Tuesday, April 21, 2009

Spirit

Το Spirit εξακολουθεί να λειτουργεί, και συνεχίζει και η έρευνα για την αιτία των ξαφνικών reboot μια εβδομαδα πριν. Το όχημα μάλιστα έχει λάβει εντολές από την Γη να στείλει περισσότερα δεδομένα, για να μελετηθεί η λειτουργία του.
Ωστόσο την Παρασκευή 17/4 και το Σάββατο 18/4 είχε πάλι παρόμοιο περιστατικό (ξαφνική επανεκκίνηση).
Επίσης παρουσίασε κενά μνήμης, κατά τα οποία δεν αποθηκεύει σωστά τα δεδομένα - τα δυο φαινόμενα δεν θεωρείται ότι συνδέονται απαραίτητα, αλλά είναι αυτονόητο ότι ο χρόνος δείχνει πλέον τα ίχνη του.

Αυτά ενώ σήμερα 21/4 ο Άρης θα βρεθεί στην κοντινότερη απόσταση του από τον Ήλιο, και έναν μήνα αργότερα ξεκινάει το Νότιο Καλοκαίρι.
Έτσι, αρχίζει και η εποχή που συνηθως έχουμε περισσότερες αμμοθύελλες. Αυτό βέβαια ξέρουμε ότι σημαίνει περιορισμένη λειτουργία των δυο οχημάτων, καθώς η σκόνη που συσσωρεύευαι στα ηλιακά τους πάνελ τα εμποδίζει από το να φορτιστούν.
Και εδώ υπάρχει μια ανησυχία για το κατά πόσο τα δεδομένα από το Spirit θα φτάσουν εγκαίρως. (Μάλιστα στην διάρκεια της επικοινωνίας με την Γη την προηγούμενη εβδομάδα υπήρξε κάποια διακοπή).


Τώρα, κάποια πράγματα είναι ή μού φαίνονται προφανή, όταν μιλάμε πάντως για αποστολή δεδομένων εννοούμε ότι:

Τα οχήματα επικοινωνούν κυρίως με τον Mars Odyssey, τον δορυφόρο της NASA ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη από το 2001.
Καθώς ο Mars Odyssey λοιπόν διαγράφει κύκλους, υπάρχουν δεκάλεπτα "παράθυρα" επικοινωνίας, κατα τα οποία τα οχήματα τού στέλνουν δεδομένα μέσω της UHF κεραίας τους. Στην συνέχεια, ο δορυφόρος εκπέμπει τα δεδομένα στην Γη μέσω της Ζώνης Χ (μικροκύματα).
Να σημειωθεί ότι κεραία απευθείας επικοινωνίας με την Γη έχουν και τα ίδια τα οχήματα, αλλά α)απαιτείται περισσότερη ενέργεια β)το κανάλι είναι διαθέσιμο μόνο 3 ώρες/ημέρα, λόγω της θέσης των πλανητών κλπ.
Οι δορυφόροι τώρα, έχουν πολύ πιο ισχυρά τηλεπικοινωνιακά συστήματα και βλέπουν την Γη περισσότερη ώρα - επιπλέον βέβαια και τα πάνελ τους βλέπουν τον Ήλιο περισσότερη ώρα, οπότε έχουν υψηλότερα επίπεδα ενέργειας.
Έτσι, η μετάδοση γίνεται πολύ ταχύτερα, και το 85% των συνολικών δεδομένων έχει σταλεί μέσω τού Mars Odyssey (ένα μικρό ποσοστό είχε σταλεί μέσω τού Global Surveyor παλιότερα).

Κάτι που επίσης πρέπει να σημειωθεί είναι ότι όλη η επικοινωνία με τις διάφορες διαπλανητικές αποστολές αλλά και οι παρατηρήσεις της ραδιοαστρονομίας γίνονται χάρη στο Deep Space Network (DSN):
Πρόκειται για ένα διεθνές δίκτυο από κεραίες, που επιτρέπουν την αποστολή και λήψη δεδομένων από τα διάφορα σκάφη και οχήματα στο διάστημα.
Έχει τρεις κύριες εγκαταστάσεις, τοποθετημένες στις 120μοίρες η μια από την άλλη (Goldstone/California, Μαδρίτη, Canberra). Με αυτόν τον τρόπο υπάρχει συνεχής επικοινωνία κατά την περιστροφή της Γης.
Καθώς λοιπόν οι αποστολές γίνονται όλο και περισσότερες, είναι προφανές ότι ο χρόνος για την καθε μία είναι συγκεκριμένος.

Τώρα, γυρνώντας στα οχήματα, ενδεικτικές ταχύτητες είναι 3,500 με 12,500 bits/sec για απευθείας επικοινωνία με την Γη και 128Κ για τους δορυφόρους.
Μέσω μικροκυμάτων χρειάζονται περίπου 20 λεπτά για την μετάδοση.
Όσο για το Λ/Σ τους, είναι το VxWorks.


2 comments:

djmouzz said...

Εξαιρετικά στοιχεία!

Ο Άρης είναι το 2ο πιο αγαπημένο μου solar system αντικείμενο μετά τον Πλούτωνα και ομολογώ ότι δεν τα γνώριζα.

Citronella said...

Έχει ενδιαφέρον, γιατί είναι τόσο κοντά και μαθαίνουμε περισσότερα (προσωπικά με ενδιαφέρει περισσότερο το σύστημα τού Κρόνου, πχ Εγκέλαδος, Τιτάνας, είναι φοβερές οι ομοιότητες με την Γη).

Για την ακρίβεια μάλιστα τα δυο οχήματα έχουν δυο κεραίες απευθείας επικοινωνίας με την Γη: Η μια πρέπει να εστιάσει για να εκπέμψει ενώ η άλλη εκπέμπει προς όλες τις κατευθύνσεις, και έτσι δεν χρειάζεται να κινηθεί το όχημα για να δει την Γη. Αλλά σε κάθε περιπτωση μιλάμε για κατανάλωση ενέργειας που οπως είπαμε ειδικά στα οχήματα είναι σημαντική.

Έτσι, χρησιμοποιεί την (τρίτη) κεραία για να στείλει δεδομένα στους δορυφόρους.


Πάντως το 20λεπτο (και μιλάμε για ταχύτητα του φωτός) είναι δύσκολο να ξεπεραστεί, κάτι που είναι από τα πρώτα εμπόδια για τον σχεδιασμό μιας επανδρωμένης αποστολής.
(20 λεπτά + 20 η απάντηση, ένα 40λεπτο για ένα "γεια σου-τι κανεις").
Και αυτά για τον τόσο κοντινό μας Άρη!

 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.