Saturday, March 31, 2007

Lovejoy - The Green Comet

Image : John Drummond

Ένας πράσινος κομήτης, ο Lovejoy, ανακαλύφτηκε πρόσφατα (στις 15 Μαρτίου 2007) από τον ερασιτέχνη αστρονόμο Terry Lovejoy (Queensland, Australia). To πιο εντυπωσιακό : τον ανακάλυψε όχι με το τηλεσκόπιο αλλά με την ψηφιακή του μηχανή!
Περισσότερα εδώ, και από εδώ εκτός από τα μπράβο, ένα ευχαριστούμε για την όμορφη είδηση κ εικόνα.


Friday, March 30, 2007

Νέα μελέτη για τους κινδύνους από αστεροειδή

Καινούριο μοντέλο που βοηθά την εκτίμηση των πιθανών συνεπειών μιας σύγκρουσης με αστεροειδή, χάρη σε software από την ομάδα με επικεφαλής τον Nick Bailey (University of Southampton).
Το καινούριο στοιχείο είναι ότι το μοντέλο αυτό λαμβάνει υπ'οψιν και την κατανομή του πληθυσμού σε παράκτιες περιοχές, και έτσι συνυπολογίζει και τις ανθρώπινες απώλειες από τα tsunami.
Για να εκτιμήσει την κατανομή χρησιμοποιεί εικόνες της Γης από το Διάστημα, όπου οι περιοχές που είναι περισσότερο φωτισμένες λογικά θεωρούνται πιο πυκνοκατοικημένες (όπως εδώ πχ).



Προσομοιώνοντας χιλιάδες συγκρούσεις σε διάφορα σημεία του πλανήτη, τελικά απέκτησαν στατιστικά στοιχεία για τις περιοχές που θα επηρεαστούν περισσότερο. Οι αστεροειδείς στους οποίους επικεντρώθηκε η έρευνα είναι οι μικρότεροι, με πλάτος 100 ως 500 μέτρων, κι αυτό γιατί χτυπάν τη Γη με μεγαλύτερη συχνότητα, της τάξης μια φορά κάθε 10,000 χρόνια (ενώ οι μεγαλύτεροι με διάμετρο >1km μια φορά κάθε 100,000 χρόνια).


Έτσι, οι 5 περιοχές που κινδυνεύουν περισσότερο είναι οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Σουηδία, ο Καναδάς και η Ιαπωνία (με αυτήν την σειρά, όπου η Σουηδία αρχικά θεωρήθηκε έκπληξη, αλλά ρόλο έπαιξε το συνολικό μήκος των ακτών της).

Σίγουρα χρειάζεται πολλή μελέτη ακόμα, πχ ένα πολύ βασικό σενάριο, που το μοντέλο δεν εξέτασε, είναι το να σπάσει σε κομμάτια ο αστεροειδής κατά την είσοδο στην Γη και έτσι να μην έχουμε μία μόνο σύγκρουση, αλλά πολύ περισσότερες σε διάφορα σημεία.


Όπως είπε ο Bailey : "We're more likely to be hit by one without much warning".

*Και για να συνεισφέρω και με την προσωπική μου άποψη, έτσι κι αλλιώς υπάρχουν τόσα που μπορεί να μάς συμβούν χωρίς much warning, ώστε δεν έχει μεγάλο νόημα να τρέχουμε να στοκάρουμε εβαπορέ κάθε τόσο.
Σίγουρα αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει νόημα η μελέτη βέβαια. Μόλις πρόσφατα, μαθητές του Cordova High School (California) εντόπισαν 3 αστεροειδείς στα πλαίσια της International Asteroid Search Campaign (με χρήση του προγράμματος Astrometrica). Η ύπαρξή τους επιβεβαιώθηκε ήδη.


Επιπλέον ομάδα από αστροναύτες και κοσμοναύτες σχημάτισαν τo Β612 Foundation (το ονομα του αστεροειδή του Μικρού Πρίγκηπα), με στόχο να μελετήσει τους αστεροειδείς.






Thursday, March 29, 2007

(Asteroids) dancing in the dark

Χάρη στην συνδυασμένη μελέτη δεδομένων που προέρχονται από επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμους, έχουμε πλέον μια καλύτερη εικόνα για τον αστεροειδή (90) Antiope.

Ο Antiope εντοπίστηκε το 1866 και πιστεύεται ότι αποτελεί υπολείμματα ενός μεγαλύτερου αστεροειδή, του Themis, ο οποίος διαλύθηκε μετά από σύγκρουση με άλλο σώμα περίπου 2.5 εκατομμύρια χρόνια πριν.

Το 2000 ανακαλύφθηκε ότι τελικά πρόκειται για διπλό αστεροειδή, αποτελούμενο από δυο παρομοίου μεγέθους σώματα.
Έτσι, είναι από τους πρώτους διπλούς αστεροειδείς στην κύρια ζώνη αστεροειδών που εκτέίνεται μεταξύ Δία και Άρη.

Τώρα λοιπόν ομάδα επιστημόνων μπόρεσε να περιγράψει το σύστημα με πολύ μεγάλη λεπτομέρεια :
πρόκειται για δυο βραχώδεις σχηματισμούς με διάμετρο ο καθένας περίπου 86Km, ελαφρώς ελλειψοειδείς.
Η μεταξύ τους απόσταση είναι 171km και χάρη στις βαρυτικές δυνάμεις περιφέρονται ο ένας απέναντι από τον άλλον, σαν να εκτελούν χορευτικά βήματα (όπως το περιγράφουν στην δημοσίευση, αναλυτικά στο τεύχος Απριλίου του Icarus - ελπίζω πάντως να υπάρχει αρκετή αρμονία στο Σύμπαν ώστε ο ρυθμός να είναι mambo!).


Camping - now at a moon near you


Τσεκάρουμε ότι έχουμε τις φουσκωτές σκηνές και έτοιμοι για διαμονή στην Σελήνη.


Image : NASA

Κάτι τέτοιο θυμίζουν τα πρωτότυπα της NASA, τα οποία παρουσίασε ήδη τον Οκτώβριο και ετοιμάζεται να δοκιμάζει. Οι κύλινδροι πεπιεσμένου αέρα έχουν διάμετρο περίπου 3.5 μέτρα, και θα χρησιμεύσουν για δοκιμές όσο αφορά την κατασκευή αλλά και τα υλικά - πάντα ένας από τους βασικούς στόχους είναι να υπάρχει προστασία από την ραδιενέργεια.
Καθώς όλοι ετοιμάζονται για την περίφημη ανθρώπινη παρουσία στην Σελήνη, σιγά σιγά ακούμε και για πιο πρακτικά (και οικεία) θέματα και όχι μόνο πχ για την πτώση μετεωριτών.


Προσωρινό πρόβλημα στην επικοινωνία με το New Horizons

Και εκεί που χαζεύαμε και θαυμάζαμε τις φωτογραφίες του New Horizons που πέρασε πια από τον Δία, ένα ξαφνικό μπλοκάρισμα στην επικοινωνία.
Στις 19 Μαρτίου, παρατηρήθηκε ότι κάποιες τιμές ήταν καταχωρημένες λάθος στην μνήμη του σκάφους - και μάλιστα στο τμήμα της μνήμης που αποθηκεύει τις εντολές από την Γη.

Ακολουθώντας την προβλεπόμενη διαδικασία, το σύστημα έκανε αυτόματο reboot και στην συνέχεια μπήκε σε safe mode, εκπέμποντας ταυτόχρονα σήμα κινδύνου με τις κεραίες στραμμένες προς την Γη.
Η ομάδα του New Horizons στην Γη έλαβε το σήμα και μέσα σε 2 μέρες κατάφερε να το επαναφέρει στην κανονική λειτουργία.
Το ταξίδι συνεχίζεται λοιπόν, μέχρι το 2015.


Wednesday, March 28, 2007

Κίνα και Ρωσσία σε κοινή αποστολή στον Άρη

Και μετά την Σελήνη, άρχισαν τα σχέδια και για τον Άρη. Για το 2009 λοιπόν, σχεδιάζεται η αποστολή κινέζικου δορυφόρου, ο οποίος εκτός από τον Άρη θα μελετήσει και τον δορυφόρο του Φόβο.Επιπλέον, ένα ρωσσικό όχημα θα προσεδαφιστεί στον Φόβο για συλλογή δειγμάτων.


Space Junk vs Airbus

Να και ένας ακόμα λόγος να ανησυχούν όσοι φοβούνται τα αεροπλάνα :
Ένα εμπορικό Airbus Α340 που ταξίδευε από Santiago Χιλής για Auckland (Νέα Ζηλανδία), είδε να περνάνε σε απόσταση 5 ναυτικών μιλίων φλεγόμενα υπολείμματα ενός Ρωσσικού δορυφόρου, τα οποία είχαν ξαναμπεί στην ατμόσφαιρα.
Ευτυχώς (εκτός φαντάζομαι από την τρομάρα που πήραν οι πιλοτοι) άλλες συνέπειες δεν υπήρξαν.

Το περιστατικό συνέβη χτες βράδυ, ενώ οι Ρωσσικές αρχές είχαν ειδοποιήσει εδώ και δυο βδομάδες ότι τα υπολείμματα του δορυφόρου θα έμπαιναν στην ατμόσφαιρα της Γης σήμερα το μεσημέρι (ώρα Ν.Ζ.)/
Όπως λένε οι Νεοζηλανδοί, ή η ώρα που τούς έδωσαν δεν ήταν σωστή ή ο δορυφόρος εισήλθε τελικά νωρίτερα στην ατμόσφαιρα της Γης.



Geometry in outer space - Το κανονικό εξάγωνο του Κρόνου

Πρόσφατες φωτογραφίες από το Cassini δείχνουν έναν εντυπωσιακό εξάγωνο σχηματισμό που καλύπτει τον Βόρειο Πόλο του Κρόνου.


Image : NASA/JPL


Τα Voyager 1 και 2 είχαν παρατηρήσει τμήματά του 30 χρόνια πριν, αλλά τώρα έχουμε μια συνολική άποψη.
Το πλάτος του είναι περίπου 25,000km, ενώ φαίνεται να φτάνει σε βάθος ως 100km κάτω από τα πυκνά σύννεφα που σκεπάζουν τον πλανήτη.
Μάλιστα οι πλευρές του είναι σχεδόν ίσες!


Προς το παρόν πάντως το εξάγωνο μπορεί να ανιχνευτεί μόνο σε infrared. Στο βόρειο ημισφαίριο του Κρόνου, ακόμα επικρατεί ο (15ετής) χειμώνας και το ηλιακό φως δεν φτάνει ως τον πόλο. Τα επόμενα δυο χρόνια που θα αρχίσει σιγά σιγά το πέρασμα στην άνοιξη, θα γίνουν προσπάθειες να το δουν και στο ορατό φως.


Εδώ και βιντεάκι (quicktime, 4.2ΜΒ) με τα σύννεφα που περιστρέφονται γύρω από το εξάγωνο.
Όπως λέει ο Kevin Baines (μέλος της ομάδας του σπεκτρομέτρου του Cassini), δεν έχουμε δει ποτέ κάτι παρόμοιο σε κανέναν πλανήτη.



(*δεν μπορώ να μην το πω : με κανόνα κ' διαβήτη, τώρα και στον Κρόνο:) )


Monday, March 26, 2007

Erdös number : 0

Why are numbers beautiful? It's like asking why is Beethoven's Ninth Symphony beautiful. If you don't see why, someone can't tell you. I know numbers are beautiful. If they aren't beautiful, nothing is.

Paul Erdös (26 Μαρτίου 1913 – 20 Σεπτεμβρίου 1996)


Η διάρκεια της μέρας στον Κρόνο

Ο Εγκέλαδος τελικά αποδεικνύεται ..μικρός αλλά θαυματουργός. Τις προάλλες διαβάζαμε για το πώς "ψεκάζει" με πάγο τους γειτονικούς δορυφόρους.
Τώρα φαίνεται πως επηρεάζει ακόμα και τον Κρόνο - και συγκεκριμένα το μαγνητικό του πεδίο, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό ώστε να το αναγκάζει να περιστρέφεται με αργότερο ρυθμό από ό,τι ο ίδιος ο πλανήτης.

Κι αυτό οφείλεται -και πάλι- στα σωματίδια πάγου τα οποία εκτοξεύονται από τα geysers του Εγκέλαδου. Τα σωματίδια σχηματίζουν έναν τορο γύρω από τον Κρόνο και, καθώς αποκτούν ηλεκτρικό φορτίο, αιχμαλωτίζονται από το μαγνητικό πεδίο του Κρόνου και έτσι δημιουργούν έναν δίσκο ιονισμένου αερίου που περικλείει τον πλανήτη κοντά στον Ισημερινό.

Τα σωματίδια τελικά αναγκάζουν τον δίσκο να περιστρέφεται ελαφρώς πιο αργά και έτσι τελικά αυτό που μετράει το Cassini δεν είναι το μέγεθος της ημέρας του Κρόνου, αλλά η περίοδος περιστροφής του δίσκου πλάσματος.



Image Credit: NASA/JPL


Έτσι, η διάρκεια μιας μέρας του Κρόνου ακόμα δεν μπορεί να υπολογιστεί.


Saturday, March 24, 2007

little red spot

Ιmage : NASA


H μικρή ερυθρά κηλίδα του Δία, από το LORRI του New Horizons και απόσταση 3 εκ χλμ (27/2/07).
Για να μην ξεχνιόμαστε : η "μικρή" ερυθρά κηλίδα είναι μια καταιγίδα, που το μέγεθός της είναι ίσο με της Γης.
(αν ημουν πιο φιλοσοφημένη θα μπορούσα να αναλύσω αρκετά εδώ αλλά προτιμάω να χαζέψω την εικόνα.)


From here to the asteroids

Τους τελευταίους μήνες ακούσαμε και διαβάσαμε πολλά για τα σχέδια της NASA (και όχι μόνο) να ξαναστείλουν αστροναύτες στην Σελήνη ως το 2020, όπως και για την περίφημη βάση στην Σελήνη.
Φαίνεται πως τώρα είναι έτοιμοι για το ένα βήμα πιο πέρα, και την αποστολή επανδρωμένης αποστολής σε αστεροειδή. Έτσι, αυτή θα είναι η πρώτη φορά που ο άνθρωπος θα φτάσει έξω από το σύστημα Γης - Σελήνης.

Σύμφωνα με τον Paul Abell της NASA (Johnson Space Center), τα Orion και Ares που σχεδιάζεται να χρησιμοποιηθούν για την αποστολή στην Σελήνη, θα μπορούσαν να μεταφέρουν αστροναύτες και σε κάποιον από τους αστεροειδείς που οι τροχιές τους πλησιάζουν στην Γη.
Μάλιστα, εξαιτίας του πολύ ασθενέστερου βαρυτικού πεδίου ενός αστεροειδή (σε σχέση με την Σελήνη), μια τέτοια αποστολή θα απαιτούσε λιγότερα καύσιμα αλλά και λιγότερη προσπάθεια ώστε το σκάφος να εξέλθει από το βαρυτικό πεδίο και να επιστρέψει στην Γη.

Τα πλεονεκτήματα είναι κυρίως δυο : από την μια η δυνατότητα να μελετηθεί η δομή και σύσταση ενός αστεροειδή (πολύ σημαντικό αν χρειαστεί να αντιμετωπιστεί το θέμα επικίνδυνου NEA κάποια στιγμή). Επιπλέον θα είναι μια πρώτη μίνι δοκιμή για μελλοντικές αποστολές στον Άρη.

Όσο για τις δυσκολίες, θα πρέπει πρώτα από όλα να βεβαιωθεί ότι το σκάφος θα μπορέσει να μεταφέρει τις απαραίτητες προμήθειες για το πλήρωμα (για περίπου έναν μήνα που αναμένεται να είναι η διάρκεια).
Το βασικότερο όμως είναι η κοσμική ακτινοβολία και οι ηλιακές φλόγες που μπορεί να είναι επικίνδυνες για την υγεία των αστροναυτών. Όπως λέν στη NASA, μελετάνε τρόπους ώστε η επίδραση της ακτινοβολίας να περιοριστεί αλλά είναι μάλλον αδύνατο να μηδενιστεί εντελώς. Ο μόνος τρόπος να υπάρξουν οι λιγότερες δυνατές επιπτώσεις είναι να περιοριστεί η διάρκεια της αποστολής.


Στο παρόν και στα πιο άμεσα πάντως, ακόμα δεν αποφασίστηκε πόσο θα καθυστερήσει η αποστολή του Atlantis στον ISS - μετά την χαλαζόπτωση του Φλεβάρη, η οποία είχε προκαλέσει αρκετές φθορές στην δεξαμενή καυσίμων, αρχικά είχε ανακοινωθεί πως η δεξαμενή θα επιδιορθωθεί. Τώρα φαίνεται πως ίσως χρειαστεί αντικατασταση και η εκτόξευση μετατεθεί για τον Μάιο.




*To post αφιερώνω στον φίλο Ovi ...χωρίς πολλά λόγια, με μια φωτογραφία από το Φεγγάρι για γούρι:)


Friday, March 23, 2007

Solar Twist

Images credit: Hinode JAXA/NASA

Η ενεργός περιοχή 10940, από το Ιαπωνικό Hinode ("Ανατολή του Ήλιου") που ξεκίνησε την αποστολή του τον Σεπτέμβριο του 2006.
Οι τελευταίες φωτογραφίες που έστειλε απεικονίζουν πολύ καθαρά (και εντυπωσιακά) την δομή των μαγνητικών πεδίων που δημιουργούν τις CME και τις ηλιακές κηλίδες - όπως λέει ο Leon Golub του Harvard-Smithsonian, είναι η πρώτη φορά που μπορεί να παρατηρηθεί καθαρά η ύπαρξη συνεστραμμένων μαγνητικών πεδίων, (twisted magnetic fields, εδώ επιγραμματικά).



Images credit: Hinode JAXA/NASA



Περισσότερες φωτογραφίες, και τα καταπληκτικά βιντεο εδώ.


Ο Δίας, από τον Κρόνο

Image : NASA/JPL/Space Science Institute


για την ακρίβεια, από το Cassini το οποίο βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο και σε απόσταση περίπου 1.8 δισ. χλμ. από τον Δία.
Είναι περίπου όσο η μέση απόσταση Γης- Κρόνου, με την διαφορά ότι η Γη θα φαινόταν σαν ένα pixel.


Thursday, March 22, 2007

Saturn making movies

Ο Κρόνος και κάποιοι από τους δορυφόρους του, σε 3 βιντεάκια στο Hubblesite.

(*o τίτλος δανεισμένος απο το τραγούδι των Straits, μια που είμαστε ακόμα σε ήρθε η άνοιξη mode)


Wednesday, March 21, 2007

Spring

Εαρινή Ισημερία λοιπόν σήμερα (λεπτομέρειες και animation στο Wolfram.science), αν και ο καιρός αυτήν την στιγμή μόνο άνοιξη δεν θυμίζει.
Στα πλαίσια πάντως της Sun-Earth Day 2007, η NASA ετοίμασε webcast με τίτλο :
living in the atmosphere of the Sun.


Friday, March 16, 2007

Χαμηλές πτήσεις πάνω από τον Άρη


Εικονικές πτήσεις πάνω από τον Άρη, με την βοήθεια στοιχείων από τα δυο οχήματα. Δημιουργήθηκαν χρησιμοποιώντας 3D εικόνες από τα Spirit και Opportuntiy, και μάς δίνουν μια ευκαιρία να διαπιστώσουμε τις δυνατότητητες ακριβούς τρισδιάστατης απεικόνισης της HiRISE.



Η περιοχή "Columbia Hills", στον κρατήρα Gusev Crater.
Image : NASA/JPL


*Τα δυο flyovers σε quicktime :
Spirit
Opportunity




Τα μοντέλα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να βρεθεί μια ασφαλής δίοδος ώστε το Opportunity να περάσει μέσα στον κρατήρα Victoria - μια που ο βασικός στόχος για την ομάδα επιστημόνων που ασχολείται με το project, είναι να διασφαλίσουν ότι θα υπάρξει και ασφαλής οδός για την επιστροφή του οχήματος.

Την ίδια στιγμή νέες ανακοινώσεις είχαμε για το κλίμα στον Άρη.
Με βάση 700 εκ. παρατηρήσεις από τον Surveyor, οι David Smith ( NASA Goddard Space Flight Center) και Maria Zuber (MIT) ανακοίνωσαν ότι οι χιονοπτώσεις (CO2) είναι πολύ πιο έντονες στο Βόρειο από ό,τι στο Νότιο Ημισφαίριο του Άρη.
Το ύψος του χιονιού αρχίζει να αυξάνει σταθερά στις 50ο και ,πλησιάζοντας στον Βόρειο Πόλο, κοντά στις 80ο έχει μια σημαντική αύξηση φτάνοντας στα 2 μέτρα.
Αντίθετα, στο νότιο ημισφαίριο δεν έχουμε απότομες διακυμάνσεις αλλά το ύψος του χιονιού αρχίζει να αυξάνει σταθερά , ενώ και ο συνολικός όγκος χιονιού στο νότιο ημισφαίριο είναι σημαντικά μικρότερος.

Αυτό ομως που επίσης εντοπίστηλε στον Νότιο Πόλο του Άρη είναι μια τεράστια δεξαμενή πάγου, που βρίσκεται περίπου 4χλμ κάτω από την επιφάνεια.
Είναι η πρώτη φορά που οι αστρονόμοι καταφέρουν να εισχωρήσουν σε τέτοιο βάθος, κι αυτό έγινε χάρη σε μια τεχνική με την βοήθεια ραντάρ.
Έτσι, ανακάλυψαν και την ποσότητα πάγου, που αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από νερό και αν λιώσει θα καλύψει όλον τον πλανήτη με περίπου 9 μέτρα νερού.



Μια ματιά πάντως στο τι κρύβεται κάτω από το χώμα (όχι βέβαια σε τέτοιο βάθος) είχαμε και χάρη σε ένα μικρό ατύχημα :
Πέρυσι το φθινόπωρο, καθώς κατευθυνόταν προς την περιοχή όπου θα περνούσε τον χειμώνα, το Spirit ακινητοποιήθηκε στην περιοχή Tyrone όταν η μια του ρόδα βυθίστηκε στο χώμα. Τελικά οι υπόλοιπες πέντε κατάφεραν να το σώσουν και έτσι το Spirit συνέχισε την πορεία του. Η έκτη ρόδα όμως, έβγαλε μαζί και λίγο χώμα που ήταν κρυμμένο κάτω από το ανώτερο στρώμα - και είναι αυτό το περίφημο "φωτεινό αρειανό χώμα" που ακούμε τις τελευταίες μέρες.
Τα σπεκτρόμετρα του Spirit έδειξαν ότι το (κιτρινόλευκο) χώμα είναι πλούσιο σε Θείο και περιέχει επιπλέον ίχνη νερού.

Image : NASA/JPL-Caltech/Cornell



Όπως βλέπουμε, πολλά και εντυπωσιακά τα νέα από τον Άρη, να έχουμε και κάτι να παρηγοριόμαστε ώσπου να δούμε την επόμενη season του Life On Mars..


Thursday, March 15, 2007

Ιώ

Μετά την διέλευση του New Horizons από τον Δία στις 28 Φεβρουαρίου, είδαμε αρκετές εντυπωσιακές φωτογραφίες - ανάμεσά τους, ήταν και η Ιώ, από την LORRI του New Horizons.
Το πιο ενδιαφέρον σε αυτόν τον δορυφόρο είναι η -ύψους 330χλμ- στήλης καπνού (SO2) που ανεβαίνει από το ηφαίστειο Tvashtar. Η στήλη αυτή εντοπιστηκε για πρώτη φορά απο το Hubble πριν από δυο εβδομάδες και στην συνέχεια από το New Horizons στις 26 Φεβρουαρίου.

Στην συγκεκριμένη φωτογραφία, η μισή πλευρά του δορυφόρου βρίσκεται στην σκιά και τελικά το αποτέλεσμα είναι ...αυτό που βλέπουμε !
(Η απόσταση ήταν 2.3 εκατομ. χλμ)




Image : NASA


Wednesday, March 14, 2007

Τα απομεινάρια μιας σύγκρουσης

..όπως φαίνεται περιφέρονται στην Kuiper belt, δλδ την ζώνη αστεροειδών πέρα από τον Ποσειδώνα.
O Mike Brown (California Institute of Technology/Pasadena) και η ομάδα του ανακάλυψαν πέντε μικρά KBO (Kuiper belt objects) τα οποία περιφέρονται σε τροχιές παρόμοιες με του 2003 EL61, τρίτου μεγαλύτερου ΚΒΟ που έχει ποτέ παρατηρηθεί. Αυτό το οποίο πιστεύουν είναι ότι τα αντικείμενα αυτά αποτελούν θραύσματα από σύγκρουση που έγινε πολύ καιρό πριν.

Παρόμοιες οικογενειες αντικειμένων παρατηρούνται στην ζώνη αστεροειδών μεταξύ Άρη και Δία, αλλά είναι πρώτη φορά που εντοπίζονται στην Kuiper belt.
Το καθένα από αυτά δίνει στοιχεία για διαφορετικά στρώματα που ανήκαν στο εσωτερικό του αρχικού αντικειμένου. Όπως φαίνεται συγκρούστηκε με κάποιο άλλο γιγάντιο σώμα, στο μέγεθος του Πλούτωνα, και αυτά είναι τα υπολείμματα.




2003 EL61
NASA, ESA, and A. Feild (STScI)


Tuesday, March 13, 2007

Νέα στοιχεία για τα geysers του Εγκέλαδου.

Νέα στοιχεία για τον Εγκέλαδο,και ειδικότερα για τα geysers τα οποία έχουν εντοπιστεί στον παγωμένο δορυφόρο του Κρόνου και αποτελούν ερωτηματικό :
Πώς ενώ είναι καλυμμένος εξ ολοκλήρου από πάγο, έχει αρκετή θερμότητα ώστε να παράγει geysers νερού - τα οποία επιπλέον περιέχουν μικρές ποσότητες από μεθάνιο, CO2,προπάνιο.

Σύμφωνα με τo νέο μοντέλο λοιπόν, ο μόνος τρόπος να επιτευχθούν τέτοιες υψηλές θερμοκρασίες είναι με την πολύ γρήγορη αποσύνθεση (μέσα στον πυρήνα του Εγκέλαδου) κάποιων ραδιενεργών ισοτόπων.
Έτσι, ο Εγκέλαδος σχηματίστηκε πριν περίπου 4.5 δισ χρόνια, από μείγμα πάγου και βράχων που περιείχαν τα ραδιενεργά ισότοπα αλουμινιου και σιδήρου (Al-26 και Fe-60).
Η ταχύτατη αποσύνθεση αυτών των ισοτόπων, επί περίπου 7 εκ χρόνια, οδήγησε σε παραγωγή θερμότητας, που είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία ενός βραχώδους πυρήνα, καλυμμένου από στρώμα πάγου.
Η δραστηριότητα τώρα που εξακολουθεί να υπάρχει (με πιο αργή ταχύτητα όμως), σε συνδυασμό με παλιροϊκές δυνάμεις υπό το βαρυτικό πεδίο του Κρόνου, έχουν ως αποτέλεσμα την διατήρηση της παραγωγής θερμότητας, και έτσι το εσωτερικό του Εγκέλαδου εξακολουθεί να λιώνει - κάτι που μπορεί να διαρκέσει για δισ χρόνια.

Την έρευνα ολοκληρωσε ομάδα υπό τον Dr. Dennis Matson του JPL και, όπως λέει ο ίδιος,στον πυρήνα του δορυφόρου έχουμε μια πηγή θερμότητας, ένα οργανικό μείγμα και νερό - κανείς δεν μπορεί να κάνει λόγο για εύρεση ζωής, ωστόσο πιθανό να υπάρχουν στοιχεία για την δυνατότητα να φιλοξενηθεί ζωή στον Εγκέλαδο.


Monday, March 12, 2007

ESO - ESA προσεχώς

Χάρη στον Infrared, μπορούμε να δούμε τι θα δούμε τα επόμενα χρόνια.
Οι διευθύνσεις, στο μπλογκ του.


Friday, March 09, 2007

Τhe YORP effect - solar powered asteroids

Yarkovsky-O'Keefe-Radzievskii-Paddack (YORP) effect ή αλλιώς : πώς επιταχύνουμε έναν αστεροειδή.

Το θεωρητικό αυτό φαινόμενο λοιπόν, προβλέπει πως καθώς το φως του Ήλιου πέφτει πάνω στην επιφάνεια ενός αστεροειδή, τον θερμαίνει και έτσι ως αποτέλεσμα αυξάνει την ταχύτητα περιστροφής του (κατά 1ms/χρόνο, κάτι που μάς φαίνεται αμελητέο αλλά όταν αναφερόμαστε σε εκατομμύρια χρόνια αμέσως οι έννοιες αλλάζουν).
Η είδηση είναι ότι ως τώρα το φαινόμενο υπήρχε μόνο ως μοντέλο, χωρίς να έχει παρατηρηθεί ποτέ.

Ώσπου το 2000 εντοπίστηκε για πρώτη φορά ο (ΝΕΑ) αστεροειδής (54509) 2000 PH5, ιδανικός υποψήφιος με διάμετρο μόλις 114 μέτρα και με μια μέρα του να διαρκεί 12 μόλις γήινα λεπτά.

Επι 4 χρόνια, η επιστημονική ομάδα των Stephen Lowry κ Alan Fitzsimmons (Queens University/Belfast) μελετούσε τον αστεροειδή, χρησιμοποιώντας αρκετά τηλεσκόπια, ανάμεσα τους τα 8.2M VLT (ESO) και 3.5m New Technology Telescope στην Χιλή, και μετρώντας και τις πιο ελαφρές διακυμάνσεις στην φωτεινότητα καθώς ο αστεροειδής περιστρεφόταν.




O 2000 PH5 με το 3.5m New Technology Telescope του ESO στην Χιλή, στις 27 Αυγούστου 2003, και σε ένα διάστημα 77 λεπτών
Image copyright : ESO.





Μετά την λεπτομερή ανάλυση των οπτικών δεδομένων, φάνηκε ότι η επιτάχυνση αυξάνει σταθερά με το χρόνο, με έναν ρυθμό που συμφωνεί με όσα προβλέπει η θεωρία του YORP effect.

Χρησιμοποιώντας μάλιστα προσομειώσεις μέσω Η/Υ και με βάση αυτά τα δεδομένα η ίδια ομάδα κατέληξε ότι, αν συνεχίσει να περιστρέφεται τόσο γρήγορα, ο αστεροειδής στο τέλος θα αλλάξει σχήμα ή και θα διασπαστεί δημιουργώντας έτσι ένα δυαδικό σύστημα - μιλώντας για την περίοδο των επομένων 35 εκ. ετών.


Παράλληλα, άλλη έρευνα, από την ομάδα ερευνητών υπό τον Mikko Kaasalainen (Ινστιτούτο Rolf Nevanlinna, Φινλανδία), παρατήρησε το φαινόμενο YORP στον αστεροειδή 1862 Apollo (διαμέτρου 1,400m). Μέσα σε διάστημα 40 ετών, πραγματοποιεί μια επιπλέον περιστροφή - αναλυτικά τα αποτελέσματα στο Nature.



*Φωτογραφίες, γραφική παράσταση και βιντεάκι στο site του ESO (European Southern Observatory).


Thursday, March 08, 2007

Πηγές στην Meridiani Planum του Άρη

Νέα στοιχεία για το νερό στον Άρη, μετά από έρευνα που χρησιμοποιεί τοπογραφικά και γεωλογικά δεδομένα από τους δορυφόρους.

Φαίνεται λοιπόν πως το νερό στην πεδιάδα Meridiani Planum προέρχονταν από πηγές.
Το νερό, αναβλύζοντας μέσα από το έδαφος σχημάτιζε ρηχές δεξαμενές οι οποίες στην συνέχεια εξατμίζονταν και δημιουργούσαν νέφη βροχής.
Η βροχή έπεφτε πάλι στο έδαφος και συνεχίζε τον κύκλο ώσπου στο τέλος έμειναν τα άλατα και πετρώματα τα οποία συναντάμε σήμερα, και τα οποία μέχρι τώρα αρκετοί επιστήμονες θεωρούσαν πως ήταν ό,τι απέμεινε από ωκεανούς που υπήρχαν παλιά.









Τα αποτελέσματα αυτά συμφωνούν και με προηγούμενες παρατηρήσεις, που δείχνουν πχ ρωγμές σε βράχους, μέσα από τους οποίους θα μπορούσε να αναβλύζει νερό - το οποίο, σύμφωνα με το συγκεκριμένο μοντέλο, θα διένυε ως και 1000χλμ κάτω από το έδαφος του Άρη ώσπου τελικά να να φτάσει στην επιφάνεια. Δεν αποκλείεται και η ύπαρξη ποταμών ή ρηχών λιμνών στην περιοχή.
Πάντως η Meridiani Planum δεν ήταν θάλασσα, χωρίς αυτό να αποκλείει την ύπαρξη ωκεανών σε άλλες περιοχές του Άρη.

Την μελέτη διεξήγαγε η ομάδα των Jeffrey Andrews-Hanna(ΜΙΤ), Roger Phillips (Washington University/St Louis) και Maria Zuber (MIT), και τα συμπεράσματα δημοσιεύονται στο Nature.


Η Meridiani Planum είναι η περιοχή όπου το Opportinity είχε προσεδαφιστεί το 2004, και από όπου έστειλε και την πρώτη φωτογραφία.



Images : NASA/JPL


Wednesday, March 07, 2007

Europa update

Και κάτι που πήρε το μάτι μου : φαίνεται τελικά πως το ενδιαφέρον για την Ευρώπη αρχίζει να γίνεται πιο συγκεκριμένο (τον δορυφόρο του Δία πάντα).

Το ρομποτικό υποβρύχιο σκάφος Deep Phreatic Thermal eXplorer (DEPTHX) λοιπόν, ξεκινά δεύτερο γύρο καταδύσεων, στο Μεξικό.
Αρχικά στην La Pilita, στα 115 μέτρα με σκοπό τα 282 μέτρα γύρω στον Μάιο.

Τα αποτελέσματα τώρα θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη κατάλληλης τεχνολογίας ώστε κάποια στιγμή να αποσταλλεί σκάφος που θα εξερευνήσει τους ωκεανούς(?) κάτω από τους πάγους της Ευρώπης.


Solar Eclipse by STEREO


Image : NASA


Η Σελήνη καθώς διέρχεται μπροστά από τον Ήλιο στις 25 Φεβρουαρίου 2007, σε μια διαφορετική έκλειψη που δεν ήταν ορατή από την Γη αλλά την κατέγραψε το STEREO-B.

Περισσότερα συν βιντεάκια εδώ (ακόμα και το πρώτο που είναι μόλις 64Κ, λέει).
Οι ώρες που αναφέρονται είναι ΕST δλδ GMT-5 (δλδ ώρα Ελλάδας-7).


Tuesday, March 06, 2007

Sun's little bro

Τα Pillars of Creation, ίσως από τις πιο εντυπωσιακά απόκοσμες φωτό - εκεί λοιπόν, βρέθηκε ένα νεαρό άστρο που έχει ίδια μάζα με τον δικό μας Ήλιο, και οι επιστήμονες θεωρούν πως είναι ο "baby twin" του, δηλαδή κάποια στιγμή θα εξελιχτεί στον σωσία του 'Ηλιου.

Πρόκειται για ένα EGG (evaporating gaseous globule) δλδ "θήκη" από πυκνό διαστρικό αέριο (interstellar gas επί το πιο κατανοητό), που μέσα του κρύβει ένα εμβρυακό άστρο. Και όταν το EGG σπάσει σαν egg, εμφανίζεται το νεαρό άστρο.
Πρόκειται λοιπόν για το EGG "E42" και η σχετική φωτό από το Chandra.




Monday, March 05, 2007

Ταξίδι στο κέντρο της Γης

Κι ενώ προσπαθούμε να αποκτήσουμε μια έστω ιδεά του τί συμβαίνει σε κοντινά ή μακρυνά ουράνια σώματα, υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτηματικά στην "ταπεινή μας" Γη.

Σήμερα λοιπόν ξεκινά 20μελής επιστημονική αποστολή για ένα ταξίδι στον Ατλαντικό, με σκοπό να εξερευνήσει μια περιοχή όπου λείπει μεγάλο τμήμα του φλοιού της Γης.
Η "τρύπα" αυτή, με εμβαδόν εκατοντάδες km2 και σε βάθος 3 με 4km, εντοπίστηκε πριν 5 χρόνια και προβληματίζει τους επιστήμονες καθώς έρχεται σε αντίφαση με τις ως τώρα γνωστές θεωρίες για τις τεκτονικές πλάκες.
Εκεί λοιπόν που θα έπρεπε να υπάρχει ο φλοιός (με πάχος περίπου 6km), λείπει και ο μανδύας συναντά απευθείας τον βυθό της θάλασσας.

Το πρώτο βασικό ερώτημα για τους επιστήμονες είναι : αν ο φλοιός υπήρχε και εξαφανίστηκε μετά από διαδιακασίες ή αν δεν σχηματίστηκε καν ποτέ.

Η αποστολή θα ταξιδέψει με το RRS James Cook, πραγματοποιώντας μετρήσεις επί 6 εβδομάδες στον Ατλαντικό.
Εκεί θα κοιτάξουν μέσα από το παράθυρο μέσα στο εσωτερικό της Γης, όπως αποκαλούν την τρύπα, καθώς θα έχουν την σπάνια ευκαιρία να συλλέξουν (με ρομποτικό υποβρύχιο) δείγματα από τον μανδύα της!


aah our favorite books :D



update : και φυσικά υπάρχει και ζωντανή κάλυψη! Εδώ μπορείτε να παρακολουθήσετε τα νέα και την εξέλιξη της αποστολής, καθώς και το σχετικό ημερολόγιο.


Sunday, March 04, 2007

Ένα νησί στον Τιτάνα

Και πάλι οι λίμνες στον Τιτάνα, αυτήν την φορά όμως με ένα νησί, μέσα σε μια από τις μεγαλύτερες λίμνες.
Το νησί είναι 90χλμ επί 150 χλμ και βρίσκεται κοντά στην πολική περιοχή (ο βοράς είναι προς τα αριστερά).
Ενδέχεται πάντως να ενώνεται με την στεριά με μια μικρή λωρίδα γης, οπότε προκεται για χερσόνησο.



Image Credit: NASA/JPL


total eclipse

update : παρά τις γενναίες προσπάθειες να παρακολουθήσω το φαινόμενο, ίσα που το πρόλαβα στην αρχή - ύστερα ήρθαν τα σύννεφα. Όπως τον βλέπω τον καιρό, όσο είδαμε είδαμε.Και το τόσο πάντως ήταν εντυπωσιακό.

Παρόμοιες συνθήκες (συννεφιά ή βροχή) υπήρχαν σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης όπως φαίνεται, με αποτέλεσμα να μην πραγματοποιηθούν τα σχετικά προγραμματισμένα live webcasts.

Το μόνο που βρήκα να έχει υλικό ήταν εδώ.


Friday, March 02, 2007

Stereo Sun

Το STEREO έστειλε τις πρώτες φωτογραφίες που επιτρέπουν για πρώτη φορά τόσο λεπτομερή μελέτη των CMEs (coronal mass ejections) - και μάλιστα ακολουθώντας την διαδρομή τους ως την Γη.

Στο κέντρο (με το μπλε χρώμα) φαίνεται ο Ήλιος σε extreme UV από τον Extreme Ultraviolet Imager (EUVI) και το γκρι είναι το στέμμα (κορώνα) του από τα Cor1 και Cor2 του Stereo.








Credit: NASA/NRL



Και εδώ η πλήρης άποψη από τον Ήλιο ως την τροχιά της Γης, σε μια σύνθεση που αποτελεί το STEREO panorama για το οποίο χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα και από τις 5 συσκευές του SECCHI (Sun Earth Connection Coronal and Heliospheric Investigation)
- δλδ Heliospheric Imager 2 (HI2), HI1, Cor2 & Cor1 coronagraphs, και Extreme Ultraviolet Imager (EUVI)


Credit: NASA/NRL



Thursday, March 01, 2007

New Horizons Jupiter flyby

Σήμερα το πρωί (και ώρα Ελλάδος 8:43) πραγματοποιήθηκε η αναμενόμενη "επίσκεψη" του New Horizons στον Δία, σε απόσταση 2.3 εκ. χλμ.
Ανάμεσα στις πολλές φωτογραφίες που θα δούμε προσεχώς, η μικρή ερυθρά κηλίδα με την μεγαλύτερη λεπτομέρεια που είδαμε ποτέ.
(είναι σύνθεση τριών φωτογραφιών από τις 26 Φεβρουαρίου,και σε απόσταση 3.5 εκατομ.χλμ)


Credit: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute

Μετά από αυτά,και με την επιτάχυνση που κέρδισε,το New Horizons συνεχίζει το μεγάλο του ταξίδι για τον Πλούτωνα.


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.