Tuesday, April 29, 2008

Art on Mercury


Άλλη μια ευκαιρία να τιμήσουμε τις καλλιτεχνικές μας ανησυχίες, ακόμα και σε αυτήν την περιπλάνηση στο αχανές Σύμπαν.. γιατί ως γνωστόν, η Τέχνη είναι σαν τον Βήχα και τον Έρωτα: σύνορα δεν γνωρίζει.
Έτσι, οι φωτογραφίες της Imogen Cunningham και οι συνθέσεις του Wolfgang Amadeus Mozart φτάνουν ως τον Ερμή - συμβολικά, μέσω τού Messenger, που έδωσε στην δημοσιότητα την παρακάτω λίστα με τις νέες ονομασίες που δόθηκαν σε διάφορα χαρακτηριστικά τού Ερμή.




Αναλυτικά η λίστα εδώ, και εδώ οι κανόνες που ακολουθούνται για την ονοματολογία των χαρακτηριστικών σε διάφορους πλανήτες.

Άραγε πώς θα ονόμαζαν τον Αμαζόνιο ή το Αιγαίο οι κάτοικοι τού Tatooine? :)


Monday, April 28, 2008

Martian Water

Λιγότερο από ένας μήνας έμεινε ως την προσεδάφιση τού Mars Phoenix Lander στον Άρη. Όπως είναι λογικό, αυτό σημαίνει πως θα αρχίσουμε να ασχολούμαστε περισσότερο με τον Κόκκινο Πλανήτη - πιο σωστά, ότι θα προβάλλεται περισσότερο από μμε κλπ.
Και όμως τα νέα που ήδη έχουμε σε καθημερινή βάση είναι συναρπαστικά.

Πιο συναρπαστική φαίνεται η πρόσφατη είδηση για εντοπισμό υπολειμμάτων θερμών πηγών στον Άρη. Επιστήμονες λοιπόν μελετώντας φωτογραφίες του MRO (Mars Reconaissance Orbiter), πιστεύουν πως μπορεί στις συγκεκριμένες τοποθεσίες να υπήρχαν παλιότερα θερμές πηγές. Κάτι που φυσικά δίνει νέες ελπίδες στην διαρκή και αγωνιώδη αναζήτηση της απάντησης στο "υπήρξε κάποτε ζωή στον Άρη?".
Για περισσότερα και πιο *επίσημα*, παραπέμπω στην πολύ ενδιαφέρουσα παρουσίαση του Marc Kaufman της Washington Post.

Το σίγουρο είναι πως σήμερα δεν υπάρχει νερό στην συγκεκριμένη τοποθεσία (τέλος πάντων, όσο μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει τον όρο σίγουρο).
Αυτό όμως που επίσης φαίνεται να εντοπίστηκε, είναι ίχνη ύπαρξης παγετώνων σε πλάτη πολύ κοντά στον Ισημερινό, σε παλαιότερες βέβαια εποχές (εκατομμύρια χρόνια πριν, χονδρικά).
Είναι γνωστό ότι παγος υπάρχει σε ποσότητες στις πολικές περιοχές, είναι όμως πρώτη φορά που εντοπίζονται ίχνη του τόσο χαμηλά.

Image: NASA

Και αυτή η φωτογραφία προέρχεται από την (HiRISE) τού MRO, η οποία επίσης κατέγραψε τις πρόσφατες πολύ ισχυρές ανεμοθύελλες, που αντιμετώπισαν και τα δυο οχήματα.

Ειδικά το Opportunity αναγκάστηκε επιπλέον να κάνει ένα διάλειμμα κατά την περιπλάνησή του στον Κρατήρα Βικτόρια, για να εξετάσει κάποια προβλήματα στον ρομποτικό του βραχίονα. Στην συνέχεια, θα κινηθεί προς τον προορισμό του που είναι το Cape Verde και βέβαια τελικά θα επιχειρήσει την έξοδο. Μέχρι στιγμής φαίνεται ότι το όχημα είναι ακόμα σε θέση να κινηθεί.


Σε μεγαλύτερο υψόμετρο ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός

Ακόμα δεν εγκαταστάθηκε το ATV Jules Verne, και ήδη έκανε την διαφορά.
Σε μια εντυπωσιακή κίνηση, έκαψε τις κύριες μηχανές του επί 12 λεπτά και 20 δευτερόλεπτα και έδωσε έτσι νέα ώθηση στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ανυψώνοντας τον κατά 4.5 Km στο υψόμετρο πλέον των 342km.
Με αυτόν τον τρόπο, ο ISS θα είναι έτοιμος να υποδεχτεί το Discovery που ξεκινάει στις 31 Μαΐου.
Όπως είπαν οι υπεύθυνοι της ESA, το υψόμετρο του ISS μειώνεται φυσιολογικά με την πάροδο του χρόνου υπό την επίδραση της ατμόσφαιρας.

Και για να θαυμάσουμε περισσότερο το επίτευγμα του ATV, να θυμηθούμε το βάρος του ISS: 280 τόννοι.
Όσο για το ίδιο το ATV, αρχές Αυγούστου είναι προγραμματισμένο να επιστρέψει στην Γήινη ατμόσφαιρα, φορτωμένο με τα διαστημικά απορρίματα του ISS, και να καταστραφεί πάνω από τον Ειρηνικό.


Sunday, April 27, 2008

Space Fireworkz

Αν και το έθιμο με τα πυροτεχνήματα κάθε άλλο παρά από τα αγαπημένα μου είναι, ας το τιμήσουμε και από το μπλογκ: με μια από 59 συνολικά φωτογραφίες του Hubble, που δείχνουν συγκρούσεις γαλαξιών.
Οι φωτογραφίες δημοσιεύτηκαν στο site του Hubble με την ευκαιρία της 18ης επετείου από την εκτόξευση του. Φυσικά εκεί μπορείτε να βρείτε περισσότερες λεπτομέρειες αλλά και βίντεο.




Χρόνια Πολλά!


Wednesday, April 23, 2008

Relaxin with Cherry

Με την άνθηση τού ασιατικού κινηματογράφου και στις δυτικές αίθουσες, μάθαμε -και το πιο ευρύ κοινό- πως το "οι κερασιές θ' ανθίσουν και φέτος" είναι ολόκληρη γιορτή στην Ιαπωνία.





Τα άνθη της κερασιάς (Sakura), εκτός από πανέμορφα έχουν μια ξεχωριστή σημασία στην ιαπωνική κουλτούρα και παράδοση. Και τώρα, πηγαίνοντας ένα βήμα πιο πέρα, οι Ιάπωνες ετοιμάζονται να τα στείλουν και στο Διάστημα.

Πρόκειται για ένα από τα πολλά επιστημονικά πειράματα τα οποία λαμβάνουν χώρα στον ISS (και, με την ευκαιρία, σπάνια γίνονται έστω και απλώς γνωστά, παρά το ότι αρκετά από αυτά είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα).
Η JAXA λοιπόν (ιαπωνική διαστημική υπηρεσία), σχεδιάζει να στείλει στον ISS σπόρους κερασιάς, οι οποίοι θα παραμείνουν επί ένα εξάμηνο στα εργαστήρια του ISS. Σκοπός φυσικά να μελετηθεί η συμπεριφορά τους στο Διάστημα, καθώς και οι επιπτώσεις κατά την επιστροφή.

Οι σπόροι θα ληφθούν από δέκα διαφορετικά δέντρα, τα οποία προφανώς έχουν επιλεχθεί κατόπιν σχετικής μελέτης. Ανάμεσά τους τρία "αρχαία δέντρα", τα οποία θεωρούνται από την Κυβέρνηση εθνικοί θησαυροί, καθώς παράγουν τα πιο όμορφα άνθη. Ένα από αυτά είναι το Takizakura ("κερασιά του καταρράκτη") το οποίο θεωρείται πως είναι ηλικίας πάνω από 1,000 ετών.
Όπως είπε ένας από τους επικεφαλής του σχεδιασμού της αποστολής, εκτός από το επιστημονικό τμήμα, οι σπόροι θα σταλούν ως αντιπρόσωποι των Ιαπώνων, επειδή λίγοι άνθρωποι μπορούν να ταξιδεψουν στο Διάστημα.

Οι σπόροι θα μελετηθούν στο Kibo, το ιαπωνικό διαστημικό εργαστήριο το οποίο θα αποτελεί τμήμα του ISS από τον Ιούνιο που μάς έρχεται.
*Και έτσι, εγώ βρήκα ευκαιρία να ανθίσω και αυτό το μπλογκ, όσο για το τραγούδι είναι του Kid Loco.


Soyuz - update

Εν τω μεταξύ, ενώ το πλήρωμα πλέον βρίσκεται ασφαλές πίσω στην Γη, συνεχίζει και αυξάνει ο θορυβος σχετικά με την αποτυχημένη προσγείωση. Χαρακτηριστικά μάλιστα, η NASA προσπαθεί να υποβαθμίσει το γεγονός, ενώ οι Ρώσσοι κάνουν λόγο ξεκάθαρα για κίνδυνο - φαίνεται πώς τελικά μπήκε με λάθος τρόπο στην ατμόσφαιρα, και έτσι δεν μπόρεσε να το προστατέψει επαρκώς η θερμική ασπίδα. Άλλωστε ήδη από προχθές είχε γίνει λόγος για παρουσία καπνού στην κάψουλα.
Περισσότερα στο AFP, μαζί με την φωτό από τον τόπο προσγείωσης.


Saturday, April 19, 2008

Ανώμαλη προσγείωση για το Soyuz

Με επιτυχία αλλά με απρόοπτα προσγειώθηκε τελικά το Soyuz στο Καζακστάν, μεταφέροντας πίσω στην Γη τους Peggy Whitson (πρώτη γυναίκα Κυβερνήτη του ISS), τον Ρώσο Κοσμοναύτη Yuri Malenchenko και τη Νοτιοκορεάτισσα Επιστήμονα που συμμετείχε στην Exp.16, So-yeon Yi.
(Για την Whitson να θυμηθούμε ότι εκτός από την πρωτιά, σημείωσε και ρεκόρ ολοκληρώνοντας 5 διαστημικούς περιπάτους).




Όσο για τα απρόοπτα, το Soyuz έχασε τον στόχο και προσγειώθηκε περίπου 420km από το σχεδιασμένο σημείο προσγείωσης, και με μια καθυστέρηση περίπου 20 λεπτών. Αυτό οφείλεται το στο ότι η προσγείωση έγινε με βαλλιστική τροχιά, κάτι που είναι πολύ σπάνιο, ειδικά προκαλώντας τόσο μεγάλη απόκλιση από τον στόχο.
Σαφώς υπήρξε ανησυχία και η προσγείωση δεν ήταν η πιο ομαλή καθώς η κλίση και η ταχύτητα είναι πολύ μεγαλύτερες τού κανονικού.
Ενδεικτικά, οι δυνάμεις που ασκήθηκαν στα μέλη του πληρώματος έφτασαν τα 9-10g (οι διάφορες ανακοινώσεις κλπ διαφέρουν, εξ ου και το προσεγγιστικό).
Πάντως όλα τέλειωσαν αισίως, οπότε.. καλώς ήρθατε!


six million ways to live life

Ένα πολύ ενδιαφέρον συνέδριο Αστροβιολογίας ολοκληρώθηκε αυτές τις μέρες, στην Santa Clara. Ενδεικτικά κάποια από τα (λίγο πολύ γνωστά) θέματα:
οργανική ύλη σε κομήτες, δυνατότητα ζωής στον Άρη, Αστροβιολογία και αποστολές σε Σελήνη, Άρη και μικρούς αστεροειδείς, επαναπροσδιορισμός της κατοικίσιμης ζώνης για τους εξωπλανήτες, αλλά και θέματα σχετικά με την προέλευση της ζωής (πάλι βέβαια εμφανίζονται οι αστεροειδείς), εξέλιξη, μικροβιακή ζωή σε εξαιρετικά ακραίες συνθήκες στην Γη- το τελευταίο είναι κάτι που παρουσιάζει ενδιαφέρον και στην έρευνα για κατοικίσιμους εξωπλανήτες, καθώς σε όσους έχουμε ανακαλύψει ως τώρα οι συνθήκες είναι πράγματι πολύ πιο ακραίες από ό,τι εδώ στην Γη.

Το πασχαλινό μας δωράκι:

Getting Smarter About Intelligence
Kathryn Denning, Lori Marino. Astrobiology. April 1, 2008, 8(2): 389-391. doi:10.1089/ast.2008.1244.

Πλήρες PDF ΣΥΝ λίστα με όλα τα PDFs (πλήρη)!
(Οκ, δεν ξέρω πόσα θα διαβάσω, πάντως το συγκεκριμένο κατάφερε να με ξεκολλήσει από τα πασχαλινά αυγά του Facebook για λίγο)
Το τραγούδι είναι των Dub Pistols.


Wednesday, April 16, 2008

13χρονος διορθώνει τη NASA (σχεδόν)

Και η NASA βρήκε τον ..Αλέξανδρό της. Σύμφωνα με ένα -κατά πάσα πιθανότητα- hoax που διαδίδεται τις τελευταίες ώρες, ένας 13χρονος μαθητής από την Γερμανία βρήκε λάθη στους υπολογισμούς της NASA σχετικά με τον αστεροειδή Apophis.
O Apophis είναι ένας αστεροειδής για τον οποίο έγινε πολύς θόρυβος, καθώς είναι o PHA (Potential Hazardous Asteroid) που έχει τις περισσότερες πιθανότητες να απειλήσει τη Γη, το 2036 (αναλυτικά εδώ).
Ενώ λοιπόν η NASA έδινε πιθανότητα 1/450,000, ο 13χρονος λέει υπολόγισε πως τελικά η πιθανότητα είναι 1/450.

Σύμφωνα με τις ακόμα πιο τελευταίες δημοσιεύσεις, τελικά η ESA και η NASA λένε ότι ο μαθητής έκανε λάθος.
Φυσικά (για όσους μπαίνουν πρώτη φορά), όπως πάντα απλώς το αναφέρω χωρίς να γνωρίζω περισσότερα - αν και μάλλον μού φαίνεται ότι κλασσικά βιάστηκαν να κυκλοφορήσουν την "μεγάλη σοκαριστική είδηση" ή να κάνουν πλάκα.
Περισσότερα πχ στο The Register.

Αλλά ακόμα πιο φυσικά, το spaceballz φροντίζει να σάς προφυλάσσει από τις κακοτοπιές, στην επική αυτή περιπλάνηση μέσα στο αχανές Διάστημα.. όταν λοιπόν σάς έρθει το επόμενο chain mail, με τίτλο "Re:Fwd:Fwd: Urgent!!!check this: 13xronos profitevei to telos tou kosmou!!!!", μπορείτε απλώς να το κοιτάξετε περιφρονητικά πριν καν το ανοίξετε
(ενώ για όσους είναι φίλοι μου στο Facebook, μην παραλείψετε να κοιτάξετε τα stickerz που σάς στέλνω:)


Παρατείνεται η αποστολή του Cassini

Μια ανακοίνωση από τη NASA, που δε νομίζω να ξαφνιάζει κανέναν: η αποστολή του Cassini, το οποίο παρατηρεί τον Κρόνο και τους δορυφόρους του, παρατείνεται για άλλα δύο χρόνια.
Αν σκεφτεί κανείς ότι η αποστολή κανονικά θα έληγε τον Ιούλιο τού 2008 και ότι ήδη περιμένουμε πχ την (επόμενη) διέλευση από τα geysers του Εγκέλαδου τον Οκτώβριο.. ό,τι πιο λογικό και ευχάριστο βέβαια (γιατί ποτέ δεν μπορεί να είναι σίγουρος κανείς).
Η εορταστική φωτό, μια από τις πολλές που απολαύσαμε όλα αυτά τα χρόνια:
Ο Πάνας, όπως φαίνεται μέσα από τους δακτυλίους του Κρόνου.

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Tuesday, April 15, 2008

Read Euler, read Euler he's the master of us all.


*Σαν σήμερα, στις 15 Απριλίου 1707 γεννήθηκε ο μεγάλος Leonhard Euler. Για καλή μου τύχη έχω ήδη έτοιμο ποστ (από το άλλο μπλογκ) οπότε απλά το κάνω copy paste: )


Το 2007 γιορτάζονται τα 300 χρόνια από την γέννηση του Leonhard Euler. Και η παραπάνω φράση του Laplace περιγράφει με τον καλυτερο τρόπο την αίγλη που ακόμα και σήμερα εξακολουθεί να τον περιβάλλει.


Το έργο του τεράστιο σε όγκο αλλά και σημασία, και σε πολλά πεδία των Μαθηματικών. Ο Εuler ήταν αυτός που εισήγαγε την χρήση των συμβολισμών Σ, i, f(X).
Ανάμεσα στις χιλιάδες πολύτιμων σελίδων που μάς κληροδότησε, ξεχωριστή θέση κατέχουν οι επιστολές σε μια γερμανίδα πριγκήπισσα - ερωτικές με την ευρεία έννοια του όρου, εφόσον διαπραγματεύεται ζητήματα της κλασσικής Φυσικής αλλά μέχρι και της Φιλοσοφίας
(εδώ ένα απόσπασμα ).



Και βέβαια το έργο του αν περιέχει κάτι σε αφθονία είναι ..τύπους - κι αν ένας από αυτούς είναι ο πιο γοητευτικός από όλους δεν είναι παρά η γνωστή ταυτότητα του Euler :

e+1=0.



Ο τύπος που περιέχει τις θεμελιώδεις Μαθηματικές σταθερές : τους υπερβατικους π και e, τον φανταστικό i - πολλαπλασιάζουμε, υψώνουμε σε δύναμη, προσθέτουμε την μονάδα και το αποτέλεσμα : μηδέν.
Αυτή είναι όλη η ομορφιά και η γοητεία όχι μόνο του τύπου, αλλά των Μαθηματικών συνολικά. Μερικά μόνο σύμβολα, ένας τύπος που "ούτε σου γεμίζει το μάτι" (χωράει μέχρι και στο περιθώριο, για το απαραίτητο κλισέ χιούμορ) και που θέτει θέματα που αφορούν Ανάλυση, Μιγαδικούς..
a blind man in a dark room looking for a dark cat


Για αυτόν ακριβώς τον τύπο λοιπόν έχουν γραφεί πολλά και πολλάκις.
Ανάμεσα σε αυτούς που καταπιάστηκαν προσφάτως, και ο γνωστός μας Paul Nahin με το
Dr Euler's Fabulous Formula (που έρχεται ως συνέχεια του imaginary tale).







*Αυτό είναι ένα από τα αρκετά βιβλία που ήδη κυκλοφόρησαν, με αφορμή τους εορτασμούς για το 2007. Άλλα βιβλία :

"Euler: The Master of Us Al" του William Dunham

"Euler Through Time: A New Look at Old Themes" του V. S. Varadarajan


Η ΜΑΑ ετοιμάζει (για τον Δεκέμβριο 2006) τα

The Genius of Euler : Reflections on his Life and Work του William Dunham
The Early Mathematics of Leonhard Euler του C.Edward Sandifer (ο οποίος έχει την στήλη How Euler did it - δωρεάν κάθε μήνα, από τα πιο ενδιαφέροντα pdf που μπορεί κανεις να έχει στον δίσκο του)




Στην δε πατρίδα του Ελβετία, εκτός από τις διάφορες εκδηλώσεις που ετοιμάζονται, κυκλοφορεί αυτές τις μέρες και το εικονογραφημένο :

Leonhard Euler : Ein Mann mit dem man rechnen kann





*Και για να κλείσω το ποστ όπως ξεκίνησα : ο καλύτερος τρόπος για να τιμήσει κανείς μια τέτοια επέτειο είναι : read Euler..



Sunday, April 13, 2008

Iris



Μια που είναι Κυριακή, ας σηκώσουμε και ένα άσχετο ποστ (γιατί πολύ αμελήσαμε την σχετική κατηγορία και δεν κάνει να προδίδουμε τις αρχές του μπλογκ..).
Ξαναματαβλέποντας λοιπόν το Star Wars (Episode I), και ψιλοσερφάροντας συγχρόνως, εγκαινίασα και το σχετικά πρόσφατο OpenID μου μέσω Wordpress: citronio.

Γιατί εμείς εδώ δεν κάνουμε απλό blogging.
Εμείς κάνουμε subatomic science.


*Photo: NGC7023 - Iris Nebula στον Κηφέα.


Thursday, April 10, 2008

Iron, Lion, Zion - Second Earth (again)

Στον αστερισμό του Λέοντα, και σε απόσταση περίπου 30 ετών φωτός από εμάς, ανακοινώθηκε πρόσφατα ότι βρίσκεται ο μικρότερος ως τώρα γνωστός εξωπλανήτης.
*Για την ακρίβεια υπάρχουν και οι πλανήτες του PSR B1257+12 που ήταν μάλιστα και οι πρώτοι εξωπλανήτες που εντοπίστηκαν.

Είναι πάντως ένας βραχώδης πλανήτης, με ακτίνα περίπου κατά 50% μεγαλύτερη από αυτήν της Γης και μάζα μόλις 5πλάσια.
Ό,τι πιο κοντά δηλαδή στην Γη, και πλέον θεωρείται πιο λογική η αισιοδοξία για την εύρεση εξωπλανήτη παρόμοιου με την Γη, μέσα στα επόμενα χρόνια.

Ο πλανήτης GJ 436c, περιφέρεται σε τροχιά γύρω από τον κόκκινο νάνο GJ 436 και μια μέρα του διαρκεί 3 γήινες εβδομάδες, ενώ ένα έτος διαρκεί 5.2 γήινες μέρες (δλδ μια μέρα εκεί είναι ίση με τέσσερα χρόνια εκεί πάλι:).

Όπως φαίνεται δε απο το όνομα, είναι ήδη γνωστός άλλος ένας πλανήτης στο ίδιο σύστημα, ο GJ 436b που εντοπίστηκε το 2004.
Προς το παρόν αναμένεται η τελική επιβεβαίωση.


HL Tau b: Ο πιο νεαρός πλανήτης.

(Ο τίτλος του ποστ βέβαια μού θυμίζει την γνωστή ταινία του "παλιού καλού ελληνικού κινηματογράφου", το πιο λαμπρό μπουζούκι αλλά ας μην ξεφύγουμε από το θέμα ενώ ακόμα δεν αρχίσαμε την εισαγωγή..)

Λοιπόν: άλλη μια πρωτιά, άλλο ένα οριο που ξεπεράστηκε.
Μέχρι τώρα ο πιο νεαρός πλανήτης που γνωρίζαμε είχε ηλικία κάτι κάτω από 10 εκ έτη.
Τώρα, χάρη στο VLA, πιθανό να εντοπίστηκε ένας πλανήτης σε πολύ πρώιμο στάδιο, ~1,000 μόλις ετών.





Βρίσκεται στον δίσκο που περιβάλλει το άστρο HL Tau,ηλικίας κάτω από 100,000 ετών και σε απόσταση 500 ετών φωτός από εμάς στον αστερισμό του Ταύρου. Και φυσικά ο πλανήτης ονομάστηκε HL Tau b.
Όπως είναι ευκόλως εννοούμενο, είναι μια συναρπαστική στιγμή καθώς έχουμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε τα πολύ πρώτα στάδια, εμβρυακά ακόμα, της διαδικασίας σχηματισμου ενός πλανήτη. Όσο για το μέλλον του, θεωρείται ότι μπορεί να εξελιχθεί σε πλανήτη μάζας 14-πλάσιας του Δία, υπάρχει όμως και η άποψη ότι μπορεί να γίνει καφέ νάνος.

Η σχετική δημοσίευση αναμένεται τον Ιούνιο στο Astrophysical Journal.


Monday, April 07, 2008

Don't let the stars get in your eyes

Με λίγη καλή τύχη, αύριο θα μπορέσουμε να απολαύσουμε ένα όμορφο θέαμα - άλλωστε από εδώ και πέρα είναι η χαρά του παρατηρητή (θυμάστε το σποτάκι "ο παρατηρητής καλέ μου, ο ράδιο παρατηρητής"; και αυτό στενά συνδεδεμένο με τον ερχομό της Άνοιξης).

Όσο και να βρέξει λοιπόν, κάποια στιγμή θα σταματήσει (ξέρω πως για κάτι τέτοια βαθυστόχαστα με τιμάτε οι λίγοι αλλά εκλεκτοί επισκέπτες του μπλογκ:).
Και από εδώ και πέρα πλέον είναι η εποχή που θα μπορούμε όλο και περισσότερο να καθόμαστε στο μπαλκόνι και να χαζεύουμε στην κυριολεξία: "Α δες τον Άρη, σκέψου, εκεί πέρα βρίσκονται όλες αυτές οι φωτογραφίες που βλέπουμε από την HiRISE. Και κάποτε μάς φαινόταν υπερβολικό το Total Recall".

Για να γυρίσουμε στο αύριο, κατά τις 20:30 (τοπική ώρα), και προς τα δυτικά, η Σελήνη θα φαίνεται σαν ένας λαμπερός μηνίσκος, πολύ κοντά στις Πλειάδες. Με τα κυάλια, ακόμα καλύτερα.


Property of: Jerry Lodriguss, NASA, ESA, HUBBLE HERITAGE TEAM.
Licenced only fot educational or not commercial use.
(Η φωτογραφία από το 2005)


Καλή θέαση στους τυχερούς και βέβαια don't let the moon break your heart.


Sunday, April 06, 2008

R.E.M. - Half a World Away (Out Of Time)

To Losing My Religion είναι το τραγούδι που με έχει σημαδέψει, όπως βέβαια και πολλά άλλα καλά παιδιά της γενιάς μου ('70).
Έτσι, αντί για ένα απλό update στα προηγούμενα αποφάσισα να σηκώσω ποστ.

REM, Rapid Eye Mount, ονομάζεται το ιταλικό τηλεσκόπιο το οποίο βρίσκεται στο la Silla της Χιλής, και από τα τέλη του 2002 παρατηρεί τις εκρήξεις ακτίνων-γ.

Μια από τις οποίες, όπως θα θυμάστε, μάς είχε απασχολήσει πρόσφατα ως η πιο λαμπρή τέτοια έκρηξη που έχουμε παρακολουθήσει (μέσω του Swift): η GRB 080319B. Η οποία συνέβη πριν από 7,5 δισ χρόνια, όταν το Σύμπαν είχε την μισή ηλικία από την σημερινή του (εξ ου και το τραγούδι από το Out Of Time).
Από τα μισά λοιπόν του Σύμπαντος, το φως έφτασε ως εμάς, με τέτοια ένταση ώστε για λίγο θα μπορούσε να είναι ορατό δια γυμνού οφθαλμού.

Λίγα μόλις δευτερόλεπτα μετά τον εντοπισμό της το REM με την TORTORA παρακολούθησε το φαινόμενο και κατέγραψε την καμπύλη φωτός, που βρίσκεται εδώ.

(*όλα τα σχετικά data, συγκεντρωμένα εδώ)


Image Credit: NASA/Swift/Stefan Immler
Στα αριστερά, η έκρηξη σε X-ray και δεξιά από το οπτικό τηλεσκόπιο του Swift



Consider this
The hint of the century


Το ATV Jules Verne έδεσε στον ISS

Έναν μήνα περίπου από τότε που ξεκίνησε από την Γαλλική Γουϊάνα, και αφού παρέμεινε για λίγο σε τροχιά στο Διάστημα, το ευρωπαϊκό Jules Verne προσέγγισε τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Έτσι, η νέα εικόνα του Σταθμού είναι περίπου αυτή - μια εικόνα που τους τελευταίους μήνες αλλάζει διαρκώς, παρά τις φιλολογικές συζητήσεις για το μέλλον του Σταθμού.

Image credit: NASA TV




Friday, April 04, 2008

Mαύρη τρύπα στο κέντρο τού Omega Centauri?

Το σφαιρικό σμήνος Omega Centauri είναι μια ξεχωριστή περιοχή του αχανούς Σύμπαντος (μπορώ να αντισταθώ στα πάντα εκτός από τον πειρασμό - της κοινοτυπίας, i.e.).
Περιέχοντας κάπου 10 εκατομμύρια άστρα, και τα 2 (εκ) από αυτά στον πυρήνα του, αποτελεί το μεγαλύτερο και λαμπρότερο γνωστό σφαιρικό σμήνος.


Image credit: NASA, ESA, and the Hubble Heritage Team

Ωστόσο, όταν πρωτο-εντοπίστηκε πριν από 2 χιλιετίες από τον Πτολεμαίο, είχε χαρτογραφηθεί ως άστρο.
Κάτι αιώνες αργότερα, το 1677, ο Edmond Halley το χαρακτήρισε ως νεφέλωμα. Ενώ το 1830 ο John Herschel ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε ότι πρόκειται για σφαιρικό σμήνος.
Με τα τελευταία δεδομένα, θεωρείται πλέον πως έχουμε έναν νάνο γαλαξία, που πάντως τού λείπουν τα εξωτερικά του άστρα.

Όσο για τα άστρα στο εσωτερικό του παρατηρήθηκε ότι κινούνται γύρω από τον πυρήνα του με ταχύτητες μεγαλύτερες από το κανονικό.
Μια από τις πιθανές εξηγήσεις είναι ότι αυτό οφείλεται στην ύπαρξη μιας μαύρης τρύπας μεσαίου μεγέθους - τάξης περίπου 40,000 ηλιακών μαζών- στο κέντρο τού Omega Centauri.
Αυτή είναι και η εξήγηση που προτείνεται σε πρόσφατη μελέτη αστρονόμων του Max Planck (συγκεκριμένα τού Max-Planck Institute for Extraterrestrial Physics στο Garching).
Οι ίδιοι αστρονόμοι πρόκειται να μελετήσουν περισσότερο το σμήνος με την βοήθεια τού VLT του ESO, ώστε να επιβεβαιώσουν την θέση τους.


Thursday, April 03, 2008

Σούπερ Γκούφη

Εμένα βέβαια η αδυναμία μου ήταν πάντα ο Ντόναλντ Ντακ, αλλά ποιος δεν θυμάται τα μαγικά φυστίκια του Σούπερ Γκούφη; Αυτά πάντως μου ήρθαν στο μυαλό μόλις είδα την φωτό (είναι να έχεις το ποιοτικό ρεπερτόριο μέσα σου..:)


Image Credit: Ohio State University.


Peanuts from Outer Space λοιπόν και, για να σοβαρευτούμε και λίγο, πρόκειται για ένα δυαδικό άστρο.
Κάτι που από μόνο του δεν είναι τόσο σπάνιο, το σπάνιο όμως είναι η εξαιρετικά μικρή απόσταση στην οποία βρίσκονται τα δυο (κίτρινα) άστρα:
τόσο μικρή, ώστε μοιράζονται μια μεγάλη ποσότητα αστρικού υλικού, αποκτώντας έτσι το φυστικοειδές(sic)σχήμα.
/*Από μια άποψη, είναι και ρομαντικό, τι πιο ποιητικό δλδ από το "ό,τι και να γίνει, θα μοιραζόμαστε πάντα το ίδιο αστρικό υλικό" (μια που ήρθε και ο Απρίλης ο ξανθός).

Ξανά στα facts: Το σύστημα βρίσκεται στα 13 εκ έτη φωτος από εμάς, στον Holmberg IX - έναν μικρό γαλαξία που περιφέρεται γύρω από τον Μ81.
Τα δυο άστρα έχουν μάζα 15-20 πλάσια της μάζας του Ήλιου μας.
Και, επισήμως, ένα τέτοιο σώμα καλείται "yellow supergiant eclipsing binary”.

Το ενδιαφέρον είναι ότι λίγο μετά τον εντοπισμό του, η ίδια ερευνητική ομάδα ανακάλυψε ένα σχεδόν πανομοιότυπο δυαδικό άστρο, αυτήν την φορά πολύ πιο κοντά μας, στο Μικρό Μαγγελανικό Νέφος (που όπως ξέρετε είναι από τα αγαπημένα μου θέματα).
Μάλιστα η δεύτερη ανακάλυψη έγινε εξετάζοντας παλαιότερα δεδομένα, καθώς το σύστημα είχε ηδη εντοπιστεί πριν καμμιά 20ετία αλλά δεν είχε ταυτοποιηθεί σωστά.
Όλα αυτά με το Large Binocular Telescope, από ομάδα αστρονόμων τού Ohio State University (επικεφαλής, Jose Prieto).




*όσο για τα αγαπημένα μου Peanuts..


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.