Friday, February 27, 2009

Οι Ευρωπαίοι συμμετέχοντες για την προσομοίωση αποστολής στον Άρη



Το θέμα μιας επανδρωμένης αποστολής στον Άρη, αντιμετωπίζεται περισσότερο σε θεωρητικό επίπεδο παρά σαν κάτι που μπορεί να γίνει στο ορατό μέλλον.
Η ESA -αν τελικά το κάνει- θα ξεκινήσει μια τέτοια αποστολή το νωρίτερο μετά από 30 χρόνια.
Ωστόσο, τα πειράματα και η μελέτη έχουν ξεκινήσει.

Έτσι, στις 31 Μαρτίου ξεκινάει ένα πείραμα προσομοίωσης κατά το οποίο 6 εθελοντές (2 Eυρωπαίοι και 4 Ρώσσοι) θα μείνουν σε συνθήκες απομόνωσης επί 105 μέρες, και σε ένα αντίγραφο διαστημόπλοιου.

Προφανώς αυτό που ενδιαφέρει είναι να μελετηθεί το τι επιδράσεις θα έχει αυτή η απομόνωση σε ψυχικό επίπεδο, οι επιπτώσεις τού στρες στον οργανισμό, στον ύπνο, το ανοσοποιητικό σύστημα και όλα τα σχετικά.

Έτσι, η μοναδική επικοινωνία με τον έξω κόσμο πχ θα είναι μέσω φωνητικών μηνυμάτων ή e-mail, όπου όμως η καθυστέρηση θα φτάνει τα 20 λεπτά - όσο δηλαδή θα είναι στην πραγματικότητα ο χρόνος ώσπου να φτάσουν τα κύματα από τόσο μακρυά στην Γη.
Δηλαδή 40 λεπτά συνολικά ώσπου να φτάσει το μήνυμα στην Γη και να επιστρέψει η απάντηση στους αστροναύτες.
Αν κάποιος από τους αστροναύτες αρρωστήσει, θα πρέπει να τον φροντίσουν τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο.
Και φυσικά το πιο βασικό είναι οι μεταξύ τους σχέσεις και οι εντάσεις που μπορεί να υπάρξουν.
Σε ανάλογο πείραμα το 1999 σε αντίγραφο του MIR (SFINCSS'99), το αποτέλεσμα ήταν να υπάρξει τόση ένταση ώστε τελικά ο Ιάπωνας συμμετέχων να αποχωρήσει νωρίτερα.


Αυτό θα είναι το πρώτο μόνο τμήμα του πειράματος. Το δεύτερο θα κρατήσει 520 μέρες, όσο δηλαδή θα χρειαστεί μια αποστολή για να φτάσει ως τον Άρη, να παραμείνει καποιο διαστημα εκει και να επιστρεψει.
Σιγουρα οι 520 μέρες είναι πολύ περισσότερο απο την μέση παραμονή στον ISS που είναι περίπου 6 μήνες.
Άλλωστε, από τον ISS βλέπεις πάντα την Γη, και ξέρεις ότι σε 2-3 μέρες το διαστημικό λεωφορείο φτάνει εκεί.
(Προφανώς το γράφω απλοποιημένο, αλλά ουσιαστικά και σε ψυχολογικό και σε πρακτικό επίπεδο, έτσι λειτουργεί.)

Όσο για τους εθελοντές, δεν είναι τυχαίοι - ο ένας πχ είναι μέλος του Γερμανικού Στρατού, με ιδιαίτερη μόρφωση.
Επίσης είναι σίγουρο ότι αν ποτέ πραγματοποιηθεί η αποστολή, οι τωρινοί εθελοντές θα είναι πολύ μεγάλοι για να συμμετέχουν.
Πάντως όταν το 2007 η ESA είχε ζητήσει εθελοντές, υπήρξαν 5,600 συμμετοχές.

Οι δυο ευρωπαίοι αστροναύτες είναι: ο Γερμανός Oliver Knickel και ο Γάλλος (πιλότος) Cyrille Fournier.
Το πείραμα θα πραγματοποιηθεί σε εγκαταστάσεις του IBMP στην Μόσχα (από όπου και η φωτογραφία).


Οι αμμόλοφοι του Τιτάνα - χάρτης

Image credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Οι αμμόλοφοι του Τιτάνα χαρτογραφήθηκαν πια πλήρως, με χρήση δεδομένων τα οποία το Cassini συνέλλεξε μέσα στα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Η έκπληξη είναι ο προσανατολισμός τους, που δείχνει ότι τελικά οι άνεμοι στην επιφάνεια του Τιτάνα έχουν φορά προς τα ανατολικά και όχι αντίθετα, όπως προέβλεπαν τα ως τώρα μοντέλα
(μιλώντας πάντα για καθολική κυκλοφορία των ανέμων, δλδ στην επιφάνεια συνολικά του δορυφόρου).

Οι αμμόλοφοι είναι συγκεντρωμένοι κυρίως κοντά στον Ισημερινό - καθώς ψηλότερα όπως ξέρουμε βρίσκονται οι λίμνες και η υγρασία δεν επιτρέπει την συσσώρευση κόκκων άμμου.
Συνολικά για να κατασκευαστεί ο χάρτης χρησιμοποιήθηκαν περίπου 16,000 τμήματα αμμόλοφων.


Thursday, February 26, 2009

O αρχαιότερος απομονωμένος pulsar παρουσιάζει αξιοσημείωτη δραστηριότητα.

O αρχαιότερος απομονωμένος pulsar που έχει ανιχνευτεί σε ακτίνες-Χ είναι ο
PSR J0108-1431 (J0108), και έχει ηλικία 200 εκ. χρόνια.
(*Απομονωμένος σημαίνει ότι δεν είναι τμήμα δυαδικού συστήματος)
Βρίσκεται δε σε απόσταση 770 ετών φωτός από εμάς, στον αστερισμός του Cetus (Κήτους) και είναι έτσι ο κοντινότερος (γνωστός) μας pulsar.

To ιδιαίτερο λοιπόν με τον J0108 είναι ότι φαίνεται να παρουσιάζει αξιοσημείωτη δραστηριότητα, για την ηλικία του.
Η παρατήρηση έγινε από ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον George Pavlov, που παρατηρούσαν τον J0108 σε Χ-rays με το Chandra.


Image Credit: X-ray: NASA/CXC/Penn State/G.Pavlov et al.; Optical: ESO/VLT/UCL/R.Mignani et al.; Illustration: NASA/CXC/M.Weiss.


Στην σύνθετη εικόνα, σε μωβ είναι τα δεδομένα του Chandra ενώ σε κοκκινο/μπλε/ασπρο τα δεδομένα τού VLT (ESO Very Large Telescope).
(*Πάνω δεξιά εμφανίζεται ένας γαλαξίας που είναι άσχετος, όπως και διάφοροι μακρυνοί γαλαξίες που φαίνονται στην οπτική εικόνα)

Δεξιά είναι η καλλιτεχνική απεικόνιση τού πως θα φαινοταν ο J018 από κοντά:
Ακτινοβολια από μόρια που περιστρέφονται γύρω από μαγνητικά πεδία καθώς από και θερμές περιοχές γύρω από τους μαγνητικούς πόλους του pulsar.
Και τα δυο αυτά φαινόμενα θεωρείται ότι παράγουν την εκπομπή ακτίνων-Χ.


O Orbiter τέθηκε σε safe mode

O Mars Reconnaissance Orbiter, τέθηκε ξαφνικά σε ένα είδος safe mode, το πρωί της Δευτέρας (23/2).

Ύστερα από ένα reboot (χωρίς προφανή λόγο και προειδοποίηση), είναι πλέον σε κατάσταση περιορισμένης δραστηριότητας.
Κάτι τέτοιο σημειώνεται πρώτη φορά από τον Orbiter, και ακόμα δεν έχει βρεθεί η αιτία.

Πάντως υπάρχει επικοινωνία με την ομάδα που το χειρίζεται, ενώ τα πάνελ του λειτουργούν κανονικά και οι μπαταρίες του είναι φορτισμένες.
Καλή επαναφορά!


Wednesday, February 25, 2009

Νέα ηλιακή κηλίδα: 24ος ηλιακός κύκλος

Θα γίνω κακιά τώρα, αλλά να που τώρα που πραγματικά υπάρχουν νέα, δεν βλέπω να ασχολείται κανείς: οι γενικολογες καταστροφολογίες είναι πιο εύκολες.
Και όμως, λοιπόν, υπάρχει φυσικά επόμενος ηλιακός κύκλος!

Μετά και τις προηγούμενες παρατηρήσεις (λινκς στο sidebar), το SOHO κατέγραψε ομάδα ηλιακών κηλίδων με προσανατολισμό και συντεταγμένες που ανήκουν στον 24ο κύκλο.
[Region 1013 (N26E20)]


Image: SOHO
Solar Storm, 20/2/2009


Η δραστηριότητα είναι περιορισμένη μεν, ωστόσο μια ηλιακή καταιγίδα σημειώθηκε στις 20 του μηνός. Κάτι το οποίο τα τελευταία δυο χρόνια είναι σχετικά σπάνιο πια, ήταν πάντως αρκετό ώστε να επηρεάσει το φαινόμενο των πολικών φώτων (auroras, για όσους τυχερούς έχουν την δυνατότητα να τα παρακολουθήσουν).
*Στην φωτογραφία ο άσπρος κύκλος αντιστοιχεί στο περίγραμμα του Ήλιου.


Η Αφροδίτη λάμπει τη νύχτα - από το Venus Express

Ένα ακόμα εντυπωσιακό αποτέλεσμα από το Venus Express της ESA:
η γειτονική μας Αφροδίτη ακτινοβολεί σε infrared, κατά την διάρκεια της νύχτας.
Την λάμψη αυτή κατέγραψε το σκάφες με το VIRTIS (Visible and Infrared Thermal Imaging Spectrometer) και βλέπουμε στην εικόνα.


Credit: ESA/VIRTIS/INAF-IASF/Obs. de Paris-LESIA)
*Στην φωτογραφία φαίνεται η λάμψη σε ένα υψόμετρο 96χλμ από την επιφάνεια και στα 1.27 microns.


Οφείλεται στο οξείδιο του αζώτου που περιέχει η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης, και στην επίδραση που δέχεται από το UV του Ήλιου.
(το οποίο δεν είναι κάτι που γίνεται με μαγικό τρόπο, η εξηγηση όπως και όλες οι λεπτομέρειες υπάρχουν στο site της ESA)
Αξιοσημείωτο: παρά το ότι μόρια NO υπάρχουν και στις ατμόσφαιρες της Γης και του Άρη, δεν έχουμε ωστόσο παρατηρήσει παρόμοια λάμψη.

Κάτι ακόμα σημαντικό είναι ότι φαίνεται (για μια ακόμα φορά) ότι η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης έχει πολλούς ισχυρούς ανέμους.
Επιπλέον, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι θα μπορούσε να υπάρχει διπλάσια ποσότητα υδρογόνου από ό,τι πιστεύονταν, στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας της Αφροδίτης.
Ερωτήματα που φυσικά θα μπορέσουν να εξεταστούν μετά από αρκετό ακόμα καιρό παρατηρήσεων.


Tuesday, February 24, 2009

How many Earths

Όπως είναι ευκόλως εννοούμενο, τώρα με το Kepler θα ασχολούμαστε όλο και περισσότερο με ένα έτσι κι αλλιώς συναρπαστικό θέμα:
Εξωπλανήτες (ή εξωηλιακοί πλανήτες), και βέβαια έχουμε περάσει το στάδιο όπου ακόμα και η ανακάλυψη ολόκληρου πλανητικού συστήματος ήταν *το* γεγονός.
Αυτό που μάς ενδιαφέρει πια και πιο άμεσα, είναι το να βρούμε Earth like πλανήτες
(δηλαδή πλανήτες όμοιους με την Γη, αλλά αν γράφω όλον αυτόν τον σιδηρόδρομο μού μοιάζει με ινδιάνικο όνομα οπότε και μένω στον αγγλικό όρο).
Το "και πιο άμεσα" δεν το έγραψα τυχαία, αλλά γιατί σίγουρα στο βάθος τού μυαλού μας δεν ήταν τόσο το να βρούμε εκατό σούπερ Δίες αλλά μια σχεδόν Γη. Τα πρώτα βήματα ωστόσο είναι πάντα μετρημένα, και έτσι αρχικά ο εντοπισμός των hot Jupiters ήταν η πρώτη μας γνωριμία με τα άλλα συστήματα.

Τώρα που πλέον περάσαμε σε άλλο στάδιο, ήρθαν και και οι λεπτομερειες:
Ο Αστρονόμος Alan Boss, συγγραφέας του "The Crowded Universe", παρουσίασε πρόσφατα την άποψη ότι η Γη δεν είναι απλά συνηθισμένος τύπος πλανήτη, αλλά ότι υπάρχουν περίπου 10 στην 22 παρόμοιοι πλανήτες σε όλο το Σύμπαν. Κάτι που συμπεραίνει με αναγωγή στο πλήθος των γαλαξιών που υπάρχουν.

Και επειδή ξερόλας δεν είμαι, δεν μπαίνω στην διαδικασία να το αναλύσω παραπάνω.
Θα πω μόνο ότι με τις λίγες γνώσεις μου, κάτι τέτοιο μού φαίνεται πολύ απλουστευμένο - άλλωστε τα Μαθηματικά μοντέλα δεν περιγράφουν κατ'ανάγκην την πραγματικότητά (μας).

Αλλά το μπλογκ δεν ειναι φιλοσοφικό.
Όπως και αρκετά άλλα θέματα που δεν συμφωνώ ή δεν με ενδιαφέρουν τόσο, τα σημειώνω για λόγους ημερολογίου.
Όπως ειπε και ο ίδιος ο Boss, με την αποστολή Kepler σύντομα θα μπορέσουμε να έχουμε καλύτερη εικόνα.


Και αυτό που ξέρουμε σίγουρα προς το παρόν είναι ότι πλέον το σκάφος έχει προσκολληθεί στον Delta II με την βοήθεια τού οποίου θα εκτοξευτεί.


Image credit: NASA
Το Kepler, κοντά στο Launch Pad 17-Β από όπου θα ξεκινήσει την 5η Μαρτίου.




Image credit: NASA
H εικόνα δείχνει την εγκατάσταση του DVD "names in Space", που περιέχει τα ονόματα όσων τα είχαν υποβάλλει μέσω τού σχετικού site, το Φθινόπωρο που μάς πέρασε.
Όπως ξέρετε παρόμοιες ενεργειες γίνονται πια με πολλές αποστολές, όπως πχ το Dawn, το SELENE κλπ. Σκοπός να γίνουν πιο γνωστές και στο "ευρύ κοινό".



Αποτυχία για το OCO - κατέληξε στον ωκεανό.

Τώρα βέβαια εμείς περιμένουμε το Kepler κυρίως (5 Μαρτίου) αλλά και το Discovery (αυτό παίζει, μετά τις 27 Φεβρουαρίου πάντως), αλλά σήμερα είχαμε και μια ανεπιτυχή προσπάθεια:
O δορυφόρος OCO (Orbiting Carbon Observatory) είχε σαν αποστολή του να παρακολουθεί και χαρτογραφήσει τις εκπομπές του CO2 - σε παγκόσμιο μάλιστα επίπεδο.

Δυστυχώς, ενώ η απογείωση έγινε κανονικά, όταν ήρθε η ώρα της αποκόλλησης από τον Taurus XL υπήρξε κάποια ανωμαλία (αγνώστων αιτίων).
Το αποτέλεσμα ήταν να καταλήξει η αποστολή στον Ανταρκτικό Ωκεανό, και βέβαια μια τεράστια οικονομική απώλεια για τη NASA.

Και εκτός από οικονομική, και σε επιστημονικό επίπεδο, τα πρωτεία και πάλι διατηρεί η Ιαπωνία:
μόλις τον προηγούμενο μήνα είχε καταφέρει να θέσει επιτυχώς σε τροχιά παρόμοιο δορυφόρο (και έτσι τώρα όσοι χρειάζονται δεδομένα, απευθύνονται στην JAXA).


Λεπτομερής χαρτογράφηση της επιφάνειας της Σελήνης

Αν και δορυφόρος μας, και από τα πιο κοντινά μας ουράνια σώματα, η Σελήνη εξακολουθεί να παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη.
(Όταν, π.χ., έχουμε τόσες φωτογραφίες, ή ακόμα και βίντεο, από τον Άρη).

Ήδη όμως με τον ιαπωνικό δορυφόρο Kaguya (ή SELENE) η κατάσταση αρχίζει να αλλάζει. Εκτός από τις τόσο εντυπωσιακές εικόνες, έχουμε πλέον και τον πρώτο λεπτομερή χάρτη της επιφάνειας της Σελήνης.
Ο χάρτης κατασκευάστηκε από ομάδα επιστημόνων από διάφορες χώρες, με δεδομένα από το SELENE (συγκεκριμένα το όργανο LALT - laser altimeter) .
(επικεφαλής είναι ο Ιάπωνας is Hiroshi Araki (National Astronomical Observatory of Japan), και δημοσιεύτηκε στο τεύχος της 13ης Φεβρουαρίου τού -συνδρομητικού- Science.


Image copyright: Science/AAAS


Είναι ο πρώτος χάρτης που καλύπτει με τόση λεπτομέρεια όλη την επιφάνεια της Σελήνης από τον ένα πόλο ως τον άλλο, μαζί και την σκοτεινή πλευρά.

Έτσι, βλέπουμε πχ ότι το πιο ψηλό σημείο βρίσκεται κοντά στον Ισημερινό στην λεκάνη Dririchlet-Jackson (11χλμ) ενώ στο μεγαλύτερο βάθος είναι ο πυθμενας τού κρατήρα Αντωνιάδη (9χλμ) κοντά στο Νότιο Πόλο.
Εκτός από την μορφολογία της επιφάνειας οι επιστήμονες εξέτασαν και το κατά πόσο ο φλοιός είναι εύκαμπτος - βρίσκοντας ότι είναι πολύ πιο δύσκαμπτος από της Γης.

Με βάση όλες τις παρατηρήσεις, το συμπέρασμα είναι πως αν υπάρχει νερό ακόμα και στο εσωτερικό, είναι ελάχιστο.
Συμπεράσματα τα οποία εκτός από την κατανόηση της ίδιας της Σελήνης θα χρησιμοποιηθούν και για την μελέτη άλλων σωμάτων (όπως πχ του Άρη).

Οι προηγούμενοι χάρτες λεπτομέρειας ήταν από τις τελευταίες 3 αποστολές του Apollo (την δεκαετία του 70) και από την αποστολή Clementine το 1994. Ωστόσο τότε είχαμε χαρτογράφηση τμήματος μόνο της επιφανείας.


Monday, February 23, 2009

Comet Lulin - update



*Update με το κλασσικό διάγραμμα που δείχνει την τροχιά του και μερικές από τις πρώτες φωτογραφίες
.

**και τα πρωτα βιντεο:

εδώ και εδώ.



**Το βλέπω να γίνεται sticky post, μια που συνεχώς θα έχουμε καινούρια πράγματα να πούμε.
Ήδη λοιπόν εδώ και 2-3 μέρες υπάρχουν και οι πρώτες αναφορές για εντοπισμό με γυμνό μάτι! Όχι βέβαια ως τον πράσινο Κομήτη σε όλο του το μεγαλείο, όπως φαίνεται στις φωτό.
Προς το παρόν φαίνεται σαν μια κηλίδα ή κάτι αντίστοιχο, τα κυάλια πάντως σίγουρα βοηθάνε.




Image: Jack Newton



Image: Michael Jager



Image: NASA



Υπάρχει ήδη ο σχετικός ενθουσιασμός για τον Κομήτη Lulin, καθώς αυτός μάς πλησιάζει όλο και περισσότερο.

Στην κοντινότερη απόσταση (0.41AU) θα φτάσει στις 24 Φεβρουαρίου, όταν αναμένεται να φτάσει σε μέγεθος ~5 -
δηλαδή αν βγείτε μακρυά από τα φώτα της πόλης πριν τα χαράματα και κοιτάξετε χαμηλά στον ορίζοντα με κατεύθυνση Α/ΝΑ, πολύ πιθανό να τον διακρίνετε δια γυμνού οφαθλμού.
Θα βρίσκεται κοντά στον Κρόνο και τον αστερισμό τού Λέοντα.

Το ιδιαίτερο χαρακτητιστικό του όπως μπορείτε να ξαναδείτε στις φωτογραφίες τού Gregg Ruppel, είναι το πράσινο χρώμα του.
(Κάτι που οφείλεται στα αέρια, δηλ. CN και C2, που υπάρχουν στην ατμόσφαιρa του και τα οποία εκπέμπουν πράσινη λάμψη κάτω από την επίδραση του ηλιακού φωτός)
Κατά πάσα πιθανότητα δε, πρόκειται για την πρώτη του επίσκεψη στο εσώτερο Ηλιακό Σύστημα. Έχει λοιπόν ενδιαφέρον να δούμε πώς θα συμπεριφερθεί κάτω από το έντονο ηλιακό φως που θα δεχτεί.


Έτσι, από σήμερα και για τις επόμενες εβδομάδες, μπορείτε να δοκιμάσετε την τύχη σας κατά τις 3 η ώρα τα ξημερώματα.
Και όπως λέει και ο Ye (που τον ανακάλυψε το 2007):
"I hope that my experience might inspire other young people to pursue the same starry dreams as myself"



*Για να δείτε την θέση του οποιαδήποτε ημερομηνία, μπορείτε να επισκεφθείτε το Heavens Above.


Sunday, February 22, 2009

Η έκλειψη από το Kaguya

(c): JAXA


Θυμάστε την έκλειψη Σελήνης της 9ης Φεβρουαρίου που εμείς δεν είδαμε?
Ανέλαβε να μάς αποζημιώσει το ιαπωνικό Kaguya και πραγματικά με τέτοιο θέαμα δεν έχουμε παράπονο!
Για πρώτη φορά στην Ιστορία, μπορούμε εδώ στην Γη να παρακολουθήσουμε μια έκλειψη σελήνης, όπως φαίνεται από την Σελήνη (σε HD παρακαλώ).


Saturday, February 21, 2009

Νέα αναβολή για το Discovery.

Τέταρτη αναβολή για το Discovery, που θα αναχωρούσε στις 27 Φεβρουαρίου.
Την Παρασκευή και μετά από ολοήμερες συζητήσεις, τελικά η NASA αποφάσισε ότι χρειάζονται και άλλοι έλεγχοι για τις γνωστές πια βαλβίδες.
Πιθανή νέα ημερομηνία για την STS-119, η 7η Μαρτίου με ένα παράθυρο που φτάνει ως τα μέσα Μαρτίου (αν βέβαια οι έλεγχοι ολοκληρωθούν και δώσουν θετικά αποτελέσματα).


Friday, February 20, 2009

Mosquitos in Outer Space

Ok αυτό είναι ένα θέμα για το μπλογκ: κουνούπια, τώρα και στο Διάστημα!

Η ιστορία με μια φράση:
Υποτίθεται ότι κουνούπι επέζησε στο εξωτερικό του ISS (Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού) επί ενάμιση χρόνο.
Μάλιστα η "είδηση" αποδίδεται στο Novosti Kosmonavtiki (τα νέα του Κοσμοναύτη).

Η ιστορία αναλυτικά έχει ως εξής:
Στον ISS, όπως πιθανόν ξέρετε (και φυσικά σαν τίμια και ευσυνείδητη μπλόγκερ έχω ξαναγράψει), εκτελούνται και διάφορα επιστημονικά πειράματα, από τα πληρώματα του Σταθμού.

Ένα από αυτά είναι το Biorisk τού IBMP (του Ινστιτούτου για Βιολογικά και Ιατρικά Θέματα της Μόσχας).
Το πείραμα ασχολείται με την επίδραση της κοσμικής ακτινοβολίας σε ζωντανούς οργανισμούς, κατά την διάρκεια πτήσεων μακρυάς διαρκείας.

Φυσικά τα αποτελέσματα ενδιαφέρουν κατά κύριο λόγο για την μελλοντική προετοιμασία επανδρωμένων αποστολών στον Άρη.
Ξεκινώντας λοιπόν από την αποστολή βακτηρίων, κάποια στιγμή πέρασαν και στα κουνούπια. Οι οργανισμοί σε κάθε περίπτωση, μετά την πάροδο εξαμήνου επιστρέφονταν στην Γη ώστε να μελετηθούν.
Υποτίθετα ότι το εν λόγω κουνούπι, μετά την επιστροφή του στην Γη, ξύπνησε από μια κατάσταση "ύπνου", και κούνησε μάλιστα το πόδι του.

Τώρα, το τι ακριβώς ισχύει ακόμα δεν είναι σαφές - αν λάβουμε υπόψη και ότι λογικά από ένα σημείο και μετά υπάρχει η σχετική μυστικοπάθεια.
(Δεν εννοώ ειδικά για τους Ρώσους, μην το κάνουμε και κακή ταινία εδώ πέρα, εννοώ όσα λέγαμε και τις προάλλες με αφορμή την σύγκρουση δορυφόρων: όλες οι χώρες /υπηρεσίες που ασχολούνται με την κατάκτηση του Διαστήματος συνεργάζονται μεν, αλλά μέχρι έναν βαθμό).

Πάντως από κάποιες δηλώσεις ("δυτικών") επιστημόνων που είδα (σε γερμανικά κυρίως sites), δεν αποκλείουν μεν να υπήρξε η κίνηση, αλλά πιο πολύ σαν μηχανική αντίδραση - καθώς το σώμα του κουνουπιού έπαθε κάτι σαν απόψυξη.

Ελπίζω να μάθω περισσότερα, και όπως είναι φανερό, εδώ πλέον ανοίγεται νέο πεδίο δόξης λαμπρό:
Citronella - Space is the final frontier for your favorite mosquito repellent
:)


Help NASA Name The Next Space Station Module

Δεν ξέρω αν συγκινεί κανέναν η ιδέα, η NASA πάντως δίνει στο ευρύ κοινό την ευκαιρία να βαφτίσει το επόμενο τμήμα τού ISS. (λινκ με τα σχετικά.)
Την δική μου γνώμη την ξέρετε: καλό το PR για να ασχοληθεί ο κόσμος με τέτοια θέματα, αρκεί να μην φτάνει στα όρια τού φολκλόρ.
(Με κάτι τέτοια βέβαια ακούω μετά τα τετριμμένα κλισέ για Μαθηματικούς με τριμμένα πουλόβερ)

Anyway, μια που ξεκίνησα να ενημερώνω το μπλογκ τακτικά και πάλι, ας υπάρχει και αυτό.
Η τελευταία πρόταση ήταν για να πω ότι χαίρομαι που κατάφερα να ασχοληθώ ξανά με το μπλογκ - παρά το ότι όπως καταλαβαίνετε όταν γυρνάς σπίτι με ένα κεφάλι κουζινικό (=καζανι), το να σηκώσεις έστω και ένα λινκ δεν είναι αστεία υπόθεση.
Επίσης μια που φλυαρώ γενικά, ποτέ μα ποτέ μου δεν κατάλαβα την αίσθηση της απόγνωσης μπροστά στην απεραντοσύνη του Σύμπαντος. Δηλαδή ναι, σε κάνει να βλέπεις τα πράγματα σε άλλες διαστάσεις, αλλά εγώ το βρίσκω μάλλον καθησυχαστικό. Και αυτός είναι ο λόγος που δεν σκοπεύω να παρατήσω το μπλογκ εύκολα.
Όπερ έδει δείξαι.

(Ίσως είναι και η σημερινή μέρα όμως.)


Η πιο ισχυρή έκρηξη ακτίνων-γ, από το Fermi

To Fermi κατέγραψε (σε πολύ μεγάλη ανάλυση) μια έκρηξη ακτίνων-γ, που είναι μάλιστα η πιο ισχυρή που γνωρίζουμε ως τώρα.

Είναι η GRB 080916C, στον αστερισμό Carina και καταγράφηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2008.
Στο βιντεάκι έχουν συμπυκνωθεί παρατηρήσεις διάρκειας 8 λεπτών, μέσα σε 6 δευτερόλεπτα.
Οι κουκκίδες αντιπροσωπεύουν ακτίνες-γ διαφορετικής ενέργειας:
Οι μπλε χαμηλής, οι πράσινες μεσαίας και οι κόκκινες υψηλής.




Credit: NASA/DOE/Fermi LAT Collaboration.


Περισσότερα όπως πάντα στο site της NASA (ή στο google, είναι φυσικά από τα θέματα που σήμερα απασχολούν τους πάντες, εξ ου και το πρωϊνό ποστ).


Thursday, February 19, 2009

Νερό στον Άρη? (ξανα!)

Σήμερα δεν είχα σκοπό να ασχοληθώ καθόλου - αλλά τέτοιο νέο δεν μπορεί να περάσει έτσι: νερό λοιπον.
Κι ενώ προετοιμάζεται η αποστολή για την Σελήνη, προς το παρόν ασχολούμαστε με τα δεδομένα από το Phoenix.
Σύμφωνα με μια νέα επιστημονική δημοσίευση, πιθανόν το Phoenix να εντόπισε νερό.


NASA / JPL-Caltech / University of Arizona / MPS

Οι "υποπτες" σταγόνες φαίνονται στην φωτογραφία (κάτω αριστερά, στο πόδι του σκάφους) και φαίνεται ότι άλλαζαν σχήμα ή συγχωνεύτηκαν (κάποιες) κατά την διάρκεια ενός αρειανού μήνα. Πιθανή εξήγηση για την ύπαρξη υγρού νερού σε τόσο χαμηλές θερμοκρασίες, η παρουσία αλάτων.
Το θέμα θα παρουσιαστεί τέλη του Μάρτη σε σχετικό Επιστημονικό Συνέδριο, η δημοσίευση εδώ (σε pdf).


Wednesday, February 18, 2009

LCROSS: Αναζήτηση νερού στην Σελήνη

Μετά τον Άρη, τον Τιτάνα αλλά και την Ευρώπη που μάς έχουν απασχολήσει κατά καιρούς, έρχεται η σειρά να κοιτάξουμε και πιο κοντά:
ετοιμάζεται σιγά σιγά η αποστολή της NASA στην Σελήνη, με σκοπό την εύρεση νερού.
Ή τέλος πάντων πιο σωστά, την έρευνα για ύπαρξη πάγου νερού, σε κάποιον από τους μονίμως υπό σκιά κρατήρες κοντά στους πόλους.

Ο δορυφόρος ονομάζεται LCROSS (Lunar Crater Observation and Sensing Satellite) και μαζί με τον LRO (Lunar Reconnaissance Orbiter), θα ξεκινήσουν την άνοιξη.
Είναι το πρώτο βήμα της ΝΑSA ώστε να προετοιμάσει τις συνθήκες για την περίφημη επιστροφή του ανθρώπου στην Σελήνη, το 2020.
(Για τις δυσκολίες και το γιατί αργεί τόσα χρόνια μπορείτε να δείτε στο label Moon)

Τα δυο σκάφη θα φέρει ο ίδιος Atlas V, και στην συνέχεια θα χωρίσουν, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος έρευνας για το νερό:
θα υπάρξει λοιπόν μια μίνι σύγκρουση με τον κρατήρα έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένας πίδακας, μέσα από τον οποίο θα περάσει το LCROSS ώστε να συλλέξει τα δεδομένα.

*Το site του LRO


Tuesday, February 17, 2009

In High Spirits

Θυμάστε τα προβλήματα με το Spirit?
Οι αρειανοί άνεμοι για μια ακόμα φορά φαίνεται πως ήταν σύμμαχοι του οχήματος:
ο αέρας καθάρισε τα ηλιακά πάνελ από την σκόνη που είχε μαζέψει, και έτσι το Spirit κατάφερε να συλλέξει περισσότερη ενέργεια.
Είναι λοιπόν πλέον σε θέση να οδηγήσει έως και 1.30 ώρα/ημέρα, από 50' που ίσχυε ως τώρα.


Image Credit: NASA/JPL-Caltech

H φωτογραφία είναι από το Home Plate, κατά την 1809η sol (3 φεβρουαρίου 2009), ενώ η αύξηση στα επίπεδα ενέργειας σημειώθηκε στις 5 Φεβρουαρίου.


Let's do the time warp again

Για το GalaxyZoo έχω ξαναγράψει. Στο μεταξύ βέβαια κι εγώ το ψιλοπαράτησα, λόγω έλλειψης χρόνου.
Ίσως είναι ευκαιρία να ξαναρχίσω τώρα που το GalaxyZoo 2 είναι up and running!

Αν θέλετε να περάσετε ευχάριστα την ώρα σας χαζεύοντας άγνωστους γαλαξίες και προσπαθώντας να τους ταξινομήσετε, just a click away.


Monday, February 16, 2009

Life

Προφανώς όσο και να προσπαθούμε να είμαστε συγκρατημένοι, το μεγάλο ερώτημα για την ύπαρξη ζωής ή την δυνατότητά αυτή πάντα θα είναι ίσως το κύριο.
Έτσι, τα σχέδια για την αποστολή στην Ευρώπη (τον δορυφόρο τού Δία) επανέρχονται, τόσο από NASA/ESA όσο και από Ρωσία. Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε στον djmouzz που ενημέρωσε και μένα σχετικά.
(Ελπίζω πάντως να επιλέξουν την Ευρώπη, μια που ο Τιτάνας έστω και σε ένα πρώτο επίπεδο μάς είναι πιο γνωστός).

Ωστόσο, ο ακόμα πιο "γνωστός" και κοντινός Άρης με το αφιλόξενο περιβάλλον, εξακολουθεί να κρύβει εκπλήξεις.
Έτσι, νέα μελέτη εμφανίστηκε, που θεωρεί ότι στο εσωτερικό του ηφαιστείου Olympus Mons θα μπορούσε να φιλοξενηθεί ζωή (φυσικά μιλάμε για μορφές βακτηρίων, και για δυνατότητα). Και εδώ πάντως ξαναζωντανεύει όλη η συζήτηση για την ζωή κάτω από την επιφάνεια - ίσως θυμάστε επίσης και τις εικασίες για νερό κάτω από την επιφάνεια.
Και αυτό το ποστ θα ενημερωθεί, αν υπάρξει νεότερο.


Sunday, February 15, 2009

Debris update - Texas Fireball

Λοιπόν αυτό που γίνεται τις τελευταίες ώρες είναι με δυο λόγια μια σύγχυση:
Αναφορές για λάμψεις και άλλα παρόμοια φαινόμενα στην περιοχή τού Texas, που γενικώς αποδίδονται στην σύγκρουση των δυο δορυφόροων πρόσφατα και στην πτώση θραυσμάτων.

Λέω αποδίδονται γιατί ναι μεν υπάρχει και σχετικό alert από το ΝΟΑΑ πχ, αλλά υπάρχει και σκεπτικισμός και γενικώς, όπως συνηθίζεται σε τέτοιες περιπτώσεις, πολλές αντικρουόμενες πληροφορίες και κυρίως απόψεις.

Καταλαβαίνετε ότι μέσα σε αυτά μπαίνει και το "σκουριασμένο τηλέφωνο", και βέβαια μια που δεν θα έχω την δυνατότητα να ενημερώσω πολύ μάλλον αύριο το πρωί θα κάνω κάποιο update.
Αν στο μεταξύ θέλετε να παρακολουθείτε, μια αναζήτηση στο Google με κάτι σαν Texas + debris θα σάς δώσει πολλά αποτελέσματα. Το πόσα είναι έγκυρα είναι άλλο ερώτημα, οπότε γενικώς αυτοσυγκράτηση!

Σχετικά λινκς

* NOAA Alert

*FAA spokesman Roland Herwig said officials suspect the debris could be related to the collision, but he said that had not been confirmed.

*according to Dr. Marco Ciocca, a physics professor at Eastern Kentucky University, it's likely too early for debris from that incident to be entering earth's atmosphere.


**update

Αυτό που πέφτει σίγουρα σε μας από τον ουρανό είναι χιονάκι! Ωστόσο με το θέμα των θραυσμάτων, όπως καταλαβαίνετε συνεχίζεται το ρεσιτάλ υπερβολής.

Ενδεικτικά, λινκ σε σχετικό βίντεο τού News 8, στην σελίδα του οποίου λέει ότι αυτό που βλέπετε είναι κομμάτια από τους δορυφόρους.
Στην πραγματικότητα, η ταχύτητα του κομματιού αυτού είναι τυπική για μετεωρίτη, δηλαδή πρόκειται για φυσικό φαινόμενο - τα λεγόμενα fireballs (ή βολίδες).


(**Αυτό δεν το είπα φυσικά εγώ, αλλά ο Bill Cooke, αστρονόμος τού Meteoroid Environment Office της NASA -
με την ευκαιρία θέλω να θυμίσω ότι, μια που η σελίδα δεν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα, δεν βάζω πάντα λινκς για τον απλό λόγο ότι θα έχανα πολλή επιπλέον ώρα.
'Αλλωστε δίνω τα σχετικά στοιχεία, για όποιον θέλει να κάνει αναζήτηση στο Google.
Τα λινκς που βάζω είναι όσα θεωρώ αρκετά σημαντικά ή δεν θα έβγαιναν αμέσως στην αναζήτηση.
Αυτά, για να μην έχω απορίες και παρεξηγήσεις.)



updates

** Τα θραύσματα ίσως πέσουν στο κεφάλι μας, κάποια πάντως θα μείνουν σε τροχιά upκαι πιθανόν για χιλιετίες, σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις
Vladimir Solovyov: numerous fragments left by Tuesday's collision could stay in orbit for up to 10,000 years.

**H ESA επίσης δείχνει μια διάθεση να μην εξαρτάται τόσο από τις ΗΠΑ στο θέμα της παρακολούθησης.
Σήμερα παρουσίασε το σχετικό πρόγραμμα Space Situational Awareness, το οποίο έχει ξεκινήσει από τον Ιανουάριο.
Σύμφωνα με τον Jean-Francois Kaufeler της ESA, αυτό που προέχει είναι να έχουμε πιο ακριβή δεδομένα αλλά και να μοιράζεται περισσότερη πληροφορία ανάμεσα στις σχετικές υπηρεσίες παγκοσίμως δηλαδή κυρίως NASA -ESA- Roscosmos (φαντάζομαι και JAXA και όλα τα σχετικά).
Αν βρω νεότερα θα κάνω update.


Happy Birthday Galileo

Σήμερα κλείνουν 445 χρόνια από την γένηση τού Γαλιλαίου - ο Μαθηματικός που κατόπιν ασχολήθηκε με την Αστρονομία και βέβαια ήταν αυτός που παρατήρησε τον ουρανό με το τηλεσκόπιο.
Το 1610 παρατήρησε 4 από τους δορυφόρους του Δία: Ιώ , Ευρώπη, Γανημύδη και Καλλιστώ. Ενώ διέκρινε όρη στην Σελήνη αλλά και τον Κρόνο, παρά το ότι δεν μπόρεσε να ξεχωρίσει τους δακτυλίους.


(το σχετικό χειρόγραφο, για τους δορυφόρους του Δία)


Εκτός από τις παρατηρήσεις και την Αστρονομία, συνεισέφερε σε πολλά άλλα πεδία
(κάτι που εύκολα φαντάζεται κανείς για έναν από τους κορυφαίους επιστήμονες, τον οποίο ο Einstein πρώτα αποκάλεσε "πατέρα της Μοντέρνας Επιστήμης").

Kαθώς όλα αυτά εύκολα τα βρίσκει κανείς (πχ Wikipedia), περιορίζομαι στο να σημειώσω το παράδοξο του Γαλιλαίου:
Μια έννοια λοιπόν που ακόμα και σήμερα, στην εποχή της απομυθοποίησης αλλά και της γνώσης, διατηρεί την αίγλη της και μάς κάνει να αισθανόμαστε δέος, είναι η έννοια του απείρου.
Όπως σημειώνει και ο ίδιος ο Γαλιλαίος στο Two New Sciences , δια στόματος Salviati:
"This is one of the difficulties which arise when we attempt, with our finite minds, to discuss the infinite, assigning to it those properties which we give to the finite and limited; but this I think is wrong, for we cannot speak of infinite quantities as being the one greater or less than or equal to another."

Tο παράδοξο του Γαλιλαίου εχει να κάνει με το άπειρο και με λίγα λόγια λέει το εξής:
Από την μία φαίνεται να υπάρχουν τόσα τέλεια τετράγωνα, όσα και ακέραιοι - εφόσον και τα δυο είναι άπειρα σύνολα, όπως ξέρουμε.
Δηλαδή έχουμε άπειρους ακεραίους και επίσης άπειρα τέλεια τετράγωνα.
Ωστόσο, ξερουμε επίσης ότι υπάρχουν ακέραιοι που δεν είναι τέλεια τετράγωνα - άρα υπάρχουν τελικά περισσότεροι άπειροι ακέραιοι παρά τέλεια τετράγωνα.
Έτσι, διατύπωσε την άποψη ότι δεν μπορούμε να έχουμε σύγκριση στο άπειρο, καθώς αυτή ακριβώς η έννοια του "περισσότεροι άπειροι" δημιουργούσε την σύγχυση.

Το θέμα βέβαια απασχόλησε τον Georg Cantor πολυ αργότερα, και στην συνέχεια πολλούς μεγάλους Μαθηματικούς - και όπως είδαμε σε προηγούμενα επεισόδια:), έχει να κάνει ακριβώς με την διάταξη των απείρων πληθαρίθμων, ουσιαστικά δλδ με το αξίωμα του συνεχούς.
Εξηγείται δε εύκολα αν μιλήσουμε για απειραριθμήσιμα σύνολα. Δηλαδή έχουμε μια 1-1 απεικόνιση, οπότε τελικά τα σύνολα δεν είναι "ισοπληθή" αλλά ισοδύναμα.
Μετά από αυτά, νομίζω ότι είναι πολύ πιο κατανοητό το πόσο πρωτοπόρο σκέψη είχε για την εποχή του.

Άλλωστε, δεν θα μπορούσε να συμβαίνει αλλιώς, για κάποιον που θεωρούσε ότι

“Philosophy [i.e., physics] is written in this grand book--I mean the universe --which stands continually open to our gaze, but it cannot be understood unless one first learns to comprehend the language and interpret the characters in which it is written.
It is written in the language of mathematics, and its characters are triangles, circles, and other geometrical figures, without which it is humanly impossible to understand a single word of it; without these, one is wandering around in a dark labyrinth.”

Galileo Galilei, Il Saggiatore (The Assayer, 1623)


*Dialogue Concerning the Two Chief World System


Saturday, February 14, 2009

MESSeNGER - ψάχνοντας για αστεροειδείς

To MESSENGER έφτασε πριν 4 μέρες στο περιήλιο της τροχιάς του, δηλαδή στην κοντινότερη απόσταση από τον Ήλιο (0.31 AU).
Έτσι, το αντικείμενό του αυτές τις μέρες είναι ο εντοπισμός ηφαιστειοειδών αστεροειδών (volcanoid asteroids).



Image: NASA


Οι volcanoids είναι μια κατηγορία αστεροειδών που θεωρητικά περιφέρονται σε τροχιές εσωτερικές (της τροχιάς) του Ερμή, δηλαδή λιγότερο από 0.4 AU από τον Ήλιο.
Ο όρος οφείλεται στον (υποθετικό) πλανήτη Vulcan, ο οποίος είχε προταθεί κατά τον 19ο αιώνα, ως ερμηνεία σε περίεργα φαινόμενα της τροχιάς του Ερμή.

Οι αστεροειδείς αυτοί δεν έχουν εντοπιστεί ως τώρα, και λόγω της δυνατής λάμψης του Ήλιου ακόμα και να υπάρχουν είναι προφανώς δύσκολο να εντοπιστούν από την Γη.
Στο διάστημα λοιπόν 7 ως 11 Φεβρουαρίου ο MESSENGER συνέλεξε τα σχετικά δεδομένα και πλέον αναμένονται τα αποτελέσματα.


Friday, February 13, 2009

Space Junk - Επιπτώσεις για τους άλλους δορυφόρους

Ξανά λοιπόν τα σχετικά με την σύγκρουση:
Όπως είπε ο Nicholas Johnson, τού Orbital Debris Office της NASA:
"Clearly debris from the event is going through the altitude that the Hubble flies, so we're going to belooking at what is the new risk to Hubble."

Οι περισσότεροι δορυφόροι που βρίσκονται σε αυτό το ύψος (800χλμ) είναι είτε μετεωρολογικοί είτε έχουν ως αποστολή να παρατηρούν την Γη - υπάρχουν από ό,τι διάβασα κάποιοι καναδικοί τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι κοντά σε αυτό το ύψος, και φυσικά αρκετοί ακόμα Iridium-33.
Ωστόσο, οι περισσότεροι τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι είναι σε άλλες τροχιές.

Το θέμα είναι κυρίως ότι τα θραύσματα δεν έχουν ακόμα σταθεροποιηθεί σε μια τροχιά, οπότε και πλέον θα είναι αρκετά πιο εύκολο να προβλεφθεί η συμπεριφορά τους.
Τώρα ακόμα το νέφος όπως είδαμε και χθες αλλάζει μορφή.
Η σύγκρουση δε (όπως επίσης ξέρουμε) ήταν πρωτοφανής, με την έννοια ότι πρώτη φορά είχαμε σύγκρουση ολόκληρων δορυφόρων. Ως τώρα είχαμε κάποιες εκρήξεις ή συγκρούσεις τμημάτων.

Εδώ όμως, το αξιοσημείωτο είναι ότι ουσιαστικά δεν υπάρχει κάποιος κεντρικός οργανισμός που να παρακολουθεί όσα σώματα ή θραύσματα περιφέρονται στο Διάστημα:
17,000 θραύσματα και γύρω στους 1000 δορυφόρους που περιφέρονται σε διάφορες τροχιές.


Image: NASA
Low Earth Orbit (LEO): η περιοχή μέχρι τα 2,000 km από την επιφάνεια της Γης, που έχει και τα περισσότερα διαστημικά σκουπίδια.


Φυσικά, αν το σκεφτούμε κάπως τεχνοκρατικά γραφειοκρατικά κλπ είναι λογικό:
κάθε Κράτος στέλνει τους δορυφόρους του, δημιουργεί το SpaceJunk του και προφανώς πολλές φορές αποφεύγει και την συνεργασία.

Στις ΗΠΑ πχ υπάρχει το U.S. Department of Defense's Space Surveillance Network,το οποίο όμως ως κύριο σκοπό έχει να παρακολουθεί την ασφάλεια των αστροναυτών (και κατ' επέκτασιν τον Σταθμό και τα διαστημικά λεωφορεία).
Ενώ υπάρχει το ιδιωτικό δίκτυο SOCRATES - Satellite Orbital Conjunction Reports, το οποίο βοηθάει στην παρακολούθηση.
Αυτό που γενικά αναμένεται να διαπιστωθεί είναι το κατά πόσο τα θραύσματα αυτά θα προκαλέσουν κάτι σαν αλυσιδωτή αντίδραση - άλλωστε υπάρχουν ήδη αρκετές εργασίες σχετικά με το φαινόμενο του collisional cascading.

Το προφανές είναι ένα: θα ασχολούμαστε όλο και περισσότερο με το ζήτημα.
Εξ ου και το νεο label στα posts, οπότε στο collision βρίσκετε όλα τα σχετικά.
Επίσης, θα ήθελα να ξαναθυμίσω πως δεν μού αρέσει να πετάω αγγλικά σε ελληνικά κείμενα, αλλά δεν έχω πάντα την δύναμη να ασχολούμαι με εξελληνισμένους όρους (μπορείτε να το πειτε και τεμπελιά, ή απλά ότι δεν είμαι των φιλολογικών:)


Hubble - Space Junk & Images

Όπως είδαμε, ο Διαστημικός Σταθμός είναι αρκετά μακρυά από τα θραύσματα και δεν θεωρείται ότι κινδυνεύει.
Αντίθετα όμως, ανησυχία υπάρχει για το Hubble το οποίο βρίσκεται σε μικρότερη απόσταση. Και αυτο ενώ μετά απο αρκετές αναβολές όλοι αναμένουμε την αποστολή επιδιόρθωσης του Τηλεσκοπίου.
Είναι δε η πρώτη φορά που έχουμε μια τέτοια σύγκρουση, μεγάλων μάλιστα δορυφόρων, σε τροχιά στο Διάστημα.

Πέρα από τις ανησυχίες, το Hubble συνεχίζει να μάς δίνει εκπληκτικές εικόνες.
Όπως η παρακάτω, η οποία θα παρουσιαστεί σε αρκετά Πλανητάρια, Μουσεία, Σχολεία κλπ, από σήμερα αλλά κυρίως στις 15 Φεβρουαρίου - ημέρα των γενεθλίων τού Galileo.

Ο σπειροειδής γαλαξίας M101/ Image: Hubble


*Το κόκκινο είναι τα δεδομένα τού Spitzer σε infrared, σε κίτρινο στο ορατό φως από το Hubble και σε μπλέ από το Chandra και σε ακτίνες-Χ. Επιπλέον υλικό στο site τού Hubble, κλασσικά.


Carina Nebula

Μια ολοκαινουρια φωτογραφία του νεφελώματος της Carina (NGC 3372, Τρόπιδα στα ελληνικά - και ειναι η καρίνα του πλοίου του Ιάσονα), από το ESO.
Ανάμεσα στα άλλα διακρίνονται ο γνωστός Eta Carinae και το νεφέλωμα Keyhole.

Image: ESO/La Silla Observatory in Chile.


Thursday, February 12, 2009

Σύγκρουση δορυφόρων στο Διάστημα

Επειδή εκτός από τα σενάρια υπάρχει και η πραγματικότητα, ίσως υπάρχουν πολύ περισσότεροι "κίνδυνοι" από τους αστεροειδείς που μάς "σημαδεύουν".
Με τόσο space traffic out there, ήταν θέμα χρόνου να αρχίσουν να εμφανίζονται οι ανωμαλίες.

Δυο επικοινωνιακοι δορυφοροι λοιπον συγκρουστηκαν στο Διάστημα καθώς ο ένας μπήκε στην τροχιά του άλλου - ο οποίος ένας ήταν ένας μη ενεργός ρωσσικός, και ο άλλος ήταν ένας των ΗΠΑ.
Έτσι, εκατοντάδες κομματάκια ήρθαν να προστεθουν στο ήδη υπάρχον space junk που περιφέρεται γύρω από την Γη μας.

Τα καλά νέα είναι οτι ο ISS δεν φαίνεται να κινδυνεύει, ίσως χρειαστεί να κάνει κάποια μανούβρα αλλά αυτό θεωρείται ζήτημα ρουτίνας.
Τα άσχημα νέα είναι ότι αρκετοί άλλοι δορυφόροι φαίνεται να είναι σε τροχιά σύγκρουσης με τα θραύσματα.


*Για την Ιστορία, οι δορυφόροι ήταν ο εδώ και δέκα χρόνια εκτός λειτουργίας ρωσσικός Cosmos 2251, και ένας Iridium-33.
Η συγκρουση σημειωθηκε σε ύψος 800χλμ πάνω από τα βόρεια της Σιβηρίας (πολύ πιο ψηλά δλδ από τον Σταθμό, που βρίσκεται σε ύψος 350χλμ).
Όσο για τα θραύσματα, σχημάτισαν ένα νέφος το οποίο φάνηκε να απλώνεται και στην συνέχεια συμπιέζεται ξανά.

Τα θραύσματα αυτά υπολογίστηκαν από τη NASA μεχρι στιγμης γύρω στα 600 και έρχονται να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα:
στις αρχές του 2009 ήταν ήδη 17,000, με διάμετρο πάνω από 10εκ.
Θεωρούνται δε ότι αποτελούν για τα διαστημικά λεωφορεία μεγαλύτερο κίνδυνο από ό,τι αυτόν κατά την προσγείωση/απογείωση.



Το βίντεο από τον Real Time Live Satellite tracker στο site www.n2yo.com.


Wednesday, February 11, 2009

Αστέρι με εκλάμψεις ακτίνων γάμμα

Ένα αστέρι νετρονίων, που βρίσκεται σε απόσταση 30,000 ετών φωτών, παρουσιάζει έντονη δραστηριότητα τελευταία - η οποία καταγράφεται από το Swift και το Fermi.

Πρόκειται για το SGR J1550-5418, στον (νότιο) αστερισμό Norma (Γνώμων).
Το άστρο αυτό σημείωσε μια σειρά από πολύ ισχυρές εκλάμψεις ακτίνων γάμμα, δίνοντας πάνω από 100 εκλάμψεις μέσα σε 20 μόλις λεπτά.
Για να πάρουμε μια ιδέα, κάποιες μόνο από τις πιο ισχυρές εκλάμψεις απελευθέρωσαν όση ενέργεια απελυθερωνει ο Ήλιος μας σε 20 χρόνια.

Το άστρο κατατάσσεται στην κατηγορία των "soft-gamma-ray repeater" (επαναλήπτες μαλακών ακτίνων-γ) και αρκεί να σημειώσουμε εδώ ότι είναι το 6ο μόλις παρόμοιο σώμα που γνωρίζουμε.
Χαρακτηριστικά, το 2004 μια έκλαμψη από κάποιον άλλο repeater ήταν τόσο ισχυρή ώστε να ιονίσει την ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης - αυτό, από απόσταση 50,000 ετών φωτός.

Είχε σημειώσει αρχικά δραστηριότητα τον Οκτώβριο του 2008, η οποία σταμάτησε για ένα διάστημα για να ξεκινήσει ξανά στις 22 Ιανουαρίου 2009.

Στην φωτογραφία λοιπόν η ηχώ του φωτός του αστρικού αυτού υπόλοιπου (το οποίο θεωρείται ότι ανήκει στην κατηγορία των magnetars, αστέρια νετρονίων με ιδιαίτερα έντονο μαγνητικό πεδίο).


Οι δακτύλιοι που βλέπουμε σχηματίζονται καθώς οι ακτίνες Χ αντιδρούν με τα νέφη σκόνης που περιβάλλουν το άστρο.
Image Credit: NASA/Swift/Jules Halpern, Columbia Univ.


Tuesday, February 10, 2009

PHAs - updated II

Σύμφωνα με τις νέες παρατηρήσεις, φαίνεται πως θα γλυτώσουμε το 2042 (και την σχετική φιλολογία). Ο δε 2009 BD81 έχει ήδη αφαιρεθεί από τον κατάλογο των πιθανώς επικίνδυνων αστεροειδών.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα πρώτα αυθόρμητα σχόλια είναι συνήθως "άδικα ανησυχήσαμε" ή κάτι τέτοιο.
Ωστόσο είναι πολύ σημαντικό ακριβώς ότι έχουμε την δυνατότητα παρακολούθησης και καταγραφής, των σωμάτων που ίσως τελικά διασταυρωθούν με εμάς.
Καθώς είναι πολλά τα σχετικά σώματα, και βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι ανά πάσα στιγμή πρέπει να κοιτάμε προς τον ουρανό, μηπως μάς πέσει στο κεφάλι:)
Το σημαντικό είναι όμως να ξέρουμε τι και προς τα που κινείται.

Έτσι, στο ποστ με τον 2009 BD81, τα λέγαμε αναλυτικά για τις τρεις κατηγορίες PHAs.
Δυο τέτοια σώματα λοιπόν βρίσκονται σήμερα στην πλησιέστερη απόσταση από την Γη - χωρίς να υπάρχει ο παραμικρός, έστω και θεωρητικώς, λόγος ανησυχίας.

Στο διάγραμμα ο 2006 AS2 (Apollo), που μάς πλησίασε στις 0.0241AU ενώ σήμερα μάς πλησίασε στις 0.0219AU και o 2009 BE58 (Aten).


Είναι τελικά όπως βλέπουμε και πάλι ένα όχι και τόσο σπάνιο φαινόμενο, άσχετα από το αν κάποιες φορές τυχαίνει να ασχοληθούμε περισσότερο με την διέλευση κάποιου σώματος.
Αν μάλιστα δείτε και τον σχετικό πίνακα στο site της NASA, φαίνεται ακόμα πιο καθαρά πόσο συχνό είναι!


Monday, February 09, 2009

Fly me to the Moon

Φυσικά, ένα από τα sites που επισκέπτομαι πρώτο μόλις ανοίξω το pc είναι το Astronomy Picture of the Day της NASA. Προφανώς το να λινκάρω κάθε μέρα ή να κάνω copy paste τις καταπληκτικές φωτό δεν έχει ιδιαίτερο νόημα.

Αλλά η παρακάτω φωτογραφία είναι κάτι ξεχωριστό, και μας αποζημιώνει κατά κάποιον τρόπο και για την έκλειψη που δεν θα δούμε:
Ο Διαστημικός Σταθμός, καθώς διέρχεται μπροστά από την Σελήνη.
(Με την ευγενική άδεια τού Eric J. Zbinden, ο οποίος έβγαλε την φωτογραφία στις 2 Φεβρουαρίου τού 2009 και στην περιοχή τού όρους Hamilton, της California)


Credit & Copyright: Eric J. Zbinden


Όπως είπε χθες και ο κύριος Διονύση Σιμόπουλος (σε μια ακόμα καταπληκτική παρουσία του στην ΕΤ1 και το Μονόγραμμα):
"Ο ανθρωπος από την αρχή της προσπάθειας του να κατανοήσει τα του Σύμπαντος παρεμεινε ερωτευμενος με τον ουρανο."
(όσο πιο πιστά το θυμάμαι.. ως απάντηση στην κλασσική ερώτηση, αν η ενασχόληση με την Αστρονομία "σκοτώνει" την μαγεία).


Πανσέληνος/ Μερική έκλειψη

Πανσέληνος απόψε, ή αλλιώς Full Snow Moon (πάντα κατά την παράδοση των Ιθαγενών της Β. Αμερικής*), ένα θέαμα που πάντα είναι εντυπωσιακό.
Σήμερα επιπλέον έχουμε και μερική έκλειψη, κατά την οποία η Σελήνη θα μπει στην παρασκιά της Γης και θα φαίνεται πιο σκοτεινή. Το θέαμα ωστόσο θα απολαύσουν κυρίως περιοχές κοντά στον Ειρηνικό, την Αυστραλία την Αλάσκα - και την Ανατολική Ευρώπη.
Σύμφωνα με το Itar-Tass, η περιοχή τού Altay (Ρωσσία) είναι ιδανική καθώς η Σελήνη θα καλυφθεί σε ποσοστό 90%.
Στην δε Κίνα, η έκλειψη θα σημειωθεί κατά την 15η μέρα του πρώτου μήνα του Κινεζικου (σεληνιακού) ημερολογίου, και ενώ εορτάζεται το ετήσιο Φεστιβάλ με τα φαναρακια.



Image: NASA


Αν και στην εικόνα φαίνεται ότι η έκλειψη θα είναι ορατή, λόγω ώρας είναι μάλλον δύσκολο να διακρίνουμε το φαινόμενο.
Η επόμενη σεληνιακή έκλειψη που θα μπορούμε να απολαύσουμε κι εμείς, είναι αυτή της 31ης Δεκεμβρίου του 2009.


*Τα εγκυκλοπαιδικά για την έκλειψη σε παλιότερο ποστ, και εδώ όλα τα ονόματα των Πανσελήνων.


Sunday, February 08, 2009

PHAs - updated

Potentially Hazardous Asteroids - προχθές τα λέγαμε πάλι, ηρθε η ώρα να συνεχίσουμε το θέμα.
Εκτός λοιπόν από το 2012, μάς προέκυψε και 2042. Τι αναμένεται τότε? Προσέγγιση ενός αστεροειδή της προαναφερθείσας κατηγορίας.

Τον αστεροειδή 2009 BD81 ανακάλυψε ο αστρονόμος Robert Ηolmes, σε συνεργασία με άλλους παρατητηρητές.
ο Ηolmes εργάζεται στο παρατηρητήριο τού Astronomical Research Institute, συλλέγοντας δεδομένα για το πρόγραμμα Near Earth Observation της NASA και το Killer Asteroid Project.

Έτσι, στις 31 Ιανουαρίου 2009 ανακάλυψε έναν αστεροειδή, ο οποίος για φέτος θα μάς πλησιάσει στις 27 Φεβρουαρίου, σε αρκετά μεγάλη απόσταση.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις μετρήσεις και τα σχετικά μοντέλα, υπάρχει κάποια (απειροελάχιστη) πιθανότητα σύγκρουσης, μετά το 2042.

Ιmage Credits: NASA


Ο 2009 BD81 είναι της κατηγορίας Apollo και στο διάγραμμα βλέπετε την θέση του για τις 27 Φεβρουαρίου - απόσταση μεγάλης ασφαλείας.
Στην σελίδα του ari μπορείτε να δείτε την φωτογραφία με τον αστεροειδή, αλλά και ένα πολύ ωραίο animated διάγραμμα με την τροχιά του για τα επόμενα χρόνια.



*Οι αστεροειδείς της κατηγορίας apollo έχουν τροχιές με μεγάλο ημιάξονα>1AU, και οι οποίες διασταυρώνοναι με αυτήν της Γης. Αυτό τους κάνει να είναι πιθανώς επικίνδυνοι για σύγκρουση.
Στατιστικά βέβαια η πιθανότητα αυτή είναι πολύ μικρή - πχ για ένα σώμα διαμέτρου >1χλμ, είναι 1 στα 100,000 χρόνια. Η οποία σύγκρουση ακόμα και αν συμβεί, δεν σημαίνει ότι η Γη θα γίνει σκόνη και θρύψαλα ούτε ότι θα εξαφανιστεί κάθε ίχνος ζωής. Το μέγεθος των επιπτώσεων εξαρτάται προφανώς από το μέγεθος του αστεροειδή.

Έτσι, αν μιλάμε π.χ. για έναν αστεροειδή διαμέτρου 10χλμ τότε πράγματι μια σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει στην εξαφάνιση πολλών ειδών ζωής, ενώ η καταστροφή στην Tunguska προήλθε από σώμα διαμέτρου ~50 μόλις μέτρων.

Οι άλλες δυο κατηγορίες Near Earth Asteroids, είναι:
* οι Aten με ημιάξονα < 1AU
* οι Amors με ημιάξονα > 1ΑU -όπως δηλαδή οι Apollo- αλλά λίγο μεγαλύτερο περιήλιο (κοντινότερη απόσταση στον Ήλιο). Έχουν τροχιές εξωτερικές της γήινης, αλλά εσωτερικά της τροχιάς τού Άρη.

Στο πιο κάτω διάγραμμα φαίνεται με ποιόν τρόπο οι 3 ομάδες ΝΕΑ συναντούν την τροχιά της Γης. Φυσικά, συναντούν μόνο την τροχιά και όχι την ίδια την Γη.

Για να μιλήσουμε όμως για πιθανό κίνδυνο και να ανήκουν στους PHAs, τα κριτήρια είναι:

*Ελάχιστη απόσταση της τροχιάς τους από την γήινη d < 0.05AU [Minimum Orbit Intersection Distance -MOID]
*Απόλυτο μέγεθος H < 22.00, που αντιστοιχεί σε διάμετρο > 150 μέτρων, στην περίπτωσή μας.
Και αν φαίνεται αντίφαση, να θυμηθούμε ότι το μικρότερο μέγεθος αντιστοιχεί σε μεγαλύτερη λαμπρότητα. Έτσι σώματα με μικρότερο Η είναι μεγαλύτερα.

Και αυτές είναι οι δυο βασικές συνθήκες για να αρχίσει να θεωρείται ένα σώμα επικίνδυνο για σύγκρουση.

Image Credits: ESA


Ο 2009 BD81 τώρα, έχει τροχιά η οποία εκτείνεται μέχρι τον Δία και την κύρια ζώνη αστεροειδών, ανάμεσα στον Άρη και τον Δία.
Φαίνεται πως μια διέλευση από τον Δία και η βαρυτική επίδραση του αέριου γίγαντα ήταν αιτία να διαταραχθεί η τροχιά του, με αποτέλεσμα να βγεί από την κύρια ζώνη και να κατευθυνθεί προς τους εσωτερικούς πλανήτες.

Αν μετά από όλα αυτά θυμηθήκατε ταινίες τύπου Αρμαγεδών, σε παλιότερο ποστ πιθανοί τρόποι αντιμετώπισης (εκτός Holywood:)


Saturday, February 07, 2009

G.H. Hardy, 7 Φεβρουαρίου 1877

Beauty is the first test; there is no permanent place in the world for ugly mathematics.

A mathematician, like a painter or a poet, is a maker of patterns. If his patterns are more permanent than theirs, it is because they are made with ideas.

Reductio ad absurdum, which Euclid loved so much, is one of a mathematician's finest weapons. It is a far finer gambit than any chess play: a chess player may offer the sacrifice of a pawn or even a piece, but a mathematician offers the game.




Έμεινε γνωστός -τουλάχιστον για τον μέσο, μη μαθηματικό, αναγνώστη- για την απολογία ενός Μαθηματικού (από όπου και τα αποσπάσματα).
Συνεργάστηκε με τον Littlewood και υπήρξε ο μέντορας του μεγάλου Ινδού Μαθηματικού Srinivasa Ramanujan.
Θεωρούσε τιμή του να υπηρετεί αυστηρά και μόνο τα Καθαρά Μαθηματικά.
Εκτός από τα Μαθηματικά , λάτρεψε όμως και το κρίκετ.




*Σε pdf :

A Mathematician's Apology (1941)

A course of pure mathematics (1921)




Pure mathematics is on the whole distinctly more useful than applied. For what is useful above all is technique, and mathematical technique is taught mainly through pure mathematics.



Αναβολή για το Discovery

Αναβάλλεται για μετά τις 22 Φεβρουαρίου η αναχώρηση για τον ISS τού Discovery - αυτό αφού έχει ήδη υπάρξει μια αναβολή, από τις 12 στις 19 Φεβρουαρίου
Ο λόγος είναι επιπλέον έλεγχοι στις βαλβίδες, που είχαν προκαλέσει και τα γνωστά προβλήματα τον Νοέμβριο.
Τότε βέβαια είχε τελικά ολοκληρωθεί επιτυχώς η αποστολή. Οι σχετικοί έλεγχοι τώρα όμως, χρειάζονται περισσότερο χρόνο σύμφωνα με τη NASA.

Το Discovery θα μεταφέρει στον Σταθμό το πλήρωμα της αποστολής STS-119, με σκοπό να συναρμολογήσουν κάποια επιπλέον τμήματα του ISS, κυρίως επιπλεόν ηλιακά πάνελ.

Εκτός από κάποιες ακόμα πτήσεις στον ISS μέσα στην χρονιά, το Discovery είναι αυτό που θα μεταφέρει και την STS-125: την (4η) αποστολή επιδιόρθωσης τού Hubble.
Κάτι που είναι προγραμματισμένο για τον Νοέμβριο, μετά τις αναβολές, και δεν χρειάζεται να σχολιάσει κανείς πόσο το περιμένουμε.


Thursday, February 05, 2009

Coma Galaxy Cluster

Το σμήνος γαλαξιών Coma (Abell 1656) βρίσκεται κοντά στην Κόμη της Βερενίκης και περιέχει πάνω από 1,000 γαλαξίες.

Ένας από αυτούς είναι ο NGC 4921, τον οποίο το Hubble μάς έδωσε σε εκπληκτική λεπτομέρεια, μαζί με ένα πλήθος από άλλους γαλαξίες που βλέπετε στο φόντο.



Image Credits: NASA, ESA and K. Cook (Lawrence Livermore National Laboratory, USA)


Η φωτογραφία είναι πραγματικά εκπληκτική, όσο για τον ίδιο τον γαλαξία: είναι σπειροειδής, με κάποια δραστηριότητα σχηματισμού άστρων προς το τέλος των βραχιόνων - έβαλα την έκδοση με τις επεξηγήσεις, ώστε αν κλικάρετε φαίνονται πιο καθαρά.

Περισσότερα στο site της ESA.


Ultra modern nursery rhymes

Κι άλλη σπουδαία ανακάλυψη από το Max-Planck-Institut für Astronomie:
Ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον Dr. Fabian Walter, καταμέτρησαν την (ιδιαίτερα έντονη) δραστηριότητα σε μια απομακρυσμένη περιοχή σχηματισμού άστρων.

Σε απόσταση 13 δις ετών φωτός λοιπόν, δηλαδή σε μια εποχή όπου το Σύμπαν ήταν ακόμα πολύ νεαρό (ηλικίας <1δις style="font-style: italic;">J1148+5251.
Η δραστηριότητα εκεί μπορεί να συγκριθεί με περιοχές μόνο του δικού μας Γαλαξία, όπως το νεφέλωμα του Ωρίωνα.
Για να πάρουμε μια ιδέα: ανά χρόνο δημιουργούνται άστρα με συνολική μάζα πάνω από 1000 φορές της μάζας τού Ήλιου - το αντίστοιχο νούμερο για τον Milky Way είναι μία μόλις μάζα Ήλιου.

Έτσι, επιβεβαιώνεται και γίνεται πιο συγκεκριμένη η εικόνα που ήδη είχαμε, για την ένταση της δραστηριότητας σε νεαρούς γαλαξίες. Αυτό που έγινε δυνατό να μετρηθεί για πρώτη φορά ήταν το πλάτος (4000 έτη φωτός) της περιοχής, η οποία να σημειωθεί ότι ήταν ήδη γνωστή. Γνωρίζοντας τώρα το πλάτος, προφανώς μπορεί να γίνουν και συγκεκριμένες οι μετρήσεις καθώς και η σύγκριση με τα γνωστά μοντέλα (σχηματισμού άστρων).
Η δημοσίευση στο σημερινό τεύχος του Nature.


Ο J1148+5251, σε false colour, με το Very Large Array στο New Mexiko.
(Image: NRAO/AUI/NSF)



*O τίτλος του post, από μια δουλειά τού Terry Hall -των Specials.. και όλων των άλλων. Το album είχε κυκλοφορήσει με τους Terry, Blair & Anouchka.


Wednesday, February 04, 2009

Ο Κομήτης McNaught

Κοντινότερη απόσταση από την Γη σήμερα για τον Κομήτη McNaught (P/2008 Y3), στις 3.654 AU (να θυμηθούμε ότι 1AU= η απόσταση Γης - Ήλιου).


Comet McNaught. Photo by its discoverer, R. H. McNaught, Siding Spring Observatory


Ο Κομήτης ανακαλύφθηκε από τον R. H. McNaught στις 7 Αυγούστου 2006 και έμεινε γνωστός ως ο μεγάλος Κομήτης του 2007 καθώς το θέαμα στο Νότιο Ημισφαίριο ήταν φανταστικό. Φτάνοντας μέχρι μέγεθος -6, ήταν ορατός με γυμνό μάτι ενώ ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η ουρά του.
Περισσότερα για τον Κομήτη σε παλιότερα ποστς, και φωτογραφίες εδώ.

*Αυτά συμβαίνουν όταν κάνεις ξανά copy paste παλιότερα posts:
ο Κομήτης φυσικά δεν είναι ορατός πια από την Γη, ούτε με γυμνό μάτι ούτε με τηλεσκόπιο.
Εκτός ίσως από κάποιο από τα πολύ ισχυρά τηλεσκόπια, και εκείνο ως κάποιο αρκετά αχνό αντικείμενο.
Πρόκειται για μη περιοδικό Κομήτη, δηλαδή με περίοδο πάνω από 200 έτη.


O μικρότερος εξωπλανήτης από το COROT

Δεν ξέρω αν θυμάται κανείς το γαλλικό COROT, που είχε ξεκινήσει το 2006 με σκοπό τον εντοπισμό εξωπλανητών
- κάτι το οποίο ήδη πέτυχε.
Το σπουδαίο νέο είναι ότι τώρα ανακάλυψε τον μικρότερο ως τώρα εξωπλανήτη: με ακτίνα μόλις 1.7 - 2 της ακτίνας της Γης!
Ο COROT-Exo-7b βρίσκεται στον αστερισμό τού Μονόκερω (Mon/ Unicorn) σε απόσταση 390 ετών φωτός και το άστρο τού έχει μεγεθος μόλις 11.7.

Όπως καταλαβαίνετε, μετά τους Hot Jupiters αέριους γίγαντες που "βρίσκαμε" τόσο καιρό, αρχίζουν πλέον να εντοπίζονται όχι απλά Super Earths, αλλά για πρώτη φορά ένας πλανήτης τόσο κοντά στα μέτρα μας.
Το Σύμπαν όμως έχει χιούμορ - ή, για να αφήσω τα γλαφυρά και να είμαι πιο ακριβής: είναι αρκετά μεγάλο για τα μέτρα μας.
Έτσι, οι αναγωγές του στυλ "α ωραία, διπλάσια ακτίνα, άρα βρήκαμε επιτέλους μια δεύτερη Γη", απλά δεν έχουν νόημα.

Γιατί την διαφορά κάνει η τροχιά:
Ο COROT-Exo-7b περιφέρεται σε μια απόσταση μόλις 0.015ΑU (2.5 εκ χλμ) από το άστρο του, με ταχύτητα 200km/sec και διαγράφει έτσι μια τροχιά σε 0.85 γήινες μέρες.
Έτσι, η θερμοκρασία φτάνει τους 1000-1500C.
Αυτό που δεν μπορούν να γνωρίζουν με βεβαιότητα οι επιστήμονες είναι η εσωτερική του δομή, καθώς θα μπορούσε να είναι ένας πλανήτης με καθολικό ωκεανό - πλανήτες των οποίων η ύπαρξη εικάζεται αλλα δεν έχει αποδειχθεί ως τώρα (και όλοι γνωρίζουμε πως ακόμα και στα Μαθηματικά όπου όλα είναι ιδεατά, τα υπαρξιακά θεωρήματα είναι τα πιο "δύσκολα" αλλά και βασικά).

Το σίγουρο είναι πως είτε καλύπτεται από λάβα είτε από νερό/ πέτρα, η ζωή όπως την ξέρουμε δεν υφίσταται.

Κάτι που δεν κάνει το γεγονός λιγότερο συναρπαστικό, καθώς είναι άλλο ένα σημαντικό βήμα, προετοιμάζοντάς μας και για την εποχή που το Kepler θα μάς περάσει σε μια νέα φάση της αναζήτησης Super Earths.


*Για να είμαστε ακόμα πιο ακριβείς, υπάρχουν ίσως εκκρεμότητες ως προς την ύπαρξη μικροτέρων εξωπλανητών. Ωστόσο είναι με σιγουριά ο μικρότερος εξωπλανήτης, τού οποίου η διάμετρος έχει μετρηθεί.


Tuesday, February 03, 2009

Αλλαγές στο Cassini

Κι ενώ στις 7 Φεβρουαρίου περιμενουμε την διέλευση τού Cassini από τον Τιτάνα για μια ακόμα φορά, φαίνεται να αρχίζουν τα μικροπροβλήματα.
Υπάρχει λοιπόν από τη NASA η πρόθεση να χρησιμοποιούνται πλεόν οι εφεδρικοί προωθητές - ή, για να αφήσω τις απελπιστικές μεταφράσεις, thrusters.

Όσοι έχουμε δει αρκετές σχετικές ταινίες και έχουμε περάσει αρκετές ώρες gaming (sigh), ξέρουμε καλά την σημασία και την χρησιμότητά τους:
εν ολίγοις, δίνουν ώθηση και βοηθάνε στο να διορθώνεται η πορεία.
(με συγκίνηση αναφέρω το πρώτο και ηρωϊκό Duke Nukem I).

Έτσι, μετά από 11 χρόνια λειτουργίας, φαίνεται πως θα περάσουν πλέον στο Β σετ (από 8) thrusters, που είναι πανομοιότυποι με το μέχρι τώρα.
Και εμείς συνεχίζουμε να απολαμβάνουμε τα δεδομένα που μάς στέλνει το σκάφος.

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Στην φωτογραφία δεν βλέπουμε κάποιον από τους δορυφόρους του Κρόνου, αλλά το φαινόμενο της αστρικής απόκρυψης - δηλαδή απλά ένα σώμα (εδώ ο Κρόνος) περνάει μπροστά από κάποιο άστρο και το κρύβει.
Αποκρύψεις όπως αυτή, χρησιμοποιούνται από το Cassini ώστε να μελετηθούν οι ιδιότητες των δακτυλίων.

Όσο για το άστρο, είναι ο β Cru ή Mimosa ή Becrux - πολύ απλά ο βήτα τού Σταυρού τού Νότου. Το οποίο βρίσκεται κάπου 353 έτη φωτός από εμάς. (Περισσότερα εδώ.)


3 Φεβρουαρίου 1966: Luna 9 - broadcasting from the Moon

To Luna 9 (Lunik9) ήταν μια μη επανδρωμένη αποστολή, στα πλαίσια τού προγράμματος Luna της τότε Σοβιετικής Ένωσης.

Ξεκίνησε από την Γη στις 31 Ιανουαρίου τού 1966, και στις 3 Φεβρουαρίου έγινε το πρώτο σκάφος που πραγματοποίησε ομαλή προσεδάφιση στην επιφάνεια της Σελήνης
(το Luna 2 είχε φτάσει μεν την Σελήνη αλλά είχε προσκρούσει μάλλον ανώμαλα πάνω της).



Φτάνοντας λοιπόν στον Oceanus Procellarum, άνοιξαν τα τέσσερα πέταλα του σκάφους και στην συνέχεια ξεκίνησε η μετάδοση των εικόνων από την επιφάνεια της Σελήνης.
Δείγμα βλέπετε εδώ - καθόλου εντυπωσιακό για τα σημερινά δεδομένα, αλλά σίηουρα ήμισυ τού παντός.




Monday, February 02, 2009

Simply!

Η είδηση που είναι σχετική με τα θέματα του μπλογκ: το νέο Google Earth έχει βελτιωμένη έκδοση τού Mars Exploration, με 3D εικόνες και διάφορα άλλα - το γράφω πληροφοριακά, έτσι κι αλλιώς δεν δούλεψα ιδιαίτερα το Google Earth ποτέ.
Όσο για τα 3D, μού θυμίζει τα παλιά καλα 80ς που κάναμε σαν τρελλοί για τα σχετικά γυαλιά, όταν τα έδινε κανένα περιοδικό -θυμάμαι χαρακτηριστικά το Bravo:D - και ακομα και τώρα το μόνο που θυμάμαι είναι απλώς κάτι θολό και απροσδιόριστο (και η μυρωδιά από το περιοδικό επίσης, πολύ χαρακτηριστική).

Τώρα αν θα το δω δεν ξέρω, γιατί στο μεταξύ πήρα την μεγάλη απόφαση:
κατέβασα το SimplyMEPIS 8.0 RC2, μετά από πολύ καιρό - οι φίλοι ίσως θυμάστε πως όταν το Mepis (6.0) διέπραξε την "προδοσία" να πατήσει στο Ubuntu, το απαρνήθηκα.
Ώσπου ο Warren αποφάσισε να κάνει και πάλι την διαφορά, και να αποζημιώσει τους πιστούς θαυμαστές που λάτρεψαν αυτήν την διανομή και την κουλτούρα της.
Έτσι, το SimplyMEPIS βασίζεται στο Debian Lenny (yeah!) και το KDE 3.5.x (x=δεν θυμάμαι ακριβώς), αλλά υπάρχει πάντα η πρόθεση και η προσπάθεια να είναι συμβατό με το 4.
Όλα είναι θέμα συμβατότητας και σταθερότητας, και προσωπικά δεν με ενοχλεί καθόλου το να κερδίσει κάποιον αγώνα δρόμου.
Ας καθυστερήσει όσο χρειάζεται, αρκεί να είναι το Mepis που ξέρουμε.

Εννοείται πως οι εποχές που τα περνούσα όλα στο πισι έχουν περάσει -τουλάχιστον ως τις επόμενες διακοπές, που θα έχω την ευκαιρία να κάνω τα πειράματά μου με την ησυχία μου!
Η δοκιμή λοιπόν έγινε από το LiveCD και παρόλα αυτά έμεινα ενθουσιασμένη.
Τόσο δηλαδή, που ξεκίνησα να κάνω ένα full backup και ετοιμάζω τα πάντα για να περάσω το 8.0 μόλις βγει.

Αυτά τα σχεδόν γήινα, που μάς απογείωσαν.
Και τώρα μετά τόση κουβέντα για τα 80ς, πάω να βρω καμιά Hanuta!


Sunday, February 01, 2009

Εποχιακή αλλαγή στις λίμνες του Τιτάνα

Με τις λίμνες στον Τιτάνα έχουμε επίσης καιρό να ασχοληθούμε.

Τώρα λοιπόν που έχουμε μια σχεδόν ολοκληρωμένη εικόνα του δορυφόρου, φαίνεται ότι σημειώνονται εποχιακές αλλαγές αλλαγή στην μορφή τους, η οποία προκλήθηκε από βροχή μεθανίου.
[Όπως πάντα τα σχετικά στο label Titan, αλλά με δυο λόγια να θυμηθούμε ότι η βροχή μεθανίου συμπεριφέρεται ανάλογα με την βροχή εδώ στην Γη. Όσο για τις λίμνες, διαψεύστηκαν οι ελπίδες για εύρεση ωκεανού, η έκτασή τους ωστόσο είναι εντυπωσιακή σε μερικές περιπτώσεις.]

Έτσι, το μέγεθος και το σχήμα κάποιων από τις λίμνες, φαίνεται να επηρεάζεται από την αλλαγή των εποχών.





Στις φωτογραφίες φαίνεται καθαρά η διαφορά (και επιπλέον υπάρχουν και οι σχετικές επεξηγήσεις, ώστε να μην χωράει καμμιά αμφιβολία).
Επίσης δημοσιεύτηκε και ο νέος, ολοκληρωμένος χάρτης τού Τιτάνα, τώρα που το Cassini τον έχει παρατηρήσει ενδελεχώς.


*Ιmages: CASSINI/NASA


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.