Wednesday, May 09, 2007

SN 2006gy -ο πιο λαμπρός supernova

H φωτογραφία του Chandra
(Credit: NASA/CXC/UC Berkeley/N.Smith et al.)


Οι επιστήμονες εντόπισαν την πιο λαμπρή αστρική έκρηξη που έχει καταγραφεί ποτέ, χάρη στο Chandra. Είναι κάτι για το οποίο έψαχναν επί χρόνια, ώσπου εντοπίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2006. Την Δευτέρα ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα της πολύμηνης έρευνάς τους.
Ο λόγος που το κάνει τόσο σημαντικό, δεν είναι απλά ότι πρόκειται για κάποιο νέο ρεκόρ αλλά ότι η ένταση είναι τόση, ώστε να προϋποθέτει την ύπαρξη κάποιου νέου τύπου μηχανισμού για την έκρηξη - ο οποίος ως τώρα είχε προβλεφθεί θεωρητικώς αλλά ποτέ δεν είχε παρατηρηθεί στην πράξη.

Η φωτεινότητα του supernova (που ονομάστηκε SN 2006gy) δεν ήταν αρχικά τόσο εμφανής για τους αστρονόμους, και αυτό λόγω της απόστασης (240 εκ. έτη φωτός, στον γαλαξία NGC 1260). Λαμβάνοντας όμως υπ'όψιν τους και την απόσταση, οι επιστήμονες κατάλαβαν ότι ήταν τόσο μεγάλη ώστε θα απαιτούσε την βίαια έκρηξη ενός αστέρα 150 φορές μεγαλύτερου από τον δικό μας Ήλιο - που είναι κοντά στο θεωρητικό όριο για το μέγεθος ενός απλού αστέρα.
Οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι αστέρια τέτοιου μεγέθους θα ήταν πιο πιθανό να καταρρεύσουν σε μαύρες τρύπες.
Ωστόσο οι παρατηρήσεις του SN 2006gy δείχνουν ότι τα μεγαλύτερα αστέρια μπορεί να εκραγούν σαν θερμοπυρηνικές βόμβες.
Καθώς το αστέρι εκρήγνυται, τμήμα της ενέργειας μετατρέπεται σε ζεύγη μορίων ύλης και αντιύλης οδηγώντας σε θερμοπυρηνική αντίδραση.



(Credit: Lick/UC Berkeley/J.Bloom & C.Hansen)
H φωτογραφία σε infrared από το Lick


Ο Mario Livio, του Space Telescope Science Institute, λέει :
"This is Einstein's famous equation E=mc2 put into practice" - χωρίς ο ίδιος να ανήκει στην ομάδα επιστημόνων (του Berkeley) που εντόπισε την έκρηξη, ωστόσο θεωρεί λογικά τα αποτελέσματα της έρευνας.

Οι αστρονόμοι θεωρούν ότι πολλά από τα αστέρια πρώτης γενιάς του Σύμπαντος είχαν παρόμοιο μέγεθος, και έτσι ο SN 2006gy μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του πώς έζησαν και πέθαναν τα πρώτα αστέρια.

Επιπλέον, αυτό που παρατήρησαν αμέσως είναι οι ομοιότητες με τον η Car (Eta Carinae) του δικού μας γαλαξία, και πλέον θεωρείται αυξημένη η πιθανότητα να εκραγεί με έναν τέτοιο τρόπο - έχει περίπου το ίδιο μέγεθος αλλά και έχει παρατηρηθεί ότι διαχέει τεράστια νέφη αερίου υδρογόνου καθώς ετοιμάζεται για έκρηξη, όπως ακριβώς και ο αστέρας πίσω από τον SN 2006gy.
Βέβαια, λόγω της πολύ μικρότερης απόστασης (7,500 έτη φωτός), δεν θα υπήρχε περίπτωση να μην παρατηρήσουμε μια τέτοια έκρηξη.

Όπως λέει ο David Pooley (ο αστρονόμος του Berkeley που ήταν επικεφαλής των παρατηρήσεων του Chandra) :
αν γίνει κάτι τέτοιο θα μπορούμε μέχρι και να διαβάσουμε ένα βιβλίο τη νύχτα με το φως του.


No comments:

 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.