Tuesday, July 17, 2007

Iapetus : Forever Young

Όποιος έχει δει την ομώνυμη ταινία με τον Mel Gibson, θα θυμάται όλα τα σχετικά με την κρυογενετική και τον τρόπο που ο Mel διατηρήθηκε φρέσκος για κάτι δεκαετίες.
Αυτό περίπου συνέβη και στον Ιαπετό, τον δορυφόρο του Κρόνου, ο οποίος "κατάφερε" να παγώσει πολύ νωρίς και τώρα έχει το ίδιο σχήμα που είχε περίπου 3 δισ. χρόνια πριν. ΄Όταν δηλαδή είχε ηλικία μόλις μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι είναι ο μοναδικός δορυφόρος στο ηλιακό σύστημα για τον οποίο ισχύει αυτό.

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Η σκούρα, γεμάτη κρατήρες περιοχή στην φωτογραφία, ονομάζεται Cassini Regio και καλύπτει περίπου ένα ολόκληρο ημισφαίριο του δορυφόρου.
Σε ολόκληρη την περιοχη και ειδικά κοντά στον ισημερινό, η ανακλαστικότητα είναι μόλις 4%.

Καθώς όμως περνάμε τις 40 μοίρες, τα εδάφη γίνονται παγωμένα και έτσι έχουμε ποσοστό αντανάκλασης έως 60%.

Ωστόσο το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του είναι η ρωγμή που σχεδόν συμπίπτει με τον ισημερινό, και εκτείνεται από το δυτικό τμήμα ως το όριο νύχτας/ημέρας που βλέπουμε στην φωτογραφία. Σε όλο αυτό το διάστημα, φαίνεται καθαρά ότι η ρωγμή παραμένει συνεχής και παράλληλη προς τον ισημερινό.
Η ακριβή της προέλευση (πχ αν οφείλεται σε βουνό ή σε ρωγμή στην επιφάνεια) ακόμα δεν έχει προσδιοριστεί.

Η αιτία πάντως θεωρείται πως είναι η ίδια που βοήθησε τον δορυφόρο να διατηρήσει το σχήμα του:
αρχικά είχε μια πολύ μεγάλη ταχύτητα περιστροφής ώσπου κάποια στιγμή χαμήλωσε απότομα την ταχύτητα, οπότε και το εξωτερικό του περίβλημα πάγωσε.
(Η αλλαγή αυτή στην ταχύτητα περιστροφής εξηγήθηκε με την παρουσία βραχυβίων ισοτόπων Al-26 Fe-60 στον δορυφόρο.)

Όλα αυτά τα στοιχεία τώρα θεωρούνται σημαντικά επιπλέον γιατί βοηθάνε να κατανοήσουμε καλύτερα τα πρώτα στάδια της ιστορίας του ηλιακού μας συστήματως, και ειδικά των δορυφόρων των πλανητών.
Επόμενη διέλευση, 10 Σεπτεμβρίου 2007.


No comments:

 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.