Tuesday, May 27, 2008

Entering Mars

Δεν πιστεύω να υπάρχουν πολλοί που να αμφιβάλλουν:
το επόμενο διάστημα, το κύριο θέμα μας φυσικά θα είναι ο Άρης και τα όσα περιμένουμε να δούμε και να μάθουμε από το Phoenix.

Σήμερα όμως μια φωτογραφία από την HiRISE τού MRO.
Σε ύψος 310km από την επιφάνεια τού Άρη, η HiRISE παρακολούθησε και απαθανάτισε την κάθοδο τού Phoenix λίγο αφού είχε ανοίξει το αλεξίπτωτό του (διαμέτρου δέκα μέτρων).
Αυτό το σκούρο λοιπόν που βλέπετε στο φόντο δεν είναι παρά το έδαφος τού Άρη, και είναι σίγουρα επιεικώς εντυπωσιακό το ότι για πρώτη φορά ένα σκάφος φωτογραφίζει ένα άλλο σκάφος κατά την τελική του κάθοδο σε πλανήτη.

Image: NASA/JPL-Caltech/University of Arizona

Η εικόνα έχει υποστεί ελάχιστη επεξεργασία (κυρίως στην φωτεινότητα, ώστε να διακρίνεται η επιφάνεια τού Άρη).
Αυτό που μού θύμισε με το που την είδα ήταν η εικόνα στις πρώτες ασπρόμαυρες τηλεοράσεις, οπότε και η σύγκριση με το σήμερα είναι αναπόφευκτη: από την ΥΕΝΕΔ με το χιονάκι φτάσαμε στα δορυφορικά ψηφιακά και δεν συμμαζεύεται. Και βέβαια από το να κοιτάμε τον ουρανό και να φανταζόμαστε ότι βλέπουμε κανάλια στον Άρη, φτάσαμε στο να βλέπουμε πραγματικές φωτογραφίες.

May the parachute be with you λοιπόν, και τα πιο ενδιαφέροντα ακολουθούν.
Προς το παρόν, μπορούμε να κοιτάξουμε απόψε το βραδάκι προς τον ουρανό, καθώς ο Άρης διακρίνεται ακόμα αρκετά καθαρά με το τηλεσκόπιο - όλο και πιο δύσκολα, ως το 2009 που θα έχουμε ξανά προσέγγιση. Το οποίο 2009 θα έχει αφήσει στο χθες το Phoenix και την εντυπωσιακή του άφιξη, καθώς θα μάς απασχολεί περισσότερο το Mars Science Laboratory.
Τα γυρίσματα τού χρόνου, στον οποίο τελικά μόνο ένα πράγμα αντέχει (το λέει και το τραγούδι)

It's still the same old story
A fight for love and glory
A case of do or die
The world will always welcome lovers
As time goes by




(*όχι ότι μού θύμισα το ανέκδοτο με την έκθεση και το μυρμήγκι:)


Monday, May 26, 2008

Οι πρώτες εικόνες από το Phoenix





Δε νομίζω ότι ο τίτλος χρειάζεται σχόλια:)
Οι πρώτες, μη επεξεργασμένες εικόνες που έστειλε το Phoenix Mars Lander από την Βόρειο Πολική Περιοχή τού Άρη, ενώ φαίνονται και τα ηλιακά του πανελ.
Περισσότερα προσεχώς.

*και τα βιντεο




Saturday, May 24, 2008

Σε μια μέρα η προσεδάφιση τού Phoenix

Δικαιωματικά, η είδηση τού σ-κ, και ραντεβού αύριο για να παρακολουθήσουμε μια από τις πιο δύσκολες προσεδαφίσεις που έχουν επιχειρηθεί:
μια μέρα και κάτι ωρίτσες απέμειναν ώσπου το Phoenix Mars Lander να ολοκληρώσει το ταξίδι του και να επιχειρήσει την κάθοδο στον Άρη (όπως βλέπετε και από το widget που βρίσκεται πάνω πάνω στο sidebar).
Τα ευχάριστα νέα είναι ότι ο καιρός είναι ευνοϊκός, χωρίς τις περίφημες αμμοθύελλες που είναι τόσο συχνές στον Άρη.
Εννοείται ραντεβού για updates, links κλπ - και φυσικά συντονιζόμαστε με το NASATV.


*Και το σχετικό αφισσάκι (δημιουργία τού Doug Ellison) που κέρδισε το πρώτο βραβείο στον αντίστοιχο διαγωνισμό τού spacEurope - η σελίδα περιέχει και τις υπόλοιπες συμμετοχές καθώς και το σχετικό playlist.
H πιο μεγάλη ώρα είναι τώρα, λοιπόν.

*update1: από τα μεσάνυχτα περίπου ώρα Ελλάδος θα αρχίσει η ζωντανή κάλυψη μέσω NASATV.


Friday, May 23, 2008

Παρατήρηση supernova σε πραγματικό χρόνο

5 λεπτά κράτησε το θέαμα, που ήταν μοναδικό καθώς για πρώτη φορά είχαμε την ευκαιρία να το παρακολουθήσουμε in real time.
Καλά, όχι όλοι μας βέβαια, αλλά οι τυχεροί αστρονόμοι που παρατήρησαν το φαινόμενο - εντελώς συμπτωματικά και ενώ έψαχναν για κάποιον άλλο supernova μέσω τού Swift.

Καθώς όμως βρέθηκαν στην σωστή θέση την σωστή ώρα, αυτό που είδαν ξαφνικά ήταν η έκρηξη ενός άστρου, που έδωσε τον SN 2008D.

Ο γαλαξίας NGC 2770 πριν και μετά την εμφάνιση του SN 2008D.
NASA/Swift Science Team/Stefan Immler


O NCG 2770 βρίσκεται σε απόσταση 90 εκ. ετών φωτός από την Γη.


Thursday, May 22, 2008

Νέα ερυθρά κηλίδα στον Δία

(Δολιοφθορά, το κάνουν για να αδειάσουν το περίπτερο όσο γράφω, αλλά είναι σπου-δαί-ο νέο!)
Νέα ερυθρά κηλίδα εντοπίστηκε στον Δία, στα δυτικά της Μεγάλης Ερυθράς κηλίδας. Οι φωτογραφίες είναι από το Hubble.




H νέα κηλίδα είναι αρκετά μικρότερη από τις άλλες δύο, και μέχρι πρόσφατα ήταν "απλώς" μιά καταιγίδα, άσπρου χρώματος και ωοειδούς σχήματος (πωπω σαν να εκδίδω δελτίο ταυτότητας ένιωσα τώρα..).
Η πιθανότερη εξήγηση είναι ότι καθώς η ένταση δυνάμωσε, τα νέφη κινήθηκαν φτάνοντας στο ίδιο υψόμετρο με την Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα. Εκτιμάται ότι και οι τρεις κηλίδες βρίσκονται πάνω από την ζώνη του μεθανίου στην ατμόσφαιρα του Δία και έτσι εντοπίζονται στο infrared.
Στην εικόνα, ο νέος πλέον χάρτης με τις μεγάλες κόκκινες κηλίδες.



Wednesday, May 21, 2008

They're Red Hot

Νέα ενδιαφέροντα υπάρχουν, διάθεση και χρόνος δεν υπάρχουν ιδιαίτερα (πού να μείνει ώρα από το περίπτερο τού Facebook).
Διακόπτω όμως το διάλειμμα για μια σπουδαία στιγμή:
Μια τεράστια κοσμική φλόγα, που μπροστά της οι αντίστοιχες ηλιακές είναι απλές οδοντόκρεμες (και που επίσης το κοσμική το βάζω για λόγους εντυπωσιασμού, thieving the thievery corp).

Μια φλόγα λοιπόν χιλιάδες φορές πιο ισχυρή από αυτές του Ήλιου μας, αλλά επειδή προήλθε από ένα άστρο σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση δεν την καταλάβαμε και αντίστοιχα έντονα εδώ στην Γη.
Το άστρο είναι ο κόκκινος νάνος EV Lacertae, σε απόσταση μόλις 16 ετών φωτός από εμάς. Εδώ δίπλα δηλαδή για τα αστρονομικά δεδομένα, αλλά για τα δικά μας πτωχά δεδομένα αρκετή ώστε να μην μπορούμε να θαυμάσουμε το φαινόμενο σε όλο του το μεγαλείο.
Όσο για το πώς εντοπίστηκε, φυσικά από δορυφόρο, τον Swift συγκεκριμένα, στις 25 Απριλίου.


Και η αντίστοιχη αναπαράσταση του πώς θα φαινότανε η φλόγα.
(Illustration: Casey Reed/NASA)


*Το τραγούδι, φυσικά Red Hot Chili Peppers, μια που έτυχε και να ακούω το by the way.


Saturday, May 17, 2008

Eccentric Millisecond Pulsar

Σε απόσταση 21,000 ετών φωτός από την Γη, βρίσκεται το Pulsar J1903+0327, το οποίο πραγματοποιεί 465 περιστροφές γύρω από τον εαυτό του μέσα σε ένα μόλις δευτερόλεπτο.
Τώρα, για το Lost in Translation στοιχείο της μέρας, το περίεργο με αυτό το άστρο είναι το εξής:
η τροχιά του είναι ελλειπτική με εκκεντρότητα 0.44, κάτι ασυνήθιστο σε τέτοιου τύπου (millisecond) pulsars.
Επιπλέον, ο συνοδός του είναι ένα άστρο κύριας ακολουθίας,όμοιο με τον Ήλιο μας - και ναι, και αυτό είναι κάτι αντίθετο με τα αναμενόμενα.
Αυτά, για το τι ακριβώς σημαίνει "eccentric star" :)

Image Credit: Bill Saxton, NRAO/AUI/NSF

Το απόσπασμα εδώ.


Wednesday, May 14, 2008

G1.9+0.3: Ο πιο πρόσφατος supernova, από το Chandra

To Chandra εντόπισε το υπόλειμμα μιας έκρηξης supernova που σημειώθηκε το 1868 στον Γαλαξία μας και ήταν καλυμμένο από ένα πέπλο σκόνης και αερίων. Θεωρείται πως αποτελεί τμήμα ενός πληθυσμού από "αγνοούμενα" υπολείμματα νεαρών σουπερνοβα.
Να σημειωθεί πως η σχετική έρευνα διαρκεί για πάνω από 50 χρόνια (όπως άλλωστε είθισται γενικώς σε τέτοιες περιπτώσεις, κάτι που δεν έχει καμμιά σχέση με την fast food νοοτροπία που μάς δέρνει όλο και περισσότερο).




Τα σχετικά βιντεο στο site τού Chandra, και με το ποστ και την φωτό αυτή να στείλω τις ευχές μου στον αγαπητό θείο Ισίδωρο - μια που σήμερα ήταν του Ισίδωρου :)


Tuesday, May 13, 2008

Έτοιμο το Phoenix για την προσεδάφιση.



Όλα έτοιμα και σε 12 μέρες το Phoenix θα προσεδαφιστεί στον Άρη, στην περιοχή που βλέπετε. Για λεπτομέρειες λινκάρω στα προηγούμενα, αλλά σίγουρα τα πιο ενδιαφέροντα θα είναι αυτά που θα ακολουθήσουν.

*Image credit: NASA/JPL-Caltech


Ανάκτηση δεδομένων από σκληρό δίσκο τού Columbia

Από τις λίγες φορές που δεν θέλω να κάνω κανένα σχόλιο:

Το Columbia, ανάμεσα στα άλλα κουβαλούσε και σκληρούς δίσκους οι οποίοι περιείχαν δεδομένα σχετικά με επιστημονικά πειράματα. Με την συντριβή του, φυσικά και οι δίσκοι καταστράφηκαν.
Και όμως, 5 χρόνια μετά, έγινε δυνατή η ανάκτηση δεδομένων από έναν από τους δίσκους - σωστά μαντέψατε, τον πιο παλιό, χωρητικότητας μόνο 400ΜΒ.
Περισσότερα εδώ πχ


Monday, May 12, 2008

Under The Same Moon

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Δυο από τους 60 δορυφόρους τού Κρόνου, ο Άτλας και ο Προμηθεύς καθώς περιφέρονται ανάμεσα από τους δακτυλίους.
Όπως έχουμε ξανασυζητήσει, εμείς έναν φυσικό δορυφόρο έχουμε την Σελήνη, και ίσως αυτό είναι τμήμα της ξεχωριστής της σημασίας. Ωστόσο πρόσφατη μελέτη έρχεται να ταρακουνήσει και αυτήν την σταθερά αξία, καθώς ισχυρίζεται πως θα μπορούσαμε και πιθανό να είχαμε και άλλους δορυφόρους, κάποια παλαιότερη εποχή.

Όπως ξέρουμε, 4.5 δισ χρόνια πριν, ένα αντικείμενο τού μεγέθους τού Άρη συγκρούστηκε με την (υπό σχηματισμό) Γη. Τμήμα των θραυσμάτων από την σύγκρουση σχημάτισαν τελικά την Σελήνη.
Σύμφωνα τώρα με τους Jack Lissauer (NASA Ames Research Center) και John Chambers (Carnegie Institution of Washington), πιθανόν να δημιουργήθηκαν και άλλοι δορυφόροι.
Και αυτό γιατί τα θραύσματα -σύμφωνα με τους υπολογισμούς- θα μπορουσαν να παραμείνουν σε δυο από τα σημεία Lagrange, τα σημεία δηλαδή όπου οι βαρυτικές δυναμεις της Γης και της Σελήνης αλληλοεξουδετερώνονται.
(Για τα σημεία Lagrange πχ στον Άρη, μπορείτε να δείτε και εδώ).


Τώρα, για να μην μείνουμε σε εντυπωσιακές "ανακοινώσεις", το θέμα βέβαια δεν είναι καινούριο αλλά είναι κάτι που μας έχει απασχολήσει και παλιότερα. Έτσι, το 1986 π.χ. ανακαλύφηθκε ο αστεροειδής 3753 Cruithne που έχει χαρακτηριστεί (ενίοτε και προφανώς με ελάχιστη αυστηρότητα) και ως "Δεύτερο Φεγγάρι της Γης" - και για να μην σάς κουράζω με περιγραφές, με ένα κλικ στην Wiki θα δείτε ακριβώς τις σχετικές τροχιές.


Σχετική δημοσίευση:

Solar and planetary destabilization of the Earth–Moon triangular Lagrangian points
Jack J. Lissauer and John E. Chambers - Icarus vol 195


Διέλευση του Cassini από τον Τιτάνα

Καθαρά για λόγους καταγραφής τού ημερολογίου, μια που τα αποτελέσματα θα περιμένουμε ώσπου να τα μάθουμε:
Σήμερα η διέλευση τού Cassini σε απόσταση ως 1000km από την επιφάνεια τού Τιτάνα, στην πρώτη από τις δυο διελεύσεις από το βόρειο ημισφαίριο.
Το ραντάρ του σκάφους θα χαρτογραφήσει την περιοχή Xanadu, βοηθώντας έτσι να αποκτήσουμε μια πλήρη εικόνα.
Περισσότερα προσεχώς, λοιπόν.


Thursday, May 08, 2008

Απόκρυψη του Άρη από την Σελήνη

Στις 10 Μαΐου, θα έχουμε αισίως την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε άλλο ένα από τα θεαματικά αστρονομικα φαινόμενα που ομορφαίνουν τις καλοκαιρινές βραδυές μας:
Απόκρυψη του Άρη από την Σελήνη.


Καθώς η Σελήνη θα βρεθεί ανάμεσα στην Γη και τον Άρη, ο Κόκκινος Πλανήτης θα φανεί να εξαφανίζεται για κάποια ώρα, για να εμφανιστεί στην συνέχεια ξανά από την άλλη πλευρά της Σελήνης.
Στην Ελλάδα το φαινόμενο θα είναι ορατό κατά τις 2-3 το μεσημέρι.
Παλιότερες φωτογραφίες και χάρτη με τις περιοχές όπου θα είναι ορατό, εδώ.

Και εδώ θα ήθελα να ξαναπώ ότι, είναι μεν πολύ εντυπωσιακό να βλέπεις λεπτομέρειες όπως δακτύλιοι νεφελώματα κλπ, μέσω του τηλεσκοπίου.
Ωστόσο ειναι ακόμα πιο συναρπαστικό να βλέπεις δια γυμνού οφθαλμού μια κουκκίδα ανάμεσα σε άλλες και να σκέφτεσαι ότι από εκεί έχουμε όλες αυτές τις φωτογραφίες, τους χάρτες, τα διάφορα δεδομένα.. δείχνει συγχρόνως πόση πρόοδο έχουμε σημειώσει αλλά και πόσο ελάχιστη είναι, μέσα στο (ναι, θα το πω) αχανές Σύμπαν.


Tuesday, May 06, 2008

Περισσότεροι κομήτες προσεχώς

Η Γη, όπως ξέρουμε, εκτός από το να γυρίζει γύρω από τον εαυτό της, γυρίζει και γύρω από τον Ήλιο, και όλο μαζί το ηλιακό σύστημα περιφέρεται μέσα στον γαλαξία.
Σύμφωνα τώρα με μελέτη επιστημόνων τού Παν/μίου τού Cardiff, βρισκόμαστε ακριβώς στην φάση όπου πλησιάζουμε το πυκνότερο τμήμα του Milky Way. Κάτι που σημαίνει - σύμφωνα πάντα με το μοντέλο- ότι είμαστε πολύ πιο "έκθετοι" σε συναντήσεις με κομήτες, ανεβάζοντας έτσι την πιθανότητα μιας ανεπιθύμητης σύγκρουσης στο 10πλάσιο.
Η διέλευση αυτή έχει περιοδικότητα 35-40 εκ χρόνια, ενώ συμπίπτει και με την μαζική εξαφάνιση των δεινοσαύρων πριν από 65 εκ χρόνια.

Η ανακοίνωση εδώ, και με όλα αυτά θυμήθηκα πρόσφατο xkcd (που είναι κι ο δεύτερος λόγος που τελικά ανέβασα το ποστ βραδυάτικα - ο άλλος ήταν φυσικά να σας προειδοποιήσω για τα γνωστά chain mails, τα οποία συνεχίζουμε με την ίδια ευσυνειδησία να πολεμάμε.)


Sunday, May 04, 2008

Fly me to the Moon (once more)

'Αλλη μια αποστολή η οποία σας προσκαλεί να στείλετε το όνομά σας βόλτα στο Διάστημα:
Η NASA λοιπόν, δίνει την δυνατότητά στο όνομά σας να περιφέρεται σε τροχιά γύρω από την Σελήνη, με την αποστολή Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO).

Συμπληρώνετε την φόρμα εδώ (μόνο όνομα) και στη συνέχεια όλα τα ονόματα θα μπουν σε ένα microchip το οποίο θα μεταφέρει ο LRO, τιμώντας την επιστροφή της ΝASA στην Σελήνη.

Προσωπικά το είχα ήδη στείλει να γυροφέρνει την Σελήνη με το ιαπωνικό Selene (και στον Άρη, και σε αστεροειδείς και.. και...). Άλλωστε τι είναι το όνομα τελικά, εκτός από μια σύμβαση, όπως λέμε και στα Μαθηματικά.


The Empire Strikes Barack

Κυριακή γιορτή και σχόλη,να ταν η βδομάδα όλη, και στο χαλαρό πνεύμα της ημέρας ένα βιντεάκι (το οποίο σαν ιδέα βρήκα ημι-συμπαθητικό).




*Χρόνια Πολλά, και για τούς άπιστους Θωμάδες το quote της μέρας:

The future belongs to those who believe in the beauty of their dreams.
Eleanor Roosevelt.


Thursday, May 01, 2008

You broke my heart,

..'Cause I couldn't dance.
You didn't even want me around,
And now I'm back, to let you know,
I can really shake 'em down.


Αμερικαν Μπαρ το κάναμε εδώ μέσα, ή πιο σωστά αμερικαν musical, καθώς το τραγούδι ανήκει στο O.S.T. του αλήστου μνήμης Dirty Dancing - αλήστου για εμάς τα παιδιά των 80'ς, τουλάχιστον.
Αφορμή για το αναμνηστικό instantané στάθηκε η παρακάτω φωτογραφία, την οποία οι ίδιοι της NASA εβάφτισαν broken heart.

Image Credit: NASA/Polar


Πρόκειται για την τελευταία φωτογραφία της αποστολής του Polar satellite, μιας αποστολής που ξεκίνησε στις 24 Φεβρουαρίου 2006, με σχεδιασμό για δύο έτη και σκοπό να μελετήσει τα πολικά φώτα (σέλατα). Kαι βέβαια όπως βλέπουμε διήρκεσε τελικά 12 ολόκληρα χρόνια.
Εδώ η σχετική σελίδα, και, για να πούμε και το "Καλή Πρωτομαγιά", μια ακόμα φωτογραφία της αποστολής με το Βόρειο Σέλας (σαν το οποίο λάμπεις που λέει και το τραγούδι..) και την Γη μας.

Image Credit: NASA/Polar


Καλό μήνα λοιπόν και ας ευχηθούμε ο φετεινός Μάιος να είναι πιο ευγενικός με τις broken hearts του γαλαξία ετούτου.

Do you love me?
Now that I can dance.


"4D" ionosphere 4 Google Earth

Ή αλλιώς Ionosphaire Flight Simulation. Δεν το κοίταξα καν, μόλις είδα την σχετική ανακοίνωση της NASA οπότε και λινκάρω - για να είμαι και ειλικρινής, αμφιβάλλω αν θα το δω σύντομα καθώς αν είναι για Flight Simulation θα προτιμήσω σαφώς κάτι σε πιο WWII :)
Εννοείται πως δεν πρόκειται μόνο για ένα plugin/widget etc για τους *αργόσχολους*, αλλά απευθύνεται και σε πληθυσμούς που πραγματικά θα το βρούνε χρήσιμο.
Αν το δοκιμάσει κανείς, αναμένουμε εντυπώσεις!


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.