Tuesday, June 30, 2009

Η τελευταία επικοινωνία με το Ulysses: ζωντανό webcast σήμερα.

Πριν από έναν ακριβώς χρόνο, και μετά από 17 χρόνια αποστολής, αποχαιρετήσαμε το Ulysses - το σκάφος που επί χρόνια μελετούσε την ηλιακή δραστηριότητα.

Σήμερα, κι ενώ το σκάφος εξακολουθεί να λειτουργεί, θα υπάρξει η τελευταία ανταλλαγή σήματος με την Γη. Στην συνέχεια, θα σιγήσει.
Μπορείτε λοιπόν να παρακολουθήσετε αυτήν την τελευταία επικοινωνία ζωντανά από το σχετικό webcast στην σελίδα της ESA.
Η μετάδοση θα ξεκινήσει περίπου στις 15:00 GMT (18:00 ώρα Ελλάδος), και προς το παρόν υπάρχει βίντεο με αρχειοθετημένο υλικό.

*Το webcast, εδώ.
[Και αν όλα πήγαν καλά, και μέσα σε αυτό το ποστ]



update:

Μετά λοιπόν από 6842 μέρες (18 χρόνια, 8 μήνες, 24 μέρες), τερματίστηκε η επικοινωνία με το Ulysses.

Πρώτα από όλα να πω για μια ακόμα φορά αντίο (αν και μάλλον δεν θα το ακούσει!).
Επίσης να σημειώσω ότι το σκάφος θα συνεχίσει να λειτουργεί, και θα συνεχίσει να βρίσκεται σε τροχιά για πολλά χρόνια ακόμα. Όχι μόνο γιατι το καύσιμο δεν πάγωσε ακόμα, όπως ήταν αναμενόμενο. Αλλά κυρίως χάρη στους νόμους της ουράνιας μηχανικής, που για μια ακόμα φορά αποδεικνύονται ανώτεροι - ή τέλος πάντων, για να είμαστε πιο μετρημένοι, αποδεικνύονται σίγουρα πολύ ισχυροί.
Αυτό που διεκόπη ήταν η επικοινωνία με το σκάφος, γιατί ναι μεν κινείται αλλά δεν μπορεί να στείλει σήμα, ή ακριβέστερα το σήμα δεν μπορεί να καταγραφεί.
Αυτό έχει να κάνει και με την ζώνη που χρησιμοποιεί αλλά ίσως γράψω μια άλλη φορά περισσότερα.
Τώρα θα απολαύσω ξανά καποια highlights γιατί -ναι!- η ESA το διαθέτει αμέσως σε replay.

Κι εδώ θέλω να εκφράσω πόσο πετυχημένη βρήκα την σημερινή μετάδοση.
Και για το γενικότερο πνεύμα και για το περιεχόμενο- δεν είναι μικρή υπόθεση 5 ώρες συνεχούς μετάδοσης, ουσιαστικά χωρίς εικόνα, και τελικά να μην σε κουράζει.
Όσο για το cherry danish θα μείνει ιστορικό:)

Εδώ να ζητήσω και συγνώμη από όποιον τυχόν έπεσε κατά λάθος στο auto play, μια που είναι κάτι που γενικά απεχθάνομαι όταν μπαίνω σε μια σελίδα.
Η περίσταση όμως ήταν εξαιρετική (ε και με τόσο λίγες επισκέψεις, δεν ρίσκαρα να δυσαρεστήσω μεγάλα πλήθη!).

Άλλωστε πέρα από το γεγονός καθ'εαυτό, ιδιαίτερα σημαντική ήταν η στάση της ESA, να δώσει δηλαδή έτοιμο το embed code για τις προσωπικές σελίδες.
Και μιλάμε για το ζωντανό stream.
Εύχομαι λοιπόν να μάς ετοιμάσει σύντομα άλλα παρόμοια "δωράκια", και για όποιον το έχασε διατίθεται ήδη το video σε επανάληψη!
Όλα τα σχετικά και το μπλογκ εδώ.

Καλό μήνα, ο Οδυσσέας ίσως δεν μπορεί πια να στείλει μήνυμα αλλά περιφέρεται εκεί έξω.


Τα ίχνη τού ουρανίου στην Σελήνη

Το Kaguya δεν υπάρχει εδώ και λίγο καιρό, τα δεδομένα του όμως συνεχίζουν να αποτελούν το σημαντικότερο κεφάλαιο στην εξερεύνηση της Σελήνης, μέχρι στιγμής.
Για πρώτη φορά λοιπόν ο χάρτης με τα ίχνη του ουρανίου στον δορυφόρο μας, από τον φασματογράφο ακτίνων-γ τού ιαπωνικού δορυφόρου.

Από παλιότερες αποστολές πχ Apollo υπήρχε κάποια χαρτογράφηση στοιχείων, η οποία βέβαια ήταν αρκετά πιο στοιχειώδης. Εκτός λοιπόν από τα περισσότερα στοιχεία, τώρα έχουμε και περισσότερες λεπτομέρειες.


Image: JAXA/SELENE



*Δεν γράφω περισσότερα, αφήνοντάς το σαν άσκηση σε όσους ψάχνουν έτοιμο υλικό (από το μπλογκ μου ή γενικώς).
Λίγη μελέτη δεν έβλαψε ποτέ κανέναν.


Monday, June 29, 2009

Solar Prominence

Καλοκαίρι είναι, αλλά ήλιο δεν βλέπουμε ιδιαίτερα. Ένα βίντεο λοιπόν με τον Ήλιο από το STEREO (Ahead) το ένα δηλαδή από τα δυο "διδυμα" σκάφη που τον παρατηρούν.
Η ηλιακή προεξοχή (prominence) που φαίνεται, έφτασε μέχρι απόσταση πάνω από 25 φορές όση η Γη (η διάμετρος της Γης,και προφανώς όχι η απόσταση Γης-Ηλιου δηλαδή 1AU).
Παρατηρήθηκε σε UV (304 Angstrom) στις 14 Ιουνίου 2009


video
Credits : SOHO/ STEREO


Νέες παρατηρήσεις από το Mars Odyssey

To Mars Odyssey μόλις ολοκλήρωσε μια 8μηνης διάρκειας διόρθωση της τροχιάς του.
Σκοπός, να βρίσκεται κατακόρυφα πάνω από τον πλανήτη πιο νωρίς το απόγευμα, οπότε το έδαφος είναι θερμότερο. Έτσι οι infrared αισθητήρες (sensors) της κάμεράς του θα μπορούν να ανιχνεύσουν καλύτερα την θερμική ενέργεια.
(Πρόκειται για την Thermal Emission Imaging System camera - THEMIS).



Image by THEMIS, 22/5/2009
Image Credit: NASA/JPL/Arizona State University


Σε πιο απλά ελληνικά αυτό μεταφράζεται σε υψηλής ποιότητας δεδομένα, για μεγαλύτερο πλέον τμήμα της επιφάνειας τού πλανήτη.

Το τίμημα όμως υπάρχει και εδώ:
Λόγω υπερθέρμανσης θα καταστραφεί ο ένας από τους τρεις φασματογράφους τού σκάφους, και συγκεκριμένα ο ανιχνευτής ακτινών-γ (gamma ray detector).
Το όνομα ίσως δεν λέει πολλά, αλλά πρόκειται για το όργανο που το 2002 είχε ανιχνεύσει μεγάλες εκτάσεις πάγου αποτελούμενου από νερό.

*Για να είμαι ειλικρινής, ακόμα και αν κάποιος δεν έχει ιδέα τι σημαίνει, πιστεύω ότι σαν όνομα είναι αρκούντως ελκυστικό.


Sunday, June 28, 2009

Pirateville

Αυτό ίσως ταίριαζε περισσότερο στην αρχή του σ-κ, αλλά σήμερα το ανακάλυψα:
Όπως έχω ξαναγράψει, τα τελευταία 2-3 χρόνια ασχολούμαι κυρίως με match-3 σε διάφορες παραλλαγές. Η τριλογία Atlantis ήταν η αξεπέραστη, με το τελευταίο The Call of Atlantis να ξεχωρίζει.
Μέσα σε αυτό, υπήρχαν και διάφορα άλλα puzzles όπως και μίνι hidden object games ανάμεσα στα επίπεδα. Κάπως έτσι ασχολήθηκα με αυτό το είδος, που θεωρούσα ξενέρωτο ως τώρα.
Φυσικά, μεγάλο ρόλο παίζει το σκηνικό, ειδικά σε αυτά τα παιχνίδια.




Έτσι, το Pirateville εκτός τού ότι έχει ενδιαφέροντα σκηνικά σα να είναι από ταινία, ενσωματώνει κατάλληλα και τα αντικείμενα.
Δεν έχει δηλαδή πεταμένα στο άσχετο έναν καθρέφτη εδώ και μια γάτα εκεί, όπως συμβαίνει σε αρκετά άλλα παιχνίδια τού είδους.
Κι επειδή έχουν ήδη κυκλοφορήσει πολλά τέτοια παιχνίδια, προφανώς θα έπρεπε να είναι κάπως πιο εξελιγμένο.
Έχει λοιπόν και αυτό αρκετά μινι puzzles ενδιάμεσα, όπως βρείτε ζεύγη ίδιων αντικειμένων, ή εντοπίστε τις διαφορές και διάφορα άλλα τέτοια.
Με δυο λόγια: όποιος ασχολείται με σταυρόλεξα και άλλα τέτοια παιχνίδια θα βρει την χαρά του.

*Περισσότερα στο Big Fish Games όπου υπάρχει και το trial version διάρκειας 1 ώρας.


Martian Nights

Στις νυχτερινές λήψεις τού Spirit είχα αναφερθεί λίγα posts πριν [πόσο μού αρέσουν τέτοιες μπλογκικές εκφράσεις!].
Σήμερα ενδεικτικά κάποιες, χωρίς επεξεργασία, ανάμεσα στις Sols 1942-1945.








Και ένα άστρο



*All Images: NASA/JPL


Νέα κεραία για το δίκτυο Deep Space της ESA

Την τρίτη κεραία διαμέτρου 35 μέτρων, προτίθεται να εγκαταστήσει η ESA στην Αργεντινή. Αυτό, δεδομένου ότι οι σχετικές διαπραγματεύσεις θα ολοκληρωθούν με επιτυχία.
Η ESA πάντως επέλεξε την τοποθεσία στην πόλη Malargüe της επαρχίας Mendoza, ανάμεσα σε 35 συνολικά τοποθεσίες στην Χιλή και την Αργεντινή.
Η Malargüe βρίσκεται στην έρημο, περίπου 1000 km δυτικά τού Buenos Aires.
Η έρημος σημαίνει σαφώς απαλλαγή από θόρυβο ραδιοσημάτων, και επιπλέον υπάρχουν οι εγγυήσεις για την χρήση της συχνότητας από την σχετική Επιτροπή Επικοινωνιών της Αργεντινής.

Η κεραία αυτή θα προστεθεί στις άλλες δυο ήδη υπάρχουσες 35μ, στην Ισπανία και την Αυστραλία καθώς και τις άλλες 7 κεραίες 15μ, που όλες μαζί συνθέτουν το δίκτυο ESTRACK (ESA Tracking Νetwork).
Έτσι λοιπόν θα ολοκληρωθεί η κάλυψη 360ο για το ESTRACK, δηλαδή θα υπάρχει πλέον συνεχής επικοινωνία με τους δορυφόρους ειδικά σε κρίσιμες φάσεις των αποστολών.

Η κεραία θα μπορεί να τεθεί σε λειτουργία από τα μέσα τού 2012.


Saturday, June 27, 2009

26 Ιουνίου 1730: Charles Messier

26 Ιουνίου 1730 γεννήθηκε ο Γάλλος Αστρονόμος Charles Messier, τού οποίου το όνομα είναι γνωστό σε όλους μας κυρίως από τον Κατάλογο Messier ή τα Αντικείμενα Messier.
Τα 103 δηλαδή αστρικά σμήνη ή νεφελώματα τα οποία έχει ταξινομήσει στην ομώνυμη λίστα.
Η φωτογραφία περιέχει 110 συνολικά αντικείμενα, καθώς μετέπειτα προστέθηκαν και κάποια ακόμα (για τα οποία υπήρχαν στοιχεία ότι είχαν εντοπιστεί από τον Messier).


Image: Wikimedia Commons

(Ενδεικτικά: Μ31 Ανδρομέδα, Μ42 Το Νεφέλωμα του Ωρίωνα, M45 οι γνωστές μας Πλειάδες.
Ολόκληρη η λίστα εδώ.)

Το κίνητρό του για να ξεκινήσει αυτήν την ταξινόμηση ήταν η αγάπη του για τις παρατηρήσεις και συγκεκριμένα για τους κομήτες. Αν κάνει μάλιστα κανείς κάποια σχετική αναζήτηση online, η πιο συχνή περιγραφή θα είναι το "Comet Hunter".



Image: Wikimedia Commons


Οι ονομασίες αυτές διατηρούνται έτσι ως και σήμερα, ωστόσο υπάρχουν πλέον άλλες λίστες, όπως ο New General Catalogue που συντάχθηκε το 1880 από τον J. L. E. Dreyer - αποτελείται από 7,840 αντικείμενα, τα γνωστά μας NGC objects.
Σήμερα υπάρχουν ο revised NGC και ο IC (Index Catalogue) ο οποίος λειτουργεί συμπληρωματικά. Οι δυο τελευταίοι περιέχουν κυρίως διορθώσεις ως προς την λαμπρότητα ή τις περιγραφές των αντικειμένων, και χρησιμοποιούνται και σε διάφορα προγράμματα πλανηταρίου για Η/Υ.

*O NGC, με εικόνες.


Can we fix it?





* Τα υλικά για το μείγμα:










* Οι απαραίτητες πέτρες:










* Και το κιβώτιο:











Όλα αυτά συνθέτουν το σκηνικό για την προσομοίωση των συνθηκών όπου βρίσκεται τώρα το Spirit - σύμφωνα με τα δεδομένα που έχει στείλει το ίδιο το όχημα.
Αφού λοιπόν δημιουργηθεί το περιβάλλον, τα μέλη της ομάδας θα τοποθετήσουν το όχημα μοντέλλο και θα ξεκινήσουν οι δοκιμές, στις 29 Ιουνίου.
Ο στόχος είναι να απελευθερωθεί το όχημα γύρω στα τέλη Ιουλίου.

**All Images: NASA/JPL


Aυτά και πολλά περισσότερα στην σελίδα Free Spirit που υπάρχει πλέον από το JPL!



Friday, June 26, 2009

Το χρωματιστό έδαφος τού Άρη, από το Spirit.

Οι προσπάθειες να απελευθερωθούν οι ρόδες τού Spirit ώστε να συνεχιστεί έτσι η πορεία του, συνεχίζονται. Ναι, δεν έχει εγκαταλειφθεί κάθε ελπίδα, το αντίθετο.
Προς το παρόν βέβαια το όχημα δεν μετακινείται καθόλου.
Και όμως τα δεδομένα που στέλνει συνεχίζουν να είναι συναρπαστικά.

Η ρόδα του λοιπόν με τις αυλακιές που δημιούργησε, αποκάλυψε καλύτερα την σύνθεση του εδάφους.
Παρατηρήθηκαν χρωματισμοί με κίτρινο, άσπρο αλλά και βαθυ κόκκινο χώμα κατά περίπτωση.


*Τα χρώματα στην φωτογραφία έχουν τονιστεί ώστε να είναι πιο εμφανής η διαφορά.
Οι πέτρες είναι διαστάσεων περίπου 10cm x 2cm
Image Credit: NASA/JPL-Caltech/Cornell University
Sol 1892 (29/4/2009)

Κάτι που σημαίνει βασαλτική άμμος, ή αντίστοιχα άμμος με περιεκτικότητα σε θείο. Επιπλέον υπάρχουν στρώματα πλούσια σε πυρίτιο, με άμμο που πιθανώς μεταφέρθηκε με τους ανέμους και τσιμεντοποιήθηκε υπό την δράση λεπτών επιστρώσεων νερού.



Εδώ η περιοχή σε κοντινό πλάνο
Image Credit: NASA/JPL


Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι στην συγκεκριμένη περιοχή (Troy/ Τροία) η διαδικασία αυτή φαίνεται να έχει συμβεί πολύ πιο προόσφατα από ότι στο λεγόμενο Home Plate.
(To oποίο Home Plate βρίσκεται αρκετά κοντά).



Μια πιο γενική άποψη της περιοχής, χωρίς χρώμα εδώ.
Image Credit: NASA/JPL



Και μια ακόμα πιο γενική άποψη, χωρίς επεξεργασία πάλι.
Image Credit: NASA/JPL


Οι διάφορες απόψεις έχουν ληφθεί με τις (5 συνολικά) διαφορετικές κάμερες τού Spirit.
Υπενθυμίζω ότι χάρη στους ανέμους που καθάρισαν τα πάνελ, το όχημα έχει ανεβασμένα επίπεδα ενέργειας -> κάτι που σημαίνει περισσότερες παρατηρήσεις.
Μείνετε συντονισμένοι, λοιπόν.


Thursday, June 25, 2009

Πιο πιθανή θεωρείται πλέον η ύπαρξη ωκεανού στον Εγκέλαδο.

Image: NASA/JPL


Άλλο ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που μας απασχολούν εδώ και χρόνια, είναι η ύπαρξη ή μη ενός ωκεανού κάτω από το έδαφος τού Εγκέλαδου.
Για πρώτη φορά το Cassini έρχεται να μάς δώσει ένα νέο σημαντικό στοιχείο:

Άλατα (νατρίου) ανιχνεύτηκαν στα σωματίδια πάγου του εξωτερικού δακτυλίου τού Κρόνου. Καθώς τώρα αυτός ο δακτύλιος τροφοδοτείται κυρίως από τον Εγκέλαδο (μέσω των πιδάκων, που εκτοξεύουν τα σωματίδια), έχουμε πλέον σοβαρή ένδειξη για την ύπαρξη του ωκεανού αυτού.

Ωστόσο, τα άλατα δεν εντοπίστηκαν αντίστοιχα και στους ατμούς των πιδάκων (geysers). Αυτό σημαίνει ότι αν ο ωκεανός υπάρχει, θα βρίσκεται σε αρκετό βάθος στο υπέδαφος και όχι ακριβώς κάτω από την επιφάνεια.

Οι δυο σχετικές έρευνες δημοσιεύονται στο σημερινό τεύχος τού (συνδρομητικού) Nature.
Οι σχετικές περιλήψεις εδώ και εδώ.

*Όσο για την φωτογραφία, περισσότερα σε παλιότερο ποστ.


Tugunska Event: A Comet?

Ένα από τα ερωτηματα που παραμένουν συναρπαστικά αλλά άλυτα είναι το τι προκάλεσε την καταστροφή στην Tugunska της Σιβηρίας, το 1908.
*Υπενθυμίζω ότι η έκταση που ειχε καταστραφεί τότε ήταν περίπου 2,000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.


Η υπόθεση του αστεροειδή (ή των θραυσμάτων του) είχε επανέλθει πολλές φορές και ποτέ δεν απαντήθηκε.

Νέα μελέτη λοιπόν που δημοσιεύεται σήμερα στο Geophysical Research Letters, υποστηρίζει ότι η έκρηξη οφείλεται πιθανόν σε κομήτη.
Το επιχείρημα βασίστηκε στο διαστημικο λεωφορείο Endeavour (STS-118, Αυγουστος 2007) της NASA, πιο συγκεκριμένα στα καυσαέρια του.

Και τα δυο γεγονότα - η έκρηξη της Tugunska και η εκτόξευση τού διαστημικού λεωφορείου- προκάλεσαν την εμφάνιση NLC's, την επόμενη μέρα.


Image:Alexander Mednick, Dniepropetrovsk, Ukraine.
19/6/2009

Τα NLCs, για τα οποία έγραψα και πρόσφατα, είναι τα νέφη που συναντάμε σε μεγάλα υψόμετρα και πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, καθώς αποτελούνται από σωματίδια πάγου. Είναι δε ιδιαίτερα εντυπωσιακά.

Τα νέφη μάλιστα που ακολούθησαν την έκρηξη στην Tugunska ήταν ορατά για μέρες μετά και σε αποστάσεις έως χιλιάδες χλμ μακρυά, όπως π.χ. στην Βρετανία.


Η σχετική έρευνα:

Kelley, M. C., C. E. Seyler, and M. F. Larsen (2009), Two-dimensional Turbulence, Space Shuttle Plume Transport in the Thermosphere, and a Possible Relation to the Great Siberian Impact Event, Geophys. Res. Lett., doi:10.1029/2009GL038362, in press.
Και επειδή πρόκειται και πάλι για συνδρομητικό site, το λινκ είναι περισσότερο διακοσμητικό εδώ.
Θα υπάρξουν όμως ενημερώσεις προσεχώς.
Και να θυμίσω και πάλι πως η παρουσίαση εδώ είναι πολύ σχηματική και απλοποιημένη, προς αποφυγήν παρεξηγήσεων.

Προς το παρόν, ενδεικτικά, κάποιες φωτογραφίες από NLC's.


Wednesday, June 24, 2009

The Empire


Μια που τα κανάλια άρχισαν τις επαναλήψεις, λέω να ελαφρύνω κι εγώ τις προβολές.
Περισσότερα αφιερώματα σε games κλπ, προσεχώς.

Επίσης, σκέφτομαι να περάσω κάποιο widget με το FriendFeed μου εδώ. Tο μόνο εμπόδιο είναι ότι προς το παρόν, για δικούς μου λόγους, το έχω protected. Καθώς όμως περνάω πολλά λινκς με ευρύτερο ενδιαφέρον ίσως το αλλάξω.

*Προσεχώς

**Update - a spaceballz within a spaceballz έγινε, καλό το widget αλλά 2 στα 5 είναι posts τού spaceballz..[recursion mode starting]


4 in a Row (Sunspots)


Μια ομάδα από ηλιακές κηλίδες, η 1023, παρατηρήθηκε στον Ήλιο μας.
Οι κηλίδες ανήκουν στον (νέο) 24ο Ηλιακό Κύκλο, και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι ότι και οι 4 ανήκουν στην ίδια ευθεία.

Άλλος ένας εντυπωσιακός σχηματισμός και μια απόδειξη της Γεωμετρικότητας τού Σύμπαντος.




*Images: SOHO/MDI


Tuesday, June 23, 2009

Η Σελήνη από το LCROSS - video

Και όντως μόλις ανέβασε η NASA το σχετικό βίντεο, το οποίο μπορούμε να απολαύσουμε.
Όπως λέει και το σχετικό tweet από το @LCROSS_NASA
"I will not see the moon "up close and personal" again til day of impact, Oct 9th."




*Με κάποια έκπληξη είδα ότι το ποστ αυτό έχει αρκετή κίνηση - περίπου όση το άλλο με τον Άρη στις 27 Αυγούστου (αυτό πια έχει γίνει κάτι σαν σλόγκαν).
Η έκπληξη προέρχεται από το ότι δεν είναι από τα θέματα που έχουν προβληθεί τόσο έντονα, ή ίσως έτσι νόμιζα εγώ, εφόσον τελικά βλέπω σχετικές αναζητήσεις.
Και όπως είναι γνωστό, χαίρομαι ιδιαίτερα όταν κάποιο τέτοιο θέμα ενδιαφέρει πολύ κόσμο.

Όλα τα σχετικά ποστς λοιπόν κάνοντας κλικ στο label LCROSS, και συνοπτικά να υπενθυμίσω ότι η πρόσκρουση είναι προγραμματισμένη για τις 9 Οκτωβρίου 2009 (αυτή που αναφέρει και το tweet).
Ο στόχος θα είναι o κρατήρας Giordano Bruno στην αθέατη πλευρά της Σελήνης (35.9N, 102.8E).
* Ο κρατήρας ονομάστηκε έτσι προς τιμήν τού Ιταλού φιλοσόφου Giordano Bruno, από τους υπέρμαχους του ηλιοκεντρικού μοντέλλου καθώς και του άπειρου τού Σύμπαντος.

Ο λόγος τώρα είναι να διαπιστωθεί αν πράγματι υπάρχει νερό (σε μορφή πάγου) στο βάθος τού κρατήρα. Κατά την πρόσκρουση θα εκτιναχτεί προφανώς υλικό, και την όλη διαδικασία θα καταγράφει ο LRO.
Ελπίζεται ότι μέσα από αυτήν την καταγραφή θα προκύψουν και περισσότερα στοιχεία.

Όσο για ενημέρωση σχετικά με την αποστολή, υπάρχει το twitter αλλά και σχετικό FaceBook Group.


LCROSS live stream update

Σε περίπου μισή ώρα, εδώ.

*Ελπίζω λοιπόν να ανεβάσουν το βίντεο τις επόμενες μέρες.
Ίσως τελικά αυτό που μένει δεν είναι τόσο η εικόνα όσο η αίσθηση της ζωντανής μετάδοσης.
Πιστεύω πως ήταν ο καλύτερος τρόπος να τιμήσουμε κατά κάποιον τρόπο την επέτειο από τα 40 χρόνια του Apollo 11 και της πρώτης φοράς που ο άνθρωπος πάτησε το πόδι του στην Σελήνη.


To LRO μπήκε σε τροχιά γύρω από την Σελήνη

Ο ένας από τους δυο δορυφόρους, ο LRO, τέθηκε με επιτυχία σε τροχιά γύρω από την Σελήνη.
(Είναι αυτός που θα κινηματογραφήσει την πρόσκρουση τού LCROSS, ώστε να μελετηθούν τα επακόλουθα. Με απώτερο σκοπό πάντα να διαπιστωθούν ενδείξεις για ύπαρξη νερού.)

Και αντί να βάλω λινκ στην ανακοίνωση της NASA, που άλλωστε είναι και πασίγνωστο, να ένας νέος τρόπος να το πληροφορηθεί κανείς:
Μέσω twitter φυσικά!



LCROSS video stream coverage

Σήμερα ώρα 12:20GMT (15:20 ώρα Ελλάδος) θα μπορούμε -ελπίζουμε- να
παρακολουθήσουμε τα πρώτα βίντεο από το LCROSS.

Κατά την αυριανή διέλευση, θα πάρει την πορεία η οποία θα το οδηγήσει στην προγραμματισμένη πρόσκρουση πάνω στην επιφάνεια της Σελήνης (σε 3 μήνες από τώρα).
Συγχρόνως, θα λειτουργήσει επί μία ώρα τις κάμερες και τους φασματογράφους του ώστε να γίνουν οι απαραίτητες ρυθμίσεις.
Όσοι ενδιαφέρεστε λοιπόν συντονιστείτε.

Live Stream εδώ.


Saturday, June 20, 2009

Martian Nights


Οι δυο φωτογραφίες δεν είναι σκηνικό από ταινία ή photoshop, αλλά η θέα από την (πανοραμική) κάμερα τού Opportunity, κατά την Sol 1912 της αποστολής του - ή 10 Ιουνίου 2009 εδώ στην Γη μας.

Το τοπίο στον Άρη έχει καθαρίσει αρκετά χάρη στους περίφημους ανέμους που σημειώθηκαν πρόσφατα.
Αυτό βέβαια, σημαίνει μεταξύ άλλων ότι καθάρισαν τα ηλιακά πάνελ των οχημάτων, και έτσι έχουν συλλέξει και πάλι ενέργεια.
Ανεβασμένα επίπεδα ενέργειας όμως σημαίνει δυνατότητα περισσότερης ώρας λειτουργίας, με λίγα λόγια α) συνέχεια της διαδρομής β)αποστολή δεδομένων (και μεταξύ τους, φωτογραφίες).

Κάτι αρκετά σημαντικό ειδικά για το Spirit, καθώς εξακολουθεί να είναι κολλημένο στην άμμο. Ώσπου να έχουμε μια όσο το δυνατόν καλύτερη εικόνα (και μια που έτσι κι αλλιώς δεν μπορεί να γίνει τίποτε άλλο), έχουμε λοιπόν διαρκή αποστολή φωτογραφιών.
Το ενδιαφέρον νέο είναι: τώρα με τα αυξημένα αποθέματα ενέργειας, σχεδιάζεται να έχουμε και νυχτερινές παρατηρήσεις.
Stay tuned!



Opportunity, Sol 1912
Image Credits: NASA/JPL


Kaguya's last moments

Το τοπίο που βλέπουμε στην φωτό δεν είναι παρά η Σελήνη, από πάρα πολύ κοντινό πλάνο.
Η θέα δηλαδή που "αντίκρυσε" το Kaguya, λίγες στιγμές πριν την (προγραμματισμένη) σύγκρουση.

Όλο το σετ φωτογραφιών στο site της JAXA.

*Image Credit: JAXA/Kaguya



Friday, June 19, 2009

Herschel's First Light

Αν και δεν σήκωσα posts ούτε για τα νέα από το Endeavour (=καλο Ιούλιο), ούτε για την (επιτυχή) εκτόξευση των LRO/LCROSS, αυτό είναι διαφορετικό:


Το πρώτο φως για το Herschel, το οποίο στις 14 Ιουνίου μέσω τού PACS έστειλε την παρακάτω εικόνα τού Μ51.


Image owned by ESA


Την είδηση είδα πρώτα μέσω infrared στο FB, και στην σελίδα τού Herschel (πάλι στο FB) αλλά υπάρχει φυσικά και στο site της ESA.


Wednesday, June 17, 2009

Νέα αναβολή για το Endeavour

Λίγο πριν την σημερινή εκτόξευση, παρουσιάστηκε πάλι η ίδια διαρροή υδρογόνου που είχε οδηγήσει στην προηγούμενη αναβολή.
Έτσι, η επόμενη δυνατότητα για την αναχήρηση τού Endeavour είναι πια η 11η Ιουλίου.
Στο NASA TV μπορείτε να παρακολουθήσετε την σχετική ενημέρωση.


Monday, June 15, 2009

17 Ιουνίου: Endeavour/STS-127

Τελικά, όπως ήταν αναμενόμενο, η NASA ανακοίνωσε σήμερα ότι το Endeavour θα αναχωρήσει την Τετάρτη 17 Ιουνίου για τον ISS και την έναρξη της STS-127.

Αντίστοιχα, τα LRO/LCROSS που ήταν προγραμματισμένα για εκείνη την ημερομηνία πάνε μια μέρα μετά, δηλαδη Πέμπτη 18.
Υπενθυμίζεται ότι πρόκειται για τις δυο πολυαναμενόμενες και συζητημενες αποστολές της NASA για την έρευνα ύπαρξης νερού στην Σελήνη.


Ice Microbe

Άλλο ένα σημαντικό βήμα στην μελέτη της εξέλιξης της ζωής. Μικρόβιο με ηλικία πάνω από 120,000 ανακαλύφθηκε στην Γροιλανδία, κάτω από παγόβουνα.
Το Herminiimonas glaciei κατάφεραν με πολλή προσπάθεια να επαναφέρουν στην ζωή οι επιστήμονες (Pennsylvania State University) και μέσα σε μια διάρκεια ενός χρόνου συνολικά.

Το H. glaciei είναι 10 με 50 φορές μικρότερο από το E. coli, κάτι που πιθανώς το βοήθησε να επιβιώσει στα λεπτά υγρά επιστρώματα των κρυστάλλων πάγου.
Όπως είναι τώρα γνωστό, οι συνθήκες σε τέτοια ακραία περιβάλλοντα θεωρούνται ό,τι πιο κοντινό σε συνθήκες σε άλλους πλανήτες (και έχω αναφερθεί σε αρκετά ποστς σχετικά, ειδικά σε θέματα προσομοίωσης συνθηκών στον Άρη).
Είναι φανερό λοιπόν το ξεχωριστό ενδιαφέρον που παρουσιάζει το μικρόβιο, όχι μόνο για την εξέλιξη της ζωής στην Γη, αλλά και για την κατανόηση της λειτουργίας ζωντανών οργανισμών σε τόσο ακραίες συνθήκες.

Όλα αυτά την στιγμή που έχει ανοίξει μια συζήτηση για εκ νέου ορισμό της κατοικίσιμης ζώνης. Της απόστασης δηλαδή όπου μπορεί να βρίσκεται ένας πλανήτης σε σχέση με το άστρο του, ώστε οι συνθήκες να επιτρέπουν την ύπαρξη ζωής.

Αρκετά πιο κοντά μας στο δικό μας Ηλιακό Σύστημα, ένας από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς παραμένει ο Εγκέλαδος (τουλάχιστον ώσπου να υπάρκει αποστολή στην Ευρώπη, κάτι για το οποίο γίνονται προσπάθειες εδώ και πάρα πολύ καιρό).


17/9/08
Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute

Με τις συνεχιζόμενες παρατηρήσεις τού Cassini αλλά και την μελέτη των δεδομένων από την ιστορική κοντινή του διέλευση από τον Εγκέλαδο, έχουμε διαρκώς νέα συναρπαστικά στοιχεία.

Και με την πιο φλέγουσα απάντηση να παραμένει η ύπαρξη ή μη θάλασσας/νερού κάτω από την επιφάνειά του.


Dusty

Σκόνη που προέρχεται από σύγκρουση γαλαξιών απεικονίζεται σε εικόνες του Subaru στην Mauna Kea/Hawaii (το χειρίζεται το Ιαπωνικό ΝΟΑ).

Στα ~15 συνολικά αντικείμενα τα οποία απεικονίστηκαν, συμπεριλαμβάνονται οι γαλαξίες Antennae" (Corvus, 65 εκ. ετη φωτός από εμάς), Arp 220 (Serpens, 250 εκ. έτη φωτός) και Mrk 231 (Μεγάλη Άρκτος, 590 εκ. έτη φωτός).

Antennae galaxies
Image Credit: Stony Brook University)


Αυτό που εξέπληξε τους επιστήμονες ήταν η έκταση των περιοχών με σκόνη γύρω από τους γαλαξίες, που όπως είπαμε είναι αντικείμενα γνωστά εδώ και καιρό.

Με την βοήθειά τώρα αυτών των δεδομένων, επιτυγχάνεται η κατά κάποιον τρόπο ανίχνευση της πορείας των γαλαξιών, ώσπου να φτάσουν στην τελική σύγκρουση (και μετέπειτα συγχώνευση).
Κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η σύγκρουση/συγχώνευση γαλαξιών είναι ένα από τα πιο σημαντικά φαινόμενα κατά την μελέτη της εξέλιξής τους και κατ'επέκτασην της εξέλιξης τού Σύμπαντος.


Herschel - "open eyes" mode

Μια σημαντική στιγμή για το Herschel: χθες Κυριακή, άνοιξε το προστατευτικό κάλυμμα το οποίο προφυλάσσει τα διάφορα όργανα, και έτσι είναι έτοιμο για να περάσει στην επόμενη φάση. Η οποία όμως θα αργήσει λίγες εβδομάδες ακόμα, καθώς το τηλεσκόπιο βρίσκεται περίπου στην μέση της διαδρομής του ως το σημείο L2.

Για το πρώτο φως λοιπόν θα χρειαστεί να περιμένουμε λίγο ακόμα.

Προς το παρόν αυτό το διάγραμμα και το video (ESA) μάς δείχνουν πώς ακριβώς λειτούργησε ο σχετικός μηχανισμός.


Sunday, June 14, 2009

Νέοι υποψήφιοι καφέ νάνοι στις Πλειάδες

Είμαστε μια εβδομάδα πριν το Θερινό Ηλιοστάσιο, και ο νυχτερινός ουρανός μάς προσφέρει την ευκαιρία για παρατηρήσεις.

Έτσι,λίγο πριν τα ξημερώματα της 21ης Ιουνίου, μπορούμε να θαυμάσουμε την Αφροδίτη, τον Ερμή αλλά και τον Aldebaran (Alpha Tauri).
Μαζί με αυτά, και το εντυπωσιακό αστρικό σμήνος των Πλειάδων, από τα αγαπημένα θεάματα των αστροπαρατηρητών.


Image: Wikimedia Commons


Στις οποίες Πλειάδες, ομάδα Αστροφυσικών τού Πανεπιστημίου της Jena και του Ινστιτούτου Max-Planck (Garching), εντόπισαν 7 νέους υποψήφιους καφέ νάνους.
Το σχετικό απόσπασμα είναι στα αγγλικά, οπότε παραθέτω το λινκ με την περίληψη.


Saturday, June 13, 2009

Shadowy

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute

Ο Δάφνις είναι ένας από τους μικρούς δορυφόρους του Κρόνου. Έχει διάμετρο 8χλμ και η τροχιά του βρίσκεται μέσα στο Keeler Gap τού δακτυλίου Α (πλάτους 42χλμ).
Η τροχιά του έχει κάποια κλίση και φυσικά όπως και άλλοι δορυφόροι που περιφέρονται κοντά σε δακτυλίους, έλκει και αυτός υλικό από αυτούς.

Στην φωτογραφία φαίνεται λοιπόν όχι μόνο ο δορυφόρος αλλά για πρώτη φορά και οι συναρπαστικές σκιές που δημιουργούνται.

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Αυτό είναι δυνατό χάρη στην επερχόμενη ισημερία τού Κρόνου, που θα παρατηρηθεί στα μέσα του Αυγούστου.
Η ισημερία είναι κάτι που συμβαίνει και στον Κρόνο όπως και στην Γη καθε έξη μήνες - αλλά φυσικά έξη μήνες Κρόνου. Με άλλα λόγια, κάθε 15 χρόνια για εμάς.
Και καθώς το Cassini βρίσκεται εκεί πολύ λιγότερο, είναι ευνόητο πόσο συναρπαστικες παρατηρήσεις αναμένουμε!


Not Sleeping

Όπως έχουμε διαβάσει κατά κόρον τελευταία, η δραστηριότητα του Ήλιου μας είναι πολύ μικρότερη από το σύνηθες.
Στο παρακάτω βίντεο του SOHO φαίνονται δυο μοναχικές κηλίδες, που σπάνε την μονοτονία της ομοιόμορφης κατά τα άλλα επιφάνειας.

video

Credits: SOHO/NASA


Αναβαλλεται η STS-127

Επειδή οπως είπε και ο φίλος Αστέρης δεν θα κάνουμε την χάρη να τους χαρίσουμε τις μπλογκόσφαιρες, κι επειδή 4 χρόνια blogging δεν τα πετάω έτσι, ξαναγυρνάω στο μπλογκ.

Για τα υπόλοιπα, ο καθένας με το επίπεδό του.

Το Endeavour λοιπόν και η αποστολή STS-127 αναβάλλονται καθώς εντοπίστηκε διαρροή, κατά την διάρκεια του ελέγχου.
Στόχος είναι τώρα η Τετάρτη 17 Ιουνίου, αλλά εδώ δημιουργούνται προβλήματα με την έναρξη των LCROSS/LRO (των αποστολών στην Σελήνη).

Με την STS-127, το πλήρωμα τού Διαστημικού Σταθμού θα ανέβει για πρώτη φορά στα 13 μέλη (6 τα μόνιμα και 7 με το Endeavour).
Άλλο ένα μεγάλο βήμα για τον άνθρωπο.


Friday, June 12, 2009

Ultracool subdwarfs running wild

Μια κλάση άστρων που ανακαλύφθηκε αρκετά πρόσφατα (2003) είναι οι παγωμένοι υπονάνοι - ή ultracool subdwarfs.

Πρόκειται για χαμηλής φωτεινότητας νανους, φασματικού τύπου Μ και L.
Έχουν λοιπόν πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και χαμηλές συγκεντρώσεις σε στοιχεία εκτός του υδρογόνου και του ηλίου.

Η κατανομή τους φαίνεται στo παρακάτω κατατοπιστικό σχεδιάγραμμα.


Schematic Hertzsprung-Russel diagram
Image: Wikimedia Commons


Οι υπονάνοι λοιπόν αυτοί φαίνεται ότι ακολουθούν εντελώς ιδιόμορφες τροχιές γύρω τον Γαλαξία μας, που διαφέρουν από αυτές των τυπικών άστρων.
Ένας δε από αυτούς μπορεί να έχει ξεκινήσει από διαφορετικό γαλαξία.

Την έρευνα παρουσίασαν την Τρίτη οι Adam Burgasser και John Bochanski του MIT, σε συνάντηση της AAS.

Χαρακτηριστικά, ο Burgasser είπε:
"If there are interstellar cops out there, these stars would surely lose their driver's licenses" (αναφερόμενος στις ιλιγγιώδεις ταχύτητες με τις οποίες ταξιδεύουν).


Και καθώς πλησίασε το σ-κ, νομίζω ότι αυτά είναι ήδη αρκετά για να αποτελέσουν θέμα ταινίας - subdwarfs like us, baby we were born to run.

*Περισσότερα, στο MIT.


Μελέτη ατμόσφαιρας εξωπλανήτη

Τώρα που η εύρεση εξωπλανητών έχει πάψει να είναι πια κάτι εξωτικό και σπάνιο, περνάμε στο επόμενο στάδιο.
Που είναι, από την μια, ο εντοπισμός πλανητών ομοίων με την Γη (βραχωδών και με ανάλογο μέγεθος).
Αλλά επίσης και η καλύτερη μελέτη της σύστασης και της ατμόσφαιρας των πλανητών που έχουμε ήδη εντοπίσει.
Με απώτερο σκοπό πάντα την έρευνα για ύπαρξη ή δυνατότητα ζωής.

Στην έρευνα αυτή βοηθάει και πάλι η ανάλυση της ατμόσφαιρας του πλανήτη, γιατί προφανώς η οποιαδήποτε μορφή ζωής αφήνει και εκεί το στίγμα της.
Για να μελετήσουμε όμως την ατμόσφαιρα, καταφεύγουμε και πάλι στην μελέτη του φωτός:
Κάθε φορά που ο πλανήτης περνάει μπροστά από το άστρο του, μέρος του (αστρικού) φωτός διαπερνά την ατμόσφαιρα.
Για να αποφύγω τις γλαφυρές περιγραφές, το πώς ακριβώς φαίνεται στην παρακάτω απεικόνιση.


Image Credit:Gabriel Perez Diaz, SMM,IAC


Η μελέτη τώρα του φάσματος αυτού του φωτός (transmition spectrum) μας προσφέρει τελικά ουσιαστική πληροφορία για τον ίδιο τον πλανήτη.

Και καθώς το καλύτερο πείραμα είναι να ξεκινήσουμε με το ήδη γνωστό, αυτό που μελετήθηκε αρχικά ήταν το φάσμα της Γης.
Όχι βέβαια ακριβώς με την ίδια μέθοδο, αλλά με βάση το φως που αντανακλάται από την Σελήνη προς την Γη, κατά την διάρκεια μιας (σεληνιακής) έκλειψης.

Το φάσμα αυτό λοιπόν, περιείχε τα ίχνη ζωής και μάλιστα αυτά ήταν τόσο ισχυρά ώστε δεν χωρούσε αμφιβολία.
Ακόμα περισσότερο, περιείχε και την υπογραφή της ιονόσφαιρας της Γης (δηλαδή τα σημαντικά χαρακτηριστικά της).

Έτσι λοιπόν, γνωρίζοντας πώς μοιάζει το φάσμα της ατμόσφαιρας ενός πλανήτη που έχει ζωή, ξέρουμε και τι να ψάχνουμε - γιατί ας μην ξεχνάμε ότι πάντα ψάχνουμε ουσιαστικά στα τυφλά.
Και εδώ σίγουρα χωράει ο γνωστός ορισμός του Charles Darwin:
A mathematician is a blind man in a dark room looking for a black cat which isn't there.


*Η σχετική μελέτη για την Γη.


Thursday, June 11, 2009

3 νεογέννητα άστρα, στην καρδιά του Milky Way.

Και για πρώτη φορά, ανακοινώθηκε ο εντοπισμός τριών πολύ νεαρών άστρων στην καρδιά του Γαλαξία μας.


Image Credit: S. V. Ramirez (NExScI/Caltech), D. An (IPAC/Caltech), K. Sellgren (OSU)


Πρόκειται για νεογέννητα άστρα, καθώς μόλις τώρα αρχίζουν να παράγουν φως.
Όπως ξέρουμε, στο κέντρο τού Milky Way υπάρχει η γνωστή υπερμεγέθης μαύρη τρύπα ενώ στην γύρω περιοχή υπάρχουν άστρα, σκόνη, αέρια και ισχυροί αστρικοί άνεμοι και κύματα κλονισμού.
Ναι μεν ο σχηματισμός άστρων ακόμα και σε αυτές τις συνθήκες θεωρείται δυνατός, ωστόσο είναι πρώτη φορά που τα εντοπίσαμε.


Image Credit: D. An (IPAC/Caltech), S. V. Ramirez (NExScI/Caltech), K. Sellgren (OSU)


*Όλες οι λεπτομέρειες στο Spitzer, το οποίο και τα κατέγραψε.


Κλοπυπειστ

Το "χρονικό" με λίγα λόγια: ψάχνοντας τυχαία, ανακαλύπτω κλεμμένο ποστ μου και συγκεκριμένα αυτό για το Ununbium (Uub).
Το ποστ ήταν αυτούσιο χωρίς τις δυο πρώτες σειρές (φυσικά, γιατί αναφερόμουν στο μπλογκ).

Το πού το είδα από την πρώτη στιγμή απαξιώ να το αναφέρω γιατί σιγά μην τους κάνω την χάρη να τους λινκάρω από το μπλογκ μου ή έστω να αναφέρω το όνομα της σελιδας τους. (νομίζω δλδ ότι δεν είχε και κανείς αμφιβολια)

Το ανέφερα όμως στο τουίτερ, με τα σχετικά λινκς όπου φυσικά και διαδόθηκε και υπήρξαν σχετικά ποστς, από τον @asteris και τον @djmouzz.

Μετά λοιπόν από 2 ώρες που χάσαμε την ώρα μας έγιναν τα εξής:

*Αρχικά, προσθήκη του λινκ, χωρίς όμως και πάλι επικοινωνία μαζί μου
*Στην συνέχεια ένα "δε θέλαμε να σε στενοχωρήσουμε Citronella" (λες και είναι θέμα προσωπικό για να στενοχωρηθουμε, και όχι αρχών) μέσω όμως tweet - το οποίο εγώ βέβαια είδα μέσω τρίτων.
Δλδ ούτε καν μπήκαν στον κόπο να αφήσουν ένα σχόλιο - δεν μιλάω για μαίηλ.
*Κάτι αστείες δικαιολογίες, κάτι ειρωνειούλες και τελικά αφαίρεση του ποστ - αν και περιέργως(;), έρχονται ακόμα Hits από το ποστ, και όχι μέσω cache.

Προφανώς μέτα από όλα αυτά έκριναν πιο όμορφο να κατεβάσουν το ποστ από το να επικοινωνήσουν μαζί μου, που ήταν δλδ και το μόνο που ζητούσα εξ αρχής μέσω του ask2use.
Το πρόβλημά μου δεν είναι να γίνει "διαφήμιση" στο spaceballz, 4 χρονια τώρα ξέρετε όλοι πώς το αντιμετωπίζω το θέμα.
Είναι θέμα αρχής. Και στοιχειώδους ευγένειας.


Φυσικά δεν έχει νόημα να σχολιάσω άλλο (ελπίζω δηλαδή να μην με αναγκάσουν), ο καθένας δείχνει το επίπεδό του.

** Θέλω πάντως να συμπληρώσω -οι παλιοί φίλοι το θυμάστε- ότι κάποτε είχε γίνει κάτι ανάλογο, με ποστ μου που είχε αναρτηθεί κάπου χωρίς το λινκ στην πηγή.
Όταν τα έχωσα στον μπλογκερ, το κατέβασε αμέσως. Αλλά η διαφορά είναι ότι εκείνος ήταν ένας απλός μπλόγκερ και δεν παρίστανε τον φορέα ενημέρωσης.
Και πάλι όμως είχε την αγωγή να έρθει στο μπλογκ και να μού αφήσει σχόλιο.


Πρωτοπλανητικός δίσκος σε δυαδικό σύστημα

Μια σειρά απο φωτογραφίες τού Smithsonian's Submillimeter Array (SMA) έδειξαν ένα μοριακό νέφος σε μορφή δίσκου, το οποίο περιφέρεται γύρω από το (νεαρό) δυαδικό άστρο V4046 Sagittarii.


Illustration Credit: David A. Aguilar (CfA)



Οι εικόνες δείχνουν την διαδικασία σχηματισμού γιγαντων πλανητων, κομητών, και σωμάτων τύπου Πλούτωνα.
Επίσης, αυτό που φάνηκε ήταν ότι πλανητικά συστήματα με τέτοια αντικείμενα σχηματίζονται με την ίδια ευκολία γύρω από απλούς ή διπλούς αστέρες.

Το συγκεκριμένο σύστημα αποτελείται από δύο άστρα ηλιακής μάζας και ηλικίας 12 εκ.χρόνων, σε μεταξύ τους απόσταση 5 ηλιακών διαμέτρων.
Βρίσκεται δε σε απόσταση μόλις 240 ετών φωτός από το Ηλιακό μας Σύστημα.
Ίσως λοιπόν κάπου εκεί να βρίσκεται ο πλανήτης με το πιο κοντινό μας διπλό Ηλιοβασίλεμα.


Kατάλοιπο supernova απο το Chandra

Ιmage Credit: X-ray (NASA/CXC/Penn State/S.Park & J.Lee); IR (NASA/JPL-Caltech)


Ένα κατάλοιπο supernova, απεικονίζει η εικόνα από το Chandra. Πρόκειται για το SNR 0104-72.3 που βρίσκεται στο Μικρό Μαγγελανικό Νέφος. Θεωρείται δε ότι προέρχεται από supernova τύπου Ia, που οφείλεται στην θερμοπυρηνική έκρηξη κάποιου λευκού νάνου.

(Πάντα σε μωβ φαίνονται τα δεδομένα τού Chandra σε Χ-rays, ενώ σε πράσινο και κόκκινο είναι τα infrared τού Spitzer.)
Αυτό λοιπόν που κάνει ξεχωριστό το συγκεκριμένο αντικείμενο είναι η ασυμμετρία που παρουσιάζει. Κατάλοιπα που προέρχονται από αυτόν τον τύπο, φαίνονται σφαιρικά.
Η ασυμμετρία αυτή πιθανόν να οφείλεται στην ίδια την έκρηξη, η οποία θα μπορούσε να εχει δημιουργήσει δυο πίδακες ή στο περιβάλλον και την κατανομή ύλης.
Ακόμα πάντως δεν έχει βρεθεί η ακριβής απάντηση.


Νέο στοιχείο στον Περιοδικό Πίνακα

Τώρα αυτό εκ πρώτης όψεως δεν έχει καμμιά σχέση με την θεματολογία του μπλογκ, είναι πάντως πολύ ενδιαφέρον:

Νέο χημικό στοιχείο, με ατομικό αριθμό 112, προστέθηκε στον Περιοδικό Πίνακα.
Το στοιχείο είχε εντοπιστεί εδώ και πάνω από 10 χρόνια αλλά χρειάστηκε το απαραίτητο διάστημα ώσπου να αναγνωριστεί και επίσημα.

Το όνομά του προς το παρόν Ununbium (Uub), και περισσότερα στην Wikipedia.





* Το παρόν ποστ είδα -τυχαία- αναδημοσιευμένο σε δικτυακό τόπο, χωρίς να μου ζητήσουν άδεια, παρά το ξεκάθαρο ask2use σηματάκι που έχω.
Μετά τα σχετικά σχόλια σε twitter και posts, απλά έβαλαν το λινκ.
Για όσους ξεκινάνε τώρα με τα μπλογκς: ρωτάμε πριν αντιγράψουμε, ακόμα και αν δεν το ζητάει το μπλογκ. Στοιχειώδεις τρόποι πέρα από τα άλλα.


Kaguya Impact

Σύμφωνα με την JAXA το Kaguya προσέκρουσε στην επιφάνεια της Σελήνης χθες, όπως ήταν προγραμματισμένο.

Προς το παρόν η μόνη φωτογραφία της λάμψης υπάρχει εδώ
(και ο λόγος που δεν την περνάω εδώ είναι το copyright, αν και είμαι σίγουρη ότι στην Ελλάδα ακόμα και αυτό δεν θα πτοούσε κανέναν).
Η φωτογραφία έχει ληφθεί από τους Jeremy Bailey και Steve Lee, με το Anglo-Australian Observatory (ΑΑΟ). Αρχικά έγινε upload εδώ.


Wednesday, June 10, 2009

Betelgeuse shrinking

O Betelgeuse (α Orionis) στον αστερισμό του Ωρίωνα είναι ένας από τους πιο γνωστούς αστέρες, εδω και αιώνες. Οι Άραβες Αστρονόμοι τον ανέφεραν στα 10 λαμπρότερα ουράνια σώματα, από τον 10ο αιώνα.

Image: NASA


Φαίνεται λοιπόν ότι το κόκκινο αυτό άστρο συρρικνώνεται αισθητά, καθώς από το 1993 έχει γίνει κατά 15% μικρότερο σε μεγεθος.
Την σχετική έρευνα παρουσίασαν ο 93χρονος κάτοχος Nobel Charles Townes μαζί με τον Edward Wishnow (University of California in Berkeley ), σε συνάντηση της AAS.
Σχετική δημοσίευση υπάρχει στην Astrophysical Journal.
[Αν και το γνωρίζετε οι περισσότεροι, τα λινκς είναι πιο πολύ για το ιστορικόν του θέματος, καθώς συνήθως πρόκειται για συνδρομητικά περιοδικά. Οπότε δημοσιεύεται μόνο η περίληψη.]

Τώρα, αυτό θα μπορούσε να είναι ένδειξη ότι θα οδηγήσει σε έκρηξη supernova, ωστόσο η φωτεινότητά του όλο αυτο το διάστημα δεν έχει μειωθεί.
Εν ολίγοις, οι επιστήμονες ακόμα δεν γνωρίζουν ακριβώς τον λόγο.

Αυτό που ξέρουνε σίγουρα οι fans είναι ότι ο εν λόγω αστέρας βρίσκεται κοντά στον πλανήτη τού Zaphod Beeblebrox.


10 Ιουνίου: Η προγραμματισμένη πρόσκρουση στην Σελήνη για το KAGUYA



Σίγουρα όλοι θυμόμαστε πόσο μάς εντυπωσίασε το βίντεο σε HD από την Σελήνη όταν είχε πρωτοκυκλοφορήσει.
Το βίντεο είχε στείλει ο ιαπωνικός δορυφόρος KAGUYA (SELENE), που επί δυο χρόνια παρατηρούσε την Σελήνη.
Φτάνοντας λοιπόν στο τέλος της αποστολής του, για σήμερα είναι προγραμματισμένη η πρόσκρουσή του στην επιφάνεια της Σελήνης και ο τερματισμός με αυτόν τον τρόπο της πολύ πετυχημένης αποστολής του.

Ήδη από την 1η Φεβρουαρίου στέλνει δεδομένα από χαμηλό υψόμετρο, από όπου και το παρακάτω βίντεο.



KAGUYA taking around "Zeeman" by HDTV
((C)JAXA/NHK)

Η αναμενόμενη ώρα πρόσκρουσης είναι στις 18:25 GMT και οι συντεταγμένες είναι E80.4, S65.5, ενώ το γεγονός θα είναι ορατό από περιοχές της Ασίας.


Image: JAXA

Περισσότερα στην σελίδα της JAXA, από εμάς: ευχαριστώ KAGUYA!



Monday, June 08, 2009

Νέα Κηλίδα του 24ου Ηλιακού Κύκλου

Image: SOHO


Και άλλη ενεργός περιοχή εντοπίστηκε από το SOHO, στο διάστημα 20 Μαΐου ως 3 Ιουνίου 2009. Η πολικότητα και το (υψηλο) πλάτος της την κατατάσσουν στον 24ο Ηλιακό Κύκλο.
Επιπλέον τα στοιχεία του STEREO (Behind) δείχνουν ότι θα έχουμε και νέα ενεργό περιοχή σύντομα.
Φαίνεται λοιπόν ότι αρχίζουμε και έχουμε έστω και λίγη δραστηριότητα, μετα τα τελευταία 2 χρόνια.


Decontaminating Mars

Κάτι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, στον τομέα της Αστροβιολογίας:
Ίσως η ζωή εκτός Γης προς το παρόν είναι περισσότερο wishful thinking ή επιστημονική φαντασία.
Εφόσον όμως η Επιστήμη ασχολείται σοβαρά με το ζήτημα, προφανώς μελετά όλα τα στάδια και οι σχετικές αποστολές οφείλουν να είναι επαρκώς προετοιμασμένες.

Ένα από τα μεγάλα ζητήματα λοιπον είναι αυτό της "εξαγόμενης μόλυνσης".
Της μόλυνσης δηλαδή, με γήινα μικρόβια, του περιβάλλοντος και των τυχόν ζωντανών οργανισμών που υπάρχουν σε ξένο πλανήτη. Κάτι το οποίο δεν είναι καινούριο, καθώς ήδη με το Phoenix είχε συζητηθεί αρκετά το ενδεχόμενο μεταφοράς γήινων μικροβίων.
Κάτι τέτοιο θα έχει και άμεσο αντίκτυπο στην έρευνα, γιατί θα λειτουργεί ως "θόρυβος", εμποδίζοντας την σωστή ταυτοποίηση των δειγμάτων.

Με λίγα λόγια, έστω πχ ότι το Phoenix2 συλλέγει δείγμα στον Άρη, και εντοπίζει οποιαδήποτε βιολογική υπογραφή.
Θα πρέπει να μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι αυτό δεν έχει να κάνει με κάτι που το όχημα μετέφερε από την Γη.

Αυτό λοιπόν προσπαθεί να πετύχει νέο σχετικό πρωτόκολλο, μετά από μελέτη επιστημόνων τού University of Leeds και της NASA.
Οι σχετικές δοκιμές πραγματοποιήθηκαν ως τμήμα του Arctic Mars Analog Svalbard Expeditions (AMASE), το οποίο χρησιμοποιεί το σύμπλεγμα νησιών Svalbard (στην Αρκτική και στις 74-80˚N) για να προσομοιώσει το περιβάλλον του Άρη.
Πρόκειται για ένα πολύ πετυχημένο γήινο ανάλογο των συνθηκών στον Άρη, με θερμοκρασίες και τοπολογία όσο πιο κοντά γίνεται σε αυτές τού πλανήτη.
Επιπλέον, η πολύ αραιή παρουσία ζωής προφανώς βοηθάει στην ύπαρξη των σωστών συνθηκών.

Η έρευνα δημοσιεύεται στο Astrobiology
(στο λινκ υπάρχει το σχετικό απόσπασμα)


8 Ιουνίου 1625: Giovanni Domenico Cassini

Giovanni Domenico Cassini, (1625-1712), was an Italian-born French astronomer who discovered four moons of Saturn and a large gap in Saturn's ring system. The gap is now known as the Cassini division. Cassini is also known by the French name Jean Dominique Cassini. Because of his discoveries pertaining to Saturn, a space probe that the United States launched in 1997 to investigate that planet was named after him.

(Ariew, Roger. "Cassini, Giovanni Domenico." World Book Online Reference Center. 2004. World Book, Inc. http://www.worldbookonline.com/wb/Article?id=ar750115. )


Ice on Mars

Image Credits: ESA/ DLR/ FU Berlin (G. Neukum)

Το Mars Express της ESA στέλνει και πάλι εκπληκτικές φωτογραφίες.
Εκτός από το όμορφο θέαμα υπάρχει πάντα και το επιστημονικό ενδιαφέρον.

Image Credits: ESA/ DLR/ FU Berlin (G. Neukum)

Πρόκειται για κρατήρα διαμέτρου 20χλμ, που δημιουργηθηκε πολλές χιλιετίες πριν, κατά την πτώση μετεωρίτη στον Άρη.
Η περιοχή είναι η Hephaestus Fossae (η ονομασία από τον Ήφαιστο), την οποία διατρέχουν πολλά αυλάκια προερχόμενα από κανάλια που έχουν αποξηρανθεί από καιρό.
Δεν είναι ακόμα εντελώς σίγουρη η προέλευσή τους αλλά κατά μεγάλο ποσοστό αποδίδεται σε πάγο, που βρίσκεται σε κοιλότητες κάτω από το έδαφος.
Μια άποψη που γενικά υποστηρίζεται από καιρό και τώρα φαίνεται να έχει ένα ακόμα ισχυρό στοιχείο.


*Όλες οι λεπτομέρειες (στα αγγλικά) στο site της ESA


Fly me to the Moon

Σιγα σιγα επανερχόμαστε, και υπάρχουν αρκετά ενδιαφέροντα θέματα.
Πρώτη και καλύτερη η Σελήνη, που πάντα παραμένει ένας στόχος ελκυστικός για ολες τις χώρες. Για τις σχετικές δυσκολίες έχω γράψει παλιότερα, και είναι αυτές που σε μεγάλο βαθμό έβαζαν φρένο τόσο καιρό σε μια ακόμα επανδρωμένη αποστολή στην Σελήνη.

Έτσι, η NASA πχ παρά την φοβερή διαφήμιση δείχνει να κανει πισω. Αλλά φαντάζομαι θα διαβάσουμε περισσότερα στις 20 Ιουλίου, με την επέτειο των 40 ετών από την προσσελήνωση τού Apollo 11.

Προς το παρόν ασχολείται η Γερμανία που ναι μεν λόγω κόστους εγκατέλειψε τα σχέδια για επανδρωμένη αποστολή, αλλά εξετάζει τώρα το θέμα αποστολής μη επανδρωμένου σκάφους.

Έτσι, το Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR), φαίνεται να ξεκινάει μια μελέτη για δοκιμαστική αποστολή σκάφους (με προσσελήνωση) ως το 2012, με σκοπό να ακολουθήσει και η κυρίως αποστολή αργότερα - πάντα χωρίς πλήρωμα.
Αυτά σύμφωνα με γερμανικά μέσα πχ dpa, ωστόσο σημειώνοντας ότι το ίδιο το DLR τονίζει τον επιστημονικό/ερευνητικό χαρακτήρα της μελέτης. Δηλαδή η μελέτη δεν προβάλλεται ως κάτι που θα οδηγήσει αναγκαστικά σε αποστολή, αλλά ως κάτι που απλώς θα αποφασίσει αν αυτο είναι εφικτό.


Thursday, June 04, 2009

Titan & all that jazz

Βαριέμαι αλλά και αδυνατώ να κάνω αναλυτικά posts, οπότε επιγραμματικά κάποια νέα:

Το Endeavour πήρε το OK για να μεταφέρει το πλήρωμα της αποστολής STS-127, στις 13 Ιουνίου. Αυτό μετά από μια πολύ λεπτομερή περιγραφή του FRR (Flight Readiness Review), μέσω -τι άλλο?- twitter.

Το Spirit εξακολουθεί να είναι κολλημένο, και μέσα σε όλα τα δεδομένα που στέλνει στην Γη (ώστε να μελετηθεί η κατάσταση) έστειλε και την παρακάτω φωτογραφία:

Image Credit: NASA/JPL

Το έδαφος κάτω από τις ρόδες του, περίπου.
Τα πράγματα πάντως είναι μάλλον άσχημα καθώς οι ρόδες έχουν βυθιστεί περίπου μέχρι την μέση τους.

Νέα τώρα έχουμε πάντα από διάφορες αποστολές, πχ από τον MESSENGER, σχετικά με τις διαρροές που σημειώνονται στο μαγνητικό πεδίο τού Ερμή.
Η ύπαρξη καθολικού μαγνητικού πεδίου επιβεβαιώθηκε με την δεύτερη διέλευση του σκάφους, τον Οκτώβριο που μάς πέρασε.

Τα πιο ενδιαφέροντα -για μένα- έρχονται πάντα από τον Τιτάνα, από όπου το Cassini μάς χάρισε την παρακάτω φωτογραφία σε infrared.

Image Credits: NASA/Cassini

Βλέπουμε αρκετά σύννεφα μαζεμένα στην νότια πολική περιοχή, για τα οποία έχω σηκώσει πάρα πολλά ποστς οπότε το μόνο νέο στοιχείο είναι πως κινούνται πολύ πιο αργά σε σχέση με το αναμενόμενο.
Δηλαδή ναι μεν η κατανομή τους (σε καθολική κλίμακα, δηλαδή σε όλον τον πλανήτη) συμφωνεί με τα μοντέλα, ωστόσο θα έπρεπε ήδη από το 2005 να μην υπάρχουν.
Οι παρατηρήσεις πραγματοποιήθηκαν από τον Ιούνιο 2004 ως τον Δεκέμβριο 2007, σε πάνω από 200 νέφη.
Θα συνεχιστούν ως το 2010, ενώ το αμέσως επόμενο διάστημα ξεκινάει το Φθινόπωρο που σύμφωνα με όλα αυτά θα είναι υγρό.

Κάτι πιο κοντά στα μέτρα μας που θα μας απασχολήσει το αμέσως επόμενο διάστημα, είναι η ηλιακή δραστηριότητα. Με κάποιες κηλίδες να έχουν εμφανιστεί τελευταία, αναμένεται πια και η έναρξη τού 24ου Ηλιακού Κύκλου.

Όσο για την ζωή πάνω στην Γη, και για όποιον βρίσκεται στο Παρίσι ανάμεσα στις 15 και 21 Ιουνίου, μπορεί να επισκεφτεί το περίπτερο της ESA στο 48ο International Paris Air Show.


Wednesday, June 03, 2009

X-Shooter: o πιο ισχυρός φασματογράφος, από το ESO

Άλλη μια είδηση από την Ευρώπη, και συγκεκριμένα το αγαπητό μας Very Large Telescope τού ESO.
Το VLT λοιπόν μόλις εφοδιάστηκε με το πρώτο από τα δεύτερης γενιάς όργανά του: τον X-Shooter, που είναι ένας πολύ ισχυρός φασματογράφος.

Μπορεί να καταγράψει το συνολικό φάσμα ενός ουρανίου σώματος σε μια μόνο λήψη, από το UV (300nm) ώς το infrared (2400nm), και με μεγάλη ευαισθησία. Αυτό σημαίναι ότι γλυτώνει πολύτιμο χρόνο τηλεσκοπίου, καθώς (σχηματικά) βοηθάει να συνδυαστούν κάποια βήματα κατά την διαδικασία της φωτογράφησης.

Image Credits: ESO

Και αυτό με την σειρά του είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για την μελέτη των GRB's, δηλαδή gamma-ray bursts ή εκρήξεις ακτίνων-γ.
Όπως ξέρουμε οι GRBs ανήκουν στις πιο ενεργητικές εκρήξεις που γνωρίζουμε στο Σύμπαν ενώ "σβήνουν" μέσα σε λίγες ώρες από την εμφάνισή τους.
Έτσι, η ταχύτητα θεωρείται εδώ καθοριστικός παράγοντας, και ο X-shooter θα βοηθήσει στην καλύτερη καταγραφή και κατανόησή τους. Αναμένεται μάλιστα να καταγραψει τις πιο μακρυνές εκρήξεις, αυτές δηλαδή που σημειώθηκαν στο πολύ πρώιμο Σύμπαν.

Όσο για το όνομά του, επιλέχθηκε ώστε στο να τονίσει την δυνατότητά του να αποθηκεύει δεδομένα με μεγάλη επιτυχία, από μια πηγή της οποίας η δύναμη και η κατανομή ενέργειας δεν είναι γνωστές πριν ξεκινήσει η παρατήρηση.


Ποιοι συμμετέχουν τώρα - τους αναγράφω όλους, για να φανεί τι πραγματικά σημαίνει συνεργασία.

the Copenhagen University Observatory, Niels Bohr Institute (DK),
the Institute for Physics and Astronomy in Aarhus (DK),
the Astronomical Institute 'Anton Pannekoek' from the University of Amsterdam (NL),
the Department of Astrophysics from the University of Nijmegen (NL),
the Netherlands Foundation of Research in Astronomy (ASTRON, NL),
the Osservatorio Astronomico di Brera (INAF, IT),
the Osservatorio Astronomico di Trieste (INAF, IT),
the Osservatorio Astronomico di Palermo (INAF, IT),
the Osservatorio Astrofisico di Catania (INAF, IT),
the GEPI, Paris Observatory (FR),
the AstroParticule et Cosmologie institute (Universite Paris 7, CNRS and CEA, FR),
the European Sourthern Observatory (ESO)

Τέλος, να θυμίσω ότι το VLT βρίσκεται στο Παρατηρητήριο τού Paranal στην έρημο Atacama της Χιλής, και είναι το πιο προηγμένο οπτικό όργανο στην Γη. Για τον X Shooter υπάρχουν ήδη 150 προτάσεις για χρήση του, από την 1η Οκτωβρίου 2009 που θα είναι διαθέσιμο για παρατηρήσεις.

Image Credits: AFP


*Όλες οι λεπτομέρειες στην σχετική σελίδα τού ESO.


Tuesday, June 02, 2009

Προσομοίωση τού Σύμπαντος

Μια προσομοίωση τού Σύμπαντος, που δεν κινδυνεύει να δημιουργήσει μαύρες τρύπες:)

Ο αστροφυσικός τού Max Planck Volker Springel, δημιούργησε ένα Σύμπαν το οποίο έχει την μορφή ενός ζαριού και μέσα του βρίσκονται περίπου 20εκ, γαλαξίες.
Το Σύμπαν αυτό βρίσκεται σε έναν από τούς Υπολογιστές τού Max Planck στο Garching (που φυσικά δεν έχουν καμμιά σχέση με τα Perconal PC, τα οποία θα χρειάζονταν δεκαετίες για τους αντίστοιχους υπολογισμούς).

Αρχικά λοιπόν στο Σύμπαν αυτό κυριαρχούσε ηρεμία, ώσπου οι επιστήμονες δημιούργησαν μικρές διαταραχές - όπως δηλαδή εμφανίστηκαν αμέσως μετά την αρχική έκρηξη στο δικό μας Σύμπαν.
Το νεαρό Σύμπαν άρχισε να ταλαντώνεται σαν μια καμπάνα και από εκεί και πέρα επέδρασε η βαρυτική δύναμη, που οδήγησε την ύλη σε σχηματισμούς γαλαξιών και άστρων.

Όλα αυτά σε ένα διάστημα λίγων ημερών, καθώς κάθε τρία λεπτά το τεχνητό αυτό Σύμπαν μεγαλώνει κατά ένα εκατομμύριο χρόνια.
Έτσι, το αρχικό νέφος μεταμορφώνεται σε ένα εντυπωσιακό δίκτυο, το οποίο θυμίζει τα νευρωνικά δίκτυα τού ανθρώπινου εγκεφάλου.
Στο δίκτυο αυτό διακρίνονται λαμπερές κουκκίδες που αντιστοιχούν σε γαλαξίες όπως ο δικός μας, η καθεμιά δηλαδή αντιστοιχεί σε εκατοντάδες δισ. άστρων.

Αυτό ωστόσο το οποίο ενδιαφέρεται να ερευνήσει ο Volker Springel είναι η Σκοτεινή Ύλη, ένα άλλωστε από τα πιο συναρπαστικά θέματα που μπορεί να απασχολήσουν κάποιον.

Τώρα, εγώ όλα αυτά τα διάβασα σε γερμανόφωνα μέσα (πχ Der Spiegel) και όπως ξέρετε η μετάφραση δεν είναι η ειδικότητά μου. Οπότε δεν μπαίνω σε περισσότερες λεπτομέρειες.

Απλά αναφέρω ότι χρησιμοποίησε Wimps, και το Σύμπαν που δημιουργήθηκε όντως έχει πολύ μεγάλη ομοιότητα με το δικό μας.
Αυτό πάντως δεν αποτελεί απόδειξη για την ύπαρξη τους (Wimps).
Μια σημαντική διαφορά άλλωστε, φάνηκε με μια δεύτερη ματιά - όταν ένα επιλεγμένο τμήμα τού Σύμπαντος αυτού μελετήθηκε με μεγαλύτερη λεπτομέρεια. Εκεί λοιπόν φαίνεται ότι γαλαξίες που έχουν ίδιο μέγεθος με τον δικό μας, περιτριγυρίζονται από σμήνη πολυάριθμων μίνι γαλαξιών. Κάτι που δεν έχει παρατηρηθεί τουλάχιστον (ακόμα και αν υπάρχει) στο πραγματικό Σύμπαν.

Μια όμως που από τα αγγλικά δεν χρειάζεται να μεταφράσω, παραθέτω την φωτογραφία και την σχετική περιγραφή του ίδιου του Volker Springel, τα οποία είχε την ευγενή καλοσύνη να στείλει απαντώντας σε σχετικό μου mail.
(Η οποία φωτογραφία με ενθουσίασε γιατί κάτι τέτοιο θα διάλεγα κι εγώ, καθώς είναι πραγματικά πανέμορφη).



"The image shows the dark matter in a galaxy like our own Milky Way. As you see, the halo of the Galaxy is filled with a myriad of gravitationally bound little "subhalos" of cold dark matter. These move around the Galaxy with large speeds.
The bigger ones probably host the luminous satellites of the Galaxy, such as the Large and Small Magellanic Clouds, but most of them do not contain any stars and are hence completely dark."

Image: Volker Springel/ Max-Planck-Institut für Astrophysik, Garching


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.