Friday, February 29, 2008

Οι προετοιμασίες για την προσεδάφιση τού Mars Phoenix Lander

Πώς περνάει ο καιρός! Δεν αναφέρομαι μόνο στο ότι ήρθε η άνοιξη, τα λουλουδάκια ανθίζουν και όλα τα σχετικά, αλλά στο ότι το Phoenix Mars Lander το οποίο για μεγάλο διάστημα ήταν απλά άλλο ένα σχέδιο πλησιάζει σιγά σιγά στον Άρη.
Στις 25 Μαρτίου 2008 λοιπόν αναμένεται να φτάσει στον Κόκκινο Πλανήτη, και την κάθοδό του ετοιμάζονται να κινηματογραφήσουν 3 δορυφόροι που ήδη βρίσκονται σε τροχιά:
οι Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) και Mars Odyssey της NASA, αλλά και το Mars Express της ESA θα παρακολουθούν τα 15 λεπτά που θα διαρκέσει η είσοδος και προσεδάφιση τού Phoenix. (Ήδη μάλιστα έχουν αρχίσει οι σχετικές διορθωτικές κινήσεις στις τροχιές τους).


Προς το παρόν, μια εικονογράφηση τού πώς θα είναι η προσεδάφιση της 25ής Μαρτίου Μαΐου.
Image credit: NASA/JPL-Calech/University of Arizona



Ενώ εδώ βλέπουμε (μέσω Simulator) πού βρίσκεται το Phoenix τώρα.




Και στον χάρτη της NASA φαίνονται οι πιθανές τοποθεσίες προσεδάφισης (στις ελλείψεις), καθώς και η μορφολογία του εδάφους της περιοχής.



*Την ίδια ώρα, η αποστολή Mars Science Laboratory φαίνεται πως οδηγείται σε αναβολή 2 ετών και έτσι μεταφέρεται για το 2011.


Thursday, February 28, 2008

Γαλαξίας σε UV

Ο Μ33, σε απόσταση 2.9 εκ. έτη φωτός από την Γη και με μέγεθος περίπου μισό από τον δικό μας Γαλαξία, φαίνεται στην φωτογραφία από το Swift σε Ultraviolet.



Image credit: NASA/Swift Science Team/Stefan Immler.

Πρόκειται για την μεγαλύτερης λεπτομέρειας φωτογραφία σε UV ενός ολόκληρου γαλαξία που είχαμε ως τώρα, και είναι μωσαϊκό από 13 ξεχωριστές φωτογραφίες, με ημερομηνίες λήψης από 23/12/07 ως 4/1/08.

To υπεριώδες φως όπως ξέρουμε δεν είναι αντιληπτό από το ανθρώπινο μάτι, ωστόσο είναι η γνωστή μας "βλαβερή ακτινοβολία του Ήλιου" που προκαλεί τα εγκαύματα.
Όσον αφορά στην Αστρονομία, μάς δίνει πληροφορίες για την ηλικία και την σύνθεση των άστρων.
Έτσι, είναι ευδιάκριτες οι περιοχές σχηματισμού νέων άστρων και βοηθούμαστε στην συλλογή πληροφοριών σχετικά με την ιστορία του γαλαξία.


A Gemini Dream (UK is back)

Περιμένουμε και λεπτομέρειες από τον Infrared, πάντως η είδηση είναι αρκετά ξεκάθαρη:
Μετά τα περί περικοπής και απόσυρσης της Βρετανίας από το Gemini, τελικά φαίνεται πως υπήρξε αναθεώρηση και τώρα συμμετέχουν ξανά κανονικά.

Λεπτομέρειες στο site του Gemini:

The United Kingdom a Full Partner in Gemini


Wednesday, February 27, 2008

Electrons travelling: The Short Film

Για πρώτη φορά φιλμογραφήθηκε η κίνηση ενός ηλεκτρονίου - κάτι που ως τώρα ήταν αδύνατο. Το βιντεάκι (φυσικά με επεξεργασία ώστε η ταχύτητα να είναι αντιληπτή από το ανθρώπινο μάτι) δείχνει το ηλεκτρόνιο ακριβώς αφού έχει εγκαταλείψει το άτομο και ταξιδεύει με ένα κύμα φωτός.

Η σχετική εργασία από ομάδα επιστημόνων του the Lund University (Σουηδία)(το βιντεο και links για τις δημοσιεύσεις, εδώ η περίληψη)







Βροχή Μετεωριτών & Αφροδίτη

Μιλώντας για βροχές, εκτός από θραύσματα θα βρέξει και διάττοντες. Οι δέλτα - Λεοντίδες, ένα όχι τόσο θεαματικό φαινόμενο, αλλά με λίγη καλή τύχη ίσως εντοπίσετε κάποιο "πεφταστέρι".

Αν όχι, μπορείτε να συνεχίσετε να θαυμάζετε τον Κρόνο και τον Άρη, από νωρίς το βραδάκι.Ενώ όσοι ξενυχτήσουν θα έχουν την ευκαιρία να δούνε την Αφροδίτη κοντά στον Ερμή.

Η Αφροδίτη, που προς το παρόν φαίνεται ακόμα κατά τα ξημερώματα, αλλά γύρω στον Μάιο του 2008 θα αρχίσει να διακρίνεται όλο και πιο δύσκολα. Το άσχημο νέο είναι ότι γενικώς όλο το καλοκαίρι δεν θα είναι ιδιαίτερα έντονη (σε αντίθεση με πέρυσι), και μόνο κατά τον Δεκέμβριο θα ξαναβρεί την λάμψη της στον βραδυνό ουρανό ως ο γνωστός μας Αποσπερίτης.
(Θα φαίνεται ωστόσο τα απογεύματα, έστω και λιγότερο έντονα, από τον Ιούλιο)

Μια από τις περυσινές φωτογραφίες, μια που όπως (ίσως) θυμάστε όσοι διαβάζετε, ήταν από τα πιο αγαπημένα μου θεάματα και γενικώς στιγμές του καλοκαιριού που πέρασε.



Credit: Kelly Whitt

Όσο για τώρα, ο Κρόνος ακόμα και με γυμνό μάτι μάς αποζημιώνει, κοντά στον Αστερισμό τού Λέοντα.


Tuesday, February 26, 2008

Αργοσβήνει το Ulysses

Κυριολεκτικά όμως και όχι ποιητική αδεία.
Υδραζίνη (Hydrazine, N2H4): το περίφημο "ιδιαίτερα τοξικό και επικίνδυνο κάυσιμο" για το οποίο διαβάσαμε πολλά, όσοι τουλάχιστον ασχοληθήκαμε με τον γνωστό πια αδέσποτο δορυφόρο που κατέρριψε πρόσφατα το U.S. Navy.

//Info: φαίνεται πως τελικά κατάφεραν να πετύχουν την δεξαμενή καυσίμων, που ήταν επισήμως τουλάχιστον ο κύριος στόχος.
Πάντως τα συντρίμμια θα πέφτουν για τον επόμενο 1-1,5 μήνα, και είναι πιθανό κάποιο από αυτά να καταλήξει και στην χώρα μας.
Περιττό να πούμε πως ασχέτως υδραζίνης, μένουμε όσο μακρυά τους γίνεται, όπως γίνεται και με κομμάτια από μετεωρίτες κλπ κλπ.




Για να γυρίσουμε στο αρχικό ποστ, υδραζίνη χρησιμοποιεί και το Ulysses, ένα σκάφος το οποίο βρίσκεται στο Διάστημα τα τελευταία 17 χρόνια.
Έχει περάσει από τον Δία, ενώ πέρασε και πάνω από τους πόλους του Ήλιου, που ήταν και η κύρια αποστολή του.
Μάλιστα μόλις τον Ιανουάριο, η επίσημη ανακοίνωση έναρξης του νέου ηλιακού κύκλου συνέπεσε με την διέλευσή του από τον βόρειο πόλο του Ήλιου.

Ωστόσο, όλα τα ωραία κάποτε τελειώνουν, και έτσι και αυτή η συναρπαστική αποστολή πλησιάζει στο τέλος της.
Εξαιτίας μιας βλάβης στο σύστημα τροφοδότησης, η υδραζίνη δεν μπορεί πλέον να ζεσταθεί και αν φτάσει κάτω από δυο βαθμούς Κελσίου, το σκάφος πλέον θα τεθεί εκτός λειτουργίας - ακριβέστερα, θα παγώσει μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Είναι κι αυτός λοιπόν ένας τρόπος να τελειώσει το ταξίδι του Οδυσσέα.


To New Horizons ξεπέρασε το φράγμα των 9 AU


Ένα σημείο σταθμός στην πορεία του New Horizons και της εξερεύνησης του Διαστήματος γενικότερα: το σκάφος που κατευθύνεται προς τον Πλούτωνα, βρίσκεται αυτή τη στιγμή στις 9 αστρονομικές μονάδες (=836.6 εκ μίλια, 9 φορές η απόσταση Γης-Ήλιου).

Στις 8 Ιουνίου θα περάσει κοντά από τον Κρονο (όπου βρίσκεται το Cassini) και θα συνεχίσει την πορεία του ως το 2015 που υπολογίζεται να προσεγγίσει τον Πλούτωνα.
Προς το παρόν, μάς έστειλε αυτήν την φωτογραφία του νάνου-πλανήτη.


Monday, February 25, 2008

Ανακαλύφθηκαν οι μεγαλύτερες δομές σκοτεινής ύλης

Σωστότερο είναι ίσως το "παρατηρήθηκαν εμμέσως", μια που η σκοτεινή ύλη λέγεται σκοτεινή ακριβώς γιατί δεν μπορούμε να την δούμε αλλά αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξή της - ως γνωστόν με weak gravitational lensing, δλδ παρατηρώντας την παραμόρφωση που υφίσταται το φως των γαλαξιών, υπό την βαρυτική επίδραση της σκοτεινής ύλης.

Ομάδα αστρονόμων λοιπόν του UBC(University of British Columbia), εντόπισε το μεγαλύτερο δίκτυο σκοτεινής ύλης ως τώρα, το οποίο εκτείνεται επί 270 εκ. έτη φωτός!

Η σχετική δημοσίευση στο arxiv


Thursday, February 21, 2008

Total Eclipse of The Moon

Μια που το συζητήσαμε με τον Αστέρη στο twitter: ένα ωραίο βιντεάκι της έκλειψης για όσους (σαν και μένα) δεν κατάφεραν να ξενυχτήσουν ή να ξυπνήσουν.



Περισσότερα στο youtube.


Goodnight (sleeping) satellite

Τελικά όπως φαίνεται μέχρι στιγμής η επιχείρηση κατάρριψης του δορυφόρου ήταν επιτυχής.
Ο πύραυλος που εκτοξεύτηκε χθες από αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ (κάπου στον Ειρηνικό) κατάφερε να πλήξει την δεξαμενή καυσίμων, που ήταν και το ζητούμενο (μια που αυτά λόγω τοξικότητας ήταν ο κύριος κίνδυνος). Όλα αυτά βέβαια σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις κλπ, αν έχει κανείς όρεξη για σενάρια κυκλοφορούν πολλά ως είθισται.

Περισσότερα, στο CNN πχ.


Wednesday, February 20, 2008

Sleeping Satellite (II)

Τώρα βέβαια εμείς ετοιμαζόμαστε για την έκλειψη (όποιος δηλαδή καταφέρει να είναι στο πόδι και να ατενίζει τον ουρανό στις 4-5 τα χαράματα), αλλά υπάρχουν και τα σούπερ scifi κατασκοπευτικά:
Το Atlantis λοιπόν επέστρεψε, το Endeavor ετοιμάζεται για τις 11 Μαρτίου και αυτό σημαίνει πως ο δρόμος είναι ανοιχτός για την επιχείρηση κατάρριψης του γνωστού πλέον ανεξέλεγκτου πρώην κατασκοπευτικού δορυφόρου (απορώ πώς δεν τού έδωσαν κάποιο nickname, εκτός αν δεν το εντόπισα).
Υπολογίζεται (από τους "αρμόδιους") να υπάρχουν 1-2 παράθυρα καθημερινά, διάρκειας μερικών δευτερολέπτων το καθένα, ως τις 29 Φεβρουαρίου που θα επανέλθει στην ατμόσφαιρα.
Προς το παρόν, ο καιρός δεν ευνοεί ιδιαίτερα.

(Θα υπάρξουν φυσικά updates)


Monday, February 18, 2008

Ολική έκλειψη Σελήνης στις 20/2

Μεθαύριο Τετάρτη, για την ακρίβεια ξημερώματα Πέμπτης, ελπίζουμε να έχουμε κι εδώ την ευκαιρία να απολαύσουμε την έκλειψη.
Είναι η τελευταία ολική έκλειψη Σελήνης ως το 2010, οπότε όσοι έχετε ευκαιρία σπεύσατε.

Αναλυτικά χρόνοι οδηγίες και διαγράμματα στην ειδική σχετική σελίδα της NASA, από εδώ μια όμορφη φωτογραφία.


Image: NASA


Saturday, February 16, 2008

Νέος υποψήφιος πιο μακρυνός γαλαξίας

Άλλο ένα θέμα που μάς έχει απασχολήσει αρκετές φορές, καθώς οι σχετικές ανακοινώσεις δεν επαληθεύονται πάντα.
Με την επιφύλαξη λοιπόν που υπάρχει πάντα, η είδηση από το Hubble:
εντοπίστηκε γαλαξίας με redshift πιθανώς αρκετά πάνω από 7.




Ο A1689-zD1 σχηματίστηκε πριν από περίπου 12.8 δις χρόνια ή 700 μόλις εκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang.
Ακόμα πιο σημαντικό από την "υποψηφιότητα" θεωρείται το γεγονός ότι είναι από τα αντικείμενα που βοήθησαν να μπει ένα τέλος στην εποχή που είναι γνωστή ως The Dark Ages - περίπου 300-400,000 έτη μετά τον σχηματισμό τού Σύμπαντος.
Σχηματικά όλα αυτά στο διάγραμμα του Hubblesite.



*Όλα αυτά καθώς κρύο-κρύο καιρός για blogging, μπορεί χιόνι να μην έχουμε (ακόμα), έχουμε βέβαια αρκετή παγωνιά, και δη παγωμένο *αεράκι*. Η θέα όμως είναι καταπληκτική, με τον Κρόνο να έχει ήδη ανατείλει και να ξεχωρίζει.
Ώσπου να ξαναφτάσει το καλοκαιράκι και να την αράζουμε χαζεύοντας την Αφροδίτη στον νυχτερινό ουρανό.. Snow - Red Hot Chili Peppers.


Μικρογραφία του Ηλιακού μας Συστήματος

Ή περίπου: άλλη μια είδηση σχετική με την αναζήτηση εξωπλανητών και φυσικά κυρίως εξωπλανητών που θα μπορούσαν να κατοικηθούν.

Μιλάμε για το άστρο OGLE-2006-BLG109L, με μάζα περίπου την μισή του Ήλιου και αρκετά μικρότερη θερμοκρασία. Το άστρο βρίσκεται σε απόσταση 5,000 ετών φωτός από την Γη και συνοδεύεται από δυο πλανήτες, οι οποίοι θα μπορούσαν να είναι μικρότερες εκδοχές του Δία και του Κρόνου.


Image: Science

Η ανακοίνωση εδώ, το προηγούμενο σχετικό ποστ εδώ.


Το Columbus εγκαταστάθηκε στον ISS

Μια που ενημέρωσα το μπλογκ, και η είδηση για αρχειακούς σκοπούς:
Το Columbus, το πολυδιαφημισμένο και πολυαναμενόμενο διαστημικό εργαστήριο της ESA, αποτελεί πλέον τμήμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού.


Image: NASA

Όλα αυτά μετά από κάποιο απρόοπτο με μια μικρή αδιαθεσία του Γερμανού Αστροναύτη Hans Schlegel ο οποίος ένιωσε ..spacesick. Όλα ξεπεράστηκαν όμως και ο Schlegel ξεκίνησε προχθές τον πρώτο του διαστημικό περίπατο (μαζί με τον Αμερικανό Rex Walheim).
Νέα εποχή για τον ISS λοιπόν.

*Ενώ πάντως στον Σταθμό συμβαίνουν αυτά, ακούγονται ήδη κάποιες ενστάσεις σχετικά με την απόφαση των ΗΠΑ να καταρριφθεί τελικά ο ανεξέλεγκτος κατασκοπευτικός δορυφόρος που κινείται προς την Γη. Στην απόφαση κατέληξαν κυρίως για την αποφυγή μόλυνσης από τα τοξικά τα οποία κουβαλάει ο δορυφόρος.
Οι ενστάσεις αφορούν στον κίνδυνο που μπορεί να αποτελέσει κάτι τέτοιο για τον ISS, καθώς μετά την έκρηξη θα δημιουργηθεί αρκετό space junk που θα περιφέρεται.
Από τη NASA όμως διαβεβαιώνουν ότι δεν θα υπάρξει ιδιαίτερο πρόβλημα, καθώς και τα περισσότερα κομμάτια μετά την έκρηξη θα επανέλθουν στην ατμόσφαιρα όπου και θα καταστραφούν.


Thursday, February 14, 2008

Ανακάλυψη Σούπερ Γης?

Όπως τα έχουμε ξαναπεί, η αναζήτηση εξωπλανητών έχει περάσει πια στο στάδιο όπου δεν ψάχνουμε απλώς για πλανήτες εκτός Ηλιακού Συστήματος (έχουν ανακαλυφθεί ήδη 270).
Αυτό που μάς απασχολεί είναι πλανήτες που μοιάζουν με την Γη, δηλαδή βραχώδεις - μέχρι τώρα έχουν εντοπισθεί πέντε τέτοιοι πλανήτες, όλοι με μάζα διπλάσια ως δεκαπλάσια αυτής της Γης.


Image: NAOJ


Ίσως τώρα έχουμε την ανακάλυψη από ομάδα Ιαπώνων επιστημόνων, οι οποίοι με χρήση του Subaru (CIAO/ Coronagraphic Imager with Adaptive Optics) εντόπισαν δίσκο σκόνης γύρω από ένα άστρο σε απόσταση 460 ετών φωτός από εμάς.
Το άστρο είναι το FN Tau, που βρίσκεται σε μια περιοχή σχηματισμού άστρων προς την κατεύθυνση του αστερισμού του Ταύρου.
Έχει ηλικία μόλις 100,000 ετών ενώ η μάζα του είναι ίση με το 1/10 της μάζας του Ήλιου.

Καθώς η συνολική μάζα του συστήματος είναι σχετικά μικρή, οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι οι πλανήτες δεν θα είναι αέριοι γίγαντες (όπως ο Δίας δηλαδή), αλλά "γήινοι" κόσμοι.

Illustration: NAOJ

*Σχετική ανακοίνωση δημοσιεύτηκε (01/08) στο Astrophysical Journal Letters.
Η φωτογραφία είναι από το Subaru.

*Σχετικά με τις μεθόδους εντοπισμού εξωπλανητών, διαβάστε την πολύ ωραία και συνοπτική παρουσίαση του lazopolis.

**..και σχετικά με αριθμό εξωγήινων πολιτισμών: το xkcd εντελώς συμπτωματικά, σήμερα.


Friday, February 08, 2008

Ξεκίνησε το Atlantis



Μετά τα τόσα προβλήματα και αναβολές, εκτοξεύτηκε σήμερα το Atlantis και αναμένεται στον ISS το Σαββάτο. Μάλιστα οι καιρικές συνθήκες δεν ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκές (πιθανότητες ήταν στο 70%), αλλά τελικά υπήρξε η ευτυχής συγκυρία που επέτρεψε κάποια στιγμή την αναχώρηση του σκάφους.
Το Atlantis, εκτός από το πλήρωμα μεταφέρει και το Columbus, το διαστημικό εργαστήριο που θεωρείται ότι θα μάς ανοίξει εντελώς νέες δυνατότητες στην έρευνα.


Wednesday, February 06, 2008

Maggelanic Clouds vs Milky Way: I'm gonna get myself connected

Τα Μαγγελανικά Νέφη, οι νάνοι γαλαξίες που γνωρίζουμε τόσο καλά, είναι και από τα δικά μου αγαπημένα θεάματα. Βέβαια αν ζούσα στο Νότιο Ημισφαίριο θα μπορούσα να τα απολαμβάνω και live.
Ωστόσο το σημαντικό είναι πως είναι οι κοντινότεροι νάνοι γαλαξίες που μπορούμε να δούμε.

Μάλιστα υπήρχε η πεποίθηση ότι έχουν ολοκληρώσει αρκετές τροχιές γύρω από τον Γαλαξία μας ως τώρα.
Ώσπου νέες παρατηρήσεις με το Hubble έδειξαν ότι τελικά κινούνται αρκετά γρηγορότερα από όσο νομίζαμε και επιπλέον, ότι είναι πιθανον να μην κινούνται σε τροχιά αλλά να μάς προσπερνάνε μία και μοναδική φορά.

Και φτάνουμε στο σήμερα, όταν εντοπίστηκε ένα ρεύμα αερίου υδρογόνου το οποίο ξεκινάει από τα Μαγγελανικά Νέφη και διεισδύει στον Γαλαξία μας. Το υδρογόνο φτάνει σε απόσταση 70,000 ετών φωτός από το Ηλιακό μας Σύστημα και σε κάποιο σημείο στον Σταυρό του Νότου.
To ΗVC306-2+230, όπως ονομάστηκε, πιστεύεται ότι είναι υλικό από τα Μαγγελανικά Νέφη το οποίο έλκεται από τον Γαλαξία μας.
Αν ισχύει κάτι τέτοιο, οι δυο νάνοι γαλαξίες δεν θα μάς προσπεράσουν τελικά αλλά θα συγχωνευτούν με τον Milky Way.
Η ανακάλυψη έγινε από ομάδα αστρονόμων με την βοήθεια τηλεσκοπίων του CSIRO.


Η εικονογράφηση αναπαριστά την επικοινωνία - ανταλλαγή υλικού.
Image by: John Rowe Animations


(*Το τραγούδι στον τίτλο από τους Stereo MC's - Connected.)


Tuesday, February 05, 2008

Across The Universe: Beam the Beatles up, NASA

40 χρόνια μετά την ηχογράφηση του τραγουδιού από τους Beatles, η NASA χθες έστειλε την μουσική στο διάστημα, μέσω του Deep Space Network (DSN).
Λεπτομέρειες και το βιντεάκι στο site της NASA.


Και έτσι, για όλους τους Lone Starrs out there

I look at the world and I notice it's turning
While my guitar gently weeps
With every mistake we must surely be learning
Still my guitar gently weeps


Υδρατμοί στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης από το Venus Express

Για άλλη μια φορά το Venus Express μάς στέλνει εκπληκτικά νέα από την "δίδυμη αδερφή" της Γης, την Αφροδίτη.

Όπως ξέρουμε τα πυκνά σύννεφα στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης εμποδίζουν το ορατός φως, και έτσι οι όποιες μετρήσεις γίνονται στο infrared.
Χάρη στο ειδικό όργανο VIRTIS του Venus Express λοιπόν, έχουμε ενδείξεις για υδρατμούς σε χαμηλά υψόμετρα. Να θυμηθούμε ότι τα ψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας της Αφροδίτης ήδη έχουν χαρτογραφηθεί.

Φυσικά, αυτό που επίσης έχει ανιχνευτεί είναι CO2 αλλά και το οποίο ήταν μη αναμενόμενο για τους επιστήμονες, τουλάχιστον σε τόσο χαμηλά υψόμετρα και σε τέτοιες ποσότητες.

Η ανακοίνωση από την ESA, όπως και η εικονογράφηση που αναπαριστά γραφικά την κατανομή των μορίων σύμφωνα με το Venus Express.


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.