Wednesday, October 31, 2007

Ο χορός των γαλαξιών

Το ζεύγος γνωστό ως Arp 87, είναι μια από τις πολλές περιπτώσεις γαλαξιών που αλληλεπιδρούν και συγχωνεύονται. Βρίσκεται στον αστερισμό του Λέοντα (Leo), περίπου 300 εκ έτη φωτός από την Γη και αποτελείται από τους NGC 3808 (δεξιά, ο μεγαλύτερος) και NGC 3808Α (στα αριστερά).





Το Arp 87 ανακαλύφθηκε και χαρτογραφήθηκε αρχικά από τον αστρονόμο Halton Arp, την δεκαετία του 60.
Η φωτογραφία αυτή έχει ληφθεί τον Φεβρουάριο του 2007, με την Wide Field Planetary Camera 2 του Hubble.
Η μεγάλη λεπτομέρεια βοηθάει να εντοπίσουμε πολύ περισσότερα χαρακτηριστικά, και φυσικά ξεχωρίζει η παραμόρφωση του μεγαλύτερου γαλαξία, υπό την βαρυτική έλξη του μικρότερου, σχηματίζοντας έτσι μια ζώνη άστρων που τούς συνδέει.



Κι άλλα προβλήματα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

Αυτήν την φορά, κατά την ανάπτυξη ενός από τα ηλιακά φτερά, το οποίο όπως βλέπουμε στην φωτογραφία σκίστηκε σε ένα μεγάλο τμήμα.


Image: NASA

Έτσι, δεν είναι πλέον σίγουρο ότι θα είναι εφικτή η τροφοδοσία με ενέργεια του Columbus, του νέου τμήματος που σχεδιάζεται να μεταφέρει το Atlantis τον Δεκέμβριο.
Φυσικά μετά από όλα αυτά η επιδιόρθωση του φτερού είναι η μεγάλη προτεραιότητα για τη NASA, που προς το παρόν μελετάει την κατάσταση και πιθανές λύσεις.


Tuesday, October 30, 2007

Στα ίχνη των αστεροειδών

Tunguska είναι η περιοχή στην Ρωσία όπου είχε πέσει ο περίφημος μετεωρίτης του 1908 - νομίζω ότι οι περισσότεροι τον γνωρίζουμε περιγραφικά, παρά με το όνομα της περιοχής.

Σήμερα λοιπόν διάβαζα ότι ο Tadeusz J. Jopek και οι συνεργάτες του από το UAM της Πολωνίας προσπάθησαν να εντοπίσουν την πιθανή του προέλευση, με την βοήθεια μαθηματικών μοντέλλων και προσομοιώσεων μέσω Η/Υ.
/*Αυτό έγινε χρησιμοποιώντας τα υπάρχοντα ευρήματα σχετικά με την ταχύτητα και γωνία πρόσκρουσης του αντικειμένου, ώστε να υπολογιστεί η πιθανή τροχιά και ταχύτητά του πριν φτάσει στην Γη.
Στην συνέχεια ανέλυσαν τις τροχιές αντικειμένων κοντά στην Γη (ΝΕΟ) τα τελευταία 20,000 χρόνια, ώστε να βρουν ποια από αυτά θα ταίριαζαν.
Ωστόσο υπάρχουν πάνω από 130 πιθανά τέτοια σώματα, και έτσι ακόμα η προέλευσή του δεν είναι ξεκαθαρισμένη.


Την ίδια ώρα, στο Ebay, πωλήθηκε προς 2,400,000 δολλάρια ένα τμήμα του εν λόγω μετεωρίτη (σύμφωνα πάντα με την περιγραφή).



Αυτό πάντως που μάς απασχολεί πιο άμεσα είναι ο Apophis, ο οποίος υπολογίζεται ότι ως το 2040 μπορεί να χτυπήσει την Γη με ολέθρια αποτελέσματα, και σαφώς πολύ πιο σοβαρά από ότι στην περίπτωση της Tungunska.
//Να θυμίσω συνοπτικά ότι Apophis θα μπορούσε κάτω από ορισμένες συνθήκες να χτυπήσει την Γη το 2029, ενώ επίσης θα μπορούσε να δεχτεί τέτοια βαρυτική επίδραση ώστε η τροχιά του να αλλάξει και τελικά να χτυπήσει το 2036. Φυσικά πάντα μπορεί και να μην συμβεί τίποτε από αυτά.

Σίγουρα οι πιθανές επιπτώσεις θα είναι σε κάποια τοπική κλίμακα, καθώς ο Apophis έχει διάμετρο μόλις 350 μέτρα ενώ για να έχουν καθολικό (σε όλη την υφήλιο) χαρακτήρα οι επιπτώσεις πρέπει το σώμα να έχει διάμετρο πάνω από ένα χιλιόμετρο.
Όταν λέμε βέβαια "τοπικές" εννοούμε πχ τεράστια tsunamis τα οποία μπορεί να πλήξουν και κατοικημένες περιοχές σε μήκος πολλών εκατοντάδων χιλιομέτρων.

Εδώ τα στοιχεία για τον Apophis στο site της NASA σχετικά με τα ΝΕΟ και τα PHAs.



Και φυσικά καθώς πλέον δεν μιλάμε μόνο γενικά και αόριστα για Potentially Hazardous Asteroids αλλά έχουμε και κάποιον "κύριο ύποπτο", οι συζητήσεις γίνονται ακόμα πιο έντονες για τους τρόπους αντιμετώπισης που ουσιαστικά είναι η προσπάθεια καταστροφής vs. προσπάθεια αλλαγής πορείας.
Κάτι πάντως στο οποίο μεγάλη βοήθεια αναμένεται και από τις παρατηρήσεις του Dawn, αλλά και μελλοντικών αποστολών σε αστεροειδείς/κομήτες.
Και φυσικά ένα από τα θέματα που θα μάς απασχολήσει ξανά.


Spacewalks και προβλήματα στον ISS

Οι Doug Wheelock και Scott Parazynski ξεκίνησαν σήμερα τον τρίτο διαστημικό περίπατο της αποστολής STS-120. Βασικός σκοπός να ολοκληρώσουν την εγκατάσταση του εξοπλισμού για να μπορεί να τροφοδοτείται ο Διαστημικός Σταθμός με ηλιακή ενέργεια.
Ωστόσο, στον προηγούμενο διαστημικό περίπατο παρατηρήθηκαν ζημίες σε ένα από τα συνδετικά τμήματα του Σταθμού - για την ακρίβεια, βρέθηκαν ρινίσματα σιδήρου (κατά πάσα πιθανότητα). Χωρίς ακόμα να είναι σίγουροι για την προέλευσή τους, στη NASA ανησυχούν γιατί σίγουρα δεν θα έπρεπε να υπάρχουν.

Έτσι, τροποποιήθηκε ο σχεδιασμός για τον τέταρτο διαστημικό περίπατο, αλλά και για όλη την αποστολή η οποία τώρα παρατείνεται για μια ημέρα. Αυτή η παράταση μάλιστα θα έχει ως συνέπεια την καθυστέρηση για μια μέρα και της επόμενης αποστολής με το Atlantis, που θα πάει από τις 6 στις 7 Δεκεμβρίου, ωστόσο είναι προφανώς κάτι που δεν μπορεί να αποφευχθεί.

Ζωντανή μετάδοση στη NASA TV



30 Οκτωβρίου 1938: The War of the Worlds

Σαν σήμερα έγινε η περίφημη ραδιοφωνική μετάδοση του δραματοποιημένου The War of the Worlds από τον Orson Welles.
Τα υπόλοιπα είναι Ιστορία.
Στην wiki υπάρχουν εκτός από τα άλλα links σε ηχητικά αποσπάσματα κλπ.


Monday, October 29, 2007

Sunrise

Έτσι ονομάζεται το project που αποτελεί συνεργασία ανάμεσα στο NCAR (Νational Center for Atmospheric Research), τη NASA, το Max Planck και πολλά άλλα Διεθνή Επιστημονικά Ινστιτούτα.
Αντικείμενο και πάλι η μελέτη του Ήλιου και ειδικότερα του μαγνητικού του πεδίου, με σκοπό πάντα να κατανοηθεί καλύτερα ο μηχανισμός που προκαλεί τις ηλεκτρομαγνητικές καταιγίδες (που φυσικά επηρεάζουν και την Γη).

Το πρωτότυπο είναι ότι οι παρατηρήσεις θα γίνονται με τηλεσκόπια τα οποία θα μεταφέρουν μεγάλα αερόστατα.

Image Credit: NCAR

Για τον σκοπό αυτό έγινε πριν λίγες μέρες η πρώτη δοκιμαστική πτήση κατά την οποία ένα αερόστατο μεγαλύτερο από Boeing 747 μετέφερε ηλιακό τηλεσκόπιο σε ύψος περίπου 36.5χλμ.
Η δοκιμή ήταν επιτυχής και έτσι όλα είναι έτοιμα για την έναρξη μακροχρόνιων πτήσεων (διάρκειας από λίγες μέρες ως και δυο εβδομάδες) από το 2009.
Οι πτήσεις αυτές θα πραγματοποιούνται πάνω από την Αρκτική, όπου ο μεσονύκτιος ήλιος θα προσφέρει την ευκαιρία για πιο λεπτομερείς παρατηρήσεις.

Έτσι, θεωρείται ότι γίνεται και ένα πρώτο βήμα για επιστημονικές αποστολές που θα διεξάγονται όχι από το Διάστημα αλλά με την βοήθεια αερόστατων, κάτι που φυσικά είναι πολύ πιο οικονομική λύση.
Και φυσικά με όλα αυτά δεν μπορεί παρά να θυμηθούμε το Five Weeks in a Baloon, 1.5 αιώνα πριν.


Sunday, October 28, 2007

Space Harmony

Image: NASA TV


Για το Harmony τα είχαμε πει πρόσφατα. Χθες λοιπόν, εγκαταστάθηκε επιτέλους στην θέση που θα έχει στον ISS, ως επιπλέον διαμέρισμα.
Αυτά φυσικά μετά από έναν διαστημικό περίπατο και, για να πάρουμε ξανά μια ιδέα τού τι σημαίνει spacewalk, στην παρακάτω φωτογραφία ο Douglas Wheelock στις 26 Οκτωβρίου.
Ο Wheelock μαζί με τον Scott Parazynski αφαίρεσαν μια από τις κεραίες που είχαν πρόβλημα, και στην συνέχεια θα την αντικαταστήσουν.
Εδώ βρίσκεται στο άκρο του ρομποτικού βραχίονα.



Image: NASA TV




Saturday, October 27, 2007

Εντοπίστηκαν εκατοντάδες "αγνοούμενες" μαύρες τρύπες

Θυμάστε τις μαύρες τρύπες τις οποίες οι επιστήμονες προσπαθούσαν να εντοπίσουν? Η ύπαρξή τους προβλέπεται θεωρητικά, όμως ως τώρα δεν είχαν βρεθεί πουθενά.
Τώρα λοιπόν, με την βοήθεια των Spitzer και Hubble εντοπίστηκαν εκατοντάδες ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, που βρίσκονταν στα κέντρα γαλαξιών σε απόσταση 9-11 δισεκατομμύρια έτη φωτός από εμάς.


Image credit: NASA/JPL-Caltech/ Commissariat a l'Energie Atomique
Η φωτογραφία είναι από το Spitzer (infrared), και δείχνει ένα τμήμα τους.

Έτσι, για πρώτη φορά οι επιστήμονες έχουν ένα τόσο ισχυρό στοιχείο που να επιβεβαιώνει αυτό που χρόνια προέβλεπε η θεωρία. Επιπλέον, υπάρχουν κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία, όπως ότι είδαν ότι τα quasars μπορούν να είναι ενεργά σε γαλαξίες που δεν έχουν συγκρουστεί με κάποιον άλλον.
Η μελέτη τους εκτός από όλα τα άλλα θα βοηθήσει και στην κατανόηση του δικού μας Γαλαξία και παρομοίων (σε μέγεθος) γαλαξιών, και στο πώς εξελίχθηκαν.


Thursday, October 25, 2007

Οι μίνι δορυφόροι του Κρόνου

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute/University of Colorado

Και όμως να που έχουμε και άλλες εκπλήξεις σήμερα: επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη μιας ζώνης πλάτους 3,000χλμ, μέσα στον δακτύλιο A, η οποία περιέχει μικρούς δορυφόρους, με πλάτος ως 150μ.
Πιστεύεται πως δημιουργήθηκαν από κάποιον μεγαλύτερο δορυφόρο, ύστερα από σύγκρουση με αστεροειδή ή κομήτη, ενώ μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση της δημιουργίας των δακτυλίων.

Το πιο εντυπωσιακό, είναι ότι σύμφωνα με τους υπολογισμούς των αστρονόμων, η ζώνη αυτή περιέχει αρκετές χιλιάδες τέτοιους μίνι - δορυφόρους.

Οι δορυφόροι εντοπίστηκαν μέσω του Cassini, από το υλικό το οποίο έλκουν από τους δακτυλίους, και από τις φωτογραφίες φαίνονται τέσσερις (είχαν πάντως εντοπιστεί πρώτη φορά το 2004, αλλά τώρα έχουμε πολύ περισσότερες και λεπτομερείς φωτογραφίες).


Ο Κομήτης Holmes ορατός με γυμνό μάτι

Ta-daam, και ιδού το cosmic surprise: ο Κομήτης 17P/Holmes, που ως τώρα ήταν αντικείμενο μεγέθους 17 παρουσίασε μια ξαφνική και εντυπωσιακή αλλαγή και σήμερα το πρωί αναφέρθηκε στην Ιαπωνία ως αντικείμενο μεγέθους 3!
Το οποίο σημαίνει ότι είναι πλέον ορατός δια γυμνού οφθαλμού.

Το μόνο μειονέκτημα: η Πανσέληνος που πλησιάζει, αλλά παρ όλα αυτά, αν ο καιρός είναι καθαρός, θα είναι ορατός στο μεγαλύτερο τμήμα του Βορείου Ημισφαιρίου.

Κατά τις 9 το βράδυ λοιπόν (τοπική ώρα, δλδ όπου βρισκόμαστε), και στον αστερισμό του Περσέα στα ΒΑ, μπορειτε να δείτε τον πολύ λαμπρό, χωρίς ιδιαίτερα μακρυά ουρά όμως Κομήτη.
Ουσιαστικά θα φαίνεται σαν ένα μεγάλο κιτρινωπό άστρο, στις 30 μοίρες αρχικά ενώ κατά τις 2-3 το πρωϊ θα βρίσκεται κατακόρυφα στον ουρανό.


Ο Κομήτης Holmes βρίσκεται αυτήν την στιγμή σε απόσταση 245εκ.χλμ από την Γη, και 365εκ.χλμ. από τον Ήλιο.

Ανακαλύφθηκε από τον Edwin Holmes τον Νοέμβριο του 1892, και ανήκει στην "Οικογένεια Κομητών του Δία" - οι οποίοι ονομάζονται έτσι γιατι οι τροχιές τους ελέγχονται από τον Δία, έχουν περίοδο μικρότερη από 20 χρόνια (ο Holmes έχει περίοδο ~7έτη) και πιστεύεται ότι προέρχονται από την Ζώνη Kuiper.

Φωτογραφία, εδώ
.


Wednesday, October 24, 2007

Merging Galaxies

Image credit: NASA/JPL-Caltech


Από μακρυά, άρα και πιο γοητευτικά τα νέα: μέσω του Spitzer, από τον αστερισμό Serpens (Όφις) και από δυο γαλαξίες σε απόσταση περίπου 1 δις έτη φωτός από εμάς.

Αυτό που παρατηρήθηκε λοιπόν είναι ένας γαλαξίας στο μέγεθος περίπου του δικού μας Milky Way, o 3C 326 North ο oποίος απορροφά υλικό από έναν γειτονικό του γαλαξία, τον 3C 326 South - που έχει μάζα περίπου το 1/2, και η οποία μειώνεται διαρκώς.
Μάλιστα, ο εντοπισμός μιας ουράς άστρων που συνδέει τους δυο γαλαξίες, ήταν αυτό που βοήθησε να κατανοηθεί η αλληλεπίδραση του ζεύγους.


Οι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτό που παρακολουθούμε είναι ένα στάδιο μιας μελλοντικής συγχώνευσης:
αρχικά ο 3C 326 North θα δημιουργήσει καινούρια άστρα, εφοδιασμένος με το νέο υλικό - σε αντίθεση με τον 3C 326 South.
Κάποια στιγμή στο μακρυνό μέλλον, οι δυο γαλαξίες πιθανότατα θα συγχωνευτούν σε έναν, οπότε το υλικό πλέον θα ανήκει και στους δυο.
Φαινόμενο βέβαια που κάθε άλλο παρά ασυνήθιστο είναι στο Σύμπαν, όπως το παρατηρούμε.


G292.0+1.8 από το Chandra

Image Credit: X-ray: NASA/CXC/Penn State/S.Park et al.; Optical: Pal.Obs. DSS

Μια καινούρια φωτογραφία από το Chandra, ενός ήδη γνωστού κατάλοιπου supernova:
Πρόκειται για μια σύνθετη φωτογραφία από Χ-ray (έγχρωμο) και οπτικά δεδομένα (άσπρο χρώμα) του G292.0+1.8, σε απόσταση 20,000 ετών φωτός από εμάς.
Είναι μάλιστα ένα από τα τρία γνωστά κατάλοιπα supernova τού Γαλαξία, τα οποία διαθέτουν Οξυγόνο σε μεγάλες ποσότητες.
Με βάση τα νέα αυτά δεδομένα, οι αστρονόμοι μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα το πώς κάποια άστρα πεθαίνουν και τελικά διασπείρουν στοιχεία όπως το Οξυγόνο στην επόμενη γενιά άστρων και πλανητών.



Tuesday, October 23, 2007

spacebubblez


Φυσσαλίδες πλάσματος που έχουν παγιδευτεί στο μαγνητικό πεδίο της Γης χαρτογραφήθηκαν πλήρως γιαπρώτη φορά.
Οι επιστήμονες πιστεύουν πως και αυτές επηρεάζονται πολύ σημαντικά από τον ηλιακό άνεμο.


Η χαρτογράφηση έγινε με την βοήθεια δεδομένων από τις αποστολές Cluster και Double Star, τα οποία αποκτήθηκαν κατά τα τελευταία έξι χρόνια.
(Για το οποίο Double Star, λίγες μέρες πριν τελείωσε την αποστολή του ο Double Star TC-1, ο ένας από τους δυο δορυφόρους. Στις 14 Οκτωβρίου λοιπόν εισήλθε στην γήινη ατμόσφαιρα όπου και διαλύθηκε).


Τα αποτελέσματα τώρα, είναι πολύ σημαντικά στην μελέτη του μεγάλου κεφαλαίου που είναι η αλληλεπίδραση ανάμεσα στο γήινο μαγνητικό πεδίο και τον ηλιακό άνεμο.
Επιπλέον μπορεί να συνειφέρει στην προσπάθεια να παρακολουθηθούν οι ηλιακές εκλάμψεις, που ανάμεσα στα άλλα είναι επικίνδυνες για τις αποστολές και τα πληρώματα στο διάστημα.

Και αυτό είναι μόνο η αρχή, καθώς τα δεδομένα γίνονται σταδιακά διαθέσιμα.



Discovery - Update

Η πρόγνωση τού καιρού εξακολουθεί να μην είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή, ωστόσο το πλήρωμα έχει ήδη μπει στο σκάφος και ετοιμάζεται κανονικά - αυτήν ακριβώς την στιγμή το NASA TV σχολιάζει την πιθανότητα μιας αναβολής.
Live μετάδοση από το NASA TV

update:
Τελικά κανονικά στις 15:38 GMT ξεκίνησε το Discovery το ταξίδι του, για την 14ήμερη αποστολή στον ISS. Έτσι, για πρώτη φορά, και τα δυο πληρώματα -τόσο του ISS όσο και του διαστημικού λεωφορείου- θα έχουν ως κυβερνήτες γυναίκες (κάτι που δεν θεωρώ και λίγο αλλά όχι και ότι αυτή είναι η επαναστατική κίνηση που θα φέρει την ισότητα και θα δείξει τον δρόμο στην "απλή" εργαζόμενη μητέρα που αγκομαχά, και τέλος πάντων έτσι κι αλλιώς οι γυναίκες της Γερμανίας ποτέ δεν θα είναι *ίσες* με τις γυναίκες στην Ουγκάντα.
Αυτά ως παρένθεση γιατί μου έπεσε πολλή η σχετική εορταστική ατμόσφαιρα.)

Το επόμενο βήμα λοιπόν για τον ISS ξεκίνησε ήδη, καθώς καθ' οδόν βρίσκεται το Harmony.
Επιπλέον, με την χρήση των ρομποτικών βραχιόνων θα επιχειρηθούν κάποιοι πρωτοφανείς σε πολυπλοκότητα χειρισμοί, για την συναρμολόγηση και τελική τοποθέτηση τμημάτων του ISS. Θα τα δούμε τις επόμενες μέρες, και φαντάζομαι τα περισσότερα και πάλι σε ζωντανή κάλυψη.
Καλή συνέχεια λοιπόν.



Monday, October 22, 2007

Ανώμαλη προσγείωση

Από το AP:

A computer glitch caused the landing capsule carrying Russians Fyodor Yurchikhin and Oleg Kotov and Malaysian Sheikh Muszaphar Shukor to end up about 210 miles west of the designated site near Arkalyk, Kazakhstan, Russia's Mission Control spokesman Valery Lyndin said.

Ανώμαλη προσγείωση για εμάς στην Δευτέρα, ανώμαλη προσγείωση προχθές για τους δυο Κοσμοναύτες (ο ελληνικής καταγωγής και ως τώρα Κυβερνήτης του ISS, ο Fyodor Yurchikhin και ο Oleg Kotov) και για τον Μαλαισιανό Sheikh Muszaphar Shukor.
Ευτυχώς τελικά όλα πήγαν καλά, πάντως δεν μπόρεσα να μην θυμηθώ ότι προχθές η τιβί ξαναέδειξε το Apollo 13.
Και όμως επιμένουμε να ονειρευόμαστε αποστολές στον Άρη, μην πω και Ευρώπη κλπ κλπ.

Προς το παρόν, η NASA παρακολουθεί την πρόγνωση του καιρού για την Τρίτη που πρόκειται να φύγει το Discovery - μόνο που φαίνεται πως και εκεί έχουν αρκετή κακοκαιρία, και σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις η πιθανότητα για ευνοϊκές καιρικές συνθήκες έχει πέσει στο 40%.
Μένει να δούμε λοιπόν τι θα γίνει αύριο.



Sunday, October 21, 2007

Μες στην εβδομάδα εκτοξεύεται ο κινέζικος δορυφόρος στην Σελήνη

Μετά την Ιαπωνία με το Kaguya, η Κίνα είναι η δεύτερη χώρα που θα θέσει δορυφόρο σε τροχιά γύρω από την Σελήνη - και μάλιστα και εδώ το όνομα οφείλεται στην αντίστοιχη θεά της Σελήνης.




Τις επόμενες μέρες εκτοξεύεται ο Chang'e-Ι, που αποτελεί σταθμό στο μακροχρόνιο διαστημικό πρόγραμμα της Κίνας με την φιλοδοξία να κατασκευαστεί τελικά μόνιμη σεληνιακή βάση ως το 2020.
Ο Chang'e-I είναι το πρώτο στάδιο και ονομάζεται "Milestone 1: Orbiting (Chang’e-1)".
Θα ακολουθήσει μια σεληνάκατος το 2012 και ένας τρίτος δορυφόρος το 2017, που θα φέρει πίσω στη Γη δείγματα από πετρώματα της Σελήνης.

Η ημερομηνία ακόμα δεν έχει δηλωθεί ξεκάθαρα, παρά το ότι τα εισιτήρια για την παρακολούθηση της εκτόξευσης λέγεται ότι ήδη έχουν γίνει ανάρπαστα. Πιθανότερη είναι η Τετάρτη 24η Οκτωβρίου, με παράθυρο από την Δευτέρα ως την Πέμπτη.

Βασικοί στόχοι αυτής της φάσης είναι:

* Λήψη 3-διάστατων φωτογραφίων και σχεδίαση βασικών γεωλογικών δομών, ώστε να γίνει η κατάλληλη μελέτη για την προσεδάφιση οχήματος σε επόμενες φάσεις.
* Χαρτογράφηση της επιφάνειας και ανάλυση της κατανομής των διαφόρων υλικών.
* Λήψη δεδομένων σχετικών με τον ηλιακό άνεμο και την ηλιακή δραστηριότητα, και την επίδρασή της στη Σελήνη αλλά και την Γη.

Επιπλέον, όπως δήλωσε ο ταϊκοναύτης (Κινέζος αστροναύτης) Yang Liwei, το όραμά τους είναι να ιδρύσουν οργάνωση του ΚΚΚ στην Σελήνη, καθώς και οι 14 ταϊκοναύτες που είναι εκπαιδευμένοι αυτήν την στιγμή, είναι μέλη του ΚΚΚ.
In his own words:
"If we establish a Party branch in space, it would also be the 'highest' of its kind in the world.”


To Com-Trek ξεκινάει λοιπόν.




Saturday, October 20, 2007

Πιθανόν να ξυπνήσουν τα ηφαίστεια στον Άρη(?)

Νέα μελέτη (NASA/ Univeristy of Arizona) συμπεραίνει πως τα ηφαίστεια που υπάρχουν στον Άρη μπορεί να μην έχουν σβήσει αλλά απλώς να κοιμούνται.


Image Credits: NASA


Πρόκειται για τα Arsia Mons, Pavonis Mons, and Ascraeus Mons στην οροσειρά Tharsis Montes, για τα οποία οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι σχηματίστηκαν με την ίδια διαδικασία όπως και τα ηφαίστεια της Χαβάης. Λόγω όμως των διαφορών ανάμεσα στους δυο πλανήτες, η διαδικασία διαφέρει σε κάποια σημεία (συγκεκριμένα, στο ότι το μάγμα μπορεί να μετακινείται κάτω από την στατική κρούστα, στην περίπτωση του Άρη).

Η ομοιότητα αυτή είναι κάτι που απασχολούσε από καιρό τους επιστήμονες, αλλά δεν υπήρχε η απαραίτητη λεπτομέρεια στις φωτογραφίες, ώστε να γίνει η σύγκριση.
Κάτι που έγινε δυνατό χάρη στις πολύ υψηλής ανάλυσης φωτογραφίες των Mars Odyssey/ Mars Global Surveyor (NASA) και του Mars Express (ESA).

Ειδικά οι φωτογραφίες του Mars Express δείχνουν ότι μέσα στα τελευταία δυο εκ. χρόνια πρέπει να είχαμε ροές λάβας, ενώ στο μεγαλύτερο ηφαίστειο του Άρη (και ψηλότερο του ηλιακού συστήματος), το Olympus Mons υπήρχε δραστηριότητα μέσα στα τελευταία 4 εκ. χρόνια.

Τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό (σύμφωνα πάντα με την μελέτη): αν σημειωθούν εκρήξεις ικανής έντασης, και εκλυθούν κατάλληλες ποσότητες CO2 και νερού, η ατμόσφαιρα του Κόκκινου Πλανήτη θα μπορούσε να θερμανθεί έστω και για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Και (να και ένα προσωπικό σχόλιο) σίγουρα αυτό είναι ένα σενάριο που φαντάζει ιδιαίτερα ενδιαφέρον, ειδικά αναλογιζόμενοι τις μελέτες για το terraforming του Άρη - θέρμανση της ατμόσφαιρας σταδιακά, χρησιμοποιώντας κατάλληλα αέρια ώστε να δημιουργηθεί φαινόμενο του θερμοκηπίου και ώσπου να ζεσταθεί σε ικανοποιητικά επίπεδα.

Channels East of Olympus Mons
Credit: NASA/JPL/University of Arizona


*Και για να θυμηθούμε και τα δικά μας εδώ, μια εντυπωσιακή φωτό του ηφαιστείου Tungurahua στο Ecuador, από τον Patrick Taschler. Αν κλικάρετε για να μεγαλώσει η φωτογραφία, φαίνονται στο βάθος οι Πλειάδες.
Παρά το εντυπωσιακό θέαμα βέβαια, οι συνέπειες από την μεγάλη έκρηξη του 2006 ήταν καταστροφικές, καθώς 3 πόλεις εξαφανίστηκαν κάτω από την λάβα. Το Tungurahua εκρήγνυται περίπου κάθε 90 χρόνια, για τα 1,300 χρόνια.

Image Credit & Copyright: Patrick Taschler


Friday, October 19, 2007

Κανονικά αναχωρεί το Discovery, παρά τις ανησυχίες για την θερμική ασπίδα

Στις 23 Οκτωβρίου όπως ήταν προγραμματισμένο ετοιμάζεται να αναχωρήσει για τον ISS το Discovery. Το μόνο πρόβλημα: υπάρχουν ανησυχίες για το κατά πόσο είναι ασφαλές να ταξιδέψει, καθώς εντοπίστηκε πάλι πιθανό πρόβλημα με την θερμική ασπίδα, στα φτερά.
Σε μια συνάντηση που κράτησε όλη την μέρα, οι μηχανικοί ήταν μοιρασμένοι, όπου οι μισοί υποστήριζαν ότι πρέπει να αναβληθεί η εκτόξευση και οι άλλοι μισοί ότι μπορεί να γίνει κανονικά.
Τελικά ο Wayne Hale, manager του προγράμματος των διαστημικών λεωφορείων, είπε ακριβώς το εξής:

"There was a great deal of evidence presented today and the preponderance of evidence in my mind says that we have an acceptable risk to go fly. And let me make sure you understand that. I didn't say it's safe to go fly and I wouldn't say that. We have an acceptable risk to go fly,"


Thursday, October 18, 2007

Η πιο ογκώδης αστρική μαύρη τρύπα που εντοπίστηκε ποτέ

Οι αστρικές μαύρες τρύπες σχηματίζονται κατά τον θάνατο μεγάλων άστρων με μάζες περίπου 20πλάσιες του Ήλιου μας, και οι περισσότερες από αυτές έχουν περίπου 10 Ηλιακές μάζες.
Πρόσφατα ωστόσο ανακαλύφθηκε μαύρη τρύπα που ζυγίζει 16 ηλιακές μάζες.

Περιφέρεται γύρω από ένα συνοδό άστρο στον σπειροειδή γαλαξία M33, σε απόσταση περίπου 2.7 εκ. έτη φωτός από την Γη. Μαζί με το άστρο αποτελούν το σύστημα γνωστό ως Μ33 Χ-7.
Το συνοδό της άστρο έχει επίσης ιδιαίτερα μεγάλη μάζα, (70 μάζες ηλιου) και είναι έτσι το πιο ογκώδες άστρο που αποτελεί δυαδικό σύστημα με μαύρη τρύπα.
Έτσι, όλο το σύστημα, δηλαδή μια ογκώδης μαύρη τρύπα σε κοντινή τροχιά γύρω από ένα ογκώδες άστρο, είναι αρκετά ασυνήθιστο.

Η έρευνα δημοσιεύεται στο σημερινό τεύχος τού Nature, ενώ η παρατήρηση έγινε με το Chandra όπου και μπορείτε να διαβάσετε τις λεπτομέρειες αλλά και να θαυμάσετε τις φωτογραφίες.



Credit: Illustration: NASA/CXC/M.Weiss; X-ray: NASA/CXC/CfA/P.Plucinsky et al.; Optical: NASA/STScI/SDSU/J.Orosz et al.
Η εικονογράφηση αναπαριστά το σύστημα. Ο πορτοκαλί δίσκος γύρω από την μαύρη τρύπα δείχνει το υλικό το οποίο έλκεται από το συνοδό άστρο, κάτω από την βαρυτική επίδραση της μαύρης τρύπας. Ενώ ο άνεμος από το συνοδό άστρο και το ίδιο το άστρο επηρεάζονται επίσης από την μαύρη τρύπα, και έτσι βλέπουμε ότι προς την περιοχή της το άστρο εμφανίζεται ελαφρώς παραμορφωμένο και λιγότερο πυκνό.


Wednesday, October 17, 2007

17 Οκτωβρίου 1604: SN 1604/ Kepler's Supernova

Σαν σήμερα, το 1604, ο Johannes Kepler εντόπισε για πρώτη φορά τον Supernova 1604, σαν ένα δυνατό φως ορατό με γυμνό οφθαλμό, περίπου λαμπρό όσο και ο Άρης.
Έτσι, άρχισε να τον παρατηρεί, και τον είδε μέσα στις επόμενες μέρες να γίνεται λαμπρότερος και από τον Δία.
Σύμφωνα μάλιστα με μεταγενέστερους υπολογισμούς, το φαινομενο μέγεθός του έφτασε το -2.5.

Τα αποτελέσματα των μελετών του δημοσίευσε ο Kepler το 1606 στο βιβλίο του De Stela Nova, ενώ ο supernova ονομάστηκε προς τιμήν του Kepler's Star ή Kepler's Supernova.
Θεωρείται πλέον με βεβαιότητα ο τελευταίος Supernova που έχει παρατηρηθεί στον Γαλαξία μας, σε μια απόσταση (όπως εκτιμάται) 20,000 ετών φωτός στον αστερισμό του Οφιούχου.



Σύνθεση X-Ray/οπτικής εικόνας (Chandra)
Image Credit: X-ray: NASA/CXC/NCSU/S.Reynolds et al; Optical: DSS


I Zwicky 18




H NASA τον αποκαλεί γαλαξία "Dorian Gray", γιατί φαίνεται πολύ νεαρός, μοιάζοντας με τους γαλαξίες που συνήθως συναντούνται στα πρώιμο Σύμπαν - κάτι που εντοπίστηκε πριν περίπου 40 χρόνια.
Πρόσφατα ωστόσο το Hubble εντόπισε μεγαλύτερα σε ηλικία άστρα, τα οποία δείχνουν ότι η διαδικασία σχηματισμού άστρων ξεκίνησε πριν από τουλάχιστον 1 δισ χρόνια (πιθανώς ως και 10 δισ χρόνια πριν). Έτσι, φαίνεται πως ο γαλαξίας δεν είναι τόσο νεαρός όσο αρχικά πιστεύτηκε.

Ο I Zwicky 18 είναι νάνος ανώμαλος γαλαξίας, πολύ μικρότερος από τον Γαλαξία μας.
Στο κέντρο φαίνονται οι δυο περιοχές (ασπρο προς μπλε) όπου έχουμε σχηματισμό άστρων σε πολύ έντονους ρυθμούς, ενώ φαίνονται και κάποια κόκκινα άστρα που μπορεί να φτάνουν ηλικία μέχρι και τα 10 δισ χρόνια, όπως είπαμε.



Η απόστάση του από την Γη υπολογίζεται στα 58 εκ έτη φωτός (10 εκ έτη φωτός περισσότερο από όσο αρχικά είχε εκτιμηθεί).


Tuesday, October 16, 2007

Παρατείνεται η αποστολή των Spirit και Opportunity

Έχει καταντήσει πλέον ..αναμενόμενο: για 5η φορά, η NASA ανακοινώνει ότι παρατείνεται η αποστολή των Spirit και Opportunity.

Για μια ακόμα φορά, να θυμηθούμε ότι τα δυο οχήματα ξεκίνησαν την αποστολή τους τον Ιανουάριο του 2004, με αρχικό προγραμματισμό να διαρκέσει 90 μέρες. Ο αρχικός προγραμματισμός ξεπεράστηκε, ξανά και ξανά και ξανά.
Και ..ξανά, φέτος. Έτσι, κατά πάσα πιθανότητα θα συνεχίσουν μέχρι και το 2009.

Όλα αυτά την στιγμή που το Opportunity έχει ξεκινήσει την κάθοδο στον κρατήρα Victoria και το Spirit βρίσκεται σε ένα υψίπεδο όπου και αυτό συνεχίζει τις παρατηρήσεις του.
Το Spirit μπήκε στον 3ο αρειανό χρόνο του (=687 γήινες μέρες), έχοντας επιζήσει δύο σκληρούς χειμώνες στον Κόκκινο Πλανήτη (Μάιο με Σεπτέμβριο του 2004 και Απρίλιο με Νοέμβριο του 2008).
Τον Μάρτιο του 2008 ξεκινάει και ο τρίτος χειμώνας στο νότιο ημισφαίριο, οπότε η επιστημονική ομάδα του Spirit αναζητά ήδη κατάλληλη τοποθεσία όπου να μπορέσει να περάσει τον χειμώνα.


Στην φωτογραφία, το ίχνος της ρόδας του Spirit στο έδαφος, που ήταν η αιτία να βρεθεί το SiO2 που βλέπουμε και θεωρήθηκε σαν μια από τις πιο σοβαρές ενδείξεις για ύπαρξη νερού στο παρελθόν
(Κρατήρας Gusev/ Sol 1,198 ή 17 Μαΐου 2007)
Ιmage credit: NASA/JPL-Caltech/Cornell



*

*από παλιότερο βιντεο του SOHO


video


Monday, October 15, 2007

Electromagnetic Wormholes

Λινκάρω απλώς την σχετική ανακοίνωση, που έχει και τις αντίστοιχες εικόνες:


...Allan Greenleaf, professor of mathematics at the University of Rochester, and his coauthors lay out a variation on the theme of cloaking. Their results open the possibility of building a sort of invisible tunnel between two points in space.


15 Οκτωβρίου 1829: Asaph Hall

Ο Asaph Hall ήταν Αμερικανός αστρονόμος, πιο γνωστός για την ανακάλυψη του Φόβου και του Δείμου, των δυο δορυφόρων του Άρη (με τους οποίους σίγουρα θα ασχολούμαστε περισσότερο αναγκαστικά, στα πλαίσια της προσπάθειας για αποστολές στον Άρη).

Επιπλέον, ο Hall μελέτησε την περιστροφή του Κρόνου, την μάζα του Άρη, αστρικές παραλλάξεις και την θέση των άστρων στις Πλειάδες.


Διάγραμμα που δείχνει τις τροχιές των δυο δορυφόρων
Image: NASA/JPL



Οι δυο δορυφόροι του Άρη όπως τους φωτογράφισε το Spirit την νύχτα της 590ης Sol (30 Αυγούστου 2005)
Photo Credit: NASA/JPL/Texas A&M/Cornell




Dione by Cassini

Μέρα που είναι, ευκαιρία για πολλές φωτογραφίες.

Η Διόνη, σε δυο φωτογραφίες που έβγαλε το Cassini στις 30 Σεπτεμβρίου 2007 από τα 45,000 χλμ περίπου.
Δεν λέω, εντυπωσιακές οι έγχρωμες, αλλά αυτές οι δυο φωτογραφίες μού φαίνονται εντελώς καλλιτεχνικές.






Image Credits: NASA/JPL/Space Science Institute


15 Οκτωβρίου 2007: 10 χρόνια Cassini

Έχω ήδη γράψει τόσα για το Cassini, και σήμερα φαντάζομαι θα υπάρξουν τόσα αφιερώματα για τα 10 χρόνια από την αρχή του μεγάλου ταξιδιού του, ώστε μένω στις φωτό:




*η κλασσική από την εκτόξευση
Ken Sturgill of Marion, Virginia



*οι δακτύλιοι του Κρόνου με ένα πανέμορφο εφφέ από το φως του ήλιου.
Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute



*και ένας από τους δορυφόρους του Κρόνου, ο Προμηθέας, που φαίνεται καθαρά να έλκει υλικό από τον δακτύλιο F.
Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute



Χρόνια Πολλά κ΄Καλή Συνέχεια, Cassini!




Sunday, October 14, 2007

True Colours

Περίπου 200 φωτογραφίες από την HiRISE δόθηκαν στην δημοσιότητα προχθές, με σκοπό να βρεθεί η καταλληλότερη τοποθεσία για την προσεδάφιση του Mars Science Laboratory.
Το MSL είναι προγραμματισμένο να ξεκινήσει το Φθινόπωρο του 2009 και είναι το επόμενο βήμα της NASA στην έρευνα για την δυνατότητα υποστήριξης μικροβιακής ζωής στον Άρη (παλιότερα ή τώρα).

Οι φωτογραφίες είναι σε false colour, ώστε να τονιστούν και μελετηθούν καλύτερα τα διάφορα χαρακτηριστικά της μορφολογίας του εδάφους.
Και δείγμα βλέπουμε εδώ.




Proposed MSL Site in Nili Fossae Crater (PSP_002743_1985)
Credit: NASA/JPL/University of Arizona



Crater in Western Arabia Terra with Stair-Stepped Hills and Dark Dunes (PSP_002047_1890)
Credit: NASA/JPL/University of Arizona


Saturday, October 13, 2007

Lange Nacht der Wissenschaft

Και, μια που μπήκα στο site τού ESO, μια είδηση - από πρακτικής άποψης φαντάζομαι ενδιαφέρει όσους μένουν κοντά στην Γερμανία ή ..προλαβαίνουν να πεταχτούν μια βόλτα, αλλά έτσι κι αλλιώς έχει ενδιαφέρον.

Το Garching λοιπόν είναι μια μικρή πόλη (15,000 κατοίκων) βόρεια του Μονάχου και κοντά στον ποταμό Isar- μάλιστα είναι τόσο μικρή η απόσταση και τακτική η συγκοινωνία που μάλλον για απομακρυσμένο προάστιο φαίνεται περισσότερο.

Εκεί πάντως βρίσκεται το ερευνητικό κέντρο Forschungszentrum in Garching, το οποίο φέτος γιορτάζει τα 50 χρόνια του.
Kαι σήμερα, υπάρχουν οι σχετικές εορταστικές εκδηλώσεις, για τις οποίες μπορείτε να διαβάσετε στην σελίδα του FZ και να δείτε και το σχετικό βίντεο του ESO:

ESO. Astronomy from Planet Earth.

Long Night of Science - Lange Nacht der Wissenschaft




*Ο ποταμός Isar, κοντά στο περίφημο Deutsches Museum - ανοιχτό όλη την χρονιά, και με εκθέσεις μοναδικές.(Το λινκ είναι στα γερμανικά, μια που το αντίστοιχο στα αγγλικά έχει πολύ λιγότερα. )


Leave my umbrella to the Rain Dogs

Για να συνεχίσουμε με τον Τιτάνα, νέες φωτογραφίες (VLT/Keck) σε near-infrared δείχνουν σύννεφα παγωμένου μεθανίου καθώς και μια περιοχή υγρού μεθανίου. Κάτι που οδηγεί σε μια πρωϊνή, ελαφριά ψιχάλα πάνω από την μεγάλη ήπειρο του Xanadu.



Image Credits: Mate Adamkovics/UC Berkeley, W. M. Keck Observatories, ESO


Ανάλογα με τις συνθήκες, οι σταγόνες μπορεί να πέσουν τελικά στο έδαφος ή να καταλήξουν σε χαμηλή ομίχλη. Το φαινόμενο κρατάει ως τις 10:30 τοπική ώρα, ενώ παρατηρείται μόνο στην περιοχή του Xanadu και όχι πάντα στο ίδιο σημείο. Επειδή δε οι σταγόνες εκεί (εκτιμάται πως) είναι διαμέτρου τουλάχιστον χιλιοστού, δηλαδή πολύ μεγαλύτερες από ο,τι στην Γη, είναι και πιο διάσπαρτες.

Για άλλη μια φορά λοιπόν βλέπουμε την ομοιότητα με τα ανάλογα φαινόμενα της Γης. Και έπεται συνέχεια.


Οι δυο μίνι - δορυφόροι σε τροχιά γύρω από την Σελήνη

To Kaguya απελευθέρωσε χθες και έθεσε σε τροχιά τους δυο μίνι - δορυφόρους, οι οποίοι θα παρατηρούν τους πόλους της Σελήνης.


Image: JAXA

Ο καθένας από αυτούς είναι μήκους 1m και μάζας 50kg, ενώ τα ονόματά τους είναι Okina και Ouna, από τους γονείς της πριγκήπισσας Kaguya στο παραμύθι.
(Και αυτό γιατί, καθώς οι τροχιές τους θα βρίσκονται σε μεγαλύτερο υψόμετρο από αυτό του Kaguya, κατά κάποιον τρόπο θα το επιτηρούν και προστατεύουν, σύμφωνα με ανακοίνωση της JAXA.)

Σε 1-2 μήνες που θα έχουν γίνει οι απαραίτητες ρυθμίσεις και έλεγχοι των οργάνων αλλά και των τροχιών, θα αρχίσει το επιστημονικό τμήμα της αποστολής, δηλαδή οι ειδήσεις και οι φωτογραφίες.
Το οποίο φυσικά και περιμένουμε.


Έφτασε το Soyuz στον ISS

Από χθες το Soyuz έχει δέσει στον ISS, όπου μετέφερε τα μέλη της αποστολής 16 (κάποια, για να είμαστε ακριβείς) και ανάμεσα τους την πρώτη γυναίκα κυβερνήτη του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, την Peggy Whitson.

Tα μέλη των πληρωμάτων, εδώ.


Friday, October 12, 2007

SN 2005ap - O νέος πιο λαμπρός supernova

Μια έκρηξη supernova που καταγράφηκε πριν από δύο χρόνια, θεωρείται πλέον η λαμπρότερη ως τώρα.
Έτσι, ο SN 2005ap είναι δυο φορές περισσότερο λαμπρός από τον SN 2006gy που μάς είχε απασχολήσει μερικούς μήνες πριν.




Image Credit: SDSS/R Quimby/McDonald Obs/UT-Austin)

Βρίσκεται σε απόσταση 4.7 δις έτη φωτός από την Γη και είναι supernova Τύπου ΙΙ, που είναι πάντως 300 φορές λαμπρότερος από τους συνήθεις supernova του τύπου αυτού.

Η λαμπρότητα αυτή πιστεύεται πως οφείλεται στο μέγεθος του αντικειμένου που εκπέμπει το φως, αλλά και στην ασυνήθιστη ένταση της ίδιας της έκρηξης.


Thursday, October 11, 2007

Οι λίμνες του Τιτάνα


Credit: NASA/JPL/USGS

Και... επιτέλους!
Μια σχεδόν πανοραμική άποψη του Βορείου Πόλου του Τιτάνα, που κατασκευάστηκε χρησιμοποιώντας εικόνες από επτά συνολικά διελεύσεις του Cassini.
Η φωτογραφία τα λέει όλα, καθώς δείχνει την διαφορά ανάμεσα στον Βόρειο και Νότιο Πόλο:
Υπάρχουν μεν λίμνες και στη Νότιο Πολική Περιοχή, ωστόσο ο μεγάλος αριθμός, περίπου 400, βρίσκονται πάνω από τις 60 μοίρες. Μάλιστα το 70% από αυτές είναι μεγάλες θάλασσες, με έκταση πάνω από 26,000 χλμ2.


Bonus: το video που δείχνει σε animation την πορεία του Cassini, και το πώς έγινε η χαρτογράφηση. Όλα αυτά λίγες μέρες πριν κλείσουν τα 10 χρόνια από τότε που το σκάφος ξεκινούσε το μακρυνό και συναρπαστικό ταξίδι του (αν συνεχίσω τόσο γλαφυρά είμαι έτοιμη για την Αθλητική Κυριακή.)


video

Credit: NASA/JPL/USGS


Αφροδίτη & φαινόμενο τού θερμοκηπίου

Άλλα θα έπρεπε να διαβάζω τώρα, αλλά "κλέβω" για να πω ότι την Τετάρτη ανακοινώθηκε ο εντοπισμός ενός νέου αερίου θερμοκηπίου στην Αφροδίτη, το οποίο είναι ένα σπάνιο ισότοπο του CO2, όπου το ένα Ο έχει ΑΒ 16 και το άλλο 18.
Το ισότοπο εντοπίστηκε σε παρατηρήσεις που έγιναν με το Venus Express (ESA) και πιστεύεται πως συνέβαλε στο φαινόμενο του θερμοκηπίου το οποίο ανέβασε την θερμοκρασία του γειτονικού μας πλανήτη σε τέτοια επίπεδα. Τόσο πολύ μάλιστα ώστε εξαφανίστηκαν οι ωκεανοί που υπήρχαν.

Οι ωκεανοί, για τους οποίους άλλη επιστημονική ομάδα, ανακοίνωσε ότι τελικά επέζησαν για 1 με 2 δισ χρόνια περισσότερο από όσο νομίζαμε, και έτσι πιθανόν να υπήρξε διάστημα κατά το οποίο η Αφροδίτη να ήταν κατοικίσημος πλανήτης.
Με άλλα λόγια: πιθανόν να πρέπει πλέον να ερευνηθεί και η Αφροδίτη για ίχνη προηγούμενης ζωής.



Αρχή για το Allen Telescope Array

(Η "είδηση" που λέγαμε..)
Ξεκίνησε η πρώτη φάση της λειτουργίας του Allen Telescope Array για το SETI (Search for Extraterrestrial Intelligence).
Αρχικά θα ψάξει για σήματα από τον Γαλαξία μας, ενώ αυτή είναι και η πρώτη εικόνα:

Το ατομικό υδρογόνο του Μ31 (Andromeda)
Image credit: Allen Telescope Array/UC Berkeley

Το σχετικό press release στο site.


γενικά κι αόριστα

Το έχω ξαναγράψει και παλιότερα, όταν ο αριθμός αναγνωστών του μπλογκ ήταν πάλι μονοψήφιος, αλλα <5>
Ο λόγος που μένω στα γεγονότα και αποφεύγω τις πολλές πολλές αναλύσεις δεν είναι γιατί δεν έχω άποψη - αυτό μας έλειπε!στην Ελλάδα ζούμε..- αλλά γιατί
δεν θέλω να το πάρω και πολύ στα σοβαρά.
[Και αυτό όχι για να είναι καλογραμμένο το μπλογκ ή για να μην μου πούν ότι κάνω την έξυπνη, χε χε.]

Το να μην το πάρω ιδιαίτερα στα σοβαρά με ενδιαφέρει για εμένα, και με ενδιαφέρει για να μην χάνω την ουσία:
που η ουσία στα Μαθηματικά και την Αστρονομία είναι το ίδιο το αντικείμενο.

Αν είναι να σού μείνει κάτι από τους μιγαδικούς π.χ., αυτό δεν θα γίνει με την ωδή στο i, αλλά μέσα από την μελέτη, από την οποία καταλαβαίνεις το βάθος - μη γελιόμαστε, καταλαβαίνεις το βάθος της ασχετίλας σου και πως όσο και να διαβάσεις, πάντα θα έχεις άλλα τόσα και περισσότερα, και πάντα άσχετος θα νιώθεις.
Καταλαβαίνεις ότι στην ουσία, ποτέ δεν θα έχεις μια συνολική εικόνα, και στην καλύτερη περίπτωση κάποιες στιγμές θα πιάνεις μερικές λάμψεις, ίσα για να φωτίσουν το περίγραμμα. Αυτό δίνει μια αίσθηση τού μέτρου καλύτερη από κάθε ορισμό ή και κάθε ηθικοπλαστικό κήρυγμα.
(Για να μην τα ισοπεδώνουμε και όλα, φυσικά υπάρχουν οι εξαιρέσεις που πάνε περισσότερα ή πολλά βήματα παραπέρα, και έχουν μια καλύτερη εικόνα. Φαντάζομαι εδώ μπαίνουν έννοιες όπως "κλίση", "ταλέντο" κλπ.)

Πάντως τουλάχιστον όσο με αφορά, μού έχει φύγει εδώ και καιρό το άγχος του να προσπαθήσω να δω το φως το αληθινό: ξέρω πως πάντα θα υπάρχουν και άλλα ερωτηματικά. Και θα αποκτούν άλλες διαστάσεις (μεταφορικά το λέω εδώ:D ).
Αυτό με την σειρά του όμως έχει σαν αποτέλεσμα να είναι πιο ευχάριστη η αναζήτηση - κάτι σαν να παίζεις σε time quest vs relaxed mode.



Ή, για να κάνω άλλη μια τραβηγμένη μεταφορά, τα Μαθηματικά και η Αστρονομία είναι η ντουλάπα μέσα από την οποία περνάς στην Narnia - με την διαφορά πως ίσως τελικά η Narnia βρίσκεται και από τις δυο μεριές της ντουλάπας.
Αλλά πάντως όσο γοητευτική και αν είναι η ντουλάπα, δεν συγκρίνεται με τη Narnia.




*Αυτό όλο το βαθυστόχαστο το έγραψα με αφορμή μια είδηση που διάβασα, και είπα να την σχολιάσω. E, το σχόλιο μου ήταν αυτό τελικά.


Into the Blue

Image Credit: NASA/JPL


Η φωτογραφία είναι σύνθετη από παλιότερες φωτογραφίες του Cassini, δημοσιεύεται όμως σύντομα με μια νέα έρευνα.
Σύμφωνα με αυτήν έχουν εντοπιστεί τοποθεσίες όπου βρίσκονται οι πηγές των γνωστών μας πιδάκων του Εγκέλαδου. Οι τοποθεσίες βρίσκονται στις "Ραβδώσεις της Τίγρης", τις ρωγμές δηλαδή που βρίσκονται στην νότια πολική περιοχή του δορυφόρου. Οι τέσσερεις πιο σημαντικές από αυτές ονομάζονται Αλεξανδρεια, Κάιρο, Βαγδάτη και Δαμασκός (από τις 1001 νύχτες, ονομασίες που δόθηκαν από την εποχή των Voyager).

Είναι η πρώτη φορά που μια έρευνα συνδέει τόσο άμεσα και ξεκάθαρα τις ρωγμές με τους πίδακες.


Wednesday, October 10, 2007

Μα τους Κεραυνούς του Δία

Δεν άντεξα στον πειρασμό:) Γιατί, πόσες φορείς μπορεί κανείς να το πει και να κυριολεκτεί?
Ε, τώρα λοιπόν και κυριολεκτούμε και έχουμε φωτογραφικά ντοκουμέντα.
Σε συνέχεια του έπους "τα νέα του Δία", η πρώτη φωτογραφία με κεραυνούς στους πόλους του μακρυνού πλανήτη Δία (κεραυνοί είχαν εντοπιστεί παλιότερα αλλά όχι στις πολικές περιοχές).
Φυσικά από το New Horizons.

Image Credit: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute



Τα νέα του Δία

Το New Horizons, όπως όλοι θυμόμαστε, πέρασε κοντά από τον Δία τον Φεβρουάριο του 2007 οπότε και μάς έστειλε τις γνωστές πια, εντυπωσιακότατες φωτογραφίες.
Οι οποίες φωτογραφίες είναι οι πιο λεπτομερείς που έχουμε δει ως τώρα:
χάρη όχι μόνο στην τεχνολογία, αλλά και την κατάλληλη χρονική συγκυρία, καθώς το New Horizons βρέθηκε κοντά στον Δία όταν η ατμόσφαιρα ήταν αρκετά ήρεμη, οπότε είχε την δυνατότητα για καλύτερη παρατήρηση.


Και σήμερα, περίπου 7 μήνες μετά, η ομάδα τού New Horizons παρουσίασε την τελευταία και λεπτομερέστερη σχετική ανάλυση των δεδομένων εκείνων. Η μελέτη δημοσιεύεται στο Science της 12ης Οκτωβρίου.
Όπως γράφει σε άλλο σχετικό άρθρο στο Science o Norbert Krupp, αστρονόμος του Max Planck, αν καταλάβουμε καλύτερα τον δικό μας Δία, θα μπορούμε να καταλάβουμε και τους εξωπλανήτες που μοιάζουν με τον Δία (γνωστοί ως "Hot Jupiters").

Ανάμεσα στις άλλες παρατηρήσεις του New Horizons, ιδιαίτερη σημασία έχουν αυτές που αφορούν το μαγνητικό του πεδίο - το οποίο έχει μέγεθος 200 φορές του μεγέθους του ίδιου του Δία.
Το σκάφος ταξίδεψε για αρκετά μεγάλο διάστημα μέσα στην μαγνητική ουρά του Δία, καθώς μία από τις διορθώσεις στην πορεία του (ώστε να πάρει την τελική πορεία για τον Πλούτωνα) ήταν ακριβώς να δεχτεί την βαρυτική βοήθεια του Δία.

Έτσι είχε την ευκαιρία να παρατηρήσει την αλληλεπίδραση ανάμεσα στην Ιώ και την μαγνητόσφαιρα του Δία, κυρίως με υλικό που προέρχεται από την ηφαιστειακή δραστηριότητα τού δορυφόρου.
Άλλωστε και η Ιώ και τα ηφαίστειά της ήταν ένα από τα κύρια αντικειμενα μελέτης. Το New Horizons παρατήρησε λεπτομερώς 11 διαφορετικές στήλες καπνού και αερίων που έφταναν σε ύψος ως και τα 200 μίλια (η γνωστή στήλη πάνω από το Tvashtar, την οποία βρίσκω ευκαιρία να ξαναποστάρω). Τρεις όμως από αυτές εντοπίστηκαν για πρώτη φορά. Συνολικά το New Horizons εντόπισε 36 ηφαίστεια στην Ιώ.


Image Credits: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute
Το Τvashtar, από το Hubble και από το New Horizons

Όσο αφορά το σύστημα του Δία, κάτι που ήταν μάλλον αναπάντεχο, ήταν η έλλειψη μικρότερων δορυφόρων. Καθώς τα διάφορα όργανα του σκάφους έχουν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη τεχνολογία, οι επιστήμονες περίμεναν να εντοπιστούν δορυφόροι με διάμετρο κάτω από 1 χλμ. Ωστόσο ο μικρότερος δορυφόρος που εντοπίστηκε είχε διάμετρο 16χλμ.
Οι επιστήμονες πιστεύουν πως μια πιθανή εξήγηση είναι η συνεχής βροχή μικρομετεωριτών, οι οποίοι διάβρωσαν τους μικρότερους δορυφόρους σε τέτοιο βαθμό, ώστε τελικά εξαφανίστηκαν χάνοντας όλο το υλικό τους.

Κάτι που πάντως δεν συνέβη στους μικρούς δορυφόρους του Κρόνου, λόγω της ασθενέστερης βαρυτικής του επίδρασης, όπως πιστεύεται.

Στον ίδιο τον Δία, παρατηρήθηκαν αρκετές σημαντικές αλλαγές αλλά και νέες διαπιστώσεις σε σχέση με το κλίμα, που άλλωστε ήταν και αυτό αντικειμένο με μεγάλη προτεραιτότητα (ίσως γράψω περισσότερα κάποια στιγμή).
Και φανταστείτε δηλαδή να φτάσει στον Πλούτωνα σε 8 χρόνια!



Image Credits: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute
*Στην φωτογραφία, η Ιώ και οι αλλαγές που έχουν παρατηρηθεί σε σχέση με τις εικόνες του Galileo το 2001.
Οι κίτρινες ελλείψεις δηλώνουν ηφαιστειακές στήλες που έχουν αλλάξει, το πράσινο νέες ροές λάβας και οι μπλε ρόμβοι δείχνουν ενεργές ηφαιστειακές στήλες καπνού.


Tuesday, October 09, 2007

Jules Verne

Τελευταίος έλεγχος πριν μερικές μέρες για το φορτίο (180 κιλά) που θα μεταφερθεί στις αρχές του 2008 στον ISS, με το Jules Verne, το πρώτο ATV (Automated Transfer Vehicle) της ESA.
Το φορτίο είναι έτοιμο πλέον για αποστολή στο Kourou της Γαλλικής Γουϊάνας, ενώ για τα ATV αυτό σημαίνει την έναρξη των αποστολών.
Κάθε περίπου 12 μήνες θα μεταφέρουν φορτίο (7.5 τόνων) στον ISS, όπου και θα παραμένουν δεμένα για περίπου 6 μήνες, για να επιστρέψουν τελικά στην ατμόσφαιρα της Γης και να διαλυθούν - μαζί με περίπου 6.5 τόνους απορριμμάτων από τον ISS.

Όσο για το πρώτο ATV, το Jules Verne, μέσα στο φορτίο του θα βρίσκονται και κάποια ξεχωριστά αντικείμενα:
Μια έκδοση του 19ου αιώνα του "Από την Γη στη Σελήνη", καθώς και δυο αυθεντικά χειρόγραφα του Verne σχετικά με το Διάστημα και την Αστρονομία.
Και μαζί, το ATV-playlist που προέκυψε μετά από διαγωνισμό ανάμεσα σε παιδιά από όλη την Ευρώπη.




*Με την ευκαιρία, να αναφέρω ότι ανάμεσα στα πιο αγαπημένα μου βιβλία (του Βερν αλλά και γενικώς) είναι κάποια που δεν έχουν να κάνουν με το Διάστημα, όπως πχ το "Μιχαήλ Στρογκώφ" ή "Ο Γύρος του Κόσμου σε 80 μέρες" τα οποία επίσης είναι φανταστικά και σαν ταινίες.
Το "Ταξίδι στο Κέντρο της Γης" μάλλον μού είχε κάνει την περισσότερη εντύπωση από όλα, γιατί ακόμα και τώρα θυμάμαι πεντακάθαρα την εικονογράφηση.




Αυτό όμως που είχε ξεχωριστή αξία ήταν "Το Κάστρο των Καρπαθίων", γιατί έτυχε εκείνο το διάστημα περίπου να πάμε ταξίδι στα Καρπάθια, στο Bran, όπου βρίσκεται και ένας από τους "Πύργους του Δράκουλα" (και μάλιστα ήμουν τόσο τυχερή που είχε μια φοβερή καταιγίδα, ιδανική για το σκηνικό!). Πάντως με είχε εντυπωσιάσει και το τέλος του βιβλίου, ειδικά σε εκείνη την ηλικία.
(Το Κάστρο του βιβλίου βέβαια δεν ήταν αυτό, αρκετές αναφορές πχ υπάρχουν για το Κάστρο Colt,του οποίου τα ερείπια λέγεται ότι επισκέφθηκε ο Βερν και από εκεί εμπνεύστηκε το βιβλίο.)

Και μετά από αυτά, λέω να (ξανα)διαβάσω κανένα καλό βιβλίο..:)


Monday, October 08, 2007

Ο καιρός αύριο..

Για την μεγάλη σημασία της δυνατότητας πρόγνωσης των ηλιακών καταιγίδων, έχουμε ξαναπεί αναλυτικά:
εκτός από τις επικοινωνίες/GPS στην Γη, επηρεάζεται και ο ISS αλλά και γενικώς οι διάφορες αποστολές στο Διάστημα.
Πρόσφατα λοιπόν, από την 1η Οκτωβρίου, το Space Environment Center του NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration/Η.Π.Α.) άλλαξε το όνομα του σε Space Weather Prediction Center (SWPC).

Εκτός από την παλιά και την καινούρια διεύθυνση, ισχύει και το spaceweather.gov (σάς πηγαίνει στην ίδια ακριβώς σελίδα).

Εκεί, μπορείτε να δείτε τον καιρό σήμερα αλλά και την πρόγνωση για τις επόμενες 3 μέρες.



Όλα αυτά, ενώ οι επιστήμονες εξακολουθούν με μεγάλη προσοχή να παρατηρούν την ηλιακή δραστηριότητα, προσπαθώντας να εξακριβώσουν αν έχουμε πια φτάσει το ελάχιστο του 11-ετούς ηλιακού κύκλου.

Ο πιο απλός τρόπος να γίνει αυτό είναι παρατηρώντας την κορώνα τού Ήλιου, με τις αντίστοιχες εικόνες από τον (κορωνογράφο) C2 του SOHO.



Έτσι, στην κάτω εικόνα από το 1996, βλέπουμε καθαρά τις δομές που εκτείνονται οριζοντίως και συμμετρικά. Αντίθετα, στην επάνω εικόνα που είναι από την προηγούμενη εβδομάδα, φαίνεται πόσο πιο έντονη είναι η δραστηριότητα.
Φαίνεται λοιπόν πως παρά την έλλειψη ηλιακών κηλίδων για αρκετό καιρό, ακόμα δεν έχουμε φτάσει στο ελάχιστο.
Να θυμηθούμε και πάλι, ότι αρκετοί επιστήμονες περιμένουν αυτό να γίνει Ιανουάριο με Μάρτιο του 2008 - αναλυτικά εδώ.


..και εδώ, μια απο τίς πιο πρόσφατες φωτογραφίες από το SOHO:

o Ήλιος μας σήμερα.



The sun, with all those planets revolving around it and dependent on it, can still ripen a bunch of grapes as if it had nothing else in the universe to do.
--Galileo Galilei


Sunday, October 07, 2007

Out of the Blue

(..and into the black)



Image: Hubble
Galaxy NGC 1512 in Near-Ultraviolet Light

Μια παλιότερη φωτογραφία από το Hubble, που δείχνει τον NGC 1512, σε απόσταση 30 εκ. φωτών από εμάς.
Πρόκειται για έναν σπειροειδή γαλαξία, και στην φωτογραφία βλέπουμε μια περιοχή διαμέτρου 2,400 ετών φωτός, όπου υπάρχουν σμήνη νεαρών άστρων.

There's more to the picture than meets the eye, για να συνεχίσω με το γνωστό τραγούδι-ύμνο του Neil Young.


Το Cassini κινείται προς τα νότια του Τιτάνα.

Στις 2 του μηνός το Cassini βρέθηκε σε μια απόσταση μόλις 975 km από την επιφάνεια τού Τιτάνα, την οποία και κατέγραψε, στο πιο νότιο σημείο μέχρι τώρα ενώ κινείται προς τον Νότιο Πόλο.
Αυτό που ενδιαφέρει πάνω από όλα είναι η ύπαρξη λιμνών και θαλασσών, ώστε να εξακριβωθεί αν βρίσκονται και εδώ σε τόσο μεγάλο αριθμό όπως στο βόρειο ημισφαίριο.

Αναμένοτας τα νεότερα, προς το παρόν μια φωτογραφία αρκετά καλλιτεχνική, από την 1η Οκτωβρίου 2007, με την χαρακτηριστική θολή ατμόσφαιρα του Τιτάνα να ξεχωρίζει μέσα στο σκοτάδι.


Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


*Και κάτι κυριακάτικο, μια που είναι η μέρα που μπορούμε να διαβάσουμε περισσότερο:
την παραπάνω φωτογραφία την έχω ξεχωρίσει από προχθές - μού φαίνεται αυτήν την στιγμή πολύ πιο αισιόδοξη από τις "συνηθισμένες" που δείχνουν την γέννηση ενός άστρου ή σμήνη νεαρών άστρων κλπ.

Αν θέλετε όμως να διαβάσετε κάτι που πραγματικά εμπνέει, περάστε από εδώ:
Randy Pausch’s Last Lecture: Really Achieving Your Childhood Dreams.
(το βρήκα μέσω Buzz@reality-tape)


Εντοπισμός πηγής ακτινών-γ από το Integral

To Integral της ESA εντόπισε μια ιδιαίτερα έντονη πηγή ακτινών γ. Το αντικείμενο το οποίο τις εκπέμπει ανακαλύφθηκε την χρονιά που μάς πέρασε, και ονομάστηκε IGR J22517+2218.
Όπως συμβαίνει με περίπου το 30% των πηγών που εντοπίζει το Integral, αρχικά δεν υπήρχε κανένα στοιχείο για αυτό - εκτός από το ότι εκπέμπει ακτίνες γ κάπου στο Διάστημα.

Ώσπου στην συνέχεια ο δορυφόρος της NASA, Swift, κατέγραψε το ίδιο αντικείμενο σε ακτίνες-Χ, δίνοντας έτσι πολύ πιο λεπτομερώς την θέση του. Έτσι βρέθηκε ότι ανήκει στον ήδη γνωστό ενεργό γαλαξία MG3 J225155+2217 (που είναι το πιο μακρυνό ουράνιο αντικείμενο το οποίο καταγράφηκε από το Integral).


Εικονογράφηση: ESA


Όπως συμβαίνει γενικώς με τους ενεργούς γαλαξίες, ο MG3 J225155+2217 καταναλώνει τεράστιες ποσότητες μάζας, στην περίπτωσή μας περίπου της τάξης του ενός ηλιακού συστήματος κάθε μερικές μέρες. Στην συνέχεια απελευθερώνει μεγάλες ποσότητες ενέργειας ως ακτίνες-γ.

Οι παρατηρήσεις λοιπόν του Integral δείχνουν για το IGR J22517+2218 ότι πρόκειται για ένα blazar, ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά των οποίων είναι ότι πρόκειται για πολύ ενεργητικούς γαλαξίες.
Υπάρχουν ωστόσο κάποιες ιδιαιτερότητες:
Τα Blazars συνήθως έχουν δύο σημεία μέγιστης εκπομπής, και ειδικά αντικείμενα όμοια με το IGR J22517+2218 εμφανίζουν ένα τέτοιο μέγιστο στο infrared (από ακτινοβολία από ηλεκτρόνια που περιστρέφονται γύρω από τις μαγνητικές γραμμές) ενώ το άλλο εμφανίζεται σε ακτίνες-γ υψηλής ενέργειας (παράγεται από τα ίδια ηλεκτρόνια καθώς συγκρούονται με φωτόνια).
Στην περίπτωση λοιπόν του IGR J22517+2218, φαίνεται να παρουσιάζεται ένα μόνο μέγιστο, και αυτό στην ζώνη ακτινών-γ χαμηλής ενέργειας.

Απαντώντας σε αυτό το ερώτημα, οι επιστήμονες ελπίζουν να κατανοήσουν καλύτερα την φύση του IGR J22517+2218 και των blazars γενικότερα.
Το άρθρο θα δημοσιευτεί στο The Astrophysical Journal, και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας είναι η Loredana Bassani, του INAF-IASF/ Bologna.
Εδώ μπορείτε να δείτε σχετικές φωτογραφίες και το άρθρο στα Ιταλικά, στην σελίδα του INAF.



*Aυτό ήταν και το πρώτο μου post στο blue quark.


Saturday, October 06, 2007

Επανεμφάνιση πιθανώς επικίνδυνου αστεροειδή

Ένας PHA (Potentially Hazardous Asteroid) ο οποίος είχε εντοπιστεί αρχικά το 1960, χάθηκε στην συνέχεια εντελώς ..μέχρι τώρα.
Μετά από 47 χρόνια λοιπόν, ο 6344 P-L εντοπίστηκε και φέτος ξανά. Για την ακρίβεια, έγινε αντιληπτό ότι το αντικείμενο που είχε πρόσφατα ανακαλυφθεί και ονομάστηκε 2007 RR9,τελικά είναι ο ίδιος αστεροειδής. Ή, πιθανότατα, ή πυρήνας κομήτη που απέμεινε μετά από σύγκρουση.

Να ξαναθυμηθούμε ότι ως PHA χαρακτηρίζεται ένας αστεροειδής με διάμετρο πάνω από 150 μέτρα και του οποίου η τροχιά πλησιάζει την τροχιά της Γης σε απόσταση λιγότερο από 0.05 AU (Astronomical Units, ~η απόσταση Γης-Ήλιου).

Οι αστρονόμοι δεν έδωσαν μέχρι στιγμής την διάμετρο του 6344 P-L, αλλά δεν φαίνεται να υπάρχει λόγος να αγχωνόμαστε μια που στο άμεσο μελλον δεν φαίνεται να αποτελεί κίνδυνο για την Γη.
Εχει μια αρκετά επιμήκη τροχιά που τον οδηγεί κοντά στον Δία, και πλέον θεωρείται μέλος της οικογένειας κομητών του Δία.

Έτσι, οι γνωστοί PHA's είναι 886, τουλάχιστον όσοι γνωρίζουμε και έχουμε εντοπίσει.
Όσο για την αντιμετώπισή τους, καλύτερα να μην ονειρευόμαστε ηρωϊκές λύσεις στυλ Holywood - "βομβαρδίζουμε τον κακό αστεροειδή και τον στέλνουμε να φάει την κοσμική σκόνη μας".
Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να είναι πάντα εφικτό, ανάλογα και με την σύνθεση του αστεροειδή (πχ αν είναι περισσότερο κοκκώδης, μπορεί μια έκρηξη να τον χωρίσει σε πολλά μικρά αλλά επίσης επικίνδυνα τμήματα τα οποία και πάλι θα έπεφταν στην Γη με καταστροφικές συνέπειες).
Βέβαια μια πυρηνική βόμβα σε έναν μεγάλο αστεροειδή θα μπορούσε όντως να φέρει αποτελέσματα.
Σύμφωνα πάντως με πρόσφατη έρευνα, αυτή είναι η δεύτερη καλύτερη λύση.

Η καλύτερη λύση, σύμφωνα πάντα με την ίδια έρευνα:
ένα σύνολο από καθρέφτες (και πιθανώς άλλα αντικείμενα) που αντανακλώντας το φως του Ήλιου, θα προκαλέσουν αλλαγή στην πορεία του αστεροειδή, έτσι ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση.

Πώς γίνεται αυτό? Καθώς οι ακτίνες του Ήλιου πέφτουν σε μια (μικρή) περιοχή του αστεροειδή, την θερμαίνουν επαρκώς (τουλάχιστον 2100C) ώστε το τμήμα εκείνο του αστεροειδή να εξατμιστεί.
Τα αέρια που δημιουργούνται έτσι, δίνουν την απαραίτητη ώθηση ώστε να υπάρξει αλλαγή στην πορεία.
Η πρόταση ανήκει στον Massimiliano Vasile (University of Glasgow) και τους συνεργάτες του.

Και είναι σίγουρα ένα από τα θέματα που μελετάται με πολύ ενδιαφέρον καθώς το 2036 (για άλλους το 2029) είναι η κοντινότερη ημερομηνία όπου έχουμε αρκετά μεγάλη πιθανότητα να χτυπηθούμε από αστεροειδή, τον Apophis.
Συγκεκριμένα, το 2029 ο Apophis θα μπορούσε κάτω από ορισμένες συνθήκες να χτυπήσει την Γη, ενώ επίσης θα μπορούσε να δεχτεί τέτοια βαρυτική επίδραση ώστε η τροχιά του να αλλάξει και τελικά να χτυπήσει το 2036. Φυσικά πάντα θα μπορούσε και να μην συμβεί τίποτε από όλα αυτά.


Friday, October 05, 2007

Έφτασε στην Σελήνη το Kaguya

Image: AP/JAXA


Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της αποστολής, το ιαπωνικό σκάφος Kaguya μπήκε πλέον σε τροχιά (6:20 JST, 4-Οκτ-2007), σε ύψος περίπου 100 χλμ πάνω από την επιφάνεια της Σελήνης.
Στην τροχιά αυτή θα μείνει για έναν χρόνο, ενώ θα απελευθερώσει και δύο "μίνι" δορυφόρους οι οποίοι θα μελετήσουν τους πόλους της Σελήνης.

Η αποστολή αυτή όπως ήδη ξέρουμε, ονομάζεται και Selene, ωστόσο το ιαπωνικό όνομα Kaguya προέρχεται από την ομώνυμη πριγκήπισσα ενός από τους αρχαιότερους παραδοσιακούς ιαπωνικούς μύθους (The Tale of the Bamboo Cutter/ Taketori Monogatari).
Η οποία πριγκήπισσα ήρθε από την Σελήνη στην Γη αλλά κάποια μέρα βέβαια έπρεπε να επιστρέψει.
Εδώ η ιστορία με μια ωραία εικονογράφηση, και με μουσική.


Ο μικρότερος νάνος γαλαξίας με το Hubble



Με την βοήθεια των Hubble και Keck, αστρονόμοι μελέτησαν νάνο γαλαξία σε απόσταση 6 δισ. ετών, και μεμάζα 1/100 τού δικού μας Γαλαξία.
Έτσι, είναι πρώτη φορά που μελετάται αντικείμενο τόσο μικρό και σε τόση απόσταση.
Το πολύ σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι μοιάζει πολύ με έναν από τους νάνους γαλαξίες του σμήνους Virgo, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση μόνο 60 εκ. έτη φωτός.
Οι επιστήμονες πιστεύουν πως ίσως έχουν ταυτοποιήσει τους προγόνους των τοπικών νάνων γαλαξιών.


Thursday, October 04, 2007

Second Earth/Second Sun (?)


Και ενώ σήμερα γιορτάζονται τα 50 χρόνια από την πρώτη εκπομπή του Sputnik από το Διάστημα, ο αγώνας για την εύρεση ζωής ή δυνατότητας ύπαρξής της, συνεχίζεται, με πολύ περισσότερα μέσα πια.

Σήμερα λοιπόν, 50 χρόνια μετά, φτάσαμε να εντοπίσουμε ό,τι πιο κοντά σε έναν "Δεύτερο Ήλιο", δηλαδή άστρο που μοιάζει πολύ με τον Ήλιο μας.

Πρόκειται για το HIP 56948, σε απόσταση λίγο περισσότερο από 200 έτη φωτός από την Γη, και με χαρακτηριστικά (μέγεθος, μάζα, θερμοκρασία, χημική σύνθεση) πολύ κοντά σε αυτά τού Ήλιου.
Άστρα παρόμοια με τον Ήλιο έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν (π.χ. 18 Scorpii, HD 98618) αλλά περιείχαν πολύ περισσότερο λίθιο στην σύσταση τους, σε αντίθεση με το HIP 56948 που και εδώ έχει παρόμοιες τιμές.
Η μικρότερη ποσότητα λιθίου, σύμφωνα με μελέτες δείχνει συνήθως άστρα λιγότερο ενεργά και με μικρότερες εκλάμψεις, οι οποίες εκτός από τα άλλα είναι επικίνδυνες για τους πλανήτες.
Και αυτός είναι ένας από τους λόγους που τα άστρα αυτά θεωρούνται πιο κατάλληλοι υποψήφιοι για την ύπαρξη πλανητών που μπορεί να φιλοξενήσουν ζωή.

Έτσι, αυτά τα άστρα περιλαμβάνονται σε έναν κατάλογο που ονομάζεται HabCat(Catalog of Nearby Habitable Systems ) και περιέχει περίπου 17,000 στόχους υψηλής προτεραιότητας για το SETI.
Ανάμεσά τους, βρίσκεται λοιπόν και το HIP 56948.
Φυσικά, ήδη οι αστρονόμοι ψάχνουν να εντοπίσουν πλανήτες γύρω από το άστρο, και προς το παρόν αυτό που έχουν αποκλείσει είναι οι λεγόμενοι "Hot Jupiters".



Σε κάποιο άλλο σύστημα όμως, 424 έτη φωτός απο εμάς, υπάρχουν υποψίες για την ύπαρξη μιας "Δεύτερης Γης":
με την βοήθεια του Spitzer, εντοπίστηκε μια πολύ μεγάλη ζώνη ζεστής σκόνης γύρω από ένα νεαρό άστρο, το HD 113766, που είναι λίγο μεγαλύτερο από τον Ήλιο μας.
Οι επιστήμονες θεωρούν πως η ζώνη αυτή πιθανόν να σχηματίσει στην συνέχεια πλανήτες. Και το πιο ενδιαφέρον είναι πως βρίσκεται στο μέσο της ζώνης γήινων κατοικίσημων πλανητών, στην απόσταση δηλαδή εκείνη από το άστρο, όπου οι θερμοκρασίσες επιτρέπουν την ύπαρξη υγρού νερού.
Οι επιστήμονες εκτιμούν πως με το υλικό που υπάρχει θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας κόσμος στο μέγεθος του Άρη.
Καθώς το άστρο είναι ηλικίας 10 εκ ετών, είναι στην κατάλληλη ηλικία για την δημιουργία βραχωδών πλανητών.
Περισσότερα και με λεπτομέρειες προσεχώς στο Astrophysical Journal.

Πάντως, επειδή (λογικά βέβαια) το θέμα παρουσιάζει ενδιαφέρον, και την τελευταία φορά ακούσαμε διάφορες υπερβολές για τον Gliese 581, εγώ τουλάχιστον από όσα διάβασα (και ήταν πάνω από ένα δελτίο τύπου του ΑΡ), κατάλαβα ότι πρόκειται για μια ισχυρή και βάσιμη μεν, υποψία δε, δυνατότητας πιθανού μελλοντικού σχηματισμού πλανήτη με όμοια χαρακτηριστικά με αυτά της Γης.

Στην εικονογράφηση, έχουμε μια απεικόνιση του πώς θα ήταν το σύστημα, που αποτελείται από το δυαδικό άστρο HD 113766 και την ζώνη σκόνης.


Image Credit: NASA/JPL-Caltech/JHUAPL


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.