space debris,λίγες μέρες πριν στις 19/2 είχαμε και την έκρηξη ενός ρωσσικού Breeze M πάνω από την Αυστραλία, που ήταν συμβάν παρομοίου μεγέθους με τον κινέζικο δορυφόρο, δηλάδη γέμισε άλλα 1,000 περιπου κομμάτια space junk.
Φαίνεται πως εκτός από την αλήθεια και το σκουπιδαριό είναι out there!


Friday, February 23, 2007

Red, Red Moon


Image : NASA


Το Φεγγάρι θα φαίνεται κόκκινο - για την ακρίβεια μπορεί να πάρει ένα χρώμα από πορτοκαλί ως κεραμιδί ή και καφέ.
Όλα αυτά βέβαια κατά την διάρκεια της ολικής έκλειψης, η οποία θα παρατηρηθεί στις 3 Μαρτίου και ημέρα Σάββατο (ιδανική λοιπόν για ξενύχτι και παρατηρήσεις). Και θα είναι η πρώτη ολική έκλειψη μετά από 2,5 περίπου χρόνια, ορατή από Ευρώπη Αφρική και Αμερική.


Πώς συμβαίνει η έκλειψη? Ο Ήλιος η Γη και η Σελήνη ευθυγραμμίζονται, και καθώς η Γη παρεμβάλλεται ανάμεσά τους, η Σελήνη δεν δέχεται το φως του Ήλιου. Αντίθετα βρίσκεται στην σκιά (Umbra) της Γης, δηλαδή την (κωνική) περιοχή όπου δεν μπορούν να φτάσουν οι ακτίνες του Ήλιου.


Image : NASA


Καθώς το φως του Ήλιου περνάει μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης, αποκτά αυτήν την κοκκινωπή απόχρωση. Αυτό λοιπόν ακριβώς το φως στην συνέχεια φτάνει στην περιοχή της σκιάς και δίνει φως και χρώμα στην Σελήνη κατά την έκλειψη.


Image : NASA


Η ολική έκλειψη Σελήνης είναι φαινόμενο ορατό με γυμνά μάτια, και ασφαλές να παρακολουθηθεί.


Rosetta Gravity Assist

Το Rosetta ετοιμάζεται για την κοντινη διέλευση από τον Άρη, οπότε θα δεχτεί την Gravity Assist του πεδίου του πλανήτη.
Είναι η δεύτερη -και πιο πολύπλοκη- από τις 4 συνολικά παρόμοιες μανούβρες που θα πραγματοποιήσει το σκάφος στην πορεία του προς τον κομήτη 67P/Churyumov-Gerasimenko.

Η πρώτη ήταν πριν 2 χρόνια, όταν χρησιμοποίησε την βαρυτική δύναμη της Γης, και οι επόμενες δυο θα είναι πάλι με την βοήθεια της Γης κατά το 2007 και 2009.
Με αυτόν τον τρόπο, θα εξοικονομήσει όσο περισσότερα καύσιμα μπορεί, στο μεγάλο ταξίδι του ως τον κομήτη το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2014.


Το τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα δεν είναι τόσο θέμα απόστασης, αλλά κατάλληλων χειρισμών.
Είναι η πρώτη φορά που θα επιχειρηθεί να προσεδαφιστεί όχημα στην επιφάνεια κομήτη. Για να είναι δυνατό αυτό, το Rοsetta θα πρέπει να έχει την κατάλληλη τροχιά και ταχύτητα (αυτή του κομήτη), που είναι πολύ μεγάλη.

Την Κυριακή λοιπόν θα βρεθεί στα μόλις 250 χλμ από την επιφάνεια του Άρη, και εκεί αναμένεται να πάρει την κατάλληλη ώθηση ώστε να "εκτοξευτεί" προς το επόμενο στάδιο της διαδρομής του.


Supernova 1987A

Παρατηρήθηκε στο Μεγάλο Μαγγελανικό Νέφος (160,000 έτη φωτός από εμάς) στις 23 Φεβρουαρίου 1987, και ήταν η πρώτη φορά που ένας σουπερνόβα παρατηρήθηκε με τόση λεπτομέρεια από τους σύγχρονους αστρονόμους.
Επίσης ήταν και ο πιο λαμπρός supernova που παρατηρήθηκε τα τελευταία 400 χρόνια.

Στο τεύχος του Science της 23ης Φεβρουαρίου, και με την ευκαιρία της 20ης επετείου από τον εντοπισμό του, δημοσιεύεται αναλυτικά ένα καινούριο μοντέλο που δημιουργήθηκε με την βοήθεια Η/Υ.

Φαίνεται πως ο supernova προέκυψε από την συγχώνευση δυο άστρων (το ένα με μάζα 15Η και το άλλο 5Η), σε έναν κόκκινο υπεργίγαντα.
Αυτός με τη σερά του συρρικνώθηκε σε μπλε υπεργίγαντα ώσπου τελικά σημειώθηκε η έκρηξη.
Έτσι τελικά δημιουργήθηκαν οι 3 δίσκοι αερίου γύρω από τον SN1987, οι οποιoι φαίνονται τόσο εντυπωσιακοί στην εικόνα.


Image Credit: (ESA/ STScI), HST, NASA



Thursday, February 22, 2007

Βραβείο Turing στην Frances Allen

Αν και δεν ασχολούμαι σε αυτό το blog με ο,τιδήποτε έχει να κάνει με τον κλάδο Computer Science, μια ενδιαφέρουσα είδηση :
Το Βραβείο Turing (ανάλογο των Fields) για φέτος απονέμεται στην Frances Allen, που είναι η πρώτη γυναίκα που γίνεται κάτοχος του εν λόγω βραβείου.


Η Allen δουλεύει στην IBM και βραβεύεται για το έργο της στον τομέα του program optimization και συγκεκριμμένα την ανάπτυξη του Ptran (Parallel Translation), μεθοδος για να τρέχει ένα πρόγραμμα σε πολλαπλούς επεξεργαστές έτσι ώστε να βελτιώνεται η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα.


Dialogo sopra i due massimi sistemi del mondo

(Dialogue Concerning the Two Chief World Systems)

di Galileo Galilei


σαν σήμερα, το 1632, εκδόθηκε για πρώτη φορά.

Σε ηλεκτρονική μορφή εδώ, μια έκδοση του 1967 με πρόλογο του Albert Einstein.


Σύννεφα σε εξωπλανήτες

Και ενώ το COROT είδε πια το πρώτο φως και ξεκίνησε και επισήμως την αποστολή του, φέτος λογικά αναμένουμε πολλά νέα στοιχεία για την μελέτη των εξωπλανητών.

Οι πρώτες ειδήσεις πάντως έρχονται με την βοήθεια του Spitzer :
μετρήσεις στην ατμόσφαιρα δυο πλανητών,των
HD 209458b και HD 189733b, δεν δείχνουν ύπαρξη νερού.

Οι πλανήτες αυτοί ανήκουν στην κατηγορία των Hot Jupiters, καθώς οι τροχιές τους βρίσκονται πολύ κοντά στο άστρο τους.
Σύμφωνα με τα μοντέλα που υπήρχαν, οι ερευνητές περίμεναν να υπάρχει νερό ή CO2. Ωστόσο τίποτε από αυτά δεν ανιχνεύτηκε.


Οι ερμηνείες αρκετές, όπως ότι απλά δεν υπάρχει νερό ή ότι κάποιο άλλο στοιχείο εκπέμπει σήμα στην ίδια συχνότητα και μπλοκάρει το σήμα του νερού.

Μια ενδιαφέρουσα θεωρία μάς δίνει ο Jeremy Richardson του Goddard Space Flight Center(NASA), επικεφαλής της ομάδας που μελέτησε τα δεδομένα για τον HD 209458b (από το Spitzer).
Αυτό που πιστεύουν είναι υπάρχουν ενδείξεις για ύπαρξη νεφών που αποτελούνται από πολύ λεπτούς κόκκους σκόνης ή και σιδήρου, και καλύπτουν το νερό που υπάρχει στον πλανήτη. Σε αυτήν την περίπτωση, στον πλανήτη αυτόν θα έβρεχε σκόνη.

Μάλιστα, η ερευνητική ομάδα του Richardson ανίχνευσε επιπλέον μια ενδιαφέρουσα εκπομοπή στα 7.78 microns.
Δεν μπορεσε να γίνει ταυτοποίηση με κάποιο γνωστό στοιχείο, ωστόσο όπως λενε δεν μπορούν να αποκλείσουν την πιθανότητα να είναι carbon based - και βέβαια ο άνθρακας είναι ένα από τα βασικά στοιχεία για την ύπαρξη ζωής, όπως την ξέρουμε.


Και η αναζήτηση συνεχίζεται.


Wednesday, February 21, 2007

Τα νέα του blog

Αύριο τα σπουδαία, καθώς έχουμε τον 4ο διαστημικό περίπατο για τα μέλη της Expedition 14 στον ISS, που θα αποτελέσει ρεκόρ καθώς είναι ο 4ος σε ένα διάστημα μικρότερο του ενός μήνα.

Επίσης αύριο έχουμε άλλη μια κοντινή διέλευση του Cassini από τον Τιτάνα, όπου θα "διασταυρωθεί" με περιοχές από που έχει ήδη περάσει, σκανάροντας τες καθέτως τώρα.
Σήμερα δόθηκε στην δημοσιότητα και μια σύνθετη φωτογραφία, αποτελούμενη από παρατηρήσεις του Σεπτεμβρίου του 2006, και στην οποία φαίνονται και πάλι καθαρά οι περίφημες πια λίμνες.



Τέλος, το πιο σημαντικό αναμενόμενο είναι φυσικά την επόμενη εβδομάδα : Gravity Assist, 28/2 , New Horizons.

Μένουμε συντονισμένοι:)


Sunny Cool

Με την πρόσφατη διελευση του Ulysses από τον Νότιο Πόλο του Ήλιου, επιβεβαιώθηκε αυτό που είχε ήδη παρατηρηθεί και κατά τις προηγούμενες παρατηρήσεις, το 1994 και 95 :
υπάρχει μια διαφορά θερμοκρασίας (7-8%)ανάμεσα στους δυο πόλους του Ήλιου.

(1,000,000C στον ένα πόλο και 80,000 βαθμοί χαμηλότεροι στον άλλο).

Μάλιστα υπάρχει μια αντιστροφή του φαινομένου που είχε παρατηρηθεί το 94, όταν πιο κρύος ήταν ο Βόρειος Πόλος.

Κάτι που συμβαδίζει με την αντιστροφή της μαγνητικής πολικότητας, που συμβαίνει όταν η ηλιακή δραστηριότητα φτάνει στο μέγιστο της για τιν 11ετή ηλιακό κύκλο.
Αυτό που ήταν αναμενόμενο σε αυτήν την φάση ήταν να υπάρχει ασθενής ηλιακή δραστηριότητα, ενώ αντίθετα το Ulysses κατέγραψε ισχυρές ηλιακές καταιγίδες.


Φυσικά οι μετρήσεις δεν μπορούν να γίνουν παρά από μεγάλη απόσταση - άλλωστε το Ulysses ειναι το μοναδικό σκάφος που έχει καταφέρει να περάσει από τους πόλους, χάρη στην ιδιαίτερη κλίση της τροχιάς του.
Αυτό που μετράει είναι δείγματα ηλιακού ανέμου τα οποία συλλέγει από την ασφαλή αποσταση των 300 εκ χλμ - και εξετάζει την συγκέντρωση ιόντων οξυγόνου. Με βάση την αναλογία τους υπολογίζει την θερμοκρασία.



Θερμοκρασίες του ηλιακού ανέμου σε εκατομμύρια βαθμών Kelvin, από το Ulysses.
Credit: R. von Steiger and G. Gloeckler.


Tuesday, February 20, 2007

NGC 346

Και η καινούρια φωτό στο sidebar :



Το σμήνος αστέρων NGC 346, στο Μικρό Μαγγελανικό Νέφος - στα περίπου 210,000 έτη φωτός από εμάς.
Image Credit: NASA, ESA and A. Nota (STScI/ESA)


The Dawn Mission to the Asteroid Belt (Lecture)

Μια που στείλαμε το όνομά μας για να πούμε "Hello World" και εκεί : για το Dawn έγραψα εδώ.
Όσοι είναι στην περιοχή της Pasadena στις 22/23 Φεβρουαρίου, μπορούν να τα ακούσουν ζωντανά.
Για τους υπόλοιπους, θα υπάρχει webcast εδώ - μόνο με την διαφορά της ώρας θα ξεκινάει γύρω στις 5 το πρωί ώρα Ελλάδος:)


Monday, February 19, 2007

Nova Scorpii 2007

AAVSO Special Notice #33

V1280 Scorpii = Nova Scorpii 2007
(February 7, 2007)

IAUC 8803 announces a new nova in Scorpius, independently
discovered by Y. Nakamura and Y. Sakurai. The position is

16:57:40.91 -32:20:36.4 J2000

and the unfiltered magnitude is about 8.3
(T. Krajci, 2007-02-06).

Spectra indicate blue color, no emission blueward of 540nm,
but Halpha emission with P-Cyg profile.



This special notice was compiled by: Arne A. Henden





AAVSO ALERT NOTICE 346 (February 16, 2007)

SUBJECT: 1651-32 V1280 SCO = NOVA SCORPII 2007

Event: Very Bright Nova in Scorpius

This nova, discovered at 9th magnitude 12 days ago, has brightened dramatically in the past few days to 3rd magnitude, becoming one of the brightest novae in the past several years. It has gained the attention of the professional community and will be observed by numerous satellites, including Chandra, Swift, and INTEGRAL.

Discovered Independently by:
- Yuji Nakamura, Kameyama, Mie, Japan (reported by H. Yamaoka, Kyushu University, IAU Circular 8803);
- Yukio Sakurai, Mito, Ibaraki-ken, Japan (reported by S. Nakano, Sumoto, Japan, IAU Circular 8803)

Discovery Date:
- Nakamura: Feb. 4.8624 UT - Sakurai: Feb. 4.854 UT

Discovery Magnitude:
- Nakamura: 9.9 on two unfiltered CCD images taken with a 135-mm camera lens;
- Sakurai: 9.4 on two 10-s CCD exposures taken with a Fuji FinePix S2 Digital Camera (+ Nikon 180-mm f/2.8 lens)

Position:
Positions have been reported by Nakamura, Sakurai, Nakano, and Kadota. Please use the following position measured by Arne Henden, AAVSO, from photometry obtained at Sonoita Research Observatory:

R.A. = 16h 57m 41.26s, Decl. = -32o 20' 35.6" (epoch 2000.0)


Saturday, February 17, 2007

Τα νέα των εννέα (περίπου)

Άρχισε λοιπόν το 3ήμερο, δεν πήγα πουθενά αλλά σκοπεύω να μην ενημερώσω ιδιαίτερα το μπλογκ (εκτός αν δω καμμιά πολύ εντυπωσιακή φωτό και δεν καταφέρω να αντισταθώ:))

Τα νεώτερα λοιπον, σύντομα.


Η πολυαναμενόμενη αποστολή THEMIS πήρε δεύτερη αναβολή -λόγω των υψηλών ανέμων- και η εκτόξευση θα επιχειρηθεί εκ νέου απόψε το βράδυ (ώρα Ελλάδος περίπου μεσάνυχτα).
Ωστόσο στην Ευρώπη είμαστε, κι ευτυχώς υπάρχει κι η ESA : Η αποστολή Cluster μάς εφοδίασε με νέα δεδομένα που βοηθάν σε μεγαλύτερη κατανόηση του φαινομένου των auroras.

Από τα "παλιότερα" νέα :
Πάντα στο προσκήνιο οι νέες πληροφορίες κ φωτογραφίες για το νερό στο υπέδαφος του Άρη, αλλά και για το Φύλλο Πάγου και τις λίμνες στην Δυτική Ανταρκτική - κάτι που σε συνδυασμό με τις νέες μελέτες για την άυξηση της θερμοκρασίας δεν είναι καθησυχαστικό.

Ακόμα πιο καταστροφολογική είδηση όμως έχουμε από τα ΝΕΑ : ο Near Earth Asteroid με το ψαρωτικό όνομα Apophis έχει πιθανότητα 1/45,000 να χτυπήσει κάπου στον Ειρηνικό το 2036.
Μια που το ποστ αυτό είναι χωρίς ιδιαίτερο ειρμό, θα εκφράσω και μια απορία ακόμα : πώς δεν ακούσαμε ακόμα ρεπορτάζ "διαμάντια" σχετικά με τα ΝΕΑ?

Α ναι και να μην ξεχνάμε τα προγραμματισμένα : το Atlantis έφτασε στο Kennedy για να ετοιμάζεται για την STS-117 στις 17 Μαρτίου.
Και, το πιο βασικό : Gravity Assist σε 10 μέρες για το New Horizons!



O Δίας από την LORRI στα 29 εκ.χλμ - η τελευταία φορά που η κάμερα του New Horizons στέλνει άποψη ολόκληρου του πλανήτη, καθώς όσο πλησιάζει θα επικεντρώνει σε λεπτομέρειες:)
Credit: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute



update : έφυγε κανονικά τελικά ο Delta λίγο μετά τα μεσάνυχτα, και πλέον οι 5 δορυφόροι του THEMIS βρίσκονται σε τροχιά.



Friday, February 16, 2007

Λίμνες στην Ανταρκτική

..οι οποίες όπως φαίνεται βρίσκονται κάτω από τον πάγο.
Πίσω στην Γη λοιπόν, και στις αποστολές της NASA που παρατηρούν τον πλανήτη μας.

Με την βοήθεια του ICESat (Ice Cloud and Land Elevation Satellite) εντοπίστηκαν 14 περιοχές με λίμνες, που ως τώρα δεν γνωρίζαμε την ύπαρξή τους, και βρίσκονται κρυμμένες κάτω από τμήματα του ογκώδους West Antarctica Ice Sheet.
Οι τοποθεσίες όπου βρίσκονται ανιχνεύτηκαν χάρη στην άνοδο και την πτώση της στάθμης του νερού στις λίμνες. Όπως φαίνεται, συσσωρεύουν νερό ώσπου αυτό να τις καλύψει και στην συνέχεια το νερό διαχέεται και κυκλοφορεί κάτω από το στρώμα πάγου.



Image : NASA

Το συγκεκριμένο φύλλο πάγου από μόνο του θα μπορούσε να αυξήσει την στάθμη της θάλασσας πάνω από 5 μέτρα αν καταρρεύσει.
Η τελευταία φορά που κατέρρευσε ήταν περίπου 125,000 χρόνια πριν, σε μια περίοδο με θερμοκρασίες στα επίπεδα των σημερινών οπότε η στάθμη των νερών της θάλασσας αυξήθηκε περίπου 5.5 μέτρα.

Η Ανταρκτική περιέχει περίπου του 90% του συνολικού πάγου της Γης.

*Εδώ η σελίδα της NASA με σχετικά animations και videos, τα οποία είναι αρκετά ΜΒ αλλά αξίζουν.



Ross Sea, Image : NASA


Νερό στον Άρη

Και πάλι στο προσκήνιο το νερό στον Άρη, από νέες εικόνες που στέλνει ο Orbiter (MRO) παρά τα προβλήματα που έχει.




Image credit: NASA/JPL-Caltech/Univ. of Arizona


Στην φωτογραφία λοιπόν από το Candor Chasma φαίνονται καθαρά τμήματα των πετρωμάτων όπου το χρώμα έχει "ξεπλυθεί" - πιθανώς μια ακόμα ένδειξη για το νερό που κυλούσε εκεί κάποτε, αλλά και ίσως να υπάρχει ακόμα κάπου στην περιοχή.
Και έτσι οι έρευνες για την ύπαρξη νερού στρέφονται όλο και περισσότερο στο υπέδαφος (μετά και τις παλιότερες φωτογραφίες του Δεκεμβρίου π.χ.)


Wednesday, February 14, 2007

a hiker's guide

Iani Chaos, Mars
Map Compilation: Technische Universität Berlin, 2006; Image Data: ESA / DLR / FU Berlin (G. Neukum)


Ταξιδιωτικοί χάρτες για τον Άρη. H ESA έκανε την διαφορά, δίνοντας στην δημοσιότητα τοπογραφικούς χάρτες για τον Άρη, σε κλίμακα (εδώ) 1:200,000.
Τα δεδομένα προέρχονται από την High Resolution Stereo Camera (HRSC) τού Mars Express.. κι επειδή οι λέξεις είναι φτωχές, πολύ περισσότερες εικόνες εδώ.


Tuesday, February 13, 2007

Σύγκρουση Κομητών

Νέα φωτογραφία του Spitzer από το νεφέλωμα Helix(Helix nebula), επιβεβαίνει κάτι που οι επιστήμονες υποπτεύονται από καιρό :
έχουν απομείνει κάποιοι κομήτες, οι οποίοι επέζησαν του θανάτου του άστρου που βρισκόταν στην καρδιά του νεφελώματος.

Το άστρο που τώρα είναι λευκός νάνος, πέρασε από την φάση του κόκκινου γίγαντα όπου απορρόφησε τους εσωτερικούς κομήτες&αστεροειδείς.
Φαίνεται πως κάποιοι κομήτες "γλύτωσαν", αλλά καθώς δεν υπήρχε το άστρο να ρυθμίζει τις τροχιές τους, αποσυντονίστηκαν και άρχισαν να συγκρούονται.
Έτσι δημιούργησαν ένα εντυπωσιακό όντως νέφος σκόνης στο κέντρο του οποίου λάμπει ο λευκός νάνος.


I've got the world on a string

Γνωστή η προσπάθεια για την εισαγωγή της περίφημης θεωρίας των πάντων. Είναι ένα θέμα που δεν θυμάμαι να έχω θίξει ποτέ, και γενικώς δεν σκοπεύω να ασχοληθώ ιδιαίτερα.
Φυσικά είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον και φυσικά ενημερώνομαι όσο μπορώ, και όσο περισσεύει.
Αλλά για να είμαι ειλικρινής έχω πάθει κάτι σαν κορεσμό, από τις τόσες αναφορές - τουλάχιστον αρκετό ώστε να μην γράφω και σχετικά κατεβατά στο μπλογκ μου :)

Τέλος πάντων, μια εξαίρεση σήμερα, για μια ματιά στην αποστολή Planck της ESA :
ο δορυφόρος ο οποίος θα προσπαθήσει να κοιτάξει (πού αλλού?) πίσω στον χρόνο, και κοντά στην αρχή του Big Bang.
Η θεμελιώδης ερώτηση λοιπόν, τι υπήρξε για t=0, το οποίο είναι αυτό που μάς διαφεύγει.
Σημαντικές πληροφορίες θα αντλήσει παρατηρώντας με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη λεπτομέρεια ό,τι απέμεινε από το first light, το πρώτο φως που υπήρξε στο Σύμπαν και τα απομεινάρια του σήμερα παρατηρούνται διάχυτα ως το γνωστό Cosmic Microwave Background (CMB).

Κάτι που ελπίζουν να οδηγήσει σε ίχνη κρυμμένων διαστάσεων - τις οποίες σε ένα τρισδιάστατο Σύμπαν, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε άμεσα και σίγουρα όχι εποπτικά.
Τον Ιούλιο του 2008 λοιπόν, ξεκινάει το μεγάλο ταξίδι στον χρόνο και ως τότε έχουμε όλον τον καιρό να εξοικειωθούμε με τα υπάρχοντα αλλά και μελλοντικά αποτελέσματα.


*Φυσικά, διαβάζοντας και μόνο τον όρο θεωρία των πάντων νομίζω ότι δεν μπορούμε παρά να θυμηθούμε τον Cantor και την προσπάθεια του με την Θεωρία Συνόλων.
Που τελικά οδήγησε τον Hilbert στο να πει το περίφημο :
"No one will drive us from the paradise which Cantor created for us"

(Στο οποίο ο Wittgenstein απάντησε "if one person can see it as a paradise of mathematicians, why should not another see it as a joke?".
Αλλά - ειλικρινά, χωρίς ίχνος σνομπισμού- ο Hilbert μάλλον ήξερε και λίγα περισσότερα Μαθηματικά..)


......
Χμ..Και μάλλον είναι φανερό γιατί δεν ασχολούμαι με άλλα θέματα : σαν το ανέκδοτο με τον Τοτό και την έκθεση με το μυρμήγκι, που ό,τι θέμα και να του έδιναν κατέληγε στο μυρμήγκι - υποθέτω αυτό είναι που λένε "έκαστος στο είδος του".
:)


Lucy...(BPM 37093)

3 χρόνια πριν, στις 13 Φεβρουαρίου 2004, ανακοινώθηκε από το Smithsonian ο εντοπισμός ενός λευκού νάνου, σε απόσταση 50 ετών φωτός από την Γη (στον αστερισμό του Κένταυρου) και με μάζα 1,1 της μάζας του Ήλιου.
Αυτό που ενθουσίασε τους επιστήμονες ήταν η επιβεβαίωση ότι ο πυρήνας του αποτελείται από κρυσταλλικό άνθρακα.
To μεγαλύτερο διαμάντι, στους ουρανούς.

Η ανακοίνωση τύπου εδώ.
*To Lucy ήταν το ανεπίσημο χαϊδευτικό προς τιμήν του γνωστού τραγουδιού των Beatles.


Monday, February 12, 2007

Sara l'aurora

Στις 15 Φεβρουαρίου ξεκινάει η αποστολή THEMIS (Time History of Events and Macroscale Interactions during Substorms).
Το σμήνος δηλαδή από τους 5 δορυφόρους της NASA οι οποίοι θα εκτοξευτούν με την βοήθεια ενός Delta ΙΙ από το Canaveral, για να μελετήσουν το Βόρειο Σέλας (Aurora Borealis) και το Νότιο Σέλας (Aurora Australis).



Aurora Australis - Image ISS006-E-47517 courtesy of the Image Science & Analysis Laboratory, NASA Johnson Space Center


To Βόρειο και Νότιο Σέλας (πολικά φώτα ή auroras), οφείλονται στην αντίδραση αερίων στην μαγνητόσφαιρα της Γης με ιόντα που φτάνουν από τον Ήλιο όταν έχουμε έντονη ηλιακή δραστηριότητα.

Τα άτομα (κυρίως Ο2) συγκρούονται με τα ιόντα, απορροφώντας έτσι ενέργεια την οποία στην συνέχεια απελευθερώνουν ως φως.
Επειδή αυτό που κυριαρχεί είναι το ατομικό Οξυγόνο, το φαινόμενο έχει πρασινωπή λάμψη.
Εκτός άπό το ορατό φως, οι auroras εκπέμπουν επίσης και υπέρυθρες(IR) και υπεριωδεις(UV) ακτίνες, που παρατηρούνται καλύτερα από το διάστημα (γιατί η ατμόσφαιρα της Γης τείνει να τις απορροφά).

Οι δορυφόροι λοιπόν της THEMIS έχουν ως κύρια αποστολή να διαπιστώσουν τι είναι αυτό που προκαλεί τις γεωμαγνητικές καταιγίδες, περιόδους δηλαδή βίαιας και ταχείας δραστηριότητας μέσα στο μαγνητικό πεδίο της Γης.
Αυτή η δραστηριότητα οδηγεί τα πολικά φώτα να φαίνοντα πιο λαμπρά, και να απελευθερώνουν ακτινοβολία που είναι επικίνδυνη για σκάφη αλλά και αστροναύτες που βρίσκονται σε τροχιά.


Image ISS006-E-21591 was provided by the by the Earth Sciences and Image Analysis Laboratory, Johnson Space Center.



*Την παραμονή, δηλαδή στις 14 Φεβρουρίου, θα υπάρχει ζωντανή κάλυψη από τη NASATV.
Από μια άποψη ένα ρομαντικό θέαμα εν όψει της ημερομηνίας - υπάρχει βέβαια και η γνήσια ρομαντική άποψη, του (πολυτσιταρισμένου) Einstein :
"If you are out to describe the truth, leave elegance to the tailor" :)


Saturday, February 10, 2007

F Ring

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute

Ο δακτύλιος F του Κρόνου, σε φωτογραφία που έστειλε το Cassini στις 3 Ιανουαρίου 2007 - καθώς εξαφανίζεται μέσα στην σκιά του Κρόνου..

(οι "γραμμούλες" στο βάθος είναι ίχνη από άστρα, που δημιουργήθηκαν λόγω της μεγάλης έκθεσης.)


galaxies

Image Credit: NASA, ESA, and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA)


Το σμήνος γαλαξιών Abell S0740, σε απόσταση πάνω από 450 εκ. ετών φωτός (στην κατεύθυνση του Κένταυρου) από την Γη, σε μια φωτογραφία από το Hubble.

Στο κέντρο βρίσκεται ο γιγαντιαίος ελλειπτικός γαλαξίας ESO 325-G004, ενώ διακρίνονται αρκετοί ακόμα ελλειπτικοί κυρίως γαλαξίες και ο εντυπωσιακός σπειροειδής κάτω δεξιά.


Friday, February 09, 2007

Σφάλμα στη μέτρηση

Ενας Βιολόγος, ένας Φυσικός κι ένας Μαθηματικός κάθονται σε ένα καφέ. Κάποια στιγμή βλέπουν 2 άτομα να μπαίνουν σε ένα κτίριο που βρίσκεται απέναντι.
Περνάει λίγη ώρα, και βλέπουν 3 άτομα να βγαίνουν από το ίδιο κτίριο.


Ο Βιολόγος : "αναπαράχθηκαν"
Ο Φυσικός : "σφάλμα στη μέτρηση"
Ο Μαθηματικός : "αν μπει ένας ακόμα, το κτίριο θα είναι κενό".




Graffity (the Milky Way)

Credit: NASA/JPL/Space Science Institute

Ο Εγκέλαδος ως γνωστόν, με albedo 0.8, είναι το πιο φωτεινό αντικείμενο του ηλιακού συστήματος αντανακλώντας σχεδόν το σύνολο του ηλιακού φωτός που δέχεται.
Όπως φαίνεται βοηθά στο να γίνουν εξίσου λαμπροί και γειτονικοί δορυφόροι του Κρόνου. Αυτό συμβαίνει με τις συνεχείς εκρήξεις των geysers που βρίσκονται στον Νότιο Πόλο του, και με τις οποίες σωματίδια πάγου εκτινάσσονται τροφοδώντας έτσι τον δακτύλιο Ε του Κρόνου. Επιπλέον, τα σωματίδια αυτά φτάνουν και ως τους 11 μικροσκοπικούς δορυφόρους που βρίσκοντας σε τροχιά μέσα στον δακτύλιο Ε, με αποτέλεσμα σιγά σιγά να καλύπτουν την επιφάνεια τους και να τους κάνουν φωτεινότερους.
Καθώς η δραστηριότητα στα geysers συνεχίζεται, ο Εγκέλαδος εξακολουθεί να "ψεκάζει" με σωματίδια τους γειτονικούς δορυφόρους.
Γι'αυτό και όπως λέει η Anne Verbiscer του Παν/μιου Virgina και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που μελέτησε το ζήτημα, αποκαλούν τον Εγκέλαδο "graffity artist".



*Για όσους θέλουν να απολαύσουν τον Κρόνο (με τηλεσκοπιο), αύριο θα είναι η καλύτερη βραδιά καθώς θα βρίσκεται στην κοντινότερη του απόσταση από την Γη και θα είναι ορατός όλη την διάρκεια της νύχτας (από το ηλιοβασίλεμα ως τα χαράματα).
Κατά το βράδυ λοιπόν κοιτάξτε προς τα νοτιανατολικά, κοντά στον Regulus και το ανάποδο ερωτηματικό του Λέοντα.


Προβλήματα με την HiRISE

Προβλήματα φαίνεται να έχει η HiRISE, η τόσο προηγμένη κάμερα του Mars Reconnaissance Orbiter . Από τον Νοέμβριο(2006) ακόμα τα μέλη της σχετικής ομάδας της NASA παρατήρησαν αυξημένο θόρυβο στις φωτογραφίες που έφταναν. Ωστόσο από φέτος τον Ιανουάριο το πρόβλημα έγινε πολύ πιο αισθητό.
Προβλήματα όμως τον τελευταίο μήνα έχει και ο Mars Climate Sounder, ο σκάνερ που μελετά την θερμοκρασία, τα σύννεφα πάγου και την σκόνη στην ατμόσφαιρα του Άρη.
Τα υπόλοιπα όργανα του MRO λειτουργούν κανονικά, ενώ τα δεδομένα που έστειλε το σκάφος από τον Νοέμβριο του 2006 είναι όσα έστειλε ο Mars Global Surveyor συνολικά στην διάρκεια της αποστολής του, από το 1997 ως το 2006.


Thursday, February 08, 2007

Go with the Flow

Ειδαμε ότι ο Pereleman αρχικά -και ουσιαστικά- απέδειξε την εικασία της γεωμετροποίησης του Thurston.
Τι λέει αυτή? Κάτι ανάλογο της ανάλυσης θετικών ακεραίων σε γινόμενο πρώτων παραγόντων.
Συνοπτικά, ότι κάθε 3-πολλαπλότητα διαιρείται σε τόρους / τμήματα καθένα από τα οποία έχει μια από οκτώ κανονικές γεωμετρίες. Δηλαδή πχ γεωμετρίες με σταθερή θετική ή σταθερή αρνητική καμπυλότητα, ή γινόμενο επιφάνειας με Κ<0.

Στη συνέχεια, και αφού απέδειξε αυτήν την εικασία ο Pereleman, εφήρμοσε ροές Ricci (Ricci flow) με τη βοήθεια της χειρουργικής μεθόδου.

Ροές Ricci είναι διαφορικές εξισώσεις (ονομάστηκαν έτσι προς τιμήν του Μαθηματικού Gregorio Ricci), οι οποίες μετασχηματίζουν μια πολλαπλότητα (Riemann), με τρόπο ανάλογο όπως η εξίσωση ροής θερμότητας.
Δηλαδή, οδηγούν στο να διατηρείται η καμπυλότητα σταθερή, "λειαίνοντας" έτσι την πολλαπλότητα.


Τώρα, υπάρχει ένα πρόβλημα : η εφαρμογή τους μπορεί να οδηγήσει σε ανωμαλίες, δηλαδή να μετατραπεί η πολλαπλότητα σε σημείο.
Εκεί λοιπόν έρχεται η συνδρομή της χειρουργικής μεθόδου - κάνει αυτό που λέει το όνομά της:
Στις περιοχές όπου η πολλαπλότητα στενεύει επικίνδυνα, αφαιρούμε την περιοχή και αντικαθιστούμε με (πάντα ίδιας διάστασης n χερούλια). Έτσι η ροή Ricci συνεχίζει χωρίς εμπόδια και τελικά καταλήγουμε εκεί που θέλουμε, δλδ στο όπερ έδει δείξαι.

*Μια παρατήρηση για της ροές Ricci : βάζω το λινκ του Wolfram MathWorld που περιέχει την εξίσωση, η οποία βέβαια για αυτό που μιλάει στην ακρίβεια είναι ο τανυστής καμπυλότητας Riemann. Προτίμησα να μην αφιερώσω ένα ξεχωριστό ποστ για τον τανυστικό λογισμό.

Η γενική εικόνα πάντως του τι έκανε ο Pereleman ήταν αυτή. Δεν ξέρω και κατά πόσο βγαίνει νόημα αν διαβάσει κανείς τα 4 σχετικά ποστς που έγραψα!
Για μένα σίγουρα βγαίνει:) και επιπλέον μού έδωσε αρκετό υλικό για μελλοντικά ποστς.

Όπως πχ διαφορίσιμες πολλαπλότητες και άτλαντες, που είναι κι ένα παράδειγμα των εφαρμογών που έχουν τα Καθαρά Μαθηματικά.



*Links

εικασία της γεωμετροποίησης του Thurston (1)

εικασία της γεωμετροποίησης του Thurston (2)



ροές Ricci


χειρουργική μέθοδος (PDF)


η εργασία του Pereleman



τέλος, δυο τεύχη διαθέσιμα online του περιοδικού Manifolds - είναι πιο γενικού ενδιαφέροντος και έχει μέχρι και ωροσκόπιο, αξίζει να το δείτε.




και για να κλείσει το πέρασμα από την Τοπολογία με ένα ανέκδοτο :

-How many topologists does it take to change a lightbulb?
A: Just one, but what will you do with the doughnut?


Ulysses

Χτες ήταν μια από τις σημαντικές ημερομηνίες για το Ulysses (κοινή αποστολή ESA-NASA). Κι αυτό γιατί βρέθηκε σε πλάτος περίπου 80 μοιρών νότια, πολύ κοντά στον Νότιο Πόλο όχι της Γης αλλά του Ήλιου.
Από το 1990 που ξεκίνησε, είναι μόλις η τρίτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο καθώς η τροχιά στην οποία περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο είναι σχεδόν κάθετη στην εκλειπτική.

Τα περισσότερα σκάφη τα οποία παρατηρούν τον Ήλιο βρίσκονται περίπου στον Ισημερινό του και ο Νότιος Πόλος του δεν είναι ορατός από την Γη, έτσι παραμένει μια γενικώς άγνωστη περιοχή.

Ένα από τα σημαντικά στοιχεία που μελετάει το Ulysses είναι οι ηλιακοί άνεμοι, οι οποίοι βρίσκουν διόδους μέσα από τις τρύπες που έχει η κορόνα του Ήλιου στους πόλους και εξέρχονται έτσι με πολύ μεγάλες ταχύτητες του μαγνητικού του πεδίου.


Image Credit: SOHO


(Εδώ, το επόμενο ερώτημα είναι : όπως ο ηλιακός άνεμος μπορεί να βγεί από το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου, είναι δυνατή η είσοδος με τον ίδιο τρόπο σε αυτό των κοσμικών ακτίνων?)

Κάτι ακόμα που έχει προκύψει από τις προηγούμενες διελεύσεις, είναι ενδείξεις για διαφορετική θερμοκρασία στον Βόρειο και Νότιο Πόλο, κάτι που οι ερευνητές θέλουν να διαπιστώσουν αν ισχύει ακόμα.

Ανοιχτά ερωτήματα λοιπόν, για τα οποία ίσως φέτος έχουμε περισσότερα στοιχεία σε συνδυασμό με την γρήγορη μετάβαση από τον Νότιο στον Βόρειο Πόλο την οποία θα πραγματοποιήσει τον Ulysses τον Μάρτιο.


Tuesday, February 06, 2007

High Mass X-ray Binary System (HMXB)

Νέα κλάση αντικειμένων?

Ενδιαφέρουσες ανακοινώσεις στο Gamma Ray Large-Area Space Telescope (GLAST) meeting, στο Palo Alto, California.

Ο Dr. Sylvain Chaty του Paris 7 παρουσίασε τα αποτελέσματα παρατηρήσεων με το INTEGRAL.
Αυτό που εντόπισε είναι δυαδικά συστήματα που αποτελούνται από αστέρι νετρονίων, το οποίο περιφέρεται γύρω από το συνοδό του άστρο-υπεργίγαντα, μεσα σε ένα κουκούλι από ψυχρό αέριο ή/και σκόνη.
Ενώ λοιπόν το σύστημα μπορεί να είναι μεγάλης φωτεινότητας, ουσιαστικά το κρύβει η σκόνη καθώς είναι τόσο μεγάλης πυκνότητας ώστε απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των εκπεμπόμενων ακτινών Χ.
Έτσι, τα έκανε αόρατα.

Ο εντοπισμός έγινε δυνατός με παρατηρήσεις σε διαφορετικά μήκη κύματος, από ακτίνες Χ ως υπέρυθρο.

Αναμένονται νεότερα φυσικά!


Martian Winter - Landscapes

Image credit: NASA/JPL-Caltech/Cornell


Κι άλλο πανόραμα από το Spirit, το "Winter Heaven" ή ΜcMurdo Panorama.
Είναι ένα μωσαΐκό από εικόνες που έλαβε το Spirit κατά την παραμονή του σε ένανμικρό λόφο, τον "Low Ridge", από τον Απρίλιο του 2006 - δηλαδή κατά τους χειμερινούς μήνες.
Για εξοικονόμηση ενέργειας λοιπόν σταμάτησε τις μετακινήσεις ενώ εκτελούσε όσες επιστημονικές εργασίες ήταν δυνατό. Για να συντηρεί τα απαραίτητα επίπεδα ενέργειας είχε τα ηλιακά του πάνελ στραμμένα προς τον Ήλιο. Η θερμοκρασία ενδεικτικά έφτανε και τους -100C.

Οι φωτογραφίες έχουν ληφθεί με αργούς ρυθμούς στο διάστημα αυτων των μηνών, με χρήση της Pancam και των φίλτρων 600nm, 530nm & 480nm. Είναι μια σύνθετη άποψη σε φυσικο (σχεδόν true) χρώμα, πολύ κοντά στο τι εικόνα θα είχαμε αν ήμασταν εκεί.

Στην φωτογραφία αυτή υπάρχουν και οι ονομασίες των διαφόρων τοποθεσιών της περιοχής.


ISS Spacewalks

Image : NASATV
Η Sunita Williams στον πρόσφατο EVA


Αρκετά ρεκόρ έχουμε στον Διεθνή Διαστημικό ΣταθμΟ (ISS) όσον αφορά τους διαστημικούς περιπάτους.
Χτες λοιπόν είχαμε τον δεύτερο από τρεις διαστημικούς περιπάτους μέσα σε 9 ημέρες - ο πρώτος ήταν στις 31 Ιανουαρίου ενώ ο επόμενος θα είναι στις 8 Φεβρουαρίου.
Και τους τρεις τους πραγματοποιούν οι Alegria και Wiliams. Επιπλέον, ένας τέταρτος είναι προγραμματισμένος για τις 22 Φεβρουαρίου, για τον Alegria και τον Ρώσο Κοσμοναύτη Tuyrin.
Ετσι, έχουμε τον μεγαλύτερο αριθμό EVA's σε τόσο μικρό διάστημα.

Επιπλέον, χτες η Sunita Williams σημείωσε ένα επιπλέον ρεκόρ, τις περισσότερες (συνολικα) ώρες διαστημικού περιπάτου από γυναίκα αστροναύτη, με 22 ώρες και 37 λεπτά ενώ προς το παρόν μοιράζεται με την Kathy Thornton τους περισσότερους (3) διαστημικούς περιπάτους πάντα από γυναίκα αστροναύτη. Αυτό θα αλλάξει με τον EVA 8, στις 8 Φεβρουαρίου.


Sunday, February 04, 2007

Dione


Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute

Η Διώνη,σε μια φωτογραφία από το Cassini στις 3 Φεβρουαρίου 2007


*H επόμενη διέλευση του Cassini από τον Τιτάνα θα πραγματοποιηθεί στις 22 Φεβρουαρίου. Ωστόσο αυτό που επίσης έχει μεγάλο ενδιαφέρον είναι ο Εγκέλαδος με τα παγωμένα geysers στον Νότιο Πόλο του. Κοντινή διέλευση πάντως (περίπου στα 1,000 χλμ) θα έχουμε τον Μάρτιο του '08.



Clyde William Tombaugh, 4 Φεβρουαρίου 1906 - 17 Ιανουαρίου 1997

ή, αλλιώς, ο αστρονόμος που ανακάλυψε τον πλανήτη Πλούτωνα.


Γεννημένος στο Illinois,σε μια αγροτική οικογένεια, από μικρός αγαπούσε την παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού.
Μια κλίση που ενθάρρυναν τόσο ο πατέρας του όσο κι ο θείος του, στον οποίο ανήκε και το πρώτο τηλεσκόπιο το οποίο χρησιμοποίησε.
Κάποια στιγμή αποφάσισε ότι τα τηλεσκόπια που κυκλοφορούν στο εμπόριο δεν τον καλύπτουν και έτσι κατασκεύασε ένα μόνος του.

Μοιάζει ίσως με σενάριο ταινίας (και μακάρι κάποιος να αποφάσιζε να την γυρίσει, έστω και γεμάτη κλισέ), πάντως όλη του αυτή η δραστηριότητα ξεκίνησε σε εντελώς ερασιτεχνικά πλαίσια.

Ο Tombaugh, με το τηλεσκόπιο του, σε ηλικία 22 ετών.


Αρχίζει λοιπόν παρατηρήσεις του Δία και του Άρη από τις οποίες λεπτομερή σκίτσα στέλνει στο Παρατηρητήριο Lowell. Τελικά, του προσφέρεται εργασία στο καινούριο τηλεσκόπιο του Παρατηρητηρίου.


Κάπου εκεί, με σαφώς περισσότερα μέσα, ξεκινάει την αναζήτηση του πλανήτη Χ - ένας υποθετικός πλανήτης ο οποίος σύμφωνα με τους αστρονόμους του 19ου αιώνα υπήρχε πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα.
Σήμερα βέβαια που διαθέτουμε τα απαραίτητα μέσα, και μετά και τα Pioneer 10&11 καθώς και τα Voyager, έχει πλέον εγκαταλειφθεί αυτή η θεωρία.
Πάντως, ψάχνοντας για τον Χ, ο Tombaugh ανακάλυψε τον Πλούτωνα.


Original plates from Clyde Tombaugh's discovery of Pluto.
Image Credit: Lowell Observatory Archive


Μετά από αυτά, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην Αστρονομία, έγινε μάλιστα και ο ίδιος Καθηγητής και αργότερα ίδρυσε το Τμήμα Αστρονομίας του Πανεπιστημίου του New Mexico. Εκεί πέρασε και τα τελευταία του χρόνια, με την επί 60 χρόνια σύζυγό του και με το τηλεσκόπιο που είχε χρησιμοποιήσει το 1927.

Όταν δε από το Smithsonian τον ρώτησαν αν μπορούν να έχουν το τηλεσκόπιο, η απάντησή του ήταν : "τους είπα πως το χρησιμοποιώ ακόμα".





*εδω μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του, όπου περιγράφει το πώς ξεκίνησε, το πόση επιμονή έδειξε και βέβαια το πώς ανακάλυψε τον Πλούτωνα - αλλά και τις εμπειρίες του από τον στρατό και τον Β'παγκόσμιο.

Και ναι, από τα πρώτα αντικείμενα που σπούδασε εκτενώς ήταν τα Μαθηματικά.
Όπως λέει:
"Can you imagine young people nowadays making a study of trigonometry for the fun of it? Well I did."

Planet "X" (Pluto) at last found!
Image Credit: AP



*Για τον πλανήτη Χ να συμπληρώσω πως και ο Έρις, πήρε μεν την θέση του Πλούτωνα στο πλανητικό σύστημα, ωστόσο δεν θεωρείται ότι αντιστοιχεί στον
υποτιθέμενο πλανήτη.


Saturday, February 03, 2007

More Clouds on Mars

Κι άλλα στοιχεία για τα σύννεφα στον Άρη - στοιχεία τα οποία προέκυψαν μετά τριετή μελέτη παρατηρήσεων από τον Surveyor.
Μέχρι τώρα λοιπόν τα σύννεφα από πάγο νερού ήταν ορατά μόνο κατά την διάρκεια της αρειανής μέρας, όταν αντανακλούν το φως από τον ήλιο. Τώρα για πρώτη φορά υπάρχουν στοιχεία για την ύπαρξή τους και κατά το βράδυ, σύμφωνα με έρευνα από ομάδα επιστημόνων του NOAA και της NASA.
Σύμφωνα με τα μοντέλα τους, τα σύννεφα αυτά αιχμαλωτίζουν την ζέστη εμποδίζοντάς την να διαφύγει, και ανεβάζοντας έτσι την θερμοκρασία. Eίναι δε πιο πυκνά από αυτά της ημέρας, και παρατηρούνται σε χαμηλότερα υψόμετρα μοιάζοντας με ομίχλη.


Την ίδια ώρα, στη NASA αναζητούν το κατάλληλο σημείο για την προσεδάφιση του Phoenix, καθώς νέες εικόνες από τον Orbiter (MRO) έδειξαν μεγάλους βράχους κοντά στους κρατήρες όπου ήταν ο αρχικός σχεδιασμός.

Ο Orbiter πάντως έστειλε και νέες φωτογραφίες με χαράδρες όπου φαίνεται πολύ καθαρά και εντυπωσιακά η διάβρωση από το νερό που υπήρχε κάποτε.

Και, αν αυτά δεν είναι αρκετά, φρόντισε να μάς στείλει και την ως τώρα διαδρομή του Opportunity, το οποίο ξεκίνησε την περιπλάνησή του στον κρατήρα Victoria.
Μάλιστα, για να ονομάσουν τους διάφορους γκρεμούς και κορυφές που συναντά το Opportunity, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ονόματα τόπων από τα οποία πέρασε ο Μαγγελάνος με το Victoria.

Image Credit: NASA/JPL-Caltech/Univ. of Arizona


Friday, February 02, 2007

New Horizons - Jupiter

Image Credits: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute


Μια εκπληκτικής λεπτομέρειας άποψη του Δία, όπου διακρίνονται καθαρά οι κηλίδες και τα σύννεφα στην ατμόσφαιρα, από την LORRI (Long Range Reconnaissance Imager).
H σύνθεση έχει προκυψει από 11 φωτογραφίες που έλαβε το New Horizons κατά την διάρκεια μιας ημέρας του Δία , δηλαδή 10 γήινων ωρών, από τις 14/1/07 ως τις 15/1/07 και ενώ το σκάφος ήταν σε απόσταση περίπου 72 εκατομ. χλμ.


Στα τέλη του μήνα θα πλησιάσει τον Δία, και προς το παρόν ένα σχεδιάγραμμα του πόσο μακρυά βρίσκεται..

Image Credit: NASA



Ατμοσφαιρα Εξωπλανήτη

Χάρη στο Hubble έγινε δυνατή για πρώτη φορά η μελέτη της ατμόσφαιρας εξωπλανήτη.

Πρόκειται για τον HD 209458b, ο οποίος έχει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ότι βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση από το άστρο του - περίπου δέκα φορές μικρότερη από ό,τι η απόσταση του Ερμή από τον Ήλιο.
Ολοκληρώνει δε μια περιφορά γύρω από το άστρο του σε 3.5 μέρες.

Στο μέγεθος είναι περίπου της τάξης του Δία, όμως σε αντίθεση με αυτόν έχει τόσο ζεστή ατμόσφαιρα που φαίνεται σα να εξατμίζεται. Zεσταίνεται τόσο ώστε το αέριο διαφεύγει στο διάστημα, δίνοντας την εντύπωση της ουράς ενός κομήτη.

Πάντως, λόγω της τόσο κοντινής απόστασης, το Hubble δεν μπόρεσε να απεικονίσει τον πλανήτη, όμως χρησίμευσε στο να αναλυθεί το φως όπως φιλτραρίστηκε μέσω της ατμόσφαιρας του πλανήτη. Από εκεί οι αστρονόμοι "διάβασαν" τις πληροφορίες σχετικά με την δομή κ' την σύσταση του πλανήτη.
Ουσιαστικά πρόκειται για αυτό που ονομάζεται "hot Jupiter" και πιθανόν αν και ο Δίας ήταν τόσο κοντά στον Ήλιο να είχε παρόμοια συμπεριφορά.


Ο HD 209458b βρίσκεται στον αστερισμό του Πήγασου, σε απόσταση 150 ετών φωτός.


Thursday, February 01, 2007

Jupiter and Mars..


Image: NASA/JPL/University of Arizona

Ο Δίας (και κάποιοι από τους κύριους δορυφόρους του) από την HiRISE του Mars Reconnaissance Orbiter - μόνο με κλικ φαίνεται η διαφορά..:)

*μάλλον με κλικ εδώ!


Ο συννεφιασμένος Βόρειος Πόλος του Τιτάνα

Image Credits: NASA/JPL/University of Arizona

Πριν από λίγες μέρες το Cassini πραγματοποίησε μια ακομα διέλευση απο τον Τιτάνα.
Εδώ μια παλιότερη φωτογραφία, από τις 29/12/2006 που δείχνει τον Βόρειο Πόλο του Τιτάνα.
Αυτό λοιπόν που φαίνεται είναι ένα τεράστιο σύννεφο, διαμέτρου 2,400χλμ που σκεπάζει σχεδόν το σύνολο του Βορείου Πόλου, ενώ φτάνει ως πλατος 60 μοίρες βόρεια.

Οι επιστήμονες λένε πως ήξεραν ότι είναι εκεί αλλά παρ'όλα αυτά εντυπωσιάστηκαν από το μέγεθος και την δομή του. Καθώς ο χειμώνας περνάει και μπαίνει η Άνοιξη, το νέφος μπόρεσε να φανεί.
Το ίδιο σύννεφο ήταν ακόμα εκεί και στην επόμενη διέλευση του Cassini, στις 13 Ιανουαρίου (και φυσικά αναμένονται οι φωτογραφίες από την διέλευση της 29/01).



Η ομάδα του radar του Cassini ανέφερε ότι οι περίφημες λιμνες του Τιτάνα φαίνεται να έχουν μισοαδειάσει -πιθανώς βοηθώντας έτσι στον σχηματισμό του συννέφου.

Παρατηρήσεις από την Γη έδειξαν ότι το σύστημα νεφών στον Τιτάνα είναι και αυτό εποχιακό - μόνο που μια εποχή στον Τιτάνα διαρκεί 7 γήινα χρόνια.
Φαίνεται πιθανό μια τέτοια δραστηριότητα σχηματισμού νεφών να κρατάει για περίπου 25 (γήινα) χρόνια, μετά να σταματάει εντελώς για 3-4 χρόνια και μετά να ξεκινάει νέος 25ετής κύκλος.


Rosetta

Image Credits : ESA/MPS/UPD/LAM/IAA/RSSD/INTA/UPM/DASP/IDA


Ο Άρης με φόντο τον Γαλαξία, σε μια φωτογραφία από το OSIRIS του Rosetta. Η φωτογραφία είναι από τις 3/12/06, ενώ στα τέλη του μήνα που θα περάσει κοντά από τον Άρη, θα έχουμε και πολύ περισσότερες φωτογραφίες.
Ήδη υπάρχει και μια πρώτη άποψη από τον αστεροειδή 21-Lutetia, ενός από τους στόχους της αποστολής, που θα μελετήσει καθώς θα ταξιδεύει για τον τελικό και μακρυνό προορισμό, τον κομήτη 67P Churyumov-Gerasimenko.


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.