Friday, May 11, 2007

Η πρώτη χαρτογράφηση εξωπλανήτη

Το θέμα μας μένει το ίδιο - άλλωστε είναι γνωστό ότι είναι από τα αγαπημένα θέματα του blog : εξωπλανήτες (και είναι και spotlight kid γενικώς τελευταία).
Για πρώτη φορά λοιπόν χαρτογραφήθηκε πλανήτης έξω από το ηλιακό μας σύστημα, με την βοήθεια του Spitzer.

Πρόκειται για τον HD 189733b, του οποίου το άστρο βρίσκεται σε απόσταση 60 ετών φωτός και είναι ελαφρώς πιο κρύο και μικρότερης μάζας από τον Ήλιο μας. Ο HD 189733b βρίσκεται σε απόσταση μόλις 3 εκ. μιλίων από το άστρο του, και ένας χρόνος εκεί διαρκεί 2.2 γήινες μέρες.
Ανήκει στους πλανήτες που διέρχονται ακριβώς μπροστά από το άστρο τους (όπως παρατηρούμε από την Γη), ενώ όπως και άλλοι Hot Jupiters υφίσταταιι παλιρροίκές δυνάμεις από το άστρο του όπως η Σελήνη στην Γη, και μόνο η μια μεριά του πλανήτη φωτίζεται από το άστρο.
Και, καθώς είναι αέριος γίγαντας και άρα δεν έχει στερεά επιφάνεια, αυτό που δείχνει ο χάρτης είναι χαρακτηριστικά των νεφών του.

Χρησιμοποιώντας λοιπόν το infrared του Spitzer, η Heather Knutson (Harvard) και η ομάδα της παρατήρησαν τον HD 189733b καθώς διερχόταν μπροστά από το άστρο του. Επειδή ο πλανήτης είναι τόσο μακρυά από την Γη και σε τόσο μικρή απόσταση από το άστρο του, αυτό που μπορεί να μετρηθεί είναι το συνολικό φως του συστήματος άστρο-πλανήτης.
Έτσι, αυτό που έψαχναν ήταν αλλαγές στο συνολικό ποσό. Στην συνέχεια αυτές οι διαφορές στο φως μεταφράστηκαν σε διαφορές θερμοκρασίας ανάμεσα στην πλευρά που έχουμε μέρα και στην πλευρά που έχουμε νύχτα.

και το "artist's conception"
Credit: David A. Aguilar (CfA)


Η πιο ζεστή περιοχή του πλανήτη είναι μια κηλίδα, δυο φορές μεγαλύτερη από την Μεγάλη Ερυθρά κηλίδα του Δία, που φτάνει τους 926C. Μάλιστα η κηλίδα δεν βρίσκεται στην περιοχή του "μεσημεριού", εκεί δηλαδή που το άστρο βρίσκεται κατακόρυφα πάνω από τον πλανήτη, αλλά βρίσκεται κάποια χιλιόμετρα προς τα ανατολικά.
Οι επιστήμονες πιστεύουν πως αυτό οφείλεται σε υπερηχητικούς ανέμους που επικρατούν στον πλανήτη, με την εκπληκτική ταχύτητα των 9,650kph, περίπου 8 φορές η ταχύτητα με την οποία ο ήχος ταξιδεύει στον αέρα.

Ωστόσο είναι ακόμα νωρίς για να υπάρξουν γενικεύσεις, και να χρησιμοποιηθεί σαν μοντέλο για άλλους Hot Jupiters. Το επόμενο βήμα λοιπόν τώρα -όπως λένε οι επιστήμονες- είναι να κοιτάξουν και σε άλλους και να διαπιστώσουν την ύπαρξη ή μη ανέμων.


No comments:

 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.