Friday, November 30, 2007

Εμβρυακό άστρο σε Infrared

Και εκεί λοιπόν που σκεφτόμουν ότι πρέπει και εδώ να το στολίσω το μπλογκ και έψαχνα κατάλληλες εορταστικές φωτογραφίες (σχετικές με το θέμα βέβαια), ιδού:


Φωτογραφία σε infrared τού L1157 από το Spitzer.
Image credit: NASA/JPL-Caltech/UIUC


To L1157 βρίσκεται σε απόσταση 800 ετών φωτός, στον αστερισμό του Κηφέως, και είναι ηλικίας περίπου 10,000 ετών. Σε περίπου 1 εκ χρόνια απόσήμερα, θα εξελιχθεί σε άστρο με μάζα ίση με την μάζα του Ήλιου μας.
Προς το παρόν, μπορούμε να δούμε καθαρά τα πρώτα στάδια της εξέλιξής του, καθώς το περίβλημα του αρχίζει να γίνεται επίπεδο ώσπου νακαταρρεύσει στην συνέχεια.
Είναι πρώτη φορά που έχει καταγραφεί τόσο καθαρά το περίβλημα ενός σχηματιζόμενου άστρου σε αυτό το στάδιο.

Στην φωτογραφία φαίνεται το L1157 σε ορατό φως και infrared, όπου διακρίνονται και οι (τεράστιοι) πίδακες φωτιάς του άστρου.

Image credit: NASA/JPL-Caltech/UIUC
Visible image credit: Caltech/AURA


'zat you?

Πολλές ειδήσεις σήμερα, και όλες εξαιρετικές!

Στο νεφέλωμα του Ωρίωνα λοιπόν το ενδιαφέρον, όπου το XMM-Newton της ESA ανακάλυψε ένα τεράστιο σύννεφο αερίου σε υψηλές θεροκρασίες, κοντά σε μια γειτονική περιοχή σχηματισμού άστρων - την οποία περιοχή η ανακοίνωση της ESA περιγράφει ως "shaped somewhat like the silhouette of Santa Claus."

Credits: Panel A: XMM-Newton EPIC (Guedel et al.), Panel B: AAAS/Science (ESA XMM-Newton and NASA Spitzer data)

Δεν ξέρω κατά πόσο μπορείτε να δείτε την ομοιότητα, πάντως φαίνεται πως το σύννεφο αυτό οφείλεται σε ένα γιγάντιο άστρο, τον theta1 Orionis C, με μάζα 40 φορές της μάζας του Ήλιου και θερμοκρασία 40,000οC.
Φαίνεται πως η βίαια σύγκρουση ανάμεσα στον άνεμο του άστρου και το περιβάλλον αέριο προκάλεσε τον σχηματισμό του νέφους (σύμφωνα με τον επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, Manuel Güdel).

*Η σχετική ανακοίνωση της ESA.
(Προσωπικά εξακολουθώ να προτιμώ ως εορταστική φωτό αυτήν με το άστρο σε infrared, οπότε και παραμένει τοπ στο μπλογκ.)


Εντοπισμός νεαρών αστρικών συστημάτων

Αστρονόμοι του University of Michigan ανακάλυψαν κάποια από τα πιο νεαρά αστρικά συστήματα που έχουμε δει ποτέ. Βρίσκονται γύρω από τα άστρα UX Tau A και LkCa 15, στην περιοχή σχηματισμού άστρων του Ταύρου και σε απόσταση 450 ετών φωτός από εμάς.
Μετρώντας λοιπόν -και πάλι με το Spitzer- τα επίπεδα υπέρυθρης ακτινοβολίας, εντόπισαν κενά στους πρωτοπλανητικούς δίσκους σκόνης και αερίου που περιβάλλουν αυτά τα άστρα.

To ενδιαφέρον βέβαια και πάλι είναι πως μπορεί να οδηγηθούμε έτσι και σε καλύτερη κατανόηση της διαδικασίας σχηματισμού πλανητών στο δικό μας ηλιακό σύστημα.


Thursday, November 29, 2007

I'm your Venus, I'm your fire

(Οκ, όπως είναι προφανές, το μπλογκ διανύει την πολύ μουσική του περίοδο!)


Σύνθετη εικόνα, από UV φωτογραφίες του Venus Monitoring Camera (VMC) και infrared φωτογραφίες τού Visual and Infrared Thermal Mapping Spectrometer (VIRTIS) τού Venus Express.
Credits: ESA/VIRTIS and VMC teams


Το ότι η Αφροδίτη έχει τις φοβερά υψηλές θερμοκρασίες που έχουν οδηγήσει στον χαρακτηρισμό "κόλαση" είναι γνωστό. Τώρα, χάρη στο Venus Express της ESA, μάθαμε και ότι υπάρχουν καταιγίδες αστραπών στην ατμόσφαιρά της.
Κάτι το οποίο ναι μεν υπήρχε ως ενδεχόμενο, αλλά πρώτη φορά παρατηρήθηκαν και οι ενδείξεις.

Σχετικό αφιέρωμα με 8 επιστημονικές δημοσιεύσεις μπορείτε να βρείτε στο τεύχος της 29ης Νοεμβρίου του Nature, όπου ανάμεσα στα άλλα δίνεται και η περιγραφή των καταιγίδων που κυριαρχούν στον πλανήτη. Και φυσικά, για άλλη μια φορά μελετώνται λεπτομερώς οι διαφορές και ομοιότητες ανάμεσα στους δυο πλανήτες.
{Το κλασσικό ερώτημα: πώς η "δίδυμη αδελφή" της γης εξελίχθηκε τόσο διαφορετικά.}

Τα καλά νέα: κάποια από τα άρθρα είναι με free access στο πλήρες κείμενο!



hypervelocity: ain't got time to take a fast train

Credit: Chandra: NASA/CXC/Middlebury College/F.Winkler et al; ROSAT: NASA/GSFC/S.Snowden et al.; Optical: NOAO/AURA/NSF/Middlebury College/F.Winkler


Και όταν μιλάμε για ταχύτητα, εννοούμε: 4.8 εκ. km/h. Είναι η ταχύτητα με την οποία ταξιδεύει το αστέρι νετρονίων RX J0822-4300, σύμφωνα με παρατηρήσεις του Chandra.
Το αστέρι οφείλεται σε μια έκρηξη supernova που σημειώθηκε πριν από 3700 χρόνια (Puppis A), και από την στιγμή που δημιουργήθηκε εκτοξεύτηκε προς την κατεύθυνση που κινείται.

Αναμένεται να βγει από τον Γαλαξία μας μετά από εκατομμύρια χρόνια.

Λεπτομέρειες και εικόνες στο Chandra.


Wednesday, November 28, 2007

Voyager 2: Termination Shock, τέλη του 2007

Με προσομοίωση μέσω Η/Υ, υπολογίστηκε ότι στα τέλη του 2007 ή αρχές του 2008 το Voyager 2 θα διασχίσει το σοκ τερματισμού - το όριο δηλαδή πέρα από την ηλιόσφαιρα, όπου χαμηλώνει η ταχύτητα του ηλιακού ανέμου.


Image Credit: NASA/Walt Feimer

Το μοντέλο κατασκεύασε ο Haruichi Washimi, Φυσικός του UC Riverside, χρησιμοποιώντας δεδομένα του Voyager 2.
Στην σελίδα του Πανεπιστημίου μπορείτε να διαβάσετε λεπτομέρειες, ενώ η έρευνα θα δημοσιευτεί στο The Astrophysical Journal της 1ης Δεκεμβρίου.
Εντυπωσιακός τρόπος να αποχαιρετήσουμε το παλιό έτος και να υποδεχτούμε το καινούριο!


ESO's VLT: Absolute Beginners

Με την βοήθεια του Very Large Telescope (ESO), ομάδα επιστημόνων εντόπισε πολύ νεαρούς γαλαξίες (πρωτογαλαξίες), δισεκατομμύρια έτη φωτός μακρυά. Πιστεύεται ότι αυτοί οι γαλαξίες δομούν γαλαξίες όπως ο δικός μας, και το σημαντικό είναι πως παρά τις 3 δεκαετίες σχετικών παρατηρήσεων είναι πρώτη φορά που παρατηρούνται.

Image: ESO


Η ανακοίνωση του ESO, ενώ αναλυτικά τα αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευτούν στο Astrophysical Journal της 1ης Μαρτίου 2008.


Tuesday, November 27, 2007

Spirit is where Home is

Δεν ξέρω αν χτες τελικά καταφέρατε να δείτε τον Άρη κοντά στην Σελήνη. Εδώ σε μας παρά την συννεφιά, εντελώς απρόσμενα άνοιξε ένα μικρό παράθυρο ακριβώς την κατάλληλη ώρα. Άξιζε τον κόπο το σχετικό ξεπάγιασμα.
Αρκετά πιο κοντά στον Άρη, ο Mars Reconnaissance Orbiter μάς στέλνει πολλές και εντυπωσιακές φωτογραφίες ανελλιπώς.
Σε μια από τις πρόσφατες λοιπόν, απεικονίζεται το περίφημο Home Plate, το υψίπεδο δηλαδή στον Κρατήρα Gusev όπου ξεχειμωνιάζει το Spirit (στην φωτό βρίσκεται μέσα στο κυκλάκι).


Image:NASA / JPL / Univ. of Ariz.

Διαφορετικοί τρόποι παρατήρησης, διαφορετικές απόψεις του γείτονα πλανήτη.
(*προλαβαίνετε και σήμερα!)


Monday, November 26, 2007

To The Moon and Back

Για μεγάλη τους χαρά, οι Κινέζοι έδωσαν στην δημοσιότητα την πρώτη φωτογραφία της Σελήνης από τον πρώτο κινέζικο δορυφόρο, δηλαδή τον Chang'e I.

Image: Chang'e I



Ακόμα πιο εντυπωσιακές βέβαια οι φωτογραφίες της HDTV του Kaguya, που δημοσίευσε η ιαπωνική JAXA την προηγούμενη εβδομάδα.





Credit: JAXA / NHK


Επίκαιρα και σε σχέση με την αποψινή βραδυά, που ελπίζουμε να έχουμε ωραία θέα. (βλ προηγούμενο ποστ)



Sunday, November 25, 2007

Mars sings the blues

Θυμόμαστε το γνωστό chain mail σχετικά με τον Άρη, που είχε κυκλοφορήσει το καλοκαίρι και τελικά όλοι πια ξέρουν ότι δεν ήταν παρά ένα ακόμα urban legend.
Τώρα πάντως πλησιάζει πράγματι ο καιρός που οι τροχιές της Γης και του Άρη θα πλησιάσουν στην κοντινότερη απόσταση. Αυτό θα γίνει στις 18 Δεκεμβρίου και έτσι, εδώ στην Γη τον βλέπουμε ήδη με διπλάσια πλέον φωτεινότητα.

Στην Φωτογραφία του ερασιτέχνη αστρονόμου Friedrich Deters, βλέπουμε τον γνωστό μας Κόκκινο Πλανήτη σε μπλε αποχρώσεις.

Image: Friedrich Deters


Ξεχωρίζει το χαρακτηριστικό "North Polar Hood", το μπλε νέφος πάγου που σχηματίζεται κατά τον χειμώνα πάνω από τον αρειανό Βόρειο Πόλο. Το μπλε χρώμα εκπέμπεται καθώς το ηλιακό φως περνάει μέσα από τους μικροσκοπικούς κρυστάλλους πάγου του νέφους.
Τα χαρακτηριστικά αυτά μπορούν φυσικά να παρατηρηθούν με το τηλεσκόπιο, ωστόσο ο Άρης είναι ορατός και με γυμνό μάτι:
Κατά τις 10 το βράδυ της Δευτέρας 26 Νοεμβρίου, τοπική ώρα (δηλαδή όπου βρισκόμαστε), θα βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην Πανσέληνο! Παρά το τσουχτερό κρύο λοιπόν, αξίζει τον κόπο να απολαύσει κανείς το θέαμα.
(Όχι ότι θα χρειαστεί ιδιαίτερη προσπάθεια, αλλά θα βρίσκονται ανατολικά, στον αστερισμό των Διδύμων)

Και ενώ λοιπόν ο Άρης είναι στα highlights των νυχτών που ακολουθούν, δημοσιεύτηκε και μια σχετική έρευνα (Lunar and Planetary Institute, UC Davis and the Johnson Space Center) για το παρελθόν του πλανήτη.
Μελέτη αρειανών μετεωριτών που έχουν βρεθεί στην Γη, δείχνουν ότι στον Άρη υπήρχε ωκεανός μάγματος για εκατομμύρια χρόνια. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτό επίσης σημαίνει ότι θα έπρεπε να υπάρχει μια αρκετά πυκνή ατμόσφαιρα (ώστε ο πλανήτης να μπορέσει να κρυώσει αργά).
Προς το παρόν, και ώσπου να μάθουμε περισσότερα για το πώς ήταν ο Άρης, έχουμε τις φωτογραφίες της HiRISE.


Layering along West Ganges Chasma (PSP_005939_1720)
Credit: NASA/JPL/University of Arizona




Saturday, November 24, 2007

An aurora within an aurora

Σύμφωνα με τον Yongliang Zhang του John Hopkins, υπάρχει και ένα άλλο είδος aurora εκτός από το ήδη γνωστό:
ξέρουμε ότι τα πολικά φώτα (aurora) σχηματίζονται γύρω από τους πόλους, και έχουν σχήμα τόρου.
Ο Yongliang Zhang λοιπόν, απέδειξε ότι και οι εσωτερικοί πολικοί κύκλοι έχουν την δική τους aurora, που σχηματίζεται με μια διαφορετική διαδικασία.

*Απόσπασμα από την δημοσίευση του Geophysical Research Letters.



Image Credits : GRL/Zhang


*Με αυτόν τον άκρως ποιητικό τίτλο επανερχόμαστε σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς, μετά από λίγες μέρες αναγκαστικου διαλείμματος λόγω διαβάσματος (κοινώς "τα κεφάλια μέσα"). Πάντως, δεν είμαι φαν του Poe στον οποίο οφείλεται ο τίτλος, όλα αυτά όμως μού θύμισαν τον Italo Calvino -τού οποίου είμαι φαν- και το If on a winter's night a traveler.
Καθώς ήρθε το σ-κ, η πρόταση του blog για το παλιό αλλά καλό βιβλίο που θα μάς κρατήσει συντροφιά.

(Εγώ το έχω διαβάσει -ευτυχώς- πριν πολλά χρόνια, το ευτυχώς πάει στο ότι τώρα διαβάζω λογοτεχνία όλο και πιο σπάνια. Για το σ-κ προβλέπω ένθετα-κόμικς-γερμανικά σταυρόλεξα και αν καταφέρω, μερικές σελίδες από το Χριστουγεννιάτικο παραμύθι του αγαπητού μας enteka.

Μια που πιάσαμε την ενότητα relaxin with cherry, η απαραίτητη μουσική υπόκρουση θα προέρχεται κυρίως από τους:
KCRW, Imagine - o σταθμός των Αντώνη Κανάκη και Γιάννη Σερβετά, Κυριακές βράδυ μαζί με τον Στάθη Παναγιωτόπουλο. Και επειδή έχω μπει ήδη σε festive mode, Christmas Music από το AccuRadio.)



Monday, November 19, 2007

17P/Holmes: Το μεγαλύτερο αντικείμενο του Ηλιακού μας Συστήματος

Αν και ασχοληθήκαμε παραπάνω από αρκετά με τον 17P/Holmes, συνεχίζουμε να έχουμε λόγους να ασχολούμαστε. Όπως "φωνάζει" και ο τίτλος, αυτή την στιγμή ο Κομήτης 17P/Holmes είναι το μεγαλύτερο αντικείμενο του Ηλιακού μας Συστήματος έχοντας ξεπεράσει σε μέγεθος και τον Ήλιο.

Κάτι που φαίνεται και στην παρακάτω φωτογραφία:

Εδώ σε μεγαλύτερο μέγεθος και άκρως εντυπωσιακή
Ιmages of the Sun and Saturn:ESA/NASA's SOHO and Voyager projects.
The comet image is from the Canada-France-Hawaii telescope on Mauna Kea, Hawaii.



Φυσικά, μιλάμε για την κόμη του, το νέφος δηλαδή από σωματίδια πάγου το οποίο περιβάλλει τον πυρήνα. Ο ίδιος ο πυρήνας εξακολουθεί να είναι μικρός, και με βαρυτικό πεδίο αμελητέο σε σχέση με αυτό του Ήλιου. Όσο για την θεαματική αυτή αύξηση θεωρείται βέβαιο πως συνδέεται με την αύξηση της λαμπρότητάς του.

Απόψε πάντως είναι μια ευκαιρία για μια θεαματική όψη του Κομήτη, καθώς θα περάσει ακριβώς μπροστά από τον
Mirfak, δηλαδή τον α του Περσέως.

Η φωτογραφία του Holmes και του Mirfak είναι του Carlos Reis (Πορτογαλία, 18/11/07)


update .22/11:ο Holmes εξακολουθεί να μάς απασχολεί, καθώς εξακολουθεί να μεγαλώνει, ωστόσο αρχίζει να γίνεται και πιο δύσκολα ορατός με γυμνό μάτι.
Κι άλλες φωτογραφίες, εδώ.




Sunday, November 18, 2007

Son of Rosetta

Λοιπόν.. χθες κατ'αρχήν, τιμώντας το παλιό "δεν είναι αργία", δεν είχε ποστ (ξέρω, έγινε της Γαλλίας κι εδώ, λόγω της αναταραχής που προκάλεσε η απεργία του spaceballz:D).
Κατά δεύτερον, έχω δηλώσει πολλές φορές ότι δεν είναι επίσημη η σελίδα, δεν είμαι ειδησεογραφικό πρακτορείο κλπ κλπ.
Αυτό βέβαια δεν παύει να σημαίνει πως κοιτάω πάντα να ελέγχω τι γράφω, ειδικά όταν πρόκειται για ειδήσεις και ειδικά όταν τις έχω διαβάσει σε ένα μόνο έντυπο/site.

Έτσι, προχθές διαβάζοντας το der Spiegel (γερμανική έκδοση), έπεσα σε μια πολύ ενδιαφέρουσα είδηση αλλά είπα να περιμένω - παρά το ότι το Spiegel είναι από τα πιο έγκυρα έντυπα. Πέρασαν 3-4 μέρες, για να βρω έστω και μια αναφορά σχετικά.
Η είδηση αφορά και πάλι το Rosetta.

Μπορεί λοιπόν να υπήρξε η γνωστή ιστορία με τον λάθος συναγερμό στοMinor Planet Center, όταν μπέρδεψαν το Rosetta με αστεροειδή, υπήρξε όμως και κάποιο δεύτερο αντικείμενο (NEO - Near Earth Object) το οποίο φαίνεται πως όντως ήταν αστεροειδής και ακολουθούσε το Rosetta.
Ονομάστηκε 2007 VF189, και στις 14 Νοεμβρίου πλησίασε την Γη σε μια απόσταση μικρότερη και από την Σελήνη - στα 230,000 χλμ. Αυτό, ενώ το Rosetta πλησίασε την Γη στα 5,300χλμ.

H Γη από το Rosetta
Image: ESA


Το πιο εκπληκτικό είναι ότι η τροχιά του παρουσίαζε ιδιαίτερη ομοιότητα με αυτήν του Rosetta, ενώ τα δύο αντικείμενα πλησίασαν την Γη με διαφορά 6 μόλις ωρών.

Όπως καταλαβαίνετε λοιπόν, διαβάζοντας κάτι τέτοιο είναι λογικό να είναι κανείς επιφυλακτικός - παρά το ότι στο Spiegel είχε αρκετές λεπτομέρειες.
Όπως πχ ότι αρχικά οι επιστήμονες υπέθεσαν πως μπορεί να πρόκειται για κάποιο τμήμα του Rosetta, το οποίο αποκολλήθηκε.
Ωστόσο αυτό το ενδεχόμενο αποκλείστηκε, καθώς θα έπρεπε να παρατηρηθούν αντίστοιχες μεταβολές στην θερμοκρασία και σε άλλα δεδομένα, τα οποία δεν παρατηρήθηκαν.

Η πιο πιθανή εξήγηση μέχρι στιγμής, είναι ότι πρόκειται για κάποιον αστεροειδή τής λεγόμενης ομάδας Apollo (οι οποίοι συναντούν την τροχιά της Γης).
Και βέβαια αναμένεται τα δυο σώματα να απομακρυνθούν πλέον το ένα από το άλλο και να συνεχίσει το καθένα την πορεία του.




Αξίζει να αναφερθεί ότι θεωρείται βέβαιο πως το αντικείμενο δεν είναι κάτι κατασκευασμένο αλλά έχει βραχώδη σύνθεση (στο άρθρο τού Spiegel αναφέρεται σχετική δήλωση του Gerhard Schwehm, μέλους της ομάδας του Rosetta).

Για τον 2007 VF189, εδώ (Minor Planet Electronic Circulars) μπορείτε να δείτε τα σχετικά στοιχεία, και την παρατήρηση στο τέλος.

Πάντως, από όσα πρόλαβα να βρω ως τώρα, με αναφορές σε παλιότερες ανακοινώσεις, mailing lists και στατιστικά, η συγκεκριμένη πιθανότητα εκτιμάται στο 1/7000 (τού να βρεθούν τα δυο αντικείμενα σε παρόμοιες τροχιές και να πλησιάσουν την Γη με τέτοια διαφορά).
Ενώ έχουν αναφερθεί και παλιότερα προσεγγίσει από δύο σώματα, απλώς βέβαια δεν ήταν ένα από αυτά το Rosetta οπότε και δεν μάς είχε απασχολήσει ξανά.

Κάτι ακόμα που αποτελεί αντικείμενο συζήτησης είναι πώς το Spiegel γνώριζε για το NEO πριν υπάρξει η σχετική δημοσίευση, και γενικώς πότε ακριβώς και από ποιον εντοπίστηκε.
Ίσως το πιο ενδιαφέρον σε όλη αυτήν την ιστορία, είναι το πόσο άγνωστοι μάς είναι ακόμα οι αστεροειδείς, παρά το ότι έρχονται όλο και πιο πολύ στο προσκήνιο -ή ίσως και για αυτό ακριβώς συνειδητοποιούμε πόσα έχουμε να μάθουμε.

(*Εννοείται ότι θα επανέλθω με σχετικά updates.)


Friday, November 16, 2007

Σχηματισμός πλανητών στις Πλειάδες

Και ώσπου να απαντηθούν τα μεγάλα μου υπαρξιακά ερωτήματα του προηγούμενου ποστ, ας δούμε την υπαρξιακή διαδικασία λίγο πιο πέρα από τη μύτη μας αλλά και αρκετά κοντά συγχρόνως:
Στις Πλειάδες λοιπόν, το θεαματικό αυτό σμήνος, φαίνεται πως πολύ πρόσφατα υπήρξε ή υπάρχει κάποια διαδικασία που οδηγεί σε δημιουργία βραχωδών πλανητών.

Image: NASA

Η παρατήρηση έγινε από αστρονόμους με χρήση των Spitzer / Gemini και τα αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευτούν στην Astrophysical Journal.

Τα άστρα γύρω από τα οποία έχει εντοπιστεί δραστηριότητα είναι τα HD 23514 & BD +20 307, ηλικίας από 100 ως 400 εκ. ετών.

Πολύ αναλυτικότερα στην σχετική ανακοίνωση του UCLA


Thursday, November 15, 2007

With no direction home

Οι υπαρξιακές ανησυχίες μου συνεχίζονται (όπως είναι φανερό ακόμα και από το ότι έχω και τα δυο nick-names μου). Ίσως φταίει η άλλη πλευρά τού "πέτρα που κυλά δεν χορταριάζει": όταν κυλά διαρκώς κάποια στιγμή κινδυνεύει να χάσει την μπάλλα (η πέτρα να χάσει την μπάλλα, τσ τσ..).
Εδώ θέλω να δηλώσω πως η εισαγωγή ήταν αυθόρμητη, και δεν είχε καμμιά σχέση με το υπόλοιπο ποστ, που είναι οι νέες φωτογραφίες του Κομήτη Holmes.
Αλλά τελικά ο παραλληλισμός αναπόφευκτος ε?

Image Credit: NASA, ESA, and A. Dyer

You stretched for the stars
And you know how it feels
To reach too high
Too far
Too soon
You saw the whole of the moon

*κι άλλες φωτό στο Hubble
στίχοι, φυσικά Waterboys.


Earth, Night Version - by Rosetta

Tο Rosetta λοιπόν όχι μόνο δεν μάς έπεσε στο κεφάλι, όχι μόνο ολοκλήρωσε την διέλευση με επιτυχία, αλλά μάς έστειλε και κάποιες φωτογραφίες που θα μάς κάνουνε να πούμε "Ω!".

Image by ESA (OSIRIS/Rosetta)
our house, in the middle of the street

Περισσότερα εδώ


PAHs

PAHs εκτός του γαλαξία?

Οι DIBs (diffuse interstellar bands*) είναι γραμμές που έχουν παρατηρηθεί στο ορατό φάσμα (πολλών) άστρων, και δεν οφείλονται στα ίδια τα άστρα.

(*η πιο κοντινή μετάφραση που βρήκα είναι διαχεόμενες διαστρικές ζώνες - lost in translation)

Image: Peter Jenniskens / NASA Ames Research Center


Για πρώτη φορά παρατηρήθηκαν από την Mary Lea Heger το 1919, και τα μόρια στα οποία οφείλονται ακόμα δεν είναι γνωστά, είναι δε ένα από τα μεγάλα ερωτήματα όσον αφορά την σπεκτροσκοπία.


Από τους πιο πιθανούς υποψήφιους είναι οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs), και αυτή είναι μια υπόθεση που έχει ερευνηθεί εδώ και αρκετά χρόνια - ηδη το 2004 υπήρχαν αναφορές για φασματικές υπογραφές ανθρακενίου και πυρενίου στο Red Rectangle Nebula.



Την αρχική παρατήρηση ότι μπορεί να υπάρχουν PAΗs και αλλού στο Σύμπαν, έρχονται να ενισχύσουν τα νέα στοιχεία, μέσω του Very Large Telescope. Με την βοήθειά του λοιπόν, εντοπίστηκαν τέτοιες ζώνες σε γαλαξία 2 δις έτη φωτός μακρυά. Πρέπει βέβαια να διαπιστωθεί αν όντως δείχνουν PAHs ή κάποια άλλα οργανικά μόρια.


Η σχετική έρευνα θα δημοσιευτεί στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters, αλλά μπορείτε να το διαβάσετε στο arxiv (6 μόνο σελίδες).



*Έχει αρχίσει να με κουράζει ή μάλλον να με κάνει να αναρωτιέμαι το νόημα του μπλογκινγκ. Εννοώ ότι φυσικά το να βρεθούν 4-5 άτομα που ξέρω ότι ενδιαφέρονται για όσα αναρτώ εδώ ή στο άλλο ή στο παραάλλο είναι μεγάλη μου τιμή και χαρά.
Αλλά γενικώς..
τι ζητάω εδώ? πού βαδίζω?


Wednesday, November 14, 2007

Bubble Bobble

Ένα νεαρό άστρο, το ΗΗ 46/47, σε μια πρόσφατη φωτογραφία από το Spitzer.

Το άστρο είναι η άσπρη κουκκίδα στο μέσο της εικόνας, ενώ αριστερά και δεξιά βλέπουμε τις φυσσαλίδες που δημιουργεί (όπου οι πρασινωπές αποχρώσεις δείχνουν ζεστό αέριο υδρογόνο και το μπλε δείχνει το φως του άστρου, όπως διαχέεται μέσα από την σκόνη που το περιβάλλει).

Οι φυσσαλίδες δημιουργούνται καθώς πίδακες αερίου ταξιδεύουν με ταχύτητες 200 ως 300 km/sec και συναντούν το νέφος σκόνης και αερίου που περιβάλλει το άστρο. Οι κόκκινες κουκκίδες που βλέπουμε στις άκρες των φυσσαλίδων υποδηλώνουν την παρουσίας θείου και σιδήρου εκεί όπου παρατηρείται αυτή η σύγκρουση.

NASA/JPL-Caltech/T. Velusamy (Jet Propulsion Laboratory)


*O τίτλος, φόρος τιμής σε ένα από τα αγαπημένα μας παιχνίδια ever:
bubble bobble, και το πιο πρόσφατο αλλά super hit aqua bubble.


Tuesday, November 13, 2007

HIP 56948 - Sun's Twin Bro

Προχθές δόθηκε και η σχετική ανακοίνωση τύπου στο McDonald Observatory, για μια είδηση που διαβάσαμε πριν από έναν περίπου μήνα:
Ανακαλύφθηκε ο "δίδυμος" του Ήλιου, ή πιο απλά το άστρο που θεωρείται πως μοιάζει στον Ήλιο περισσότερο από οποιδήποτε άλλο.

Τα είχα ξαναγράψει φυσικά και τότε, τα ξαναποστάρω:
o HIP 56948 βρίσκεται στον αστερισμό του Δράκοντα (Draco), 200 έτη φωτός από εμάς.


Image Credit: Tim Jones/McDonald Obs./UT-Austin


Έχει χαρακτηριστικά (μέγεθος, μάζα, θερμοκρασία, χημική σύνθεση) πολύ κοντά σε αυτά τού Ήλιου.
Άστρα παρόμοια με τον Ήλιο έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν και αυτά που έμοιαζαν περισσότερο ήταν τρία: τα 18 Scorpii, HD 98618 και HIP 100963, αλλά περιείχαν πολύ περισσότερο λίθιο στην σύσταση τους, σε αντίθεση με το HIP 56948 που και εδώ έχει παρόμοιες τιμές.
Η μικρότερη ποσότητα λιθίου, σύμφωνα με μελέτες δείχνει συνήθως άστρα λιγότερο ενεργά και με μικρότερες εκλάμψεις, οι οποίες εκτός από τα άλλα είναι επικίνδυνες για τους πλανήτες.
Και αυτός είναι ένας από τους λόγους που τα άστρα αυτά θεωρούνται πιο κατάλληλοι υποψήφιοι για την ύπαρξη πλανητών που μπορεί να φιλοξενήσουν ζωή.

Έτσι, αυτά τα άστρα περιλαμβάνονται σε έναν κατάλογο που ονομάζεται HabCat(Catalog of Nearby Habitable Systems ) και περιέχει περίπου 17,000 στόχους υψηλής προτεραιότητας για το SETI.
Ανάμεσά τους, βρίσκεται λοιπόν και το HIP 56948.
Φυσικά, ήδη οι αστρονόμοι ψάχνουν να εντοπίσουν πλανήτες γύρω από το άστρο, και προς το παρόν αυτό που έχουν αποκλείσει είναι οι λεγόμενοι "Hot Jupiters".


Monday, November 12, 2007

An asteroid named Rosetta

Αυτό είναι ωραίο: σήμερα το πρωί είχα σκοπό να γράψω δυο λόγια για το Rosetta - η είδηση είναι ότι αύριο ετοιμάζεται για μια διέλευση από την Γη, με σκοπό να πάρει επιπλέον ώθηση και να φυλάξει έτσι τα καύσιμά του για αργότερα.
Είναι μάλιστα η δεύτερη φορά που πραγματοποιεί μια τέτοια μανούβρα, καθώς η προηγούμενη ήταν το 2005.
Περισσότερα στο σχετικό blog, μαζί με animations κλπ.


Image: ESA


Ποιο είναι τώρα το ωραίο: το ποστ τελικά δεν ανέβηκε το πρωί, αλλά μόλις πριν λίγο πέτυχα μια ανακοίνωση του Minor Planet Center (MPC).
Το MPC γενικώς παρακολουθεί αστεροειδείς, μικρούς πλανήτες και κομήτες.

Φαίνεται λοιπόν πως την προηγούμενη εβδομάδα είχαν εντοπίσει ένα πιθανώς επικίνδυνο αντικείμενο, τον αστεροειδή 2007 VN84 που ταξίδευε με ταχύτητα 43,000 km/h με κατεύθυνση προς την Γη και βρισκόταν σε απόσταση μόλις 12,000 χλμ.
Με λίγα λόγια, ετοιμαζόμασταν για μια από τις πιο κοντινές συναντήσεις που είχαμε ποτέ με αστεροειδή, καθώς σύμφωνα με τους υπολογισμούς θα μάς πλησίαζε στα μόλις 5,500 km!

Ευτυχώς, λίγες ώρες αργότερα, εντοπίστηκε η πραγματική του ταυτότητα: δεν ήταν παρά το Rosetta, το οποίο όπως είπαμε όντως πλησιάζει προς την Γη - αλλά σαφώς χωρίς να κινδυνεύουμε να μάς ..πέσει στο κεφάλι.
Aύριο λοιπόν τα νεώτερα.
Και βέβαια περισσότερα για τις αντιδράσεις στην παραλίγο συνάντηση, πάντα στο google.



Sunday, November 11, 2007

Leonids & die Kunst der Fuge

Το καλό του να έχεις μπλογκ πάνω από έναν χρόνο: έχεις ήδη ποστάρει τα σχετικά αφιερώματα για τις σημαντικές ημερομηνίες (κοινώς, η χαρά του τεμπέλη).
Έτσι, εν όψει της βροχής Λεοντιδών που κορυφώνεται τις επόμενες μέρες, λινκάρω το σχετικό περυσινό πόστ με κάποιες συμπληρώσεις.

Leonids

Οπότε περνάμε στον τίτλο του ποστ (μάλιστα συνήθως αποφεύγω τους περίεργους τίτλους, στα πλαίσια τού "είμαστε ένα low profile blog"):
Η μόνη σχέση ανάμεσα στα δυο λοιπόν, είναι ότι όσο διάβαζα τα σχετικά και χάζευα φωτογραφίες άκουγα Bach.
Τώρα βέβαια αυτή ("άκουγα Bach") είναι μια φράση που, υπό κανονικές συνθήκες, φαίνεται σχεδόν απίθανο να την εκστομίσω εγώ:
το περισσότερο που μπορεί να τύχει να ακούσω είναι ο Kαρυοθραύστης και κάποια άλλα κλασσικά παραμύθια στις γιορτές, συν κάποιες σπάνιες στιγμές Mozart - το τελευταίο κυρίως για συναισθηματικούς λόγους.
Εν ολίγοις, είναι σίγουρα πολύ πιο πιθανό να ακούσω το Rock me Amadeus του Falco (όλα αυτά για να μην δημιουργούνται και λάθος εντυπώσεις).

Τέλος πάντων, το θέμα για σήμερα είναι ότι το μόνο που άντεχα να ακούσω ήταν το παρακάτω:





(*φοβερό βιντεάκι!)

Και επειδή ως γνωστόν όλα είναι Μαθηματικά, και όπως είπε και ο Leibniz: "Music is the pleasure the human mind experiences from counting without being aware that it is counting", ιδού οι σχετικοί συνδετικοί κρίκοι


*Contrapuntus: Bach refers to his fugal pieces (not the canons) with this curious term which evokes the notion of opposites as in Aristotle's "puntus contra puntum". Note that the term contrapunta was used by Kepler in his chapter on Universal Harmony



*Godel, Escher, Bach: An Eternal Golden Braid

(Aποσπάσματα στο Amazon)


και τα άλλα σόρρυ αλλά στα γερμανικά

Hans-Eberhard Dentler: Johann Sebastian Bachs "Kunst der Fuge". Ein pythagoreisches Werk und seine Verwirklichung


J. S. Bachs Kunst der Fuge - Essl Museum


Friday, November 09, 2007

Carl Sagan: 9 Νοεμβρίου 1934 - 20 Δεκεμβρίου 1996

Το έχω ξαναποστάρει το κείμενο, αλλά μού φαίνεται το πιο κατάλληλο για την σημερινή επέτειο.
Στο video, από τον ίδιο τον Carl Sagan.






We succeeded in taking that picture [from deep space], and, if you look at it, you see a dot. That's here. That's home. That's us. On it everyone you know, everyone you love, everyone you've ever heard of, every human being who ever was, lived out their lives. The aggregate of all our joys and sufferings, thousands of confident religions, ideologies and economic doctrines. Every hunter and forager, every hero and coward, every creator and destroyer of civilizations, every king and peasant, every young couple in love, every hopeful child, every mother and father, every inventor and explorer, every teacher of morals, every corrupt politician, every superstar, every supreme leader, every saint and sinner in the history of our species, lived there - on a mote of dust suspended in a sunbeam.

The Earth is a very small stage in a vast cosmic arena. Think of the rivers of blood spilled by all those generals and emperors so that in glory and triumph they could become the momentary masters of a fraction of a dot. Think of the endless cruelties visited by the inhabitants of one corner of the dot on scarcely distinguishable inhabitants of some other corner of the dot. How frequent their misunderstandings, how eager they are to kill one another, how fervent their hatreds. Our posturings, our imagined self-importance, the delusion that we have some privileged position in the universe, are challenged by this point of pale light.

Our planet is a lonely speck in the great enveloping cosmic dark. In our obscurity -- in all this vastness -- there is no hint that help will come from elsewhere to save us from ourselves. It is up to us.
It's been said that astronomy is a humbling, and I might add, a character-building experience.
To my mind, there is perhaps no better demonstration of the folly of human conceits than this distant image of our tiny world.
To me, it underscores our responsibility to deal more kindly and compassionately with one another and to preserve and cherish this pale blue dot, the only home we've ever known.


-------------------------------------------------------
*Περισσότερα: The Carl Sagan Portal



Cosmic Rays /AGNs

Αν και τιμώντας την Παρασκευή έχω πέσει με τα μούτρα στον Garfield (και άλλα τέτοια σοβαρά που μπορείτε να δείτε στο buzz-feed μου), κάνω ένα διάλειμμα:
σύμφωνα με ανακοίνωση του Pierre Auger Cosmic Ray Observatory, οι κοσμικές ακτίνες υψηλής ενέργειας που φτάνουν στην Γη προέρχονται κατά πάσα πιθανότητα από ενεργούς γαλαξιακούς πυρήνες.

Εδώ τα υπόλοιπα, με τα σχετικά διαγράμματα κλπ.


Thursday, November 08, 2007

Saturn

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Mια από τις πολλές εντυπωσιακές φωτογραφίες που μάς στέλνει το Cassini, με τον Άτλαντα να περιφέρεται ανάμεσα στους δακτυλίους και να προκαλεί την παραμόρφωση που βλέπουμε στον F.
Δυστυχώς δεν μπορώ να πρωτοτυπήσω εδώ, οπότε θα πω κάτι κλισέ αλλά αληθινό:
όταν βλέπεις τον κόσμο μέσα από τα μάτια ενός παιδιού, όταν βλέπεις τον θαυμασμό την απορία και το δέος καθώς αντικρύζει πρώτη φορά τους δακτυλίους του Κρόνου ή το pale blue dot, ε τότε νιώθεις πως όσο και να διαβάζεις πάντα θα σε στέλνει αδιάβαστο..


Anak Krakatoa

Σπάνιο για το blog να ασχοληθούμε με τα τού πλανήτη μας, αλλά μια που προχθές ανέφερα το Kelud, ευκαιρία για δυο κουβέντες (οκ, και κυρίως δυο φωτογραφίες!).

Ενώ λοιπόν όλοι αγωνιούσαν για το ηφαίστειο Kelud στην Java, τελικά αυτό που δείχνει πιο έντονη δραστηριότητα ήταν το Anak Krakatoa ("το παιδί του Krakatoa") στην Jakarta.
Η οποία δραστηριότητα πάντως δεν θεωρείται ακόμα τίποτα, σε σχέση με την μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου το 1883, η οποία προκάλεσε ένα τσουνάμι που έφερε 36,000 θύματα.
Το φαινόμενο παρακολουθείται, καθώς τέσσερα συνολικά ηφαίστεια στο αρχιπέλαγος παρουσιάζουν κάποια δραστηριότητα.
Για το Kelud τώρα, ο συναγερμός έχει λήξει, και έτσι μπόρεσαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους οι χιλιάδες άνθρωποι που αναγκάστηκαν να τα εγκαταλείψουν (προληπτικά, καθώς η κυβέρνηση εκκένωσε την περιοχή).







Images: AP

(Τώρα βέβαια εμείς εδώ ωραία τα χαζεύουμε, οι Jakartιανοί δεν ξέρω τι θα σκέφτονται..
μην πω κι εγώ "ε μαθημένοι ειναι εκεί", όπως λένε για τα κρύα και το Νευροκόπι:))


Wednesday, November 07, 2007

Welcome Home, Discovery.

Image: NASA

Προσγειώθηκε εδώ και πάνω από μία ώρα το Discovery, μετά από μια αποστολή που είχε προκαλέσει συζητήσεις πριν ακόμα ξεκινήσει αλλά και με τα γνωστά απρόοπτα στον ISS.
Όλα πήγαν καλά λοιπόν, και το Discovery ακολούθησε την διαδρομή που βλέπετε για να επανέλθει στην Γη, από τα βορειοδυτικά προς τα νοτιοανατολικά των Η.Π.Α. - για πρώτη φορά μετά το δυστύχημα με το Columbia το 2003.


Image: NASA

Για τους δύσκολους χειρισμούς που απαιτούνται για την ασφαλή είσοδο του διαστημικού λεωφορείου στην ατμόσφαιρα της Γης, δείτε τα με εικόνες στο BBC!


Εντοπίστηκε Πλανητικό Σύστημα παρόμοιο με το δικό μας

Όπως ξέρετε οι φίλοι του μπλογκ, γενικά είμαι από πολύ έως πάρα πολύ συγκρατημένη με τις διάφορες ειδήσεις που διαβάζω και μετά συνήθως αναρτώ κι εδώ.
Αυτήν την φορά όμως μού επιτρέπω έναν μικρό πανηγυρισμό, μια που η στιγμή είναι αρκετά δυνατή.
Θα μπορούσαμε να αναφερόμαστε σε αυτήν ως την στιγμή που είδαμε καθαρά ότι το πλανητικό μας σύστημα δεν είναι το μοναδικό τέτοιο στο Σύμπαν. Ή ότι δεν είμαστε πλανητικό σύστημα ανάδελφο. Ή ότι πήραμε πλέον πρακτικά μια ιδέα του τι σημαίνει όλα είναι πιθανά στο αχανές Σύμπαν, και άρα και ένα πλανητικό σύστημα παρόμοιο με το δικό μας.

Πάντως, πιο συνοπτικά και λιγότερο φιλοσοφημένα, είναι η στιγμή που πλέον δεν εικάζουμε ότι εκεί έξω υπάρχουν πλανητικά συστήματα παρόμοια με το δικό μας, αλλά έχουμε και "ονόματα και διευθύνσεις", όπως έλεγε το ανέκδοτο.


Image credit: NASA/JPL-Caltech

Πρόκειται φυσικά για ένα ήδη γνωστό σύστημα, αυτό του άστρου 55 Cancri που είναι ένα δυαδικό άστρο στον αστερισμό του Καρκίνου και σε απόσταση 40 μόλις ετών φωτός από εμάς.
Αποτελείται από έναν κίτρινο νάνο παρόμοιο με τον Ήλιο μας (55 Cancri A) και έναν κόκκινο νάνο (55 Cancri Β).

Μετά λοιπόν από 19 χρόνια παρατήρησής του, εντοπίστηκε και πέμπτος πλανήτης και είναι πρώτη φορά που παρατηρείται κάτι τέτοιο σε σύστημα εκτός του Ήλιου και σε άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο.

Έτσι, το σύστημα έχει έναν γίγαντα πλανήτη στης 6AU (αστρονομικές μονάδες=η απόσταση Ήλιου-Γης) και τέσσερις μικρότερους εσωτερικούς πλανήτες σε απόσταση μικρότερη των 0.8 AU.


Στην εικονογράφηση φαίνεται ο παραλληλισμός ανάμεσα στο σύστημα 55 Cancri (επάνω) και το δικό μας.
Image credit: NASA/JPL-Caltech

Είναι προφανές ότι αυτό που "μένει" (θα θέλαμε, προσπαθούμε κλπ) είναι να εντοπιστεί ένας πλανήτης σαν την Γη ή τον Άρη στο ενδιάμεσο κενό.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι με συνεχείς παρατηρήσεις θα εντοπίσουν έναν βραχώδη πλανήτη παρόμοιο με την Γη, τα επόμενα χρόνια, πάντα στο συγκεκριμένο σύστημα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πέμπτος πλανήτης (55 Cancri f) αν και αέριος γίγαντας είναι μέσα στην κατοικίσιμη ζώνη, εκεί δηλαδή που το νερό θα μπορούσε να υπάρχει σε υγρή μορφή - πιθανότατα βέβαια σε κάποιον δορυφόρο.

Η είδηση υπάρχει σε όλα τα ειδησεογραφικά sites και στο site της NASA, όπως φαίνεται και από τα credits που άλλωστε πάντα περιλαμβάνω στις εικόνες (όπως καταλάβατε και αυτό είναι υπονοούμενο για τους συνήθεις "άγνωστους").

Anyway: για όσους ενδιαφέρονται για περισσότερα, δείτε στη NASA, και εννοείται πως θα υπάρξουν και σχετικά posts στην συνέχεια.
Οι εικόνες είναι αρκετά μεγάλες για wallpaper, εδώ περισσότερες συν animations.
Η έρευνα θα δημοσιευτεί στο
Astrophysical Journal.


update
Εκτός από διάφορες λεπτομέρειες και animations (όλα βέβαια εικονογραφήσεις), δεν βρήκα σήμερα κάτι ξεχωριστό στο θέμα.
Αυτό πάντως που θέλω και πάλι να θυμίσω είναι πως όταν λένε "περιμένουμε σε πέντε χρόνια να εντοπίσουμε βραχώδη πλανήτη όπως η Γη", δεν είναι μόνο ευσεβής πόθος ούτε μόνο θεωρία πιθανοτήτων.
Αρκεί να θυμηθούμε ότι και έναν χρόνο πριν, η ανακάλυψη ενός εξωπλανήτη ήταν είδηση. Σήμερα που υπάρχουν επισήμως 264 στον σχετικό κατάλογο, γίνεται είδηση κυρίως όταν υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό
(στο λινκ υπάρχουν δύο σχετικές ομάδες, και έχουν να κάνουν με τον τρόπο εντοπισμού τους, στην πρώτη κατηγορία ανήκει ο cancri - αν κάνετε sort κατά update θα φανεί).


Έτσι, η σημερινή τεχνολογία, επιτρέπει αρκετά πιο εύκολα τον εντοπισμών πλανητών "όπως ο Δίας", δηλαδή αερίων γιγάντων όπως είναι και ο 55 Cancri f.
Με τα επόμενα χρόνια και τα επόμενα ισχυρά τηλεσκόπια λοιπόν, εκτιμάται ότι θα μπορούν πλέον να εντοπιστούν μικρότεροι βραχώδεις πλανήτες, παρόμοιοι δηλαδή με την Γη.


Tuesday, November 06, 2007

Noctilucent

Λοιπόν, δυστυχώς δεν είχα την μηχανή μαζί μου χθες- καλά, και να την είχα μικρή η διαφορά μια που οι νυχτερινές μου λήψεις δεν φημίζονται για την διαύγειά τους.
Αλλά τα σύννεφα έμοιαζαν με τα περίφημα Polar Mesospheric Clouds - τα οποία βέβαια παρατηρούνται ανάμεσα στις 50 με 70 μοίρες, αλλά αυτό κατά κανόνα. Άλλωστε ακόμα δεν είναι καλά καλά γνωστή η προέλευσή τους, ποιος μπορεί να αποκλείσει εμφάνιση και χαμηλότερα - θυμίζω την σχετική συζήτηση που είχαμε παλιότερα, σχετικά με τα πολικά φώτα.
Πολύ πιθανή εξήγηση για τα συγκεκριμένα σύννεφα που είδα εγώ (το τονίζω) είναι βέβαια η μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας (δεν έμαθα να έριξε χιόνι εδώ τριγύρω) ή/και ο Holmes. Πάντως ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά!


Η φωτογραφία εδώ είναι από την Φινλανδία και πάλι, του Pekka Parviainen.

Με την ευκαιρία, μερικά επιπλέον στοιχεία για τα PMC's ή Noctilucent Clouds:
παρατηρήθηκαν για πρώτη φορά από το Διάστημα το 1972, ενώ η πρώτη φορά που έγινε σχετική αναφορά ήταν το 1885, δυο χρόνια μετά την ισχυρή έκρηξη του Krakatoa.
Υπάρχουν όμως και έρευνες όπως αυτή εδώ που αναφέρει η NASA, που συμπεραίνουν ότι τα νέφη οφείλονται σε καυσαέρια από τα Διαστημικά Λεωφορεία.
H αποστολή ΑΙΜ ανάμεσα σε άλλα, μελετάει και τα νέφη αυτά.

*Με την ευκαιρία, μια που μιλήσαμε για ηφαίστεια, το Kelud στην Δυτική Java είναι πιο κοντά από ποτέ σε έκρηξη, η οποία μάλιστα αναμένεται πολύ πιο ισχυρή ακόμα και από αυτήν του 1990. Φυσικά γίνεται προσπάθεια να εκκενωθεί η περιοχή, πολλοί κάτοικοι αρνούνται να φύγουν, και το ηφαίστειο καπνίζει.
Φωτογραφίες εδώ και εδώ.


Νέες φωτογραφίες του 17P/Holmes



Στο Nasa's Pic of the Day

και στο Arkansas Sky Observatory


Η φωτογραφία από την Wikipedeia, όπου φαίνεται και η εξέλιξη του κομήτη στην διάρκεια των τελευταίων ημερών (της λαμπρότητάς του δηλαδή).

Εδώ συγκεντρωμένα στοιχεία για τον Holmes.


Monday, November 05, 2007

Σε τροχιά ο κινέζικος δορυφόρος Chang'e-1

Image: CCTV


Στο απόγειό του (περίπου 120,000 χλμ) έφτασε χτες ο κινέζικος δορυφόρος Chang'e-1, που βρίσκεται πλέον σε τροχιά γύρω από την Σελήνη.
Αυτό ήταν και το πιο κρίσιμο σημείο της αποστολής, καθώς υπάρχει μόνο ένα σημείο εισόδου στην τροχιά, υπό την κατάλληλη ταχύτητα. Αν χαθεί αυτή η ευκαιρία τότε το σκάφος είτε προσκρούει στην Σελήνη είτε την προσπερνάει.
Επιτυχής λοιπόν και για την Κίνα η πρώτη αποστολή στην Σελήνη.

Ο δορυφόρος ξεκίνησε ήδη την συλλογή επιστημονικών δεδομένων, ενώ θα παραμεινει για μερικές ώρες ακόμα σε τροχιά.


Sunday, November 04, 2007

Spacewalk videos/Discovery leaving


Images: NASA


Προφανώς ο Parazynski και οι συνάδελφοί του στις διάφορες αποστολές του ISS, έχουν περάσει από εκπαίδευση που οι περισσότεροι ούτε καν μπορούμε να διαννοηθούμε.
Ωστόσο, βλέποντας αυτό το βίντεο, τμήμα του προχθεσινού πολύ δύσκολου διαστημικού περιπάτου, είναι αδύνατο να μην αναρωτηθείς τι σκέψεις μπορεί να περνάνε από το μυαλό του έστω και για δευτερόλεπτα, καθώς σχεδόν αιωρείται στο κενό.
(φυσικά αν περνούσαν σκέψεις θα ήταν μάλλον αδύνατο να εκτελέσει τις εργασίες και να επιστρέψει ασφαλής, αλλά και πάλι είναι ασύλληπτο)


video


Όλα αυτά, την ώρα που ο ISS με το Discovery πέρασαν από την πλευρά της νύχτας στην πλευρά της μέρας. Με το πλήρωμα της STS-120 να βρίσκεται πλέον μέσα στο διαστημικό λεωφορείο, μετά από έναν συγκινητικό (όπως περιγράφεται) αποχαιρετισμό.
Το Discovery θα αφήσει τον ISS αύριο κατά τις 10 GMT, ενώ η NASA TV μεταδίδει, τουλάχιστον ως τώρα. Μάλιστα πριν λίγο έγινε αναφορά σε κάποιον μικρομετεωρίτη που πάντως δεν προκάλεσε κανένα ιδιαίτερο πρόβλημα.
Το Discovery αναμένεται να επιστρέψει στην Γη την Τετάρτη το μεσημέρι.


Saturday, November 03, 2007

Sahara


Image: NASA


Μια από τις κυριακάτικες δίνει αύριο το Sahara (με την σαχλούλα Penelope και τον αρκούντως ταλαντούχο Matthew McConaughey). Συμπαθητική περιπετειούλα, με πολύ όμορφα τοπία.
Και το timing τέλειο, καθώς χθες δόθηκε στην δημοσιότητα από τη NASA (TERRA) αυτή η καταπληκτική δορυφορική φωτογραφία, όπου φαίνεται η σκόνη από τα βουνά και την έρημο (Sahara), καθώς ταξιδεύει πάνω από την Μεσόγειο..
Περιττή η υπενθύμιση ίσως, αλλά κλικάροντας φαίνεται σε όλο της το μεγαλείο.


Friday, November 02, 2007

The Spiders from Mars

Και ήρθε η ώρα για τα νεότερα από τον γειτονικό μας πλανήτη:
Το Οpportunity συνεχίζει εδώ και έναν μήνα την εξερεύνηση του Κρατήρα Victoria, από όπου και έστειλε αυτήν την άποψη του (εκεί) Cape Verde.

Image credit: NASA/JPL-Caltech/Cornell

Η φωτογραφία έχει ληφθεί κατά την sol 1329 (20 Οκτωβρίου 2007), 9 δηλαδή μόλις sols (αρειανές μέρες) πριν κλείσει δυο αρειανά χρόνια στον Άρη (σε γήινα βέβαια μεταφράζεται περίπου 4 χρόνια, από τις 25 Ιανουαρίου 2004 που προσεδαφίστηκε στον Κόκκινο Πλανήτη).
Η θολή εικόνα οφείλεται στην σκόνη, ωστόσο υπάρχουν κάποια ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά στην περιοχή, όπου ο βράχος έχει μεν την ίδια σύνθεση που έχει παρατηρηθεί και αλλού στον Άρη, φαίνεται όμως να έχουν υποστεί κάποιες διαφορετικές διεργασίες. Που πιθανότατα οφείλονται στην πρόσκρουση που δημιούργησε τον κρατήρα αλλά και την αλληλεπίδραση του υλικού με την ατμόσφαιρα, όλα αυτά βέβαια εκατομμύρια χρόνια πριν.



Την ίδια ώρα, το Mars Express της ESA στέλνει στοιχεία για ανεξιχνίαστης ακόμα προέλευσης υλικά, τα οποία βρίσκονται σε ποσότητες κοντά στον Ισημερινό και σε βάθος έως ένα μίλι υπό την επιφάνεια.
Πρόκειται για την περιοχή Medusae Fossae Formation.

Πάγος νερού, ηφαιστειακή στάχτη ή κάτι άλλο, η σύνθεση των αποθεμάτων αυτών είναι άγνωστη ακόμα. Φυσικά και εδώ η λέξη κλειδί είναι το νερό, και αναμένεται συνέχεια.

Στην εικόνα συνδυάζεται σε έγχρωμο ο τοπογραφικός χάρτης με το διάγραμμα από το ρανταρ σε ασπρόμαυρο.

Image credit: NASA/JPL-Caltech/Cornell


Όλα αυτά πάνω και κοντά στον Άρη, ενώ αρκετά πιο μακρυά το Phoenix πραγματοποίησε την Τετάρτη κάποιες προγραμματισμένες διορθώσεις στην πορεία του, η οποία συνεχίζεται ως την 25η Μαρτίου Μαΐου 2008 που αναμένεται να προσεδαφιστεί στον Άρη.



(το παραδέχομαι: έχω μια μικρή αδυναμία στον Bowie και στο να ντύνω τα posts με στίχους του - το διευκρινίζω για όποιον δεν το κατάλαβε.
επίσης θέλω να δηλώσω ότι διάβασμα + συνάχι = φρίκη! )


Supernova μετά την σύγκρουση λευκών νάνων

Image: CfA


Μια ενδιαφέρουσα ανακοίνωση του Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CfA), για τον SN 2006gz που είχε χαρακτηριστεί ως Τύπου Ιa. Μια πιο λεπτομερής ανάλυση έδειξε πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία, όπως για παράδειγμα ενδείξεις για στρώματα πυριτίου στο φάσμα του (το οποίο θεωρείται ότι δημιουργήθηκε κατά την έκρηξη και στην συνέχεια συμπιέστηκε με ένα κύμα κλονισμού που ακολούθησε).

Τα στοιχεία αυτά λοιπόν οδηγούν τους επιστήμονες στο ότι η έκρηξη οφείλεται στην συγχώνευση δυο λευκών νάνων.
Η έρευνα δημοσιέυθηκε στο Astrophysical Journal Letters της 1ης Νοεμβρίου, ενώ στο CfA υπάρχει με λεπτομέρειες η σχετική ανακοίνωση, από όπου και η φωτογραφία.
Ο SN 2006gz εντοπίστηκε στον σπειροειδή γαλαξία IC 1277, στον αστερισμό του Ηρακλή και σε απόσταση 300 εκ. ετών φωτός από την Γη.

Την ίδια ώρα, νέο "ρεκόρ" για την μεγαλύτερη αστρική μαύρη τρύπα - κάτι που προβάλλεται πολύ έντονα όχι μόνο για καθ'εαυτή την αξία της ανακάλυψης αλλά και γιατί επιπλέον το προηγούμενο νέο ρεκόρ ήταν πολύ πρόσφατο: ήταν το σύστημα Μ33 Χ-7, με το οποίο ασχολήθήκαμε 2-3 μόλις εβδομάδες πριν και ήταν της τάξης των 16 ηλιακών μαζών.
Το νέο αντικείμενο λοιπόν είναι μια μαύρη τρύπα μεγέθους 24 έως 33 φορές της μάζας του Ήλιου, που βρίσκεται στον ακανόνιστο γαλαξία IC 10 και απόσταση 1.8 εκ έτη φωτός από εμάς.

Artist's Conception: NASA


Αυτά προς το παρόν από το Διάστημα και καλό σ-κ, ένα σ-κ το οποίο έχει πολλή μελέτη, και με την συνοδεία του Sam Cooke να μάς θυμίζει ότι
Don't know much about algebra

(Τα νέα του Άρη θα ανέβουν κανονικά, εννοείται!)


Thursday, November 01, 2007

Καθυστερεί ο 4ος διαστημικός περίπατος

Ο διαστημικός περίπατος που ήταν προγραμματισμένος για την Παρασκευή, αναβάλλεται τελικά για το Σάββατο. Αιτία τα γνωστά προβλήματα με την τροφοδοσία του Σταθμού, καθώς υπάρχει μεν ενέργεια ωστόσο το σύστημα ακόμα δεν παρουσιάζει σταθερότητα.
Ο περίπατος ήταν αρχικά σχεδιασμένος για την επιθεώρηση του συνδέσμου στον οποίο είχαν βρεθεί τα μεταλλικά ρινίσματα, ωστόσο τελικά προέχει η επιδιόρθωση του ηλιακού φτερού.

Κάτι που θα αναλάβει ο Scott Parazynski, ο οποίος θα έχει να εκτελέσει το δύσκολο έργο να φτάσει ως το σημείο που βρίσκεται το φτερό: καθώς ο ρομποτικός βραχίονας του Σταθμού δεν επαρκεί, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί επιπλέον βοήθεια και απο τον αντίστοιχο βραχίονα του Discovery.
Έτσι, η αποστολή του Parazynski είναι σίγουρα αρκετά απαιτητική, και από εμάς δεν μένει παρά το καλή επιτυχία! Στον περίπατο θα λάβει μέρος και ο Doug Wheelock.


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.