Saturday, June 30, 2007

Noctilucent Clouds, by AIM

Image Credit: Veres Viktor of Budapest


Για τα μυστηριώδη πολικά νέφη τα οποία φεγγουν μέσα στη νύχτα, αναλυτικά τα έγραψα εδώ, όπως και για την σχετική αποστολή (ΑΙΜ) της NASA.
Η φωτογραφία επάνω είναι από την Ουγγαρία, στις 15 Ιουνίου 2007.
Τώρα λοιπόν δημοσιεύτηκαν και οι πρώτες φωτογραφίες από τον δορυφόρο ΑΙΜ.

Με ημερομηνία 11 Ιουνίου 2007, βλέπουμε (σε άσπρο και ανοιχτό μπλε) σύννεφα πάνω από τις αρκτικές περιοχές της Ευρώπης και της Βορείου Αμερικής.




Image Credit: Cloud Imaging and Particle Size Experiment data processing team at the University of Colorado Laboratory for Atmospheric and Space Physics


Για πρώτη φορά φαίνεται η έκταση και η δομή των νεφών, με τόση λεπτομέρεια.
Αυτό που γνωρίζουμε σίγουρα μέχρι στιγμής είναι ότι πλέον παρατηρούνται με μεγαλύτερη συχνότητα απο ποτέ, καθώς και σε χαμηλότερα υψόμετρα.


Thursday, June 28, 2007

Το Opportunity ετοιμάζεται για κάθοδο

Η πολυαναμενόμενη κάθοδος στον Κρατήρα Victoria, πλησιάζει για το Opportunity. Παρά τον προσεκτικό και πολύμηνο σχεδιασμό, το ποσοστό κινδύνου να μην επιστρέψει στην επιφάνεια είναι μεγάλο.
Ωστόσο πολύ μεγάλη είναι και η αξία των παρατηρήσεων που αναμένεται να πραγματοποιήσει μέσα στον κρατήρα, και έτσι τελικά στη NASA πήραν ττην μεγάλη απόφαση.

Στην φωτογραφία η διαδρομή που ακολούθησε όλο αυτό το διάστημα εξερευνώντας το χείλος του κρατήρα.



Image credit: NASA/JPL/Cornell/University of Arizona/Ohio State University




Και η συνολική διαδρομή που ακολούθησε το όχημα στον Κόκκινο Πλανήτη


Image Credit: NASA/JPL/Cornell/MSSS/Ohio State University



Αλλαγές στις λωρίδες του Δία από το Hubble




Οι νεφώσεις στον Δία αλλάζουν βέβαια συνεχώς. Ωστόσο οι τελευταίες φωτογραφίες του Hubble δείχνουν μια πολύ αξιοσημείωτη αλλαγή, στο σχήμα αλλά και το χρώμα των νεφώσεων κοντά στον Ισημερινό.

Τα άσπρα νέφη στην φωτογραφία αριστερά βρίσκονται σε μεγαλύτερα υψόμετρα στην ατμόσφαιρα του Δία.
Στην φωτογραφία δεξιά βλέπουμε ότι έχουν καφέ χρώμα, δείχνοντας ότι πρόκειται για νέφη χαμηλότερα στην ατμόσφαιρα.
Αλλά και οι κυματισμοί έχουν αλλάξει μορφή, ενώ το ίδιο συμβαίνει και μετα νέφη κάτω από την γραμμή του Ισημερινού.

Τέτοιες αλλαγές ολικής κλίμακας έχουν παρατηρηθεί και παλιότερα, αλλά είναι πρώτη φορά που καταγράφονται από το Hubble με τόσο υψηλή ανάλυση.
Και τι μάς περιμένει με το Webb.. (για το οποίο η συμφωνία ESA/NASA υπογράφηκε περίπου μια βδομάδα πριν)


O Elvis μάς πλησιάζει

Ναι είναι γεγονός: ο Elvis θα βρεθεί στην κοντινότερη απόσταση από τον πλανήτη μας, αύριο Παρασκευή 29/6/2007.
Πρόκειται για τον αστεροειδή 17059 Elvis (1999 GX5), ο οποίος θα βρεθεί στις 1.444 AU, δηλαδή απόσταση πολύ παραπάνω από ασφαλείας.
Το όριο για το "κόκκινο" είναι <0.05au και για αστεροειδείς/σώματα που έχουν διάμετρο πάνω από 120μ
(PHΟ - Potentially Hazardous Objects , εδώ φαίνεται ο επόμενος πιθανώς επικίνδυνος αστεροειδής).

Αστεροειδείς τώρα σε τέτοια απόσταση όπως ο Elvis μάς "πλησιάζουν" κάθε μέρα, αλλά φυσικά ο πειρασμός να γράψω ποστ με τέτοιο τίτλο ήταν μεγάλος (με το καλό να μάς έρθει και ο αστεροειδής Ziggy).
Ανακαλύφθηκε στις 15 Απριλίου 1999 από τον John Broughton στο Reedy Creek Observatory (Queensland) ενώ πάλι ο Broughton δυο μέρες πριν είχε ανακαλύψει τον αστεροειδή 17058 Rocknroll (1999 GA5).





Στην φωτογραφία (σε real time, εδώ) φαίνεται πού ακριβώς βρίσκεται ο Elvis σήμερα, φαίνεται λοιπόν και με το μάτι πόσο ασφαλείς είμαστε μια που άλλωστε ανήκει στην Κύρια Ζώνη (Main Belt) - εκεί δηλαδή για όπου θα ξεκινήσει σελίγες μέρες, στις 7 Ιουλίου, το ταξίδι του το Dawn.
Εκτός άλλων απροόπτων μια που χθες παρουσιάστηκε και άλλη ανωμαλία αυτήν την φορά όχι σε σχέση με το ίδιο το Dawn οσο με το όχημα που θα χρησιμοποιηθεί για την εκτόξευση.

Όπως πάντα, θα παρακολουθήσουμε και αυτήν την αποστολή, η οποία θα στείλει τα χαιρετίσματά μας στους αστεροειδείς.


Wednesday, June 27, 2007

Sci Fi on TV

Και ένα ενδιαφέρον άρθρο από τον Guardian - αναφέρει και το Life on Mars.


The new sci-fi


*update: μιλώντας για TV, έχουμε πλέον και εκπαιδευτική τηλεόραση, με 5 κανάλια.


Many Happy Returns

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Τα τρίτα της "γενέθλια" γιορτάζει η κοινη αποστολή των ESA/NASA/ASI Casini Huygens, καθώς το Cassini βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο από τις 30 Ιουνίου 2004 - με τα γνωστά ως τώρα εντυπωσιακά αποτελέσματα.
Εκτός από τον ίδιο τον Κρόνο αλλά και τον Τιτάνα με τον οποίο έχουμε ασχοληθεί λεπτομερώς, γνωρίσαμε και πολλούς άλλους δορυφόρους του μέσα από φωτογραφίες αλλά και από αρκετά χαρακτηριστικά τους.

Σήμερα για παράδειγμα, το Cassini θα περάσει κοντά από την Τηθύ.
Η Τηθύς ανακαλύφθηκε στα 1684 από τον Giovanni Domenico Cassini (είναι ένας από τους 4 δορυφόρους που ανακάλυψε ο μεγάλος Ιταλός αστρονόμος).
Έχει διάμετρο ~1,000km και καλύπτεται από πάγο, ενώ έχει πολλούς κρατήρες και ρωγμές.

Το Cassini σε αυτήν την διέλευση θα εξετάσει λεπτομερώς τον μεγάλο κρατήρα Οδυσσέα, με διάμετρο 450km, και το φαράγγι Χάσμα της Ιθάκης, πλάτους 100km και βάθους έως 5.

Αντικείμενο μελέτης αποτελεί το αν ο δορυφόρος ήταν ενεργός στο παρελθόν, όπως ισχύει για άλλους δορυφόρους του Κρόνου (για τον Εγκέλαδο ακόμα και σήμερα).
Επίσης θα εξεταστεί η σύνθεση της επιφάνειας, και το αν ο πάγος αποτελείται μόνο από νερό.

Αυτά όλα σήμερα και δυο μέρες μετά στις 29 Ιουνίου το Cassini θα επιστρέψει για άλλη μια φορά κοντά στον Τιτάνα, από όπου έχουμε και τον μεγαλύτερο όγκο πληροφοριών.


Προς το παρόν μια απο τις τελευταίες φωτογραφίες από τον Κρόνο:
Ο δακτύλιος F, όπου φαίνεται καθαρά μια φωτεινή και ακριβώς από κάτω μια σκούρα κηλίδα.
Προς το παρόν προκειται για ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά, των οποίων η προέλευση μελετάται.


Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute



view from..



Tuesday, June 26, 2007

Διπλή αστρική έκρηξη καταγράφει ο Swift

Ιmage Credit: Stefan Immler NASA/GSFC, Swift Science Team.


Μέσα σε μόλις 6 εβδομάδες, ο δορυφόρος Swift κατέγραψε δυο supernovae στον αστερισμό του Ηρακλή και συγκεκριμένα στον γαλαξία MCG +05-43-16.
Πρόκειται για τους 2007ck (Type II) και 2007co (Type Ia) που παρατηρήθηκαν στις 19 Μαιου και 4 Ιουνίου αντίστοιχα.

Είναι πρώτη φορά που παρατηρούνται δυο supernovae στον ίδιο γαλαξία με τόσο μικρή χρονική διαφορά (συνήθως η συχνότητα είναι 1 κάθε 25 με 100 χρόνια). Ωστόσο οι επιστήμονες θεωρούν πως πρόκειται για απλή σύμπτωση.



Παρατήρηση του καιρού σε άστρο, για πρώτη φορά

Για πρώτη φορά οι επιστήμονες παρακολούθησαν τον καιρό σε άστρο, διαπιστώνοντας διαδικασίες παρόμοιες με αυτές στην Γη.
Ως τώρα θεωρούσαν ότι τα διάφορα ανάλογα χαρακτηριστικά σε άστρα τα προκαλούσαν μαγνητικά πεδία, όπως πχ συμβαίνει με τις ηλιακές κηλίδες στον Ήλιο.

Ωστόσο, μετά από επτά χρόνια παρατηρήσεων του alpha Andromedae, παρατηρήθηκε ότι δεν είναι απαραίτητα τα μαγνητικά πεδία ώστε να δημιουργηθούν νέφη.
Νέφη υδραργύρου λοιπόν παρατηρήθηκαν στο συγκεκριμένο άστρο, το οποίο βρίσκεται 100 έτη φωτός μακρυά και είναι ασυνήθιστα πλούσιο σε υδράργυρο και μαγγάνιο.

Παλιότερες παρατηρήσεις σε παρόμοια άστρα είχαν δείξει ακανόνιστες κατανομές υδραργύρου, αλλά υπήρχε ισχυρό μαγνητικό πεδίο.
Αντίθετα ο Alpha Andromedae δεν έχει ανιχνεύσιμο μαγνητικό πεδίο και το τι ακριβώς οδηγεί τα νέφη να αλλάζουν σχήμα με τον χρόνο δεν είναι ακόμα γνωστό.

Φυσικά οι επιστήμονες ακόμα είναι επιφυλακτικοί ώσπου να μπορέσουν να επιβεβαιώσουν ότι δεν υπάρχει σφάλμα στις παρατηρήσεις, ωστόσο τα στοιχεία τα οποία υπάρχουν θεωρούνται πολύ ισχυρά.



Στην απεικόνιση, οι πιο σκούρες περιοχές δείχνουν περιοχές με μεγαλύτερη συγκέντρωση υδραργύρου, ενώ τα νέφη παρατηρούνται κυρίως κοντά στον Ισημερινό.
Illustration: Kochukhov et al./Nature



Ο α Andromadea είναι όπως δηλώνει και το όνομα το πιο λαμπρό άστρο του αστερισμού της Ανδρομέδας και ονομάζεται επίσης Alpheratz και Sirrah.
Όπως φαίνεται και στο σχήμα είναι στα όρια με τον Πήγασο και για αυτό παλιότερα ονομαζότανε και δ Peg (Delta Pegasi)
(άλλωστε και τα παραπάνω ονόματα προέρχονται από τα αραβικά όπου σημαίνει κάτι σαν ο ομφαλός του αλόγου).
Σήμερα πάντως έχει εγκαταλειφθεί αυτή η ονομασία και θεωρείται αυστηρά μέσα στα όρια της Ανδρομέδας.







Είναι ένα δυαδικό άστρο μεγέθους 2.2, με το μεγαλύτερο άστρο του ζεύγους (στο οποίο έγιναν και οι παρατηρήσεις) να έχει μέγεθος περίπου δεκαπλάσιο του πρώτου.


Οι παρατηρήσεις έγιναν από ομάδα επιστημόνων του Παν/μίου της Uppsala με επικεφαλής τον Oleg Kochukhov και στο arxiv υπάρχει και το αρχείο (10 σελίδες, PDF).


Monday, June 25, 2007

Terraforming of Mars

Ορολογία και διαδικασία γνωστή λίγο πολύ από βιβλία και ταινίες. Συνοπτικά, η μεταβολή των συνθηκών όπως θερμοκρασία και ατμόσφαιρα σε έναν πλανήτη ώστε να μοιάζουν με αυτές της Γης.
Το καινούριο είναι ότι καθώς έχουμε περισσότερα μέσα αλλά είναι και πιο επιτακτική η ανάγκη για κάτι τέτοιο, ακούμε και περισσότερες υποθέσεις σχετικά.

Αυτός που φαίνεται και με μια πρώτη ματιά επικρατέστερος στόχος είναι ο Άρης. Η Σελήνη αντίθετα έχει αρκετές και σοβαρότερες δυσκολίες, πολλές από τις οποίες ήδη γνωρίζουμε παρακολουθώντας τις συζητήσεις για την περίφημη βάση στην Σελήνη.

Σε ένα πρόσφατο σεμινάριο λοιπόν, ανάμεσα σε άλλα ο Lowell Wood παρουσίασε την δική του άποψη για το θέμα.
Θεωρεί πως μέχρι τα τέλη του αιώνα ο Άρης θα μπορεί να κατοικηθεί από τον άνθρωπο, έχοντας περάσει από τα σχετικά στάδια της διαδικασίας που θα τον κάνει όμοιο με την Γη.
Κλειδί και εδώ, το φαινόμενο του θερμοκηπίου το οποίο θα μπορούσε να βοηθήσει να αυξηθεί η θερμοκρασία.
Στην συνέχεια θα πρέπει να υπάρξει η αποβολή του CO2 από την ατμόσφαιρα, και ανά δεκαετίες το τοπίο στον Κόκκινο Πλανήτη θα αλλάζει.
Το ενδιαφέρον είναι ότι ο wood δεν θεωρεί πως είναι θέμα τεχνολογίας ή και χρημάτων, αλλα θέλησης.




Στην φωτογραφία πάντως βλέπουμε μια περιοχή (Elysium Fossae) του Άρη όπως είναι σήμερα, με τους κρατήρες και τις κοιλάδες χωρίς το νερό.
Image credit: NASA/JPL/University of Arizona



Sunday, June 24, 2007

The Naturals - constructing

Είδαμε το πώς έγινε μια πρώτη προσπάθεια για μια πιο συστηματική μελέτη των φυσικών, με τα αξιώματα Peano.

Πολύ πολύ αργότερα, στα 1960 είχαμε την άνθηση της Θεωρίας Συνόλων, όταν η συγκεκριμένη Θεωρία αντιμετωπίστηκε ως ένα είδος πανάκειας, κάτι αντίστοιχο της Θεωρίας των Πάντων για τα Μαθηματικά.
Σύντομα μια τέτοια φιλοδοξία αναγκάστηκε να μετριαστεί, ωστόσο τέθηκαν οι βάσεις για την αυστηρή τεκμηρίωση της Θεωρίας Συνόλων.


Χάρη στο παράδοξο του Russell, θεμελιώθηκε η Aξιωματική Θεωρία Συνόλων, με βάση τα αξιώματα των Zermelo-Fraenkel και όπου πρωταρχικές έννοιες είναι η έννοια του συνόλου και του ανήκει.
(*πρωταρχικές έννοιες σημαίνει δεν ορίζονται, τουλάχιστον δεν ορίζονται μαθηματικά με βάση πιο απλές έννοιες, αλλά τις καταλαβαίνουμε διαισθητικά όπως πχ η έννοια του σημείου στην Ευκλείδεια Γεωμετρία.)

Τα αξιώματα αυτά συμβολίζουμε ZFC, όταν θέλουμε να δηλώσουμε ότι συμπεριλαμβάνουμε και το αξίωμα της επιλογής.
Επειδή και μια απλή αναφορά τους απαιτεί πολλά ποστς (ως προς τον σχολιασμό εννοείται, αλλιώς είναι δέκα γραμμές) απλά αναφέρω ότι το αξίωμα της επιλογής είχε προκαλέσει αρκετή συζήτηση τότε και εξακολουθεί το ίδιο μέχρι και σήμερα.


*Για να είμαι ακριβής, μετά από παρέμβαση αναγνώστη (βλ. σχόλια) να διευκρινήσω/ συμπληρώσω ότι τα αξιώματα ZF διατυπώθηκαν (εν μερει από τον Zermelo αρχικά) από τα 1900.
Περισσότερα στα σχόλια.


Για το σύνολο των φυσικών πάντως μάς ενδιαφέρει το αξίωμα του απείρου:


Υπάρχει άπειρο σύνολο Χ, δηλαδή σύνολο Χ έτσι ώστε το κενό σύνολο είναι μέλος του Χ και για κάθε x του Χ, το S(x)=xU{x} ανήκει επίσης στο Χ.

Όταν για κάθε x στο Χ, ο επόμενός του x' (ή S(x)) ανήκει επίσης στο Χ, τότε το Χ ονομάζεται επαγωγικό σύνολο.
Αν λοιπόν ισχύουν τα αξιώματα Zermelo-Fraenkel, μπορεί να αποδειχθεί ότι υπάρχει ένα επαγωγικό σύνολο Χ το οποίο περιέχει το κενό.
Τότε οι φυσικοί ορίζονται ως η τομή όλων των υποσυνόλων του Χ ,τα οποία είναι επαγωγικά σύνολα και περιέχουν το κενό σύνολο.
Επιπλέον, το σύνολο των φυσικών ικανοποιεί τα αξιώματα Peano.


Έτσι, με βάση τα προηγούμενα, κατασκευαστικά μπορούμε να ορίσουμε τους φυσικούς ως εξής:



0 = { }
1 = 0' = 0U{0} = {0} = {{ }}
2 = 1' = 1U{1} = {0}U{1} = {0,1} = {0, {0}} = {{ }, {{ }}}
3 = 2' = 2U{2} = {0,1,2} = {0, {0}, {0, {0}}} = {{ }, {{ }}, {{ }, {{ }}}}




Δηλαδή κάθε φυσικός είναι ίσος με το σύνολο των φυσικών που είναι μικρότεροι από αυτόν.
Μπορούμε λοιπόν να πούμε ανεπίσημα πως το σύνολο (δηλαδή ο φυσικός) n ορίζεται ως το σύνολο με n στοιχεία
0,1,2,..,n-1.
Επομένως, ο φυσικός n είναι ένα σύνολο, του οποίου το πλήθος των στοιχείων ή αλλιώς ο πληθάριθμος είναι ίσος με n.

(συνεχίζεται)


To Atlantis επέστρεψε

Όλα καλά λοιπόν παρά την μικρή αναβολή για την προσγείωση, όλα καλά και στον ISS όπου τα συστήματα Η/Υ λειτουργούν κανονικά. Ωστόσο μετά τις τελευταίες βλάβες, εξετάζεται σοβαρά ο σχεδιασμός εφεδρικών συστημάτων, σε περίπτωση παρόμοιων περιστατικών.
Πάντως και ο σχεδιασμός για την επέκταση του ISS συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς, καθώς το χρονικό όριο είναι το 2010. Επόμενη αποστολή, η STS-118 γύρω στα τέλη Αυγούστου.



Στην φωτογραφία οι καπνοί από το Atlantis μετά την εκτόξευση.
Image Credit : NASA/Kim Shifflet



Saturday, June 23, 2007

Ο Εta Carinae από το Chandra

Για τον Eta Carinae έχω γράψει παλιότερα: είναι το άστρο που βρίσκεται στα 7,000 έτη φωτός μακρυά από εμάς, με μάζα 100-150 φορές της μάζας του Ήλιου και που πιστεύεται ότι πλησιάζει με γρήγορους ρυθμούς στο τέλος του.
Εδώ μια πρόσφατη, σύνθετη φωτογραφία, όπου με μπλε χρώμα είναι τα δεδομένα του Hubble με την σκόνη και τα αέρια που εκλύει το άστρο.
Με πορτοκαλί είναι τα δεδομένα του Chandra, δείχνοντας (σε x-ray) ως πού εκτείνεται στην πραγματικότητα η περιοχή που καλύπτεται από το υλικό του άστρου.



Credits: X-ray: NASA/CXC/GSFC/M.Corcoran et al.; Optical: NASA/STScI

Για την ακρίβεια, αυτά που βλέπουμε είναι ότι απέμεινε από μια έκρηξη που παρατηρήθηκε το 1840 οπότε εκτινάχθηκε ύλη περίπου 10 φορές της ύλης του Ήλιου. Μάλιστα για ένα σύντομο διάστημα ο Εta Carinae έγινε το δεύτερο πιο φωτεινό άστρο στον ουρανό.
Μάλιστα η έκρηξη αυτή θα έπρεπε να μην έχει αφήσει ίχνος του αλλά ο Eta Carinae με κάποιον τρόπο επέζησε.

Αυτό που αναμένεται τώρα είναι η έκρηξη που θα σημάνει το τέλος του, και που θα είναι ένα πολύ εντυπωσιακό θέαμα εδώ στην Γη, ορατό και κατά την διάρκεια της μέρας.


Friday, June 22, 2007

Κοντινό πλάνο του Τιτάνα

Image Credits: NASA/JPL/Space Science Institute


Σιγά σιγά αρχίζουμε να εξοικειωνόμαστε με τον δορυφόρο του Κρόνου, καθώς οι σχετικές ειδήσεις και φωτογραφίες δημοσιεύονται όλο και πιο συχνά. Οι ομοιότητες αλλά και διαφορές με την Γη ήδη μάς εντυπωσιάζουν.
Και ακόμα είμαστε στην αρχή, καθώς είναι οι πρώτες τόσο κοντινές φωτογραφίες από το Cassini και την θέα μέσα από την πυκνή ατμόσφαιρα του Τιτάνα - για την ακρίβεια, η συγκεκριμένη εικόνα είναι σύνθεση περισσοτέρων φωτογραφιών από τον Μάιο του 2007.

Η πιο φωτεινή περιοχή ονομάζεται Adiri και την έχει φωτογραφήσει και το Huygens όταν προσεδαφίστηκε το 2005.



Image Credits: ESA/NASA/JPL/University of Arizona



Εδώ μια ακόμα φωτογραφία από το Cassini, από τον Απρίλιο του 2007.
Στο κέντρο διακρίνουμε πάλι την περιοχή Adiri ενώ οι πιο σκούρες περιοχές είναι η "έρημος" Shangri-la όπου πιστεύεται ότι παλιότερα υπήρχαν μεγάλες θάλασσες και τώρα έμειναν εκτάσεις με αμμόλοφους.

Image Credits: NASA/JPL/Space Science Institute


Thursday, June 21, 2007

Η Αφροδίτη από το Messenger

Image: NASA


Μια ακολουθία φωτογραφιών από το Messenger Dual Imaging System (MDIS), καθώς το Messenger απομακρυνόταν από την Αφροδίτη για να συνεχίσει το ταξίδι του προς τον Ερμή, στις 14 Ιουνίου 2007..


Αναβάλλεται η προσγείωση του Atlantis

Παράταση μιας ημέρας για την προσγείωση του Atlantis, καθώς ο καιρός στο Kennedy ήταν άσχημος. Σύννεφα και κοντινές καταιγίδες οδήγησαν τους υπεύθυνους της NASA στην απόφαση.
Στον ISS, οι βλάβες αποκαταστάθηκαν πλήρως και όλα τα συστήματα λειτουργούν κανονικά.

Αναμονή ως αύριο λοιπόν.


Wednesday, June 20, 2007

Ceres και Vesta από το Hubble


Πρόσφατες φωτογραφίες του Hubble από τον αστεροειδή Vesta (Εστία), θα βοηθήσουν στην αποστολή του Dawn το οποίο ξεκινάει το ταξίδι του στις 7 Ιουλίου φέτος.
Υπήρξε μάλιστα κάποια σχετική κινητοποίηση για ένα μικρό πρόβλημα με το Dawn πρόσφατα αλλά ευτυχώς όλα λύθηκαν και έτσι τα πάντα είναι έτοιμα.
(Και φυσικά τα ονόματα όσων στέλνουν χαιρετίσματα στους αστεροειδείς..)

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το σκάφος θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Vesta το 2011, ενώ το 2015 θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ceres (Δήμητρα, εδώ σε εμάς) που είναι ο μεγαλύτερος αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών.

Για τον Ceres πιστεύεται ότι μπορεί να έχει εσωτερικό βραχώδη πυρήνα, παγωμένο μανδύα και μια λεπτή κρούστα σκόνης - δηλαδή δομή με στρώματα ανάλογη με της Γης.
Στις φωτογραφίες που βλέπουμε, οι διαφορές στο χρώμα πιθανόν να οφείλονται σε διαφορές στην σύνθεση της επιφάνειας των αστεροειδών.
Αυτό λοιπόν που χρειάζονται οι αστρονόμοι, είναι οι κοντινές φωτογραφίες από το Dawn ώστε να μελετηθούν αυτές οι διαφορές.


Tuesday, June 19, 2007

Προετοιμάζοντας τις αποστολές στον Άρη




Image credit: NASA/JPL/University of Arizona


Μια από τις τοποθεσίες (Eos Chasma) που προτείνονται για προσεδάφιση του Mars Science Laboratory, το οποίο προγραμματίζεται να ξεκινήσει το 2009.


Την ίδια ώρα οι επιστήμονες προσπαθούν να προβλέψουν τι προβλήματα μπορεί να αντιμετωπίσουν κατά την κάθοδο του Phoenix Mars Lander.
Το Phoenix ξεκινάει το ταξίδι του για τον Άρη στις 3 Αυγούστου και αναμένεται να προσεδαφιστεί στις 25 Μαΐου 2008, για μια αποστολή διάρκειας 3 μηνών (τώρα βέβαια αν σκεφτούμε και την ιστορία των σκαφών και δορυφόρων στον Άρη ως τώρα, το τρίμηνο μένει να δούμε αν παραταθεί!).

Ο πρώτος και βασικός στόχος της αποστολής είναι η συλλογή δειγμάτων από το έδαφος του βορείου ημισφαιρίου, στις περιοχές όπου έχουν εντοπιστεί οι μεγάλες εκτάσεις πάγου.
Στην συνέχεια θα γίνει ανάλυση της χημικής τους σύστασης ώστε να φανεί αν υπάρχει η δυνατότητα υποστήριξης μικροβιακής ζωής.

Προς το παρόν, το πιο επιτακτικό ερώτημα είναι το πόση σκόνη θα σηκωθεί κατά την προσεδάφιση αλλά και το ποια θα είναι η επίδραση των αρειανών ανέμων, και κατά πόσο θα εμποδίσουν την διαδικασία της συλλογής δειγμάτων.


Πάντως, πιο πρωτοποριακή είναι και πάλι η Ευρώπη:
από την Τρίτη, η ESA δέχεται αιτήσεις από υποψηφίους "αστροναύτες" που θα πραγματοποιήσουν προσομοίωση ταξιδιου στον Άρη, περνώντας 17 μήνες σε κατάλληλα διαμορφωμένο (και φυσικά απομονωμένο) χώρο στην Γη.


Περισσοτερα για ένα από τα πρώτα βήματα της παραμονής στον Κόκκινο Πλανήτη, εδώ.


Uranya

Τα καλλιτεχνικά τα έχω ταμένα στο άλλο μπλογκ, αλλά πάντα έχουμε και εξαιρέσεις.
Οποία σύμπτωσις λοιπόν, φεύγω χτες από το videoclub με το Uranya, και το βράδυ βλέποντας το θρυλικό πια τελευταίο επεισόδιο του Παρά Πέντε ακούω την μουσική - η ταινία που είδαν ο Σπύρος με την γιαγιά του.
Την ταινία βέβαια δεν την είχα δει ακόμα, αλλά η μουσική είναι χαρακτηριστικότατη.



η φωτογραφία από το Hubble



(supernova 1987a,
άσχετη φωτό αντί για τις 1000 λέξεις με εντυπώσεις "κριτικές" κλπ)



Το τραγουδάκι εδώ

Και το site εδώ




*τελικά όσα gadgetάκια και trendιές και να διαθέτει κανείς, το ντεμοντέ είναι να το έχει μέσα του.


Blaise Pascal - 19 Ιουνίου 1623

The world is satisfied with words. Few appreciate the things beneath.
Le monde se paye de paroles; peu approfondissement les choses.


Blaise Pascal, Lettres Provinciales



*Βιογραφία στο MacTutor


Monday, June 18, 2007

BAFTA on Mars

Η σειρά που κέρδισε το βραβείο κοινού (ε εννοείται πως δεν χρειάζεται να πω ποιά είναι!!), δεν θεωρήθηκε άξια ούτε για ένα βραβείο από την κριτική επιτροπή των BAFTA.. πφ..
Πάντως, μετά την εμφάνιση και σε επεισόδιο του Doctor Who, o John Simm ετοιμάζεται για νέα σειρά.
Φαίνεται ενδιαφέρον το όλο σκεπτικό.

Και στα δικά μας (εννοώ να προβάλλουν την σειρά και στα δικά μας κανάλια..)


Ζωή δεν θα βρούμε στον Gliese 581c

..αλλά αν βρούμε, αυτό είναι πιθανότερο να συμβεί στον Gliese 581d, ο οποίος έχει μέγεθος ίσο με περίπου 8 φορές το μέγεθος της Γης.
Επιπλέον βρίσκεται πέρα από την ιδανική απόσταση (Goldilocks) που θα του επέτρεπε να είναι κατοικίσημος, σε αντίθεση με τον μικρότερο Gliese 581c. Άλλωστε αυτή ακριβώς η ιδανική απόσταση ήταν που αρχικά μάς έδωσε την δυνατότητα να ελπίσουμε, έστω και σε θεωρητικό επίπεδπο.

Ωστόσο νέες μελέτες δείχνουν ότι τελικά η θερμοκρασία στον Gliese 581c είναι υπερβολικά υψηλή ώστε να μπορέσει να υπάρξει ζωή.
Και αυτό γιατί και εκεί το CO2 και το μεθάνιο (CH4) δημιουργούν ένα φαινομένο του θερμοκηπίου, το οποίο παρατηρήθηκε στον πλανήτη και δημιουργεί θερμοκρασίες πάνω από 100 βαθμούς Κελσίου.
Αντίθεται ο Gliese 581d βρίσκεται σε αρκετά μεγαλύτερη απόσταση και φαίνεται εκ πρώτης όψεως να είναι πολύ κρύος.
Όμως ένα παρόμοιο φαινόμενο του θερμοκηπίου και εκεί θα μπορούσε να τον θερμαίνει αρκετά ώστε η ύπαρξη ζωής να είναι δυνατή.


Φυσικά η νέα αυτή έρευνα έχει ήδη προκαλέσει συζήτηση και υπάρχουν αυτοί που συμφωνούν αλλά και αυτοί που την θεωρούν αρκετά βιαστική, μια που ακομα δεν έχουμε και αρκετά στοιχεία.

Σύμφωνα πάντως με τον Jaymie Matthews (αστρονόμος του University of British Columbia/Canada), ο λόγος που το Gliese 581 είναι τόσο πολλά υποσχόμενο άστρο για την εύρεση ζωής, είναι ότι μοιάζει πολύ με τον δικό μας ήλιο ως προς την σταθερότητα.
Ο Matthews με τους συνεργάτες του, παρακολούθησαν το Gliese 581 επί 6 εβδομάδες. Στην διάρκεια αυτή παρατήρησαν ελάχιστες από τις πολύ ισχυρές ηλιακές εκλάμψεις, που είναι πολύ κοινές στους κόκκινους νάνους.
Επιπλέον, η σταθερότητα του φωτός αποτελεί ένδειξη ότι πρόκειται για αρκετά παλιό άστρο.

Όπως δήλωσε ο Matthews:
"Young stars, like young people, can have bad cases of acne (large starspots and activity) and spin around.
Older stars like the sun have relatively clear complexions and rotate rather sedately
."


Έτσι, το ενδιαφέρον για αυτό το σύστημα παραμένει αμείωτο.


Sunday, June 17, 2007

Ξεπέρασε το ρεκόρ η Sunita Williams

Ένα ποστ για την Sunita "Suni" Williams, την ώρα που το NASA TV μεταδίδει απευθείας τον 4ο διαστημικό περίπατο αυτήν την εβδομάδα.
Και 4 ήταν και οι διαστημικοί περίπατοι που ολοκληρωσε η Sunita Williams κατά την παραμονή της στον ISS με την Expedition 15, συμπληρώνοντας συνολικά 29 ώρες και 17 λεπτά εκτός του σκάφους.
Έτσι, έχει το ρεκόρ σε αριθμό και διάρκεια EVA για γυναίκα αστροναύτη, ενώ το Σάββατο πέρασε και το ως τώρα ρεκόρ συνολικής παραμονής γυναίκας αστροναύτη στο Διάστημα, που ήταν 188 μέρες και 4 ώρες και το κατείχε η Shannon Lucid από το 1996 με την παραμονή της στον MIR.

Το ρεκόρ για παραμονή στο διάστημα για τις Η.Π.Α. έχει ο Michael Lopez Alegria, με 215 μέρες ( ο οποίος επέστρεψε τον Απρίλιο) ενώ το συνολικό ρεκόρ το έχει ο Ρώσσος κοσμοναύτης Valery Polyakov το 1995.

Όπως λέει η Lucid, αυτές οι μακροχρόνιες παραμονές στο Διάστημα βοηθούν να προετοιμαστούμε για μια μελλοντική επανδρωμένη αποστολή στον Άρη.

Η Williams πάντως ετοιμάζεται να επιστρέψει με το υπόλοιπο πλήρωμα της STS-117 με το Atlantis, το οποίο βρέθηκε πως δεν έχει τελικά κάποια σοβαρή ζημία και μπορει να ταξιδέψει.
Την ίδια ώρα, και οι ρωσσικοί υπολογιστές του Σταθμού έχουν σχεδόν επανέλθει, ενώ πιθανότατα λόγω της βλάβης που προέκυψε να επισπευστεί η αποστολή του ρωσσικού Progress για τα τέλη Ιουλίου (είναι τα μη επανδρωμένα σκάφη που ανεφοδιάζουν τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό).


Όσο για την μακρυά κοτσίδα της Williams, έχει ταξιδέψει στην Γη εδώ και 6 περίπου μήνες:
Ο αστροναύτης Joan Higginbotham ήταν ο ..κομμωτής, ο οποίος τής έκοψε την κοτσίδα ενώ βρίσκονταν πάνω στον Διαστημικό Σταθμό.
Στην συνέχεια, την κοτσίδα μετέφερε το Discovery με την αποστολή STS-116, ως δωρεά για φιλανθρωπικούς σκοπούς.


Saturday, June 16, 2007

Ιανός και Προμηθέας

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Μια εικόνα του Cassini από τις 14 Ιουνίου 2007, η οποία έφτασε στην Γη σήμερα:
ο Ιανός και ο Προμηθέας (στο εσωτερικό του δακτυλίου F), σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο.



O Προμηθέας είναι ο τρίτος από τους γνωστούς δορυφόρους του Κρόνου, και ανακαλύφθηκε από φωτογραφίες που έστειλε το Voyager, το 1980.
Κινείται στο εσωτερικό όριο του δακτυλίου F εμποδίζοντάς τον να επεκταθεί, μέσω των βαρυτικών δυνάμεων ( shepherd satellite).
Έχει διαστάσεις 145 επί 85 επί 62 km και έχει αρκετούς κρατήρες (ωστόσο λιγότερους από τον γειτονικό Ιανό).

Ο Ιανός είναι ο έκτος δορυφόρος του Κρόνου, και ανακαλύφθηκε από τον Audouin Dollfus το 1966.
Έχει ακανόνιστο σχήμα με διαστάσεις 196 επί 192 επί 150 km, ενώ καλύπτεται από πολλούς και έντονους κρατήρες, κάτι που δείχνει ότι έχει ηλικία κάποιων δισεκατομμυρίων ετών.

Και οι δυο δορυφόροι έχει υπολογιστεί ότι έχουν αρκετά χαμηλή πυκνότητα, και πρόκειται πιθανότατα για πορώδη σώματα πάγου - ωστόσο υπάρχει μεγάλο περιθώριο αβεβαιότητας για αυτές τις τιμές.

Το ενδιαφέρον για τον Ιανό: μοιράζεται την ίδια τροχιά με τον Επιμηθέα, σε απόσταση ~151,000km από το κέντρο του Κρόνου, και σε μεταξύ τους απόσταση μόλις 50km.
Ωστόσο, καθώς πλησιάζουν μεταξύ τους, ανταλάσσουν τροχιές, κάτι που συμβαίνει περίπου μια φορά κάθε τέσσερα χρόνια.


Friday, June 15, 2007

Το Cassini κατέγραψε δραστηριότητα σε δορυφόρους του Κρόνου.

Άλλοι δυο από τους δορυφόρους του Κρόνου, η Διόνη και η Τηθύς, τελικά είναι ακόμα ενεργοί σύμφωνα με δεδομένα του Cassini.
Οι δυο (παγωμένοι) δορυφόροι φαίνεται να παρουσιάζουν κάποια γεωλογική, πιθανόν και ηφαιστειακή, δραστηριότητα, εκτοξεύοντας σωματίδια στην μαγνητόσφαιρα του Κρόνου.



Image Credits: ESA/JPL/SWRI/STFC


Μέχρι τώρα, οι μόνοι γνωστοί ως ενεργοί δορυφόροι ήταν ο Εγκέλαδος και ο Τιτάνας.


ISS update

Παρά τις προσπάθειες και όλη την σημερινή μέρα, το πρόβλημα εξακολουθεί να μην έχει εντοπιστεί.
Εξετάζεται το ενδεχόμενο να παραταθεί η παραμονή του Atlantis για 1-2 μέρες ακόμα μετά τις 19 Ιουνίου που είναι προγραμματισμένο.
Πάντως σε περίπτωση που είναι τελικά αναγκαία μια προσωρινή εκκένωση του ISS, το τριμελές πλήρωμα θα χρησιμοποιήσει το ρωσσικό σκάφος διαφυγής, Russian Soyuz.

Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα είναι η πρώτη φορά που ο ISS θα μείνει χωρίς πλήρωμα από τον Νοέμβριο του 2000. Ωστόσο εξακολουθεί να μη θεωρείται η πιθανότερη εξέλιξη, ενώ ο προγραμματισμένος για σήμερα διαστημικός περίπατος θα πραγματοποιηθεί κανονικά.


Διορθώθηκε εν μέρει το πρόβλημα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

Συνεχίζονται οι εργασίες για την επιδιόρθωση των προβλημάτων που παρουσιάστηκαν σε δυο υπολογιστές του ISS, στο ρωσσικό τμήμα.
Πρόκειται για τα συστήματα που ελέγχουν την πλοήγηση όταν δεν είναι διαθέσιμα τα αμερικάνικα γυροσκόπια, καθώς
και την παροχή οξυγόνου από το Elektron και τα οποία τέθηκαν ξαφνικά εκτός λειτουργίας την Τετάρτη.

Όπως λένε οι Ρώσσοι, η βλάβη οφείλεται μάλλον σε πρόβλημα με την τροφοδοσία ενέργειας και όχι με το software, και πιθανότατα προκλήθηκε μετά την εγκατάσταση των νέων ηλιακών πάνελ τα οποία αποτελούν πολύ ισχυρή πηγή ενέργειας.

Τα συστήματα επανήλθαν για 7 ώρες στην διάρκεια των οποίων οι Ρώσσοι μηχανικοί τροφοδότησαν με σετ εντολών ώστε να υπάρχει μια πιο σταθερή κατάσταση.

Όπως λένε από τη NASA, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας και πολύ περισσότερο σκέψη για εγκατάλειψη του Σταθμού από το τριμελές πλήρωμα και τους 7 επιβάτες του διαστημικού λεωφορείου που φιλοξενούνται εκεί.
Να σημειωθεί ότι, όπως λένε οι Ρώσσοι, το Elektron μπορεί να λειτουργήσει και χειροκίνητα.
Το πρόβλημα είναι το πότε θα εντοπιστεί πού ακριβώς βρίσκεται ..το πρόβλημα, καθώς όπως λένε στη NASA, μπορεί να χρειαστούν αρκετές μέρες ακόμα.



Thursday, June 14, 2007

Μετρήθηκε η μάζα του μεγαλύτερου νάνου πλανήτη

Με στοιχεία απο το Hubble αλλά και το Keck, αστρονόμοι μέτρησαν με ακρίβεια την μάζα της Έριδος, του γνωστού πλέον νάνου πλανήτη που πήρε την θέση του Πλούτωνα.
Στην φωτογραφία, η Έρις και ο δορυφόρος της Δυσνομία.



Back to basics - The Naturals


Αν μπορώ να έχω μια μικρή προτίμηση, θα έλεγα ότι οι αγαπημένοι μου αριθμοί είναι οι Μιγαδικοί.
Καθόλου περίεργο, και νομίζω όλοι ζήσαμε μια μικρή αποκάλυψη όταν πρωτογνωρίσαμε τον γοητευτικό αριθμό i, έτοιμο για μια ξεχωριστή θέση σε ένα Σύμπαν όπου κυριαρχούσε ο Ιούλιος Βερν και οι εξερευνήσεις στο "στοιχειωμένο σπίτι" της γειτονιάς.

Όμως η ώρα της Έκθεσης πέρασε, έχουμε Μαθηματικά:)
Παρά λοιπόν την γοητεία των Μιγαδικών, δικαίως οι Φυσικοί πάντα έχουν μια ιδιαίτερη αίγλη, και δικαίως ο Gauss είχε ονομάσει την Θεωρία Αριθμών "Βασίλισσα των Μαθηματικών".


Ας θυμηθούμε τις βασικές ιδιότητες των Φυσικών.


Και πρώτα από όλα ποιοι είναι οι Φυσικοί.
Ένα ερώτημα που μοιάζει απλό, αν όμως το θέσουμε σε διαφορετικά άτομα ή ανατρέξουμε στην βιβλιογραφία το αποτέλεσμα θα μάς εκπλήξει.
Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει μία και καθορισμένη απάντηση, σε κάτι φαινομενικά στοιχειώδες:
είναι ή όχι φυσικός το 0?

Άλλοι θα πούν ότι το Ν ειναι οι αριθμοί {0,1,2,3,...} και άλλοι ότι είναι οι αριθμοί {1,2,3,..}
Φυσικά ο καθένας έχει τα επιχειρήματά του, και συνήθως τα θεωρεί και ακλόνητα.
Είναι όμως εκπληκτικό,το ότι κάτι τόσο "απλό" όσο το αν θα συμπεριλάβουμε το 0, δεν έχει μοναδικη απάντηση - και είναι μια από τις καλύτερες ενδείξεις για το πόσο συναρπαστικά είναι τα Μαθηματικά όταν ξεχνάμε τα στερεότυπα και όταν βλέπουμε ότι η Άλγεβρα δεν συνοψίζεται στο 1+1=2.

Στο θέμα μας τώρα, όπως είχε πει ο Ribenboim
"Let P be a set of natural numbers; whenever convenient, it may be assumed that 0 in P."
(μια γνησίως μαθηματική θεώρηση, κατά την γνώμη μου)

Αυτό που γενικά μπορούμε να πούμε ότι παρατηρείται είναι ότι:
αν το δούμε από την άποψη της Θεωρίας Αριθμών, θεωρούμε μόνο τους θετικούς ακεραίους χωρίς δηλαδή το 0, ενώ από την συνολοθεωρητική σκοπιά συμπεριλαμβάνουμε και το 0.
(Χωρίς αυτό να είναι κατά κανέναν τρόπο κάποιος κανόνας, αλλά περισσότερο παρατήρηση με βάση τα εμπειρικά δεδομένα).

Η θεώρηση Ν={1,2,3,..} έχει περισσότερο τις βάσεις της στην ιστορία των Φυσικών, και στην καθημερινή τους χρήση στο να μετράμε αντικείμενα, από χιλιετίες πριν.
Βέβαια και το να πούμε ότι δεν έχουμε κανένα αντικείμενο, δηλαδή έχουμε 0 αντικείμενα έχει εντελώς πρακτικό και καθόλου αφηρημένο νόημα, και ίσως για αυτόν τον λόγο το 0 συναντάται από το 700π.Χ., στους Βαβυλωνίους.
Η μεγάλη ώθηση στην μελέτη των ιδιοτήτων τους και στην θεώρηση τους ως κάτι το αφηρημένο πλέον, όπως ξέρουμε οφείλεται στους Πυθαγόρειους αλλά και (όπως ίσως δεν είναι τόσο γνωστό) στους Ινδούς και τους Κινέζους, σε μεγάλο βαθμό.

Η πρώτη σοβαρή προσπάθεια για έναν αυστηρό ορισμό δόθηκε με τα αξιώματα του Peano, τα οποία δημοσιεύτηκαν απο τον Giuseppe Peano το 1889.


Με x' ορίζουμε τον επόμενο του φυσικού x (ουσιαστικά δηλδή το x+1, κάτι που ωστόσο αποφεύγεται γιατί δεν έχει ακόμα εισαχθεί η πρόσθεση).
Ισοδύναμος συμβολισμός είναι ο S(x), ως επόμενος (successor).
(για το ανήκει προτίμησα το "ε")

Με αυτούς τους συμβολισμούς, μια μορφή των αξιωμάτων Peano είναι η εξής:


P1. το 0 ανήκει στο Ν
P2. Αν xεΝ τότε και x'εΝ
P3. Δεν υπάρχει xεΝ έτσι ώστε x'=0
P4. Αν x,yεΝ και x'=y' , τότε x=y
P5. Aξίωμα της Μαθηματικής Επαγωγής
Αν Μ ένα υποσύνολο του Ν έτσι ώστε:
ι) 0εΜ
ιι) xεΜ=>x'εΜ
τότε Μ=Ν


Κάποιες παρατηρήσεις:

Αυτή είναι μια αρκετά απλουστευμένη και πιο κατανοητή μορφή των αξιωμάτων Peano.
Στο Ρ1 όταν λέμε 0, είναι κυρίως θέμα σύμβασης που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν θεωρούμε το 0 φυσικό. Σε πολλές άλλες μορφές βλέπουμε το 1 στην θέση του 0.
(Άλλωστε γενικώς το 0 πολλές φορές δεν συμβολίζει αναγκαστικά τον αριθμό 0 αλλά πχ σε αλγεβρικές δομές το ουδέτερο στοιχείο της πρόσθεσης).

Το Ρ2 εγγυάται ότι ο επόμενος κάθε φυσικού είναι επίσης φυσικός, ενώ το Ρ3 ότι το 0 δεν είναι επόμενος κανενός φυσικού.

Το Ρ5 βέβαια είναι από τα πιο σημαντικά εργαλεία στην Θεωρία Αριθμών (και όχι μόνο, αλλά εκεί σίγουρα θυμόμαστε όλοι αρκετές αποδείξεις που το χρησιμοποιούμε).
Υπάρχουν ισοδύναμες διατυπώσεις, με πιο διαδεδομένη ίσως την διατύπωση στα πλαίσια του προτασιακού λογισμού :


Έστω μια πρόταση P(n) ορισμένη για κάθε n του Ν.
Αν επιπλέον ισχύουν οι εξής συνθήκες:
- η Ρ(0) αληθής
- αν η P(k) αληθής τότε και η P(k+1) αληθής

τότε η P(n) είναι αληθής για κάθε n στο Ν.



Έτσι λοιπόν, είδαμε μια πρώτη άποψη για το Ν. Στην συνέχεια (που ελπίζω να μην είναι τέτοιο κατεβατό) είναι η σειρά της Θεωρίας Συνόλων.

(saved by the bell!)




Wednesday, June 13, 2007

Δόθηκε τελικά εξήγηση για τους ωκεανούς στον Άρη.

Και όμως υπήρχαν! Μια θεωρία που επικρατεί από το 1991, και για την οποία το ισχυρότερο στοιχείο αποτελούσαν δυο πανομοιότυπες ακτογραμμές στο βόρειο ημισφαίριο του Άρη.
Ωστόσο, αυτό που θα ήταν ο βυθός της θάλασσας παρουσίαζε κλίση, με κάποια σημεία να βρίσκονται ως και 2.5km ψηλότερα από τα άλλα.
Έτσι, οι επιστήμονες αμφέβαλλαν για την ύπαρξη των ωκεανών.

Η απάντηση δόθηκε με μια νέα έρευνα, με την βοήθεια ενός μαθηματικού μοντέλλου για τον Άρη (University of California).
Σύμφωνα με αυτήν, η ηφαιστειακή δραστηριότητα καθώς και προσκρούσεις αστεροειδών θα μπορούσαν να έχουν οδηγήσει σε μετατόπιση τών πόλων, κάτι που προκάλεσε παραμορφώσεις στην κρούστα και έτσι εξηγείται η κλίση.


Πάντως το νερό για τελευταία φορά πρέπει να γέμιζε τους ωκεανούς κάπου 2 δισ χρόνια πριν.
Οι ωκεανοί των οποίων υπολείμματα αποτελούν οι ακτογραμμές, ήταν οι Arabia Ocean και Deuteronilus Ocean, ενώ η συνολική τους έκταση ήταν περίπου το 1/3 του πλανήτη.


Η φωτογραφία δείχνει πώς θα ήταν ο Άρης περίπου πριν από 2 δισ. χρόνια
Credit: Taylor Perron/UC Berkeley




Συμπέρασμα: Maths rules in Mars too!


A Romance of Many Dimensions

All of us are slaves to the prejudices of our own dimension.

Thomas Banchoff, από την εισγωγή του Flatland.

Το βιβλίο τού Edwin A. Abbott που παραμένει αξεπέραστο ακόμα και σήμερα.
Φέτος λοιπόν κυκλοφορούν και δυο σχετικές ταινίες!


Flatland the Movie


Flatland the Film


Tuesday, June 12, 2007

Το μυστήριο σήμα του Τιτάνα

Άλλη μια από τις ειδήσεις που ακούσαμε τελευταία για τον Τιτάνα προέρχεται και πάλι από το Huygens.
Όταν λοιπόν το Huygens προσεδαφίστηκε στον Τιτάνα το 2005, εντόπισε ένα σήμα ELF (extremely low frequency,στα 36Hz) το οποίο μπορεί να βοηθήσει στο να καταλάβουμε αν υπάρχουν ή όχι ωκεανοί νερού κάτω από την επιφάνεια του δορυφόρου.

Το πρώτο βήμα είναι να επιβεβαιωθεί από την ομάδα του PWA (Permittivity, Waves and Altimetry sensor) ότι πρόκειται για φυσικό φαινόμενο και όχι για τεχνητό σήμα το οποίο οφείλεται π.χ. στο σκάφος.
Έχει αποκλειστεί ήδη το ενδεχόμενο το σήμα να οφείλεται στο αντίστοιχο όργανο του Huygens.


Το μόνο άλλο περιβάλλον στο οποίο εντοπίστηκαν ως τώρα τέτοια σήματα ήταν η Γη. Παράγονται κατά την διάρκεια αστραπών και αντανακλώνται από την επιφάνεια της Γης αλλά και την ιονόσφαιρά της.
Έτσι η ατμόσφαιρα λειτουργεί σαν ένα τεράστιο ηχείο, όπου κάποιες συχνότητες ELF ενισχύονται ενώ άλλες σβήνουν.

Στον Τιτάνα ωστόσο δεν έχουν καταγραφεί ως τώρα αστραπές ή βροντές, ενώ η επιφάνεια (που καλύπτεται από πάγο) έχει χαμηλή αντανάκλαση (εξαιτίας της χαμηλής αγωγιμότητας) και τέτοια κύματα εισχωρούν στο εσωτερικό.
Αν λοιπόν το σήμα προέρχεται από μια παρόμοια διαδικασία, θα πρέπει κάτω από την επιφάνεια να υπάρχει ένα υλικό που να αντανακλά τα κύματα περισσότερο. Αυτό λοιπόν θα μπορούσε να είναι ένας ωκεανός νερού και αμμωνίας, όπως προβλέπεται από το θεωρητικό μοντέλλο.

Σύμφωνα με τον Fernando Simoes, μέλος της ομάδας του PWA (CETP/Γαλλία), το "απαιτούμενο" δεν είναι η ύπαρξη ωκεανού αλλά η ύπαρξη κάτω από την επιφάνεια κάποιου υλικού που να αντανακλά τα κύματα. Ωστόσο αν υπάρχει ωκεανός, μπορεί να εξηγηθεί το φαινόμενο.
Κάτι ακόμα που αποτελεί αντικείμενο μελέτης είναι σε ποιο βάθος ακριβώς εισχωρούν τα κύματα, καθώς η αντίστοιχη θεωρία προβλέπει την ύπαρξη ωκεανού σε βάθος περίπου 50km.


Το σίγουρο είναι πως οποιοδήποτε ολοκληρωμένο αποτέλεσμα δεν αναμένεται πριν το 2010, ωστόσο τότε θα είναι κατά πάσα πιθανότητα οριστικό.



Monday, June 11, 2007

Earth or Mars?

Και... για να πρωτοτυπήσω, ο τίτλος δεν αναφέρεται στην σειρά αλλά στον πλανήτη Άρη!

Η κατάκτηση του Διαστήματος προχωράει με γοργούς ρυθμούς λοιπόν.
Φωτογραφίες και ανακοινώσεις σχετικά με τον Άρη αλλά και τον Τιτάνα σε καθημερινή βάση.
Η αποστολή στην Ευρώπη πλέον αρχίζει να γίνεται κάτι συγκεκριμένο και όχι wishful thinking.
Ο Messenger και το Venus Express στέλνουν στοιχεία για την Αφροδίτη, το πρώτο σκάφος συνεχίζει για τον Ερμή.
Το Hinode και τα STEREO δημοσιεύουν βίντεο και 3D εικόνες του Ήλιου.
Η αποστολή επιδιόρθωσης του Hubble προετοιμάζεται για τον Σεπτέμβριο.
Το Αtlantis έφτασε στον ISS, ο Clayton αντικατέστησε την Sunita Williams και οι John Olivas και Jim Reilly πραγματοποίησαν το πρώτο EVA.

Πιο έξω από το "ταπεινό" μας πλανητικό σύστημα, ο εντοπισμός εξωπλανητών συνεχίζεται, με τόσο γοργούς ρυθμούς που πλέον στους 200+ εξωπλανήτες τα σχετικά δελτία τύπου δεν είναι κάτι εξαιρετικό.
Ακόμα και αν πρόκειται πχ για τον TrES-3, όπου 1 έτος κρατάει λιγότερο από 1.3 μέρα (εντυπωσιακό ρεκόρ).


Εξοικειωμένοι πια, τουλάχιστον με το να ακούμε τόσες ειδήσεις καθημερινά..
Και όμως, μια (ή δυο σε μια) φωτό= πόσες λέξεις?
Από το site Astronomy Picture of the Day της NASA, μια φωτογραφία που θέλω να σηκώσω εδώ και καιρό.




Earth or Mars?
Earth Image Credit & Copyright: Filipe Alves;
Mars Image Credit: Mars Exploration Rover Mission, JPL, NASA


Η μια φωτογραφία είναι από το Spirit στον Husband Hill στον Άρη, η άλλη είναι από την Έρημο νοτίως του Μαρόκκο στην Γη.
Με μια ματιά φαίνονται τόσο όμοιες!
(Η ατμόσφαιρα βέβαια κάνει την διαφορά).


Sunday, June 10, 2007

the sequel -

Μα αλήθεια δεν μπορώ να καταλάβω όλους αυτούς που αναθεματίζουν το MySpace - εννοώ πέρα από το κλασσικό "είναι θέμα τού πώς το χρησιμοποιείς", για μένα ένα είναι το βασικό:
όπως έγραψα, βρήκα σχετικά sites για το Life on Mars.
Στο Philip Glenister's Fans λοιπόν, όλα τα νέα για την ταινία (Tuesday) στην οποία παίζει ο Philip Glenister μαζί με τον John Simm.
Με το καλό να έρθει και σε μας!


Το Atlantis πλησιάζει τον ΙSS

Σήμερα γύρω στις 19:30GMT αναμένεται να προσεγγίσει τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό το Atlantis.
Όπως πάντα, η ζωντανή κάλυψη από το NASATV.


Δοκιμές της NASA στο El Zacaton

Για τις δοκιμές στο El Zacaton τού Mexico είχαμε ξαναδιαβάσει πριν αρκετό καιρό:
η NASA τεστάρει το ρομποτικό βαθυσκάφος DEPTHX (DEep Phreatic THermal eXplorer) στο El Zacaton, σε ένα από τα μεγαλύτερα θαλάσσια πηγάδια στον κόλπο του Mexico, περίπου 100 μέτρα πλάτος και βάθους πάνω από 1000m.


Οι δοκιμές ξεκίνησαν τέλη Μαΐου, με σκοπό την χαρτογράφηση του βυθού και την λήψη δειγμάτων.
Κάτι που ολοκληρώθηκε με επιτυχία, και μάλιστα όχι μόνο με την καθοδήγηση από ανθρώπους αλλά και με αυτόνομη λειτουργία (έως 8 ώρες την φορά).
Στις 26 Μαΐου, το DEPTHX κατέβηκε εντελώς αυτόνομα στο El Zacaton, χωρίς κανενός είδους οδηγίες, συνέλλεξε δείγματα και ανέβηκε με επιτυχία στην επιφάνεια.


Κάτι που θεωρείται πολύ σημαντικό, καθώς όλα αυτά δεν είναι παρά το τελικό στάδιο της προετοιμασίας για μια σοβαρή μελέτη αποστολής στην Ευρώπη.

Με άλλα λόγια το πρώτο βήμα για να περάσουμε στην επόμενη φάση μετά από 400 έτη μελέτης του Δία και των δορυφόρων του, όταν ο Γαλιλαίος τα παρατηρούσε για πρώτη φορά το 1610.

Όπως πια είναι κοινά αποδεκτό, οι επιστήμονες είναι σίγουροι ότι στην Ευρώπη υπάρχει νερό. (Mάλλον καθολικά αποδεκτό είναι, αλλά μπλογκ είμαστε, οπότε ας αφήσουμε και το περιθώριο αμφισβήτησης. Άλλωστε πάντα βάζω και ένα ερωτηματικό, όπως μάς είχε συμβουλέψει κάποτε ο Russell.)

Όμως, πέρα από φιλολογίες, οι ωκεανοί νερού στην Ευρώπη φαίνονται πιο πιθανοί κι από το νερό στον Άρη.

Υπάρχει μεγάλη μερίδα επιστημόνων που πλέον αυτό που αναρωτιέται είναι όχι αν μπορεί να φιλοξενηθεί αλλά αν ήδη υπάρχει ζωή στην Ευρώπη - και βέβαια όταν μιλάμε για ζωή δεν έχουμε φιλοδοξίες να βρούμε τα μακρυνά μας ξαδέρφια, αλλά έστω κάποια μορφή μικροβίων.


Έτσι ή αλλιώς, η οργάνωση αποστολής στην Ευρώπη είναι κάτι που έχει πολλούς υποστηρικτές εδώ και καιρό, και το τελευταίο διάστημα ξαναήρθε στο προσκήνιο.


Αν όλα λοιπόν πάνε καλά στο Μεξικό, το επόμενο βήμα θα είναι να δοκιμαστεί το σκάφος και στην Ανταρκτική (Lake Bonney, τέλη του 2008), όπου τα παγωμένα νερά είναι πολύ πιο κοντά στις θερμοκρασίες της Ευρώπης.


Οι άνεμοι του Τιτάνα

Συνέχεια λοιπόν με τα νέα από τον Τιτάνα, καθώς το σετ αποτελεσμάτων που δόθηκε στην δημοσιότητα είναι αρκετά περιεκτικό, προς μεγάλη μας χαρά.



Ιmage Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Και αυτό (το ενδιαφέρον για τον συγκεκριμένο δορυφόρο του Κρόνου) σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην πεποίθηση που υπάρχει εδώ και χρόνια, ότι ο Τιτάνας μοιάζει πολύ στην Γη, ειδικά στα πρώτα στάδια της ζωής της.
Είδαμε πράγματι τις αξιοθαύμαστες ομοιότητες του τοπίου του Τιτάνα με αυτό της Γης, αν και βέβαια το υγρό που περνάει από τις κοίτες πχ δεν είναι νερό αλλά μάλλον μεθάνιο.

Κάτι όμως πολύ διαφορετικό είναι ο τρόπος που συμπεριφέρονται οι άνεμοι εκεί.
Τα πρώτα μοντέλλα για την μελέτη τους βασίστηκαν ακριβώς στον τρόπο που οι άνεμοι κυκλοφορούν στην Γη, συν τα γνωστά δεδομένα για τον Τιτάνα όπως μετρήσεις θερμοκρασίας από το Voyager,μάζα, ταχύτητα περιστροφής.
Μετά την προσεδάφιση όμως του Huygens υπήρχαν επιτέλους δεδομένα για την ταχύτητα και την κατεύθυνση των ανέμων στον ίδιο τον Τιτάνα. Χρησιμοποιώντας πλέον και αυτά τα δεδομένα, η εικόνα αλλάζει ουσιαστικά.
Αυτό λοιπόν που έχουμε είναι η τεράστια "ζώνη" που μεταφέρει ανέμους κυκλικά, από τον Νότο προς τον Βορρά και από εκεί πάλι πίσω στον Νότο. Ουσιαστικά είναι σαν να κυκλοφορεί όλη του η ατμόσφαιρα γύρω από αυτήν την ζώνη.
Με τον τρόπο αυτό κατανέμεται η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας του Τιτάνα.

Αυτήν την εποχή, στο νότιο ημισφαίριο επικρατεί καλοκαίρι, το οποίο θα διαρκέσει ως το 2010 όταν η τροχιά του Κρόνου (που καθορίζει την κίνηση του δορυφόρου) στρέψει το βόρειο ημισφαίριο προς τον Ήλιο.
Αξίζει να θυμηθούμε ακόμα ότι μια μέρα στον Τιτάνα ισούται με 16 γήινες μέρες, ενώ η μέση θερμοκρασία είναι γύρω στους -180 βαθμούς (C).

Το σημαντικό είναι οτι παρά τις διαφορές υπάρχουν πλέον δεδομένα για να μελετηθεί ένα εντελώς καινούριο κλιματολογικό σύστημα.

Όσο για νεότερα, όταν το Cassini ξαναπεράσει κοντά από τον Τιτάνα στις 13 Ιουνίου, θα παρακολουθήσει τον Ήλιο να ανατέλλει και να δύει πίσω από τον Τιτάνα.
Ραντεβού λοιπόν με τις νέες, φαντάζομαι super-wow, φωτογραφίες!


Saturday, June 09, 2007

Life on Mars

Ε και μετά από τόσες ειδήσεις και αναφορές στον Κόκκινο Πλανήτη, αποφάσισα να αφιερώσω και ξεχωριστό ποστ στην σχετική πολυαγαπημένη σειρά του BBC.
*Νιώθω κατ'αρχήν την υποχρέωση να θυμίσω σε όποιον δεν το έχει εμπεδώσει ότι η σειρά δεν αναφέρεται σε ταξίδια ή ζωή στον Άρη,αλλά μάλλον σε ταξίδι στον χρόνο. Περισσότερα εδώ.




Στα δικά μου τώρα, με μεγάλη μου συγκίνηση να πληροφορήσω τους φίλους του blog ότι ανακάλυψα και 1-2 πολύ καλά αν και unofficial Myspace sites, σχετικά με την σειρά.
Επιπλέον κατάφερα να βρω και τα επεισόδια της 2ης season, αλλά δεν τα έχω δει όλα.
Το άσχημο νέο είναι ότι δεν υπάρχει και 3ος κύκλος (klaps klaps).

Υπάρχει μια νέα σειρά με τίτλο Jean Genie (πάλι Bowie:)) που δεν παίζει ο Simm, πιθανόν όμως να εμφανιστεί ως guest (guest??? τι να το κάνω??).
Πρωταγωνιστεί όμως ο Philip Glenister, και η σειρά αυτήν την φορά έχει ως σκηνικό τα '80s.
Χμ, καλό ακούγεται αλλά....

Bring back Sam Tyler!


Ρυάκια στον Άρη

(Κανονικά Θα έβαζα και το ερωτηματικό, αλλά είμαι too politically uncorrect).

Στο θέμα: Οκ. Μέχρι κι εγώ έχω σχεδόν βαρεθεί το "νερό στον Άρη και πόσο πρόσφατα κυλούσαν ποταμάκια στον Κόκκινο Πλανήτη", όμως εδώ πλέον έχουμε ενεστώτα:
Νέα έρευνα ισχυρίζεται ότι μετά από ανάλυση φωτογραφιών του Opportunity, εντοπίστηκαν σχηματισμοί που φαίνεται να είναι μικρές λιμνούλες από υγρό νερό στην επιφάνεια του Άρη.
Βέβαια κάτι τέτοιο έρχεται σε αντίθεση με την ως τώρα αντίληψη που έχουμε, γιατί η εξαιρετικά λεπτή ατμόσφαιρα του Άρη δεν θα επέτρεπε την ύπαρξη νερού στην επιφάνεια, σύμφωνα τουλάχιστον με πολλούς επιστήμονες.

Επικεφαλής της ομάδας είναι ο Ron Levin,της Lockheed Martin και αναλύοντας εικόνες από το site τού JPL εντόπισε γαλαζωπά χαρακτηριστικά, τα οποία δείχνουν εντελώς λεία και επίπεδα. Επίσης, απεικονίζονται διάφανα ενώ κάτω από αυτό το επίπεδο ξεχωρίζουν μικροί βράχοι ή πέτρες.
Οι φωτογραφίες χρονολογούνται από δυο χρόνια πριν, όταν το όχημα εξερευνούσε τον κρατήρα Endurance.

Ωστόσο η κύρια ένσταση των επιστημόνων είναι ότι οι άνεμοι που ως γνωστόν επικρατούν στον Άρη, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες συνθήκες (θερμοκρασία πίεση κλπ) δεν επιτρέπουν πλέον την συσσώρευση υγρού νερού σε τέτοιους σχηματισμούς στην επιφάνεια.

Τώρα, για να έχουμε και πιο πλήρη εικόνα, να προσθέσω ότι ο Ron Levin έχει ασχοληθεί αρκετά με το θέμα και παλιότερα, μελετώντας ανάμεσα σε άλλα το γνωστό μοντέλλο που προτείνει ύπαρξη νερού κάτω από το έδαφος του Άρη.
Αυτά σε συνεργασία με τον πατέρα του Gilbert Levin, που είχε λάβει μέρος στις αποστολές Viking, και που μια ματιά εδώ λέει περισσότερα.



Το μόνο απολύτως εξακριβωμένο είναι ότι το νέο ανανεωμένο site της HiRISE δίνει στην δημοσιότητα πλήθος (δλδ καμμιά 1000 καινούριες!) φωτογραφιών, εξαιρετικής ανάλυσης.
Όσο για τις επίσημες ανακοινώσεις, μιλάνε μεν για νερό αλλά σε πολύ πιο παρελθόντα χρόνο.
Η συγκεκριμένη έρευνα πάντως θα δημοσιευτεί κάποια στιγμή οπότε φαντάζομαι θα έχουμε και περισσότερες ειδήσεις, άλλωστε αν όντως είναι έτσι θα έχουμε έτσι και αλλιώς ειδήσεις.


Friday, June 08, 2007

Τα δυο μεγαλύτερα άστρα

Και άλλο "ρεκόρ", πρόκειται για τα δυο μεγαλύτερα άστρα που εντοπίστηκαν ποτέ και περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο σε απόσταση 20,000 ετών φωτός κοντά στο κέντρο του Γαλαξία.
Το μεγαλύτερο από αυτά έχει μάζα 114 φορές της μάζας του Ήλιου, και αν και είναι ήδη γνωστά αρκετά άστρα με μάζα πάνω από 100πλάσια της μάζας του Ήλιου είναι πρώτη φορά που έγινε μια τέτοια μέτρηση.
Η μέτρηση ήταν δυνατή γιατί τα δυο άστρα βρίσκονται σε τροχιά (3.8 ημερών) το ένα γύρω από το άλλο και έτσι οι αστρονόμοι μελέτησαν το φως τους με την βοήθεια του φαινομένου Doppler.
Το δυαδικό σύστημα βρίσκεται στο σμήνος NGC 3602 και ονομάστηκε Α1.


Η πιο μακρυνή μαύρη τρύπα

Βρέθηκε σε απόσταση σχεδόν 13 δισ. ετών φωτός, από ομάδα αστρονόμων από τον Καναδά την Γαλλία και τις Η.Π.Α.
Εντοπίστηκε με την βοήθεια του MegaCam, τμήμα τού CFHQS (Canada-France High-z Quasar Survey), και περιέχεται σε ένα σετ δεδομένων με πάνω από 10εκ. άστρα και γαλαξίες.
Το quasar ονομάστηκε CFHQS J2329-0301, βρίσκεται στον αστερισμό των Ιχθύων, και βρέθηκε να έχει redshift 6.43, μετά από ανάλυση του φάσματος με χρήση του Gemini-South.

Το πιο σημαντικό σε αυτήν την ανακάλυψη είναι ότι το βλέπουμε όπως ήταν λιγότερο από 1δισ χρόνια μετά το Big Bang, με άλλα λόγια έχουμε μια ευκαιρία για την πολυπόθητη ματιά στις πρώτες στιγμές του Σύμπαντος.


Image © Canada-France-Hawaii Telescope

Στην φωτογραφία, συνδυάστηκαν 3 φίλτρα και έτσι το quasar φαίνεται σε έντονο κόκκινο (ένδειξη ότι είναι πολύ μακρυνό).
Επειδή είναι πολύ φωτεινό, το φως του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καθοριστούν οι ιδιότητες του αερίου που βρίσκεται μπροστά του, και συγκεκριμένα για το αν τα άτομα του έχουν ιονιστεί.
Γιατί είναι σημαντικό αυτό? Γιατί, όπως πιστεύεται, κατά το πρώτο διάστημα μετά το Big Bang δεν υπήρχαν άστρα ή γαλαξίες και έτσι το Σύμπαν ήταν σκοτεινό. Το ορόσημο είναι κοντά στο πρώτο δισ. χρόνια, οπότε έλαμψαν τα πρώτα άστρα και γαλαξίες και το φως τους προκάλεσε μια διαδικασία γνωστή ως επανα-ιονισμός (reionization) του Σύμπαντος.
Η προσπάθεια κατανόησης αυτής της διαδικασίας είναι ένας από τους βασικούς στόχους για τους αστρονόμους στις μέρες μας.


Thursday, June 07, 2007

Life on Mars

Ο τίτλος είναι απλά ευκαιρία να αναφερθώ στο αγαπημένο τραγούδι και την σειρά. Για τον Άρη δεν πιστεύω πως υπάρχει κανείς πια που να αναρωτιέται, τουλάχιστον όσον αφορά αυτό που λέμε νοήμονα όντα.
Για μένα προσωπικά, δεν έχει νόημα μια τέτοια ερώτηση ως "ερώτηση ύπαρξης" αλλά η όποια απορία έχει να κάνει με το "πότε": πότε θα εντοπιστεί, αν βέβαια εντοπιστεί, και σε τελική ανάλυση και αν θέλουμε να εντοπιστούν, οι διαστημόμπαλλες.

Ερωτήσεις οι οποίες επίσης δεν με απασχολούν ιδιαίτερα, γιατί όπως λέει και το ανέκδοτο "δεν έχουμε αρκετά στοιχεία για να συμπεράνουμε", οπότε πλέον είναι θέμα τύχης ή πιο σωστά θέμα πέρα από τις δικές μας γνώσεις.
Αυτό ήταν και μια επιδειξη της διαφοράς ανάμεσα σε έναν κυριλέ δικτυακό χώρο και σε μια προσωπική σελίδα, όπου προηγείται πάντα η προσωπική μου (τεκμηριωμένη ή μη, κατ'έμέ βέβαια σίγουρα ναι:)) άποψη.

Περνάμε και στην είδηση: οι επιστήμονες ορθότατα, δεν λένε "είναι θέμα πιθανοτήτων", αλλά μελετάνε το θέμα από όλες τις απόψεις.
Στην Βρετανία λοιπόν (από όπου μην ξεχνιόμαστε μάς έρχεται και η σειρά) κορυφαίοι επιστήμονες ενημέρωσαν τον υπουργό επιστημών Malcolm Wicks για όλες τις εξελίξεις στην αναζήτηση κατοικίσιμων κόσμων.

Έγινε εκτενής αναφορά στην πρόοδο στον εντοπισμό εξωπλανητών, και με βάση τα μέχρι τώρα στοιχεία οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μέσα στα επόμενα 10 χρόνια θα εντοπιστεί η πρώτη πρωτόγονη μορφή ζώης όπως μικρόβια και βλάστηση.
Ενώ σε προσεχείς αποστολές θα ανιχνευτούν και πιο σύνθετες μορφές ζωής. Τέλος, είναι σίγουροι πως αν υπάρχει νοήμων ζωή μάς έχει εντοπίσει ήδη.

Τώρα, τα συμπεράσματα οφείλονται στους ρυθμούς με τους οποίους γίνονται οι ανακαλύψεις: 20 χρόνια πριν, γνωρίζαμε μόνο το δικό μας ηλιακό σύστημα. Τα τελευταία χρόνια εντοπίστηκαν 200+ πλανήτες σε άλλα συστήματα, κυρίως αέριοι γίγαντες.
Πρόσφατα ανακαλύφθηκε η γνωστή πλέον "second Earth" Gliese 581b, που είναι βραχώδης και πιο κοντά στην τάξη μεγέθους της Γης.
Με βάση λοιπόν αυτά τα στοιχεία συν τις αποστολές που σχεδιάζονται (όπως το Darwin) κατέληξαν στα συγκεκριμένα χρονικά ΄όρια.

Μάλιστα, υπάρχει σοβαρότατη έρευνα που -με βάση στοιχεία όπως απόσταση τροχιάς από το άστρο κλπ κλπ- καταλήγει ότι μια μελλοντική αποστολή θα μπορούσε να εντοπίσει ζωή στο σύστημα 40 Eridani, και συγκεκριμένα σε πλανήτη που θα αντιστοιχούσε στον Vulcan -as in Vulcan, Spock's home planet.

Πάντως ισχύει ό,τι και όταν δίνουμε μάθημα:
ξέρουμε τι γνωρίζαμε και γράψαμε αλλά δεν ξέρουμε τι δεν γνωρίζαμε και μάς διέφυγε.
Μένει να δούμε τα αποτελέσματα, και ως τότε..

hey, Lone Starr, earthlings say "hi"!




Image Credit: NASA, ESA, J. Blakeslee and H. Ford (Johns Hopkins University)


Μίνι-μετεωρίτης χτύπησε τον ISS

Μίνι-μετεωρίτης χτύπησε τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, δημιουργώντας μια τρύπα στο μέγεθος σφαίρας. Την τρύπα εντόπισαν σε ένα από τα ρωσσικά τμήματα του ISS (το Zaria) οι δυο κοσμοναύτες Fyodor Yurchikhin και Oleg Kotov κατά τον προχτεσινό διαστημικό περίπατο.
Όπως ανακοινώθηκε, το πλήρωμα του ISS (οι δυο Ρώσσοι και η Sunita Williams) δεν διατρέχουν κανέναν κίνδυνο.
Είναι η πρώτη φορά που μετεωρίτης προσκρούει σε κάποιον από τους θαλάμους, ενώ ως τώρα έχουν σημειωθεί αρκετές πτώσεις (μινι-μετεωριτών) στα ηλιακά πάνελ.

Αυτό πάντως που βρίσκεται στο επίκεντρο της δημοσιότητας είναι η προετοιμασία για την εκτόξευση του Atlantis το Σάββατο, καθώς όλα δείχνουν να είναι ευνοΐκά αυτήν την φορά.
Θα είναι η πρώτη εκτόξευση διαστημικού λεωφορείου της NASA για φέτος.


Wednesday, June 06, 2007

Το (όχι τόσο) θολό τοπίο του Τιτάνα

Δυόμισι χρόνια μετά την προσεδάφιση του Huygens στον Τιτάνα, τα δεδομένα που μας έστειλε εξακολουθούν να αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών. Μάλιστα νέα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν πρόσφατα, τα οποία προέκυψαν σε συνδυασμό με computer-based μοντέλλα.

Είναι γνωστή λοιπόν η πυκνή ατμόσφαιρα του Τιτάνα, η οποία δεν επιτρέπει να δούμε τίποτα, κάτι που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στα aerosols.
Σε υψόμετρο ωστόσο κάτω από 40km η ατμόσφαιρα καθαρίζει, και έτσι το Huygens κατάφερε να στείλει και τις σχετικές φωτογραφίες.

Αυτό που φαίνεται γενικά είναι ένα τοπίο όπου υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για ροή κάποιου υγρού στην επφάνεια (πιθανόν μεθάνιο). Φαράγγια, λόφοι, πεδιάδες και βέβαια οι λίμνες.

Στην φωτογραφία φαίνεται μια περιοχή 120 επί 160Km, κοντά στο σημείο προσεδάφισης του Huygens.



Image Credits: ESA/NASA/JPL/University of Arizona


Διακρίνονται οι δυο λοφοι, οι οποίοι αποτελούνται πιθανότατα από κόκκους υδρογονάνθρακα. Το σημαντικό είναι ότι αυτοί οι δυο λόφοι εμφανίστηκαν τόσο στις εικόνες του radar όσο και στις οπτικές εικόνες, βοηθώντας τους επιστήμονες να κατασκευάσουν ένα μοντέλλο για την επιφάνεια του Τιτάνα.

Στο μοντέλλο αυτό, η περιοχή κοντά στο σημείο προσεδάφισης του Huygens είναι μια τεράστιας έκτασης πεδιάδα από πάγο νερού, πάνω απ΄τον οποίο υπάρχουν στρώματα από οργανικό υλικό που σχηματίζουν τους σκούρους λόφους και τα φωτεινά υψίπεδα.
Τα πιο φωτεινά στρώματα δεν είναι ορατά από το radar και έτσι οι εικόνες από το SAR του Cassini απεικονίζουν μόνο τα κατώτερα στρώματα πάγου.
Τέλος υπάρχει μια περιοχή με πεδιάδες (σκούρου χρώματος) όπου έχουμε κυρίως πάγο νερού. Επιπλέον υπάρχουν έντονα ίχνη διάβρωσης από βροχή μεθανίου. Τα κανάλια και τα φαράγγια συναγωνίζονται σε ποικιλία τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά της Γης, όπως λένε οι επιστήμονες. Το πιο σημαντικό εδώ είναι η ένδειξη ξαφνικών πλημμυρών, οι οποίες ωστόσο δεν οφείλονται στα υψίπεδα αλλά σε ξαφνική ροή υγρού από τα ανατολικά προς τα δυτικά.

Κάτι ακόμα αξιοσημείωτο σχετικά με την ατμόσφαιρα είναι η ύπαρξη ανέμων που κινούνται κυκλικά σε μια ζώνη που μεταφέρει ζεστό αέρα από το νότιο ημισφαίρειο στον βόρειο πόλο και αντιστρόφως.
Και για να πάρουμε μια εικονα, το artist's conception, όπου (καλλιτεχνική αδεία) οι δακτύλιοι του Κρόνου εμφανίζονται με αρκετά μεγαλύτερη κλίση και η ορατότητα είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που θα είχαμε στην επιφάνεια του Τιτάνα.


Image Credits: Craig Attebery

Αυτά τα λίγα για αρχή, γιατί ακολουθούν πολύ περισσότερα και συναρπαστικά - δεν είναι υπόσχεση, είναι απειλή! Είμαι γνωστή blogόληπτη, αλλά πιο πολύ από το να ανεβάζω βιντεάκια και φωτό στο άλλο, μού έλειψε φυσικά το spaceballzzz.
May the schwartz be with us.


Ο Messenger κοντά στην Αφροδίτη

Ο Messenger ως γνωστόν συνεχίζει το μεγάλο του ταξίδι για τον Ερμή - εδώ φαίνεται και με τι ρυθμούς πραγματοποιούνται τα βήματα στην εξερεύνηση του Διαστήματος: ένα σκάφος που συνεχίζει το ταξίδι του στο αχανές Σύμπαν και το οποίο καταδικάζουμε στην λήθη απορροφημένοι από την συνεχή ροή πληροφοριών που καταφθάνουν με γοργούς ρυθμούς από όλα τα άλλα μέτωπα (αυτό τώρα που το ξαναδιαβάζω νιώθω για άλλη μια φορά τι θα πει "είμαι μαλωμένη με τα φιλολογικά".)

Ε λοιπόν να που και ο Messenger μάς στέλνει νέα. Χθες πέρασε κοντά από την Αφροδίτη, σε μια από τις γνωστές διορθωτικές μανούβρες, και φυσικά περιμένουμε τα δεδομένα ή καλύτερα τα αποτελέσματα από την επεξεργασία και μελέτη τους.
Μάλιστα για πρώτη φορά υπάρχει η ευκαιρία να συνδυάσουμε τα δεδομένα του με αυτά του Venus Express της ESA, το οποίο πρόσφατα μάς είχε δώσει τα πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία αλλά και βιντεάκια.

Αυτή ήταν η δεύτερη διέλευση του σκάφους από την Αφροδίτη, σε απόσταση μέχρι και 350km από την επιφάνεια της.
Θα ακολουθήσει άλλη μια, όπως και διέλευση από την Γη, ώσπου να πάρει την τελική πορεία για τον Ερμή. Αν όλα πάνε καλά αναμένεται να φτάσει το 2011.



 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.