Tuesday, December 30, 2008

Back to the light

Μια που παρά τις διακοπές με έχει πιάσει τεμπελίτιδα και παραμελώ το μπλογκ
(κάτι για το οποίο δεν ευθύνονται τα twitter, facebook, friendfeed etc etc)
μια φωτογραφία, απλώς για να το ενημερώσω.

Image: NASA


Ο Προμηθέας καθώς βγαίνει από την σκιά των δακτυλιών (εξ ου και ο εμπνευσμένος τίτλος, που παραπέμπει σε Queen) και κοντά στον συναρπαστικό δακτύλιο F.

*Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει και τίποτα συναρπαστικό ώστε να διακόψω την τεμπελιά και να ποστάρω, πλην του ότι συζητιέται ο διπλασιασμός(!) τού πληρώματος τού ISS για το 2009.
Αντί για τρία μέλη λοιπόν, έξη από τον Μάιο τού 2009 καθώς με τα νέα τμήματα που έχουν συναρμολογηθεί τελευταία θα υπάρχει η δυνατότητα για πολύ περισσότερα πειράματα, έρευνες κλπ. Αυτόματα αυτό σημαίνει ότι οι κροίσοι τουρίστες με ιδιόκτητο νησί θα μείνουν στο ιδιόκτητο νησί και δεν θα περισσεύει χώρος για αυτούς στον ISS.
Ελπιδοφόρα είδηση, όπως και να το δει κανεις.

Κάτι άλλο σχετικά ενδιαφέρον είναι η ύπαρξη νέας έρευνας για την ύπαρξη ή μη πάγου στην Σελήνη. Οι ελπίδες είχαν σχεδόν μηδενιστεί μετά την τελευταία λεπτομερή φωτογράφηση από το Kaguya τον Οκτώβριο που μάς πέρασε, όταν σχεδόν αποκλείστηκε κάποια τέτοια πιθανότητα.
Να όμως που ακόμα και στοιχεία 10 ετών μπορούν να δώσουν νέες απαντήσεις, μετά από νέες έρευνες.
Αν ενδιαφέρεστε περισσότερο, παραπέμπω στο BBC.

Αυτά προς το παρόν.


Saturday, December 27, 2008

#5. Redefining Pi

When an astrologer is credited with a better understanding of space than NASA, it's time to turn off modern civilization, move everyone back to the caves and start over.

Χωρίς άλλα σχόλια, από το cracked.com!
7 (Stupid) People Who Sued the Scientific Method -By Luke McKinney


Friday, December 26, 2008

Ice

Κάτι ακόμα στο κλίμα των ημερών - μια που χιόνι ακόμα να δούμε εδώ, ενώ έχει χιονίσει σε όλες τις γύρω περιοχές και καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι very embarassing. Μια ευτελή παγωνιά έχουμε μόνο.
Έτσι, ας δούμε τον πάγο μέσω δορυφόρου, από μια πρόσφατη εικόνα τού ENVISAT που δείχνει τον Βόρειο Μαγνητικό Πόλο της Γης.

Image: ESA


Όπως φανερώνει και η ονομασία, ο Βόρειος Μαγνητικός Πόλος είναι το (κινούμενο) σημείο στην επιφάνεια της Γης όπου το μαγνητικό πεδίο της Γης δείχνει κάθετα προς τα κάτω.
Ομοίως υπάρχει και Νότιος Μαγνητικός Πόλος, αλλά αξίζει να σημειωθεί ότι εδώ -σε αντίθεση με τους γεωγραφικούς πόλους- δεν πρόκειται για αντιδιαμετρικά σημεία, δηλαδή αν τα ενώσουμε με μια νοητή γραμμή, η γραμμή αυτή δεν θα διέρχεται από το κέντρο της Γης.
(btw: αυτό με τον νοητό άξονα γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η Γη, γοητεύει πολύ τα παιδιά στο Γυμνάσιο)

Τώρα, γιατί κινούμενο; Γιατί και το ίδιο το μαγνητικό πεδίο της Γης μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου.
Εδώ μπορείτε να δείτε την πορεία που έχει διαγράψει ο Βόρειος Μαγνητικός Πόλος, τα τελευταία πολλά χρόνια.

Image Credit: Geological Survey of Canada.


Για να τα θυμηθούμε εν τάχει, οι Μαγνητικοί Πόλοι δεν συμπίπτουν με τους Γεωγραφικούς, αν και γενικά μπορεί να βρίσκονται αρκετά κοντά.
Μάλιστα, η βελόνα μιας πυξίδας δείχνει προς την κατεύθυνση τού Βορρά, αλλά αυτό που καθοδηγεί στην πραγματικότητα την πυξίδα είναι το τοπικό γεωμαγνητικό πεδίο.
Έτσι, η κατεύθυνση της βελόνας, σχηματίζει μια γωνία με τον Αληθή (Γεωγραφικό) Βορρά (προφανώς όχι με το σημείο αλλά με την κατεύθυνσή του όπως οριζεται από τον αντίστοιχο μεσημβρινό). Η γωνία αυτή ονομάζεται μαγνητική απόκλιση.
Τώρα αυτό το θέμα όπως καταλαβαίνετε είναι άκρως ενδιαφέρον, αλλά ας μην ξεφύγουμε κι εμείς εντελώς.


Σε παλιότερους χάρτες, ο Βορράς αναπαρίσταται ως ένα νησί, όπως αυτό της εικόνας.

Image: Wikimedia Commons

"Insula Magnetu[m]", στην Carta Marina του Olaus Magnus από τα 1539 (κάπου κοντά στο Murmansk).
Και βέβαια, την σημαντικότερη βοήθεια προσέφεραν πάντοτε τα αστέρια, όπως ο Βόρειος Πολικος Αστέρας (Polaris) στην περίπτωση τού Βορρά.
(Ο καλός φίλος και συν-μπλογκερ Sailor, σίγουρα γνωρίζει καλά το θέμα:)



Τέλος, ο πρώτος χάρτης που απεικονίζει το φαινόμενο της μαγνητικής απόκλισης με ισογωνικές γραμμές, είναι ο General Chart of the Variation of the Compass τού μεγάλου Edmond Halley ("αυτός με τον Κομήτη").

Image: Wikimedia Commons

Ο Halley είχε ταξιδέψει με το Paramour το 1698 στον Νότιο Ατλαντικό, ώστε να μελετήσει ακριβώς τους νόμους που διέπουν το γήινο μαγνητικό πεδίο. Περισσότερα για το ταξίδι και το έργο του, εδώ (έχει και όμορφες εικόνες).



*Εδώ μπορείτε να ψάξετε και μόνοι σας τον Βόρειο Μαγνητικό Πόλο. Σήμερα υπολογίζεται ότι βρίσκεται στην Καναδική αρκτική, στις 82.7Β 114.24Δ.

Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια η ταχύτητα μετακίνησης του είχε αυξηθεί αρκετά, και είχε υπολογιστεί ότι με αυτούς τους ρυθμούς σε 50 χρόνια θα βρίσκεται στην Σιβηρία.
Κάτι που τελικά ίσως να μην ισχύσει, καθώς μάλλον ο ρυθμός αναμένεται να επιβραδυνθεί.


Sky Tonight

Αν σάς μείνει ώρα για περισυλλογή, και αν μείνετε μακρυά από τον θόρυβο που δημιουργούν τα φώτα της πόλης, η αυριανή Νέα Σελήνη είναι ιδανική για παρατηρήσεις.
Αυτό πάντως που ξεχωρίζει αυτό το διάστημα, είναι η Αφροδίτη, μόλις πέσει το σκοτάδι, στα ΝΔ.
Περισσότερα όπως πάντα στο Heavens-Above, δίνοντας συντεταγμένες ή επιλέγοντας από την λίστα με τις τοποθεσίες.

*Δυο όμορφες φωτογραφίες από τις αρχές του μήνα:

εδώ και εδώ


Stardust




Μικρό Μαγγελανικό Νέφος - Αστρικά Σμήνη NGC 265&NGC 290, γεμάτα από νεαρά άστρα.
Απόσταση από την Γη: 200,000 έτη φωτός
Image Credit: Hubble/European Space Agency & NASA


Thursday, December 25, 2008

War is over now


And so this is Xmas
And what have we done
Another year over
A new one just begun
And so happy Xmas
We hope you have fun
The near and the dear one
The old and the young

A very Merry Xmas
And a happy New Year
Let's hope it's a good one
Without any fear
War is over, if you want it
War is over now

Happy Xmas



Wednesday, December 24, 2008

Star of Wonder


Χριστούγεννα, και ανεξάρτητα από θρησκευτικά πιστεύω το ερώτημα για το αν τελικά το Άστρο της Βηθλεέμ υπήρξε ως φαινόμενο και τι ακριβώς ήταν, δεν παύει να συναρπάζει - όχι μόνο τους "ειδικούς", αλλά τουλάχιστον όποιον γοητεύεται από τον νυχτερινό ουρανό.


Οι θεωρίες πολλές στην διάρκεια των αιώνων, ανάμεσα τους γίνεται αναφορά και στον τόσο ενδιαφέροντα Regulus.

Μια όμορφη και συνοπτική
παρουσίαση στο λινκ.

Χρόνια Πολλά!


Monday, December 22, 2008

Απομακρυσμένο νερό

Δεν με έπιασε το ποιητικό μου, πρόκειται για το νερό που εντοπίστηκε στην μεγαλύτερη ως τώρα απόσταση από εμάς.
Η οποία είναι:
11 δις έτη φωτός. Εν ολίγοις, όταν το Σύμπαν μας ήταν ακόμα αρκετά νεαρό (~1/6 της σημερινής του ηλικίας).
Το νερό, πιο σωστά τα απομακρυσμένα μόρια νερού, εντοπίστηκαν στο quasar MG J0414+0534.



Image: Milde Science Communication (Grafik), HST Archive Data (Hintergrundbild), CFHT, J.-C. Cuillandre, Coelum (Inset)

Αυτό έγινε δυνατό χάρη σε έναν άλλο γαλαξία ο οποίος βρέθηκε μπροστά από τον MG J0414+0534 (τον γαλαξία που φιλοξενεί το quasar, για να μην μπερδευόμαστε).
Ο πιο νέος γαλαξίας λοιπόν, σε απόσταση περίπου 8 δις έτη φωτός, λειτούργησε ως βαρυτικός φακός έτσι ώστε το φως του MG J0414+0534 να φανεί πιο έντονο και να ανιχνευτούν οι εκπομπές από τα μόρια νερού.
(Όπως βλέπετε και στην φωτό, με την βοήθεια τού πιο κοντινού γαλαξία, υπήρξαν 4 εικόνες τού Quasar).

Η ανίχνευση έγινε αρχικά από το Effelsberg και στην συνέχεια από το VLA, από τους Ιmpellizzeri - McKean του Max Planck Institute.
H δημοσίευση υπάρχει στο Nature της 18ης Δεκεμβρίου.

*Ως τώρα, η μεγαλύτερη απόσταση που είχε βρεθεί νερό ήταν κοντά στα 7 δις έτη φωτός.


Tuesday, December 16, 2008

Deck the Halls

Image: CASSINI


Ίσως είναι η εποχή (με τα χιόνια -που δεν έρχονται- και τα Χριστούγεννα -που φέτος είναι μπαρουτοκαπνισμένα-), αλλά πρόκειται για το τέλειο στολίδι:

Ο Εγκέλαδος, σε μια από τις φωτογραφίες που πήρε το Cassini τον Οκτώβριο.
Αυτό που φαίνεται για άλλη μια φορά, πιο καθαρά ίσως από ποτέ, είναι οι ρωγμές και οι αυλακώσεις που δείχνουν την τεκτονική δραστηριότητα. Κάτω δεξιά διακρίνεται και τμήμα τών Tiger Stripes (όπου βρίσκονται οι γνωστές πηγές των geysers).
Αντίθετα, δεν υπάρχουν κρατήρες και άλλα παρόμοια χαρακτηριστικά,

Ως προς τις τεχνικές λεπτομέρειες, η εικόνα δεν ήταν φυσικά υπόθεση ενός κλικ αλλά πρόκειται για ένα μωσαϊκό που αποτελείται από 28 εικόνες (από διάφορες γνωνίες λήψης και συνδυασμό UV/IR).


Friday, December 12, 2008

CO2 σε ατμόσφαιρα εξωπλανήτη

Ίσως είναι το τελευταίο που ενδιαφέρει τους περισσότερους αυτή τη στιγμή, αλλά δεν παύει να είναι άλλη μια ιστορική στιγμή:

το Hubble εντόπισε CO2 και CO σε ατμόσφαιρα εξωπλανήτη, και έτσι έχουμε πια περισσότερες ελπίδες ως προς το να βρούμε κάποτε συνθήκες φιλόξενες προς την ανθρώπινη ζωή
(και αντιστέκομαι στον πειρασμό να κάνω κάποιο ειρωνικό σχόλιο, επηρεασμένη από το κλίμα των ημερών).

Πρόκειται για τον HD 189733, σε απόσταση 65 ετών φωτός από την Γη - που πάντως περιφέρεται σε πολύ κοντινή απόσταση από το άστρο του, ώστε οι θερμοκρασίες να είναι απαγορευτικές για ο,τιδήποτε περισσότερο.
Ένας Hot Jupiter λοιπόν, που ίσως δείχνει τον δρόμο.
Το πιο σημαντικό είναι ότι η ανακάλυψη έγινε με το Hubble.

Στην ατμόσφαιρα του ίδιου πλανήτη είχαν εντοπιστεί παλιότερα και CH4 αλλά και υδρατμοί.


Saturday, December 06, 2008

It's a Jolly Holiday with Hubble

M13, NGC 6205


Μέρες που είναι, βλέπω να ενημερώνω όλο και πιο αραιά - εκτός αν βρω κάτι συνταρακτικό (π.χ. νερό στον Τιτάνα, γιατί στον Εγκέλαδο σχεδόν το περιμένουμε. Τώρα που το ξαναδιαβάζω βέβαια, αν το νερό το έβρισκα όντως εγώ, σίγουρα το τελευταίο που θα έκανα θα ήταν να κάθομαι να γράφω:))

Για να στολιστούμε όμως και εδώ, η φωτογραφία που δημοσίευσε πρόσφατα το site τού Hubble εν όψει εορτών και δεν είναι παρά το σφαιρικό σμήνος Μ13
(στον αστερισμό τού Ηρακλή και σε απόσταση 25,000 ετών φωτός από εμάς).
Η αρχική φωτογραφία βρίσκεται στο τετραγωνάκι κάτω αριστερά, ενώ σε γκρο πλαν βλέπετε την χριστουγεννιάτικη σύνθεση τού site.
(Ξέρω πως σε πολλά μέρη δεν μιλάνε πια για Χριστούγεννα αλλά για γιορτή των φώτων - αναρωτιέμαι, αν ήξεραν ότι σε μας και τα Φώτα έχουν θρησκευτικό χαρακτήρα θα το άλλαζαν? Τέλος πάντων, καλές οι γραφικοτητες με τα politically correct, και άκρως ψυχαγωγικές, αλλά κάτι τέτοια ξυπνάνε τον σολωμό μέσα μου: ανάποδα σε κάθε ορθότητα λοιπόν, για μένα τα Χριστούγεννα θα είναι πάντα Χριστούγεννα. Και το κρέας κρέας και το ψάρι ψάρι.)

Επίσης, το site δημοσίευσε και φέτος τις καταπληκτικές κάρτες (που εμπνέουν τον κόσμο, και που δίνουν άλλη λάμψη στις γιορτές μας).

Πολλά λαμπερά άστρα λοιπόν, και αν θέλετε να δείτε κάτι πιο κοντά στο the Real Thing μην ξεχνάτε: ο Δίας και η Αφροδίτη εξακολουθούν να είναι πλάι πλάι κατά το βραδάκι προς τα δυτικά, το θέαμα είναι πανέμορφο!

[Ο τίτλος τού ποστ φυσικά προέρχεται από την Mary Poppins]


Tuesday, December 02, 2008

Phoenix adieu II

Όπως ίσως θυμάστε, το τελευταίο σήμα από το Phoenix έφτασε στην Γη στις 2 Νοεμβρίου.
Από τότε, παρά τον καθημερινό έλεγχο δεν υπήρξε καμμιά άλλη επικοινωνία.
Το Σάββατο που μάς πέρασε λοιπόν, η NASA σταμάτησε πλέον να ελέγχει για πιθανή λήψη νέου σήματος, καθώς τώρα πια μπαίνουμε σε μια περίοδο όπου η ηλιοφάνεια θα περιοριστεί αισθητά.

Αυτό όμως που φαίνεται να αντέχει ακόμα είναι το Spirit: Μετά την σοβαρή καταιγίδα σκόνης που ξέσπασε στις 14 Νοεμβρίου, σημειώθηκε σημαντική πτώση των αποθεμάτων του σε ενέργεια.
Αν και η σκόνη υπάρχει ακόμα, το Spirit φαίνεται να έχει καλύτερα επίπεδα ενέργειας και όλα δείχνουν αισιόδοξα.

Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν στον Άρη, λίγο πιο πέρα το Dawn συνεχίζει την πορεία του για τον Vesta.
Αυτό θα γίνει βέβαια με την βοήθεια της βαρυτικής επίδρασης τού Άρη, του οποίου την τροχιά σχεδόν θα συναντήσει τον Φεβρουάριο τού 2009.


Monday, December 01, 2008

*smile*

Το γνωστό smiley: ) ή κάπως έτσι, με αρκετή δόση φαντασίας πάντα, απόψε στους ουρανούς σας - πιο συγκεκριμένα, θα έχουμε την Σελήνη πλάι πλάι με την Αφροδίτη και τον Δία, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα λαμπροί αυτή την εποχή.
Καθώς δε η Σελήνη φαίνεται σαν μηνίσκος, το αποτέλεσμα είναι ένα cosmic smile.

Ή, για να είμαι ειλικρινής, έτσι το περιγράφουν όλοι οι φίλοι που ασχολούνται με το θέμα. Εγώ όταν το είδα σκέφτηκε ότι και ο ουρανός έχει στολιστεί.

Οδηγίες δεν χρειάζονται: είναι τόσο εμφανές και εντυπωσιακό που αρκεί να κοιτάξετε (προς τα δυτικά).
Αν βρω φωτό θα ποστάρω.
(Kαι ας τραγουδάνε οι Ligabue "Piccola Stella senza Cielo"..τελικά όλα βρίσκουν την θέση τους να λάμψουν. Άλλωστε τι σόι αχανές θα ήταν το αχανές Διάστημα αλλιώς?)


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.