Friday, December 26, 2008

Ice

Κάτι ακόμα στο κλίμα των ημερών - μια που χιόνι ακόμα να δούμε εδώ, ενώ έχει χιονίσει σε όλες τις γύρω περιοχές και καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι very embarassing. Μια ευτελή παγωνιά έχουμε μόνο.
Έτσι, ας δούμε τον πάγο μέσω δορυφόρου, από μια πρόσφατη εικόνα τού ENVISAT που δείχνει τον Βόρειο Μαγνητικό Πόλο της Γης.

Image: ESA


Όπως φανερώνει και η ονομασία, ο Βόρειος Μαγνητικός Πόλος είναι το (κινούμενο) σημείο στην επιφάνεια της Γης όπου το μαγνητικό πεδίο της Γης δείχνει κάθετα προς τα κάτω.
Ομοίως υπάρχει και Νότιος Μαγνητικός Πόλος, αλλά αξίζει να σημειωθεί ότι εδώ -σε αντίθεση με τους γεωγραφικούς πόλους- δεν πρόκειται για αντιδιαμετρικά σημεία, δηλαδή αν τα ενώσουμε με μια νοητή γραμμή, η γραμμή αυτή δεν θα διέρχεται από το κέντρο της Γης.
(btw: αυτό με τον νοητό άξονα γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η Γη, γοητεύει πολύ τα παιδιά στο Γυμνάσιο)

Τώρα, γιατί κινούμενο; Γιατί και το ίδιο το μαγνητικό πεδίο της Γης μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου.
Εδώ μπορείτε να δείτε την πορεία που έχει διαγράψει ο Βόρειος Μαγνητικός Πόλος, τα τελευταία πολλά χρόνια.

Image Credit: Geological Survey of Canada.


Για να τα θυμηθούμε εν τάχει, οι Μαγνητικοί Πόλοι δεν συμπίπτουν με τους Γεωγραφικούς, αν και γενικά μπορεί να βρίσκονται αρκετά κοντά.
Μάλιστα, η βελόνα μιας πυξίδας δείχνει προς την κατεύθυνση τού Βορρά, αλλά αυτό που καθοδηγεί στην πραγματικότητα την πυξίδα είναι το τοπικό γεωμαγνητικό πεδίο.
Έτσι, η κατεύθυνση της βελόνας, σχηματίζει μια γωνία με τον Αληθή (Γεωγραφικό) Βορρά (προφανώς όχι με το σημείο αλλά με την κατεύθυνσή του όπως οριζεται από τον αντίστοιχο μεσημβρινό). Η γωνία αυτή ονομάζεται μαγνητική απόκλιση.
Τώρα αυτό το θέμα όπως καταλαβαίνετε είναι άκρως ενδιαφέρον, αλλά ας μην ξεφύγουμε κι εμείς εντελώς.


Σε παλιότερους χάρτες, ο Βορράς αναπαρίσταται ως ένα νησί, όπως αυτό της εικόνας.

Image: Wikimedia Commons

"Insula Magnetu[m]", στην Carta Marina του Olaus Magnus από τα 1539 (κάπου κοντά στο Murmansk).
Και βέβαια, την σημαντικότερη βοήθεια προσέφεραν πάντοτε τα αστέρια, όπως ο Βόρειος Πολικος Αστέρας (Polaris) στην περίπτωση τού Βορρά.
(Ο καλός φίλος και συν-μπλογκερ Sailor, σίγουρα γνωρίζει καλά το θέμα:)



Τέλος, ο πρώτος χάρτης που απεικονίζει το φαινόμενο της μαγνητικής απόκλισης με ισογωνικές γραμμές, είναι ο General Chart of the Variation of the Compass τού μεγάλου Edmond Halley ("αυτός με τον Κομήτη").

Image: Wikimedia Commons

Ο Halley είχε ταξιδέψει με το Paramour το 1698 στον Νότιο Ατλαντικό, ώστε να μελετήσει ακριβώς τους νόμους που διέπουν το γήινο μαγνητικό πεδίο. Περισσότερα για το ταξίδι και το έργο του, εδώ (έχει και όμορφες εικόνες).



*Εδώ μπορείτε να ψάξετε και μόνοι σας τον Βόρειο Μαγνητικό Πόλο. Σήμερα υπολογίζεται ότι βρίσκεται στην Καναδική αρκτική, στις 82.7Β 114.24Δ.

Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια η ταχύτητα μετακίνησης του είχε αυξηθεί αρκετά, και είχε υπολογιστεί ότι με αυτούς τους ρυθμούς σε 50 χρόνια θα βρίσκεται στην Σιβηρία.
Κάτι που τελικά ίσως να μην ισχύσει, καθώς μάλλον ο ρυθμός αναμένεται να επιβραδυνθεί.


No comments:

 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.