Wednesday, December 29, 2010

Έκλειψη Ηλίου και βροχή διαττόντων - Ιανουάριος 2011



Quadrantid Meteors and Aurora from the Air (2008)
Credit: Jeremie Vaubaillon et al., Caltech, NASA


Γιορτινές μέρες και όπως καταλάβατε το μπλογκ διακοπεύει.
Έτσι, το κατά πάσα πιθανότητα τελευταίο ποστ για την χρονιά που φεύγει έχει ένα αισιόδοξο μήνυμα:
Θέαμα, και άλλο θέμα και το όλον = υπερθέαμα.


Μια μερική έκλειψη ηλίου ορατή στην Ελλάδα, στις 4 Ιανουαρίου, αλλά και μια βροχή διαττόντων (Τεταρτίδες ή Quadrantids) στις 3 Ιανουαρίου, μας βοηθούν να υποδεχτούμε εντυπωσιακά την νέα χρονιά.


Image: NASA

Και μην ξεχνάτε:
Τα άστρα λάμπουν πάντα εκεί ψηλά αλλά επίσης


May the Schwartz be with you - και για το 2011! :)


*Αν και είναι πια γνωστό, το ξαναθυμίζω: δεν κοιτάμε τον ήλιο απευθείας σε μια έκλειψη, αλλά ούτε και οι "τεχνικές" όπως καπνισμένο γυαλί ή έγχρωμο φιλμ προσφέρουν προστασία. 
Μπορούμε να παρατηρήσουμε χρησιμοποιώντας μόνο τα ειδικά ηλιακά φίλτρα.


Καλή παρατήρηση!


Thursday, December 23, 2010

Martian Blue


Image credit: NASA/JPL-Caltech/Cornell/Texas A&M

Το Oportunity συνεχίζει μετά από 7 χρόνια να μάς εκπλήσσει, με τις εικόνες που στέλνει από τον γειτονικό μας Άρη.

Στο πιο κάτω βίντεο λοιπόν μπορούμε να παρακολουθήσουμε μια μερική έκλειψη του Ήλιου, καθώς ο Φόβος διέρχεται μπροστά από το άστρο μας.
Όσο για το περίεργο μπλε χρώμα οφείλεται στην γνωστή σκόνη η οποία είναι χαρακτηριστική του πλανήτη:
Έτσι, ο ουρανός παίρνει μια κοκκινωπή απόχρωση ενώ η λάμψη του ήλιου φαίνεται μπλε.

Ακριβώς δηλαδή αυτή η λάμψη χάρη στην οποία το Opportunity έχει αυξημένα επίπεδα ενέργειας αυτό το διάστημα - με αποτέλεσμα: αρκετές εικόνες, ώστε τελικά να έχουμε το μεγαλύτερο σε διάρκεια βίντεο από το ηλιοβασίλεμα στον Άρη που έχουμε δεί ποτέ.


video


Wednesday, December 22, 2010

JHelioviewer: Ο ήλιος στο desktop σας.

Image: NASA

Χειμερινό Ηλιοστάσιο σήμερα για το βόρειο ημισφαίριο και η μέρα αρχίζει ξανά να μεγαλώνει.
Η Άνοιξη βέβαια αργεί ακόμα. Για ακόμα περισσότερο ήλιο λοιπόν, μπορείτε να έχετε και μια άλλη όψη του μέσω της οθόνης του υπολογιστή σας:

Μοναδικές φωτογραφίες του Ήλιου, με την βοήθεια του προγράμματος JHelioviewer (τμήμα του Helioviewer των ESA/ NASA).
Περίπου 1 εκατομμύριο εικόνες τού SOHO από τα τελευταία 15 χρόνια βρίσκονται ήδη στο αρχείο ενώ θα υπάρχει και συνεχής ενημέρωση με τα νέα δεδομένα.

Το JHelioviewer (όπου το J όπως καταλάβατε δηλώνει Java) είναι δωρεάν, open source και διαθέσιμο για διάφορα OS στην σχετική σελίδα.


Tuesday, December 21, 2010

Η έκλειψη της 21/12

Image: NASA


Και η φωτογραφία από τη NASA, με την έκλειψη όπως παρατηρήθηκε στην Βόρειο Αμερική.


Sunday, December 19, 2010

Ουρά κομήτη στον αστεροειδή Scheila

O (596) Scheila είναι ένας αστεροειδής της κύριας ζώνης αστεροειδών, ο οποίος είναι γνωστός από το 1906. Τον είχε ανακαλύψει ο γερμανός A. Kopff, δίνοντάς του μάλιστα το όνομα μιας γνωστής του στην Χαϊδελβέργη.
Η διάμετρός του υπολογίζεται στα 113χλμ ενώ απέχει περίπου 3.1 αστρονομικές μονάδες (AU) από τον Ήλιο.

Φέτος λοιπόν, στις 10 Δεκεμβρίου του 2010, παρατηρήθηκε μια ξαφνική αλλάγή στην εμφάνισή του. Το Catalina Sky Survey κατέγραψε ουρά κομήτη να ακολουθεί τον αστεροειδή.

(596) Scheila -- Catalina Sky Survey


Τις επόμενες μέρες το νέφος που τον περιβάλλει έδειχνε ακόμα πιο έντονο, με τον αστεροειδή να κερδίζει σε φαινόμενη λαμπρότητα.

Φυσικά, μελετάται η εξέλιξη του φαινομένου ώστε να διαπιστωθεί αν είναι κάτι μόνιμο ή παροδικό - π.χ. από επίδραση μετεωριτών, που θεωρείται και πιθανότερο.
Το σίγουρο είναι πως έχει γίνει πλέον ένα από τα αγαπημένα θέματα των αστροφωτογραφιών.


Saturday, December 18, 2010

21 Δεκεμβρίου: Ολική Έκλειψη Σελήνης

Ο Δεκέμβριος πλησιάζει στο τέλος του με μια θεαματική ολική έκλειψη της Σελήνης.
Το φαινόμενο θα είναι ορατό κυρίως στην Βόρειο Αμερική, ωστόσο με λίγη καλή τύχη θα προλάβουμε μια γεύση και εδώ, προς την δύση της Σελήνης.
Αναλυτικά στο σχεδιάγραμμα που ακολουθεί, όπου οι ώρες είναι GMT.


Tuesday, December 14, 2010

Icy Tiger Stripes


Από τις πιο εντυπωσιακές εικόνες που έχουμε δει, με τους πίδακες του Εγκέλαδου καθώς φωτίζονται από το ηλιακό φως. Το ίδιο φως διαχέεται στην ατμόσφαιρα του Κρόνου και δημιουργεί το τόξο που βλέπουμε στο κάτω τμήμα της φωτογραφίας.

Η φωτογραφία αυτή προέρχεται από τον Αύγουστο του 2010, ωστόσο στις 30/11 είχαμε άλλη μια κοντινή διέλευση του Cassini από τον Εγκέλαδο.
Εδώ λοιπόν φαίνεται πολύ καθαρά η επιφάνειά του δορυφόρου - πάντα με τους πίδακες, φωτισμένους από τον Ήλιο.


Έτσι, αρχίζει πια να  σχηματίζεται μια ακόμα πιο λεπτομερής εικόνα της περίπλοκης μορφολογίας του Εγκέλαδου.


Όπως πχ σε αυτήν την εικόνα με τις γνωστές tiger stripes (σε infrared). Από τα ρήγματα αυτά εκτοξεύονται υδρατμοί και σωματίδια πάγου.


Αν και έχουν παρατηρηθεί εκτενώς, η δομή και οι διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στις ραβδώσεις αυτές μάς είναι ακόμα  αρκετά άγνωστες.
Είναι όμως πρώτη φορά που κάποια τμήματά τους παρατηρούνται στο ηλιακό (ορατό) φως.

Αυτή ήταν η 12η φορά που το Cassini πραγματοποίησε διέλευση από τον Εγκέλαδο, πλησιάζοντας μέχρι τα 48 χλμ υψομετρική απόσταση. Προσεχώς λοιπόν, ακόμα περισσότερες (και επεξεργασμένες) εικόνες.

*Images Credit: NASA/JPL/SSI


To Voyager 1 ετοιμαζεται να αφήσει το Ηλιακό μας Σύστημα.

Πριν από 3 χρόνια τέτοια εποχή σήκωνα το σχετικό ποστ για το Voyager 2, το οποίο τότε πλησίαζε αντίστοιχα στα όρια του Ηλιακού μας Συστήματος.
Πολύ κοντά λοιπόν στα όρια αυτά βρίσκεται όπως φαίνεται το Voyager 1, 33 χρόνια από τότε που ξεκίνησε το ταξίδι του και έχοντας διασχίσει 11 δισεκατομμύρια μίλια.
Προς το παρόν διασχίζει και την τελευταία περιοχή όπου οι ηλιακοί άνεμοι έχουν κάποια επίδραση (ηλιόπαυση).

Image: NASA

Ήδη από το 2007 τα σχετικά όργανα έδειχναν μείωση της ταχύτητας του ηλιακού ανέμου.
Από το καλοκαίρι που μάς πέρασε λοιπόν, η ταχύτητα έγινε πρακτικά μηδενική. Κάτι που επιβεβαιώθηκε -όπως πάντα- μετά από αρκετή και προσεκτική παρατήρηση.

Όταν ο (πιο ισχυρός) διαστρικός άνεμος -αυτός δηλαδή που συναντάται στα διαστήματα μεταξύ των άστρων- γίνει εμφανής, θα μπορούμε να πούμε ότι το Voyager βρίσκεται ένα βήμα πριν το "και ακόμα παραπέρα".

Κάτι που όπως ανακοίνωσε σήμερα η NASA αναμένεται να περάσει μέσα στα επόμενα 4 χρόνια.


Thursday, December 02, 2010

as we know it

Αυτό έλειπε να μην υπήρχε σχετικό σχόλιο στο spaceballz:)
Ή μάλλον, απλή καταγραφή της ημερομηνίας. Γιατί από αναλύσεις - σχόλια - περιγραφές δεν θα υπάρξει έλλειψη.
"Μεγαλύτερες προσδοκίες" δε νομίζω να είχε κανείς. Άλλωστε η ανακάλυψη  σαφώς *είναι* μεγάλη.

Από την άλλη, δεν είναι και κάτι που σοκάρει. Μάλλον ήταν κάτι που λίγο πολύ περιμέναμε πότε θα συμβεί, πότε δηλαδή θα επιβεβαιωθεί και με στοιχεία αυτό που τόσο καιρό όλοι θεωρούσαμε ως λογικό, πιθανό κλπ: ότι δεν είναι απαραίτητο όλες οι μορφές ζωής να είναι όπως τις ξέρουμε.

Ενδεικτικά δυο σχετικά πρόσφατες αναφορές:

* Ice Microbe
* six million ways to live life


Αναμένουμε κυρίως την όποια συνέχεια, όπως π.χ. το τι μπορεί να σημάνει μια τέτοια ανακάλυψη για τις αποστολές. Προς το παρόν οι REM γιορτάζουν μαζί μας:

It's the end of the world as we know it.

Και ο κλάδος της Αστροβιολογίας αρχίζει να γίνεται κάτι πιο οικείο.
Όλα αυτά βέβαια όχι σε κάποιον μακρυνό δορυφόρο, αλλά στην California.

* Και η σχετική παλιότερη αναφορά στην έρευνα, εδώ .
Όσο για την σχετική δημοσίευση, υπάρχει στο Science.


Sunday, November 21, 2010

21/11: Blue Frosty Moon

Image : NASA - Expedition 14 Crew




Πανσέληνος απόψε, και μόνο παγωμένη δεν είναι με τις φετεινές ζέστες. Αυτό ίσως μάς επιτρέψει να απολαύσουμε καλύτερα το θέαμα.
Άλλωστε, η επικρατέστερη ονομασία για την αποψινή Πανσέληνο είναι Full Beaver Moon.
Η οποία ονομασία προέρχεται από τους Ιθαγενείς της Βορείου Αμερικής, και με την ευκαιρία ξανασηκώνω το παλιό σχετικό ποστ, με τις απαραίτητες αλλαγές.




Η πλήρης λίστα λοιπόν είναι:


Πανσέληνος Ιανουαρίου: Full Wolf Moon
Πανσέληνος Φεβρουαρίου: Full Snow Moon
Πανσέληνος Μαρτίου: Full Worm Moon
Πανσέληνος Απριλίου: Full Pink Moon
Πανσέληνος Μαΐου: Full Flower Moon
Πανσέληνος Ιουνίου: Full Strawberry Moon
Πανσέληνος Ιουλίου: Full Buck Moon
Πανσέληνος Αυγούστου: Full Sturgeon Moon
Πανσέληνος Σεπτεμβρίου: Full Harvest Moon
Πανσέληνος  Οκτωβρίου: Full Hunter's Moon
Πανσέληνος Νοεμβρίου: Full Beaver Moon
Πανσέληνος Δεκεμβρίου: Full Cold Moon


Ίσως ακούσετε και την αναφορά της σημερινής Πανσελήνου ως Blue Moon. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;
Παρά την γνωστή έκφραση "once in a Blue Moon", το φαινόμενο να έχουμε δυο Πανσελήνους τον ίδιο μήνα είναι αρκετά συχνό και παρατηρείται περίπου κάθε 3 χρόνια.




Υπάρχουν πάντως και παλιότεροι ορισμοί, όπως πχ το να έχουμε 13 πανσελήνους κατά την διάρκεια ενός τροπικού έτους (όπου ως σημεία αναφοράς παίρνουμε τις δυο εαρινές ισημερίες).


Σε αυτήν την περίπτωση, ένα από τα 4 τρίμηνα θα έχει 4 και όχι 3 Πανσελήνους.
Η τρίτη λοιπόν από τις 4 αυτές πανσελήνους είναι το Blue Moon.
Και αυτή ακριβώς η περίπτωση είναι που μας αφορά για απόψε.


Όσο για το μπλε χρώμα, είναι ανεξάρτητο από όλα αυτά και παρατηρήθηκε πχ το 1950 και το 1951 λόγω ύπαρξης δασικών πυρακαγιών, ή λόγω εκρήξεων ηφαιστείων.



* Για το πού οφείλονται οι ονομασίες αυτές (που πολλές φορές διαφέρουν από φυλή σε φυλή), εδώΟι πληροφορίες στο λινκ είναι από το Farmer's Almanac το οποίο ήταν ένας οδηγός που υπήρχε από το 1818, και εκεί υπήρχε και ο ορισμός με το τρίτο Φεγγάρι σε μια εποχή με τέσσερις Πανσελήνους.
Περισσότερες λεπτομέρειες για το πότε φαίνεται να έχει μπλε χρώμα, από τη NASA.


Friday, November 19, 2010

Dam, dam, dam

Dee, Dee, Dee, Dee, dam, dam, dam, Dee, dam, dam
Dans, dans, dans l'espace
Attention depart prets pour le voyage

Αν δεν το αναγνωρίσατε: είναι το dans l'espace της Bebe Lilly, που τελευταία ακούγεται και στα μέρη μας στην ελληνική εκδοχή του.
Mια που ταιριάζει με το θέμα του μπλογκ, σκέφτομαι να το βάλω ως κεντρικό βίντεο - τουλάχιστον ως τα Χριστούγεννα.

Όπως είχα υποσχεθεί λοιπόν στο προηγούμενο ποστ, επιστροφή στο spaceballz.
Άλλωστε διάθεση να υπάρχει, και δεν θα αφήσω ούτε το τουίτερ μου να μην τιτιβίζει ούτε τα γελάδια μου στις φάρμες να ψοφάνε της πείνας.

Στο τελευταίο μου "κόλλημα" μάλιστα, το City of Wonder, ανάμεσα στα άλλα υπάρχει και ένα launchpad της NASA με το οποίο μπορείς να κοσμήσεις την πόλη σου.
Wow, ε;
Τμήμα της Κόκκινης Πλατείας με τις μπάμπουσκες, ενώ στο βάθος διακρίνεται και
 το Σπίτι του Χαρτογράφου. 

Το εν λόγω παιχνίδι μπορείτε να το φανταστείτε περίπου σαν ένα αυτιστικό Civilization, όπου αναπτύσσεις την πόλη σου, με σετ από κτίρια και ιστορικά μνημεία από διάφορες ιστορικές περιόδους.
Καθώς βέβαια είμαι *και εκεί* large, ο χώρος αρχίζει να με περιορίζει οπότε δίπλα στις πυραμίδες θα δείτε ινδική υπαίθρια αγορά αλλά και μουσικό ωδείο.
Τώρα που το σκέφτομαι είναι και μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να γνωρίσουν όλα αυτα τα μνημεία οι μικροί μας φίλοι.
Και εχμ... όταν κάνεις ζουμ και βλέπεις σε γκρο πλαν τα ανθρωπάκια να βουτάνε στα ρωμαϊκά λουτρά, απλά έχει πλάκα :)


Το άλλο που βρίσκω διασκεδαστικό τελευταία είναι το Out from Boneville, το οποίο κουβαλάω συχνά πυκνά όταν έχω ώρες αναμονής (και ακόμα αντιστέκομαι, δεν θα το αντάλασσα με έναν e-reader).

Το μόνο που μου λείπει για το απόλυτο σάπισμα του σ-κ είναι μια καλή νέα σειρά, αλλά ειλικρινά.. βλέπω 1-2 επεισόδια και τελικά ξαναγυρνάω στο Friends.
To παραδέχομαι: το Friends εξακολουθεί να είναι η αγαπημένη μου σειρά.
Ε, και αν αυτός είναι λόγος να μου κάνετε unfollow.. ah, no more falafel for you!





Dans l'espace, dans, dans l'espace
Attention depart a travers les nuages
Voyager dans le ciel
A travers les cometes
Autour de Saturne
On a quitte la terre
Et je vois Jupiter
Le petit prince rigoler
A la vitesse de la lumiere
Sur l'etoile du Berger
Dans ma fusee
Il ya la grande Ourse
Attachez vos ceintures
123 c'est parti on fait la course
Destination Mercure


JΑΧΑ: ναι, η σκόνη που έφερε το Hayabusa προέρχεται από αστεροειδή

Λίγο πολύ θυμόμαστε όλοι με πόση αγωνία περιμέναμε το καλοκαίρι την επιστροφή του Hayabusa, και κυρίως της κάψουλας που μετέφερε την κοσμική σκόνη [μπρρ... εγώ το έγραψα αυτό;].

Image: JAXA

Στο θέμα μας: το πρώτο αισιόδοξο στοιχείο ήταν ότι ναι η κάψουλα περιείχε σκόνη, ωστόσο δεν ήταν σίγουρη η προέλευση της σκόνης. Πριν πανηγυρίσουμε περισσότερο, έπρεπε να διαπιστωθεί αν όντως η σκόνη προέρχεται από τον αστεροειδή ή αν απλά περισυνελλέγη κατά την προσγείωση.
Μετά από μήνες αναλύσεων, υπάρχει και η επίσημη ανακοίνωση της ιαπωνικής JAXA που επιβεβαιώνει ότι η σκόνη ανήκει στον αστεροειδή Itokawa.
Στο site, η ανακοίνωση.

*Όσο για το μπλογκ, ναι, σίγουρα όταν μειώνω την ώρα που σπαταλάω στα διάφορα τουίτερ, θυμάμαι περισσότερο και το spaceballz. Και μεταξύ μας, δεν το μετανιώνω ποτέ.
Αλλά έχω αρκετά κέφια για blogging, ίσως κάνω και άλλο ποστ με ακόμα περισσότερη φλυαρία. Το οποίο ως γνωστόν είναι υπόσχεση :)


Εξωπλανήτης με προέλευση εκτός του Milky Way

Να και μια "πρωτιά", μετά από καιρό, στους εξωπλανήτες:
Για πρώτη λοιπόν φορά εντοπίσθηκε εξωπλανήτης ο οποίος βρίσκεται μεν στον Γαλαξία, προέρχεται ωστόσο από διαφορετικό γαλαξία.


Image:L Calcada/ESO/

Πρόκειται για τον HIP-13044b (μάζας 1.25 της μάζας του Δία) που περιφέρεται γύρω από άστρο σε απόσταση περίπου 2,000 έτη φωτός από την Γη, στην κατεύθυνση του Fornax.
Ανήκει δε στην ομάδα άστρων Helmi, τα οποία προέρχονται από γειτονικό νάνο γαλαξία. Ο γαλαξίας όμως αυτός τελικά "απορροφήθηκε" από τον Milky Way, κάτω από την επίδραση της βαρύτητας.
Όσο για το άστρο του εξωπλανήτη, HIP 13044, είναι ένας κόκκινος γίγαντας.

Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι η απόσταση του πλανήτη από το άστρο του: 0,055 au, αν και πιστεύεται ότι η τροχιά του παραμορφώθηκε όταν το άστρο βρισκόταν στην φάση του κόκκινου γίγαντα.
Άλλωστε, είναι από τους ελάχιστους γνωστούς εξωπλανήτες οι οποίοι επέζησαν αυτής της φάσης.
Όλα αυτά μάς αφορούν κάπως περισσότερο κατά μια έννοια, καθώς οι αναλογίες με το δικό μας σύστημα και ειδικά το πώς θα επηρεαστεί η Γη από το τέλος του Ήλιου είναι προφανείς. Κατά μια άλλη έννοια βέβαια, όλα αυτά θα γίνουν μετά από δισεκατομμύρια έτη - κάτι απαγορευτικό για τον κυνισμό του "κι εμένα τι με νοιάζει τι θα γίνει σε 50 χρόνια".


Thursday, November 18, 2010

Comet Hartley 2: Let it Snow, Let it Snow!

Εδώ και μέρες ακούγαμε για τις μοναδικές εικόνες κατά την διέλευση τού Deep Impact/ EPOXI από τον κομήτη Hartley 2. Ακόμα και οι πλέον δύσπιστοι λοιπόν, μπορούν σήμερα να θαυμάσουν την φωτογραφία:

Image Credit: NASA/JPL-Caltech/UMD

Μια μοναδική "χιονοθύελλα" στο αχανές διάστημα, η οποία περιβάλλει τον κομήτη καθώς αυτός ταξιδεύει.
Πρόκειται για σωματίδια πάγου που εκτοξεύονται από τον κομήτη, μέσω πιδάκων διοξειδίου του άνθρακα. Τα κομμάτια πάγου φτάνουν σε μέγεθος μερικές φορές και αυτό μιας μπάλλας του μπάσκετ, και προέρχονται από τα άκρα όπου η επιφάνεια είναι ανώμαλη. Αντίθετα, στα υπόλοιπα τμήματα όπου η επιφάνεια είναι πιο λεία, ο πάγος τελικά μετατρέπεται σε υδρατμούς.
Προς το παρόν δεν έχει εκτιμηθεί πότε εκδηλώθηκε το φαινόμενο - ένα ερώτημα που μαζί με πολλά άλλα ελπίζεται να απαντηθεί καθώς θα έχουμε πιο λεπτομερή στοιχεία.


Tuesday, November 16, 2010

The alphabet in physics diagram


Image: Munna on the run (a.k.a. Hemant Anant Jain)


Βρίσκουμε και μερικά καλά στο twitter - και αυτή είναι μια από τις εξαιρέσεις που αξίζει post.
Το σχετικό post μαζί με την εικόνα σε κανονικό μέγεθος εδώ.
Enjoy!

*Με την ευκαιρία: οι επιλογές μου από τα twitterz (κυρίως στην αγγλική), *κυκλοφορούν* καθημερινά μέσω paper.li, με το λινκ που βλέπετε πάνω πάνω στο sidebar.
Για τους φιλότεχνους έχω και το tweetaitment (daily ;P).


Friday, November 05, 2010

Spaceballz To Go

Επειδή το Σύμπαν είναι αχανές, κι επειδή ακόμα και το πιο δυνατό σήμα κάποτε χάνεται -οπότε δεν θα μπορείτε να διαβάσετε το spaceballz mobile - ήρθε η ώρα να πάρετε το spaceballz  πακέτο.
(ουπς - λάθος timing ;P)

Με μεγάλη χαρά, συγκίνηση και αγαλλίαση σας παρουσιάζω το: Spaceballz - The PDF edition. 
Επίσης, όταν δούμε το φως στην άκρη του τούννελου ίσως σκεφτώ να πάρω την paid edition οπότε δεν θα βλέπετε το μήνυμα στην αρχή του pdf.
Προς το παρόν ελπίζω τα 5 posts να είναι αρκετά για να σάς κρατήσουν συντροφιά στις μικρές ή μεγάλες διαδρομές.
(Άντε, προσεχώς και με soundtrack!)

Have fun :)


Thursday, November 04, 2010

Comet Hartley 2 by NASA's EPOXI


Image credit: NASA/JPL-Caltech/UMD


Ο Hartley 2 από το EPOXI της NASA, στην διέλευση που πραγματοποίησε στις 3/4 Νοεμβρίου 2010.
Περισσότερες φωτογραφίες εδώ


Tuesday, October 19, 2010

To New Horizons έφτασε στα μισά της διαδρομής

Στις 17 Οκτωβρίου το New Horizons πέρασε το μέσο και της χρονικής διάρκειας του ταξιδιού του.
Αυτό σημαίνει ότι από εδώ και πέρα θα έχουμε λιγότερες μέρες ώσπου να φτάσει στον Πλούτωνα, από όσες από τότε που ξεκίνησε - το οποίο ήταν στις 19 Ιανουαρίου 2006.

Image: NASA/JPL

Προς το παρόν το σκάφος βρίσκεται σε χειμερία νάρκη, με μόνο απρόοπτο ένα self-reboot που σημειώθηκε τον Ιούλιο (και αντιμετωπίστηκε αμέσως). Παρόμοια περιστατικά είχαν συμβεί και παλιότερα, αλλά φυσικά δεν είναι και κάτι μη αναμενόμενο.

Τα όργανά του όμως θα τεθούν ξανά σε λειτουργία στις 9 Νοεμβρίου και για 10 ημέρες, οπότε θα έχουμε τις απαραίτητες ρυθμίσεις και δοκιμές.
Όσο για την συνολική πρόβα πριν την συνάντηση με τον Πλούτωνα (το καλοκαίρι του 2015), υπάρχει η σκέψη να μεταφερθεί λίγο νωρίτερα, δηλαδή το 2013 αντί για το 2014.


Sunday, October 17, 2010

Hλιακή Δραστηριότητα

Image: GOES-14 SXI

Μια ηλιακή έκλαμψη κλάσης Μ2.9 σημειώθηκε το Σάββατο, γύρω από την Ηλιακή Κηλίδα 1112.
Μάλιστα καταγράφηκε και ένα προσωρινό blackout σε ραδιο-επικοινωνίες.
Ήταν η ισχυρότερη έκλαμψη που είδαμε τους τελευταίους μήνες, και σε μια περιοχή η οποία έχει προσανατολισμό προς την Γη.

Πάντως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, και οι καταστροφές των Μάγια αργούν ακόμα να πέσουν στα κεφάλια μας.
Το μόνο που αναμένεται για το γεωμαγνητικό πεδίο, είναι κάποια αυξημένη δραστηριότητα στις 19 Οκτωβρίου (εξαιτίας της CME της 14ης Οκτωβρίου).

Στην παρακάτω φωτογραφία ο Ήλιος όπως είναι σήμερα.


Image: GOES-14 SXI



Terranova

Ξέρω ότι το μπλογκ περνάει κρίση σοβαρότητας τελευταία - και σε αυτό φταίει και η έλλειψη χρόνου (οπότε γράφω μόνο τα "απαραίτητα") και το γενικότερο ξενέρωμα ("τι τα ήθελα τα αντισοσιαλ μήντια").
Τέλος πάντων, Κυριακή κοντή γιορτή, και η άλλη πλευρά του Spaceballz που τόσο έλλειψε σε όλους μας ξαναγυρνάει:
May the Schwartz be with you, και πάνω από όλα αν είναι humor.

Για να περάσετε λοιπόν ένα ευχάριστο και όχι απαραίτητα εποικοδομητικό Κυριακάτικο απογευματάκι, και με την προϋπόθεση πάντα ότι είστε εντός, το νέο μου αγαπημένο social game στο Facebook:

--Terranova--


Η αλήθεια είναι ότι αρχικά ονειρεύτηκα *κάτι* περισσότερο, διαβάζοντας το Intro (και έχοντας ξεχάσει το περίφημο ανέκδοτο με το demo:D).
Έχετε λέει προσγειωθεί σε έναν ακατοίκητο, κατεστραμμένο πλανήτη και προσπαθείτε να τον ξανακάνετε κατοικίσιμο. Το ενδιαφέρον σταματάει κάπου εδώ, μαζί με το outfit τού χαρακτήρα σας.
Από εδώ και πέρα θα βρείτε κυρίως το γνωστό μείγμα πολιτικής ορθότητας με ολίγη από πράσινη ανησυχία, που τόση αλλεργία μού προκαλούν.
Παρόλα αυτά συστήνω το παιχνίδι γιατί ..έχει πλάκα, κι αυτό είναι όλο:)


*Στην εικόνα βλέπετε το citr0nio να χαζεύει τα welcome fireworks.


*update: Tο γεφυράκι που λέγαμε. Νέοι δρόμοι ανοίγονται μπροστά στο citr0nio, και η ενημέρωση από έναν Earth Like planet θα συνεχιστεί :D




Beta Pictoris b - κι άλλος εξωπλανήτης σε απευθείας φωτογραφία

Το ξεχωριστό με τον συγκεκριμένο εξωπλανήτη είναι ότι από όσους έχουμε καταγράψει σε απευθείας φωτογραφία, αυτός βρίσκεται πιο κοντά στο άστρο του.
Το οποίο άστρο του είναι ο Beta Pictoris στα 63 έτη φωτός από εμάς.
Όσο για τον πλανήτη, έχει μάζα περιπου 10φορές της μάζας του Δία και περιφέρεται σε μια τροχιά κοντά στις 7AU από το άστρο του.

Image: ESO

Στην φωτογραφία (VLT) διακρίνεται ο πλανήτης, ενώ ο μαύρος δίσκος στο κέντρο είναι η περιοχή γύρω από το άστρο.
Η περιοχή αυτή έχει καλυφθεί λοιπόν κατά την απεικόνιση, έτσι ώστε να απομονώνεται ο θόρυβος από την λάμψη του άστρου, και να μπορεί να καταγραφεί το σήμα του πλανήτη.
Και αυτό βέβαια σημαίνει ότι μπορούμε πια να φωτογραφίζουμε και εξωπλανήτες σε τροχιές κοντινότερες στο άστρο τους, από ό,τι μέχρι τώρα.

Φυσικά, μιλάμε για Hot Jupiter, δηλαδή δεν είναι ένας νέος υποψήφιος "νέα Γη" πλανήτης (σάς ξετρέλλανε ο αγγλισμός μου;:), αλλά προφανώς αυτό δεν μειώνει την σπουδαιότητα της ανακάλυψης.


[Αpodizing phase-plate (APP) coronagraph, ονομάζεται η εν λόγω τεχνολογία, η οποία αναπτύχθηκε από το Steward Observatory/ University of Arizona.]


Saturday, October 16, 2010

R.I.P. Benoît Mandelbrot, 1924-2010



"For much of my life there was no place where the things I wanted to investigate were of interest to anyone."
-- Benoît Mandelbrot (1924-2010)


Αντί άλλου σχολίου, λινκάρω στο Wired. Υποθέτω ότι προσεχώς θα υπάρξουν αρκετά και ενδιαφέροντα αφιερώματα στην ζωή και το έργο τού μεγάλου Μαθηματικού.
Όπως λέει και η γνωστή ρήση:

"Old mathematicians never die, they just tend to infinity"


*Μέσα σε τόσα posts, είχα και δυο σχετικές αναφορές παλιότερα:
- Καμπύλη Flowsnake
- Games


Monday, October 11, 2010

Διέλευση τού 2010 TD54, στα 48,000km.

Image: NASA/JPL

Για άλλη μια φορά ένας μικρός αστεροειδής θα πλησιάσει πολύ κοντά (σε απόσταση κάτω από 0.005AU) και βέβαια το σχετικό ενδιαφέρον είναι μεγάλο.
Πάντως για να προλάβουμε τις υπερβολές το μέγεθος του είναι αρκετά μικρό, 5-10 μέτρα.
Έτσι, ακόμα και αν (πιθανότητα κάτω από 1:1,000,000) τελικά εισέλθει στην ατμόσφαιρα, θα αναφλεγεί κατά την είσοδο, χωρίς να υπάρχει κίνδυνος - και για μια ακόμα φορά δεν θα ζήσουμε την μέρα μετά την επόμενη μέρα.

Η κοντινότερη προσέγγιση θα σημειωθεί την Τρίτη, στις 11.25UTC και λόγω ταχύτητας θα είναι ένας μάλλον δύσκολος στόχος για τα ερασιτεχνικά τηλεσκόπια.
Μένει ωστόσο να δούμε αν έχουμε καταγραφή σε βίντεο ή φωτογραφίες.



(*Ευχαριστώ* για τα credits, γεια σας:)


Tuesday, October 05, 2010

Ρηγόλιθος στον αστεροειδή Lutetia

Με την διέλευση του Rosetta από τον αστεροειδή Lutetia είχαμε ασχοληθεί παλιότερα (το λινκ το έχω αφήσει μάλιστα και στο sidebar, από το καλοκαίρι - σημάδι του πόσο συχνά ανανεώνω το μπλογκ:)).

Τώρα που πέρασε λίγος καιρός, αρχίζουν να δημοσιεύονται και τα πρώτα αποτελέσματα.
Αυτό που εντοπίστηκε λοιπόν στην επιφάνεια του αστεροειδή δεν είναι παρά ο γνωστός μας ρηγόλιθος, η λεπτή στρώση σκόνης δηλαδή που καλύπτει και την Σελήνη.
Με την περαιτέρω επεξεργασία των δεδομένων τού Rosetta, θα μπορέσουμε να έχουμε και μια πιο πλήρη εικόνα σχετικά με την σύνθεση τού αστεροειδή.

Image Credits: ESA/MPS for Osiris

Η σχετική παρουσίαση έγινε στα πλαίσια του 42ου συνεδρίου της Division for Planetary Science.


Friday, October 01, 2010

Cloudy Titan

Image Credits: NASA/JPL/University of Arizona/University of Nantes/University of Paris Diderot

Οι φωτογραφίες από το Cassini είναι (προφανώς) σε false colour, με το κίτρινο να αντιπροσωπεύει τα σύννεφα και το μωβ την ομιχλώδη ατμόσφαιρα του Τιτάνα.
Χρησιμοποιήθηκαν δε δεδομένα από τα έτη 2008-2009.

Όσο για την πιο κάτω φωτογραφία, μπορεί να μην έχει τόσο εντυπωσιακά χρώματα αλλά είναι εντελώς πρόσφατη: από τις 27 Σεπτεμβρίου του 2010, και δείχνει τις μεγαλύτερες νεφώσεις που έχουν καταγραφεί στον δορυφόρο.


Image Credits: NASA/JPL/University of Arizona/University of Nantes/University of Paris Diderot

Αυτά καθώς η Άνοιξη σιγά σιγά επικρατεί στο βόρειο ημισφαίριο, μετά την ισημερία του Αυγούστου.


Moonwalk: soon at a theater near you.

Image: NASA


Την είδηση θα την έχετε ακούσει:
Χαμένη βιντεοκασέτα βρέθηκε στα αρχεία της NASA, η οποία καταγράφει τα πρώτα λεπτά της προσσελήνωσης της αποστολής Apollo 11 και φυσικά του Neil Armstrong.

Για την ακρίβεια, η κασέτα είναι αντίγραφο της (μιας από τις τρεις) μαγνητικές ταινίες που είχε γράψει τότε η NASA, με ποιότητα σαφώς κατώτερη από όσο έχουμε μάθει σήμερα αλλά καλύτερη από ό,τι έχουμε δει στην τηλεόραση.
Το δε αντίγραφο χαρακτηρίστηκε περίπου "πειρατικό" -αλλά προφανώς, όταν ώρες βίντεο έχουν καταστραφεί ή χαθεί για πάντα, αυτό δεν είναι εμπόδιο.

Έτσι, χρησιμοποιήθηκε για τις πρώτες εικόνες της καθόδου, οι οποίες είναι η εισαγωγή ενός βίντεο διάρκειας 2 ωρών που δείχνει ολόκληρο τον περίπατο στην Σελήνη.

Το βίντεο θα προβληθεί την επόμενη Τετάρτη στο Sydney, στα βραβεία του περιοδικού Australian Geographic.
Επίτιμος καλεσμένος, ο Buzz Aldrin.

*does anyone remember VHS? :)


Thursday, September 30, 2010

Gliese 581g - Yet another "New Earth"

Credit: Artwork by Lynette Cook


Δεν ξέρω για εσάς, εγώ πάντως σχεδόν βαρέθηκα τις σχετικές ειδήσεις με εντυπωσιακούς τίτλους - τουλάχιστον όταν είναι βιαστικός ο εντυπωσιασμός.

Τώρα βέβαια έχουμε και ένα άλλοθι, γιατί καθώς περνάνε τα χρόνια, οι μέθοδοι εντοπισμού και μελέτης των εξωπλανητών γίνονται πιο ακριβείς.
Έτσι, όταν μιλάμε για έναν πλανήτη μεγέθους 3-5 φορές αυτού της Γης, είναι πλέον πολύ απίθανο να έχουμε τελικά σοβαρή απόκλιση.

Η είδηση λοιπόν: Στο σύστημα Gliese581, εντοπίστηκαν δυο ακόμα πλανήτες. Το σύστημα αυτό όπως θυμάστε μάς είχε απασχολήσει εκτενώς στο παρελθόν - κι αν δεν το θυμάστε, απόδειξη το πόσο μεγάλα γράμματα έχει το σχετικό label στο spaceballz.
[Όπου βέβαια έχουμε απόδειξη δια της μεθόδου του "προφανούς":D]

Ο ένας από τους πλανήτες τότε, ο Gliese 581c, μάς είχε γεμίσει ελπίδα. Στην πορεία οι ελπίδες αποδείχθηκαν φρούδες (εδώ έχω μια ισχυρή τάση για φιλοσοφία-ποίηση μαζί με μανταρινόφλουδες αλλά κλείνω την παρένθεση).

Αν αντέξατε ακόμα και συνεχίζετε την ανάγνωση:
Τα καλά νέα είναι ότι ο νέος πλανήτης, Gliese 581g και κατάλληλο μέγεθος έχει και κατάλληλη απόσταση, ώστε η θερμοκρασία να επιτρέπει την ύπαρξη/φιλοξενία ζωής.
Το δε πλανητικό σύστημα γίνεται πλέον ακόμα πιο πολυμελές.
Όλα αυτά, γύρω από ένα άστρο στα μόλις 20 έτη φωτός από εμάς.


Credit: Zina Deretsky, National Science Foundation

Και σταματάω εδώ. Ξέρω, το θέμα είναι σοβαρό και όχι χαβαλές.
Αλλά όταν λέω ότι δεν το παίρνω σοβαρά δεν με πιστεύει κανείς.
Εδώ είναι ιστορίες για αγρίους, και κάτι μακρυνούς συγγενείς - στον Gliese, goldilock :D
Αν όμως επιμένετε στην σοβαρότητα, εδώ τα σχετικά.


Tuesday, September 28, 2010

Το Rosetta της ESA σε LEGO

Image: ESA

Και ποιος δεν θα ήθελε να αγοράσει αυτό το "εκπαιδευτικό πακέτο":
Το Rosetta της ESA, κατασκευασμένο από LEGO.

Προς το παρόν, την ευκαιρία να το δοκιμάσουν και να το χαρούν είχαν φοιτητές του Πανεπιστημίου της Ρώμης.
Οι παρατηρήσεις και η εμπειρία τους θα χρησιμοποιηθούν για την τελειοποίηση του μοντέλου.
Εμείς μπορούμε να πάρουμε μια ιδέα με την βοήθεια των βίντεο





Thursday, September 23, 2010

Το STEREO καταγράφει ουρά κομήτη στον Ερμή

Ναι, θα πείτε πως φταίει το ότι έπεσε το Facebook και έτσι μια που δεν ταΐζω τα ζωντανά της φάρμας, θυμήθηκα το μπλογκ.
Και δίκιο θα έχετε αλλά επιπλέον: υπάρχει σοβαρός λόγος (για το ποστ- η επιπλέον φλυαρία είναι το μόνο προϊόν του ΦΒπεσίματος).

Image: STEREO/Boston University

Λοιπόν, τα (δίδυμα) STEREO μάς στέλνουν συνήθως εντυπωσιακές εικόνες του Ήλιου μας, κάποιες φορές βλέπουμε και ενεργούς περιοχές ή CMEs και "χαζεύουμε".
Σήμερα όμως μάς εντυπωσίασε με μια εικόνα τού Ερμή, όπου καταγράφει ουρά που θυμίζει κομήτη.
Τώρα, το ότι ο Ερμής έχει αρκετά από τα χαρακτηριστικά των κομητών, δεν είναι τόσο καινούριο.
Το ενδιαφέρον νέο στοιχείο είναι η φωτεινότητα της ουράς, που έτσι δίνει νέα στοιχεία για την σύσταση.
Και κάπου εδώ τέλειωσαν οι προκοπές μου για σήμερα.


20 Οκτωβρίου: Ραντεβού με τον κομήτη Hartley 2

Ο 103P/Hartley ή Hartley 2 είναι ένας περιοδικός κομήτης, με περίοδο 6.1 χρόνια.
Ανακαλύφθηκε το 1986, έχει διάμετρο 1.2χλμ και το πιο ενδιαφέρον για εμάς:
Στις 20 Οκτωβρίου θα μας πλησιάσει στις 0.12AU (όχι, δεν θα πέσει στα κεφάλια μας:).
Ασφαλής απόσταση, ικανή όμως να μάς επιτρέψει να απολαύσουμε το θέαμα.

Image: Michael Jäger 

Η φωτογραφία τού Michael Jäger έχει ληφθεί στς 20 Σεπτεμβρίου 2010 και αυτό δεν είναι παρά η αρχή.
Πριν από τα μέσα του Οκτωβρίου, ο κομήτης θα είναι ορατός σχεδόν όλη τη νύχτα, και μάλιστα πιθανόν (προς τα μέσα τού μήνα) ακόμα και με γυμνό μάτι.
Πάντως με λίγη καλή τύχη και ένα ζευγάρι κυάλια ή ένα μικρό τηλεσκόπιο, θα είναι εύκολο να εντοπιστεί στο βόρειο ημισφαίριο.


Λίγο μετά, θα τον πλησιάσει το EPOXI, το οποίο θα πραγματοποιήσει διέλευση από τον κομήτη στις 4 Νοεμβρίου 2010.
Ήδη (6 Σεπτεμβρίου) ξεκίνησαν οι πρώτες εικόνες, ενώ η παρακάτω είναι από τις 13/9, οπότε ο κομήτης φαινόταν κατά 50% φωτεινότερος.

Image: EPOXI/NASA

*Το ΕΡΟΧΙ είναι τμήμα της αποστολής Deep Impact -τα αρχικά προέρχονται από τις αποστολές Extrasolar Planet Observation and Characterization (EPOCh) και Deep Impact Extended Investigation (DIXI).
Με τα δυο τηλεσκόπια και τον υπέρυθρο φασματογράφο που διαθέτει, θα παρατηρήσει τον Hartley 2.
Εν αναμονή λοιπόν.


Lagoon Nebula - από το Hubble

Image credit: NASA, ESA


Το Νεφέλωμα Λιμνοθάλασσας (Lagoon Nebula - Μ8, NGC 6523) βρίσκεται στον αστερισμό του Τοξότη και είναι ορατό με γυμνό μάτι από βορεια-μέσα πλάτη, όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές.
Το Hubble τώρα που δεν έχει τέτοιες δυσκολίες, μάς έστειλε την παραπάνω φωτογραφία τού κέντρου του νεφελώματος.
Φαίνεται (σε false colour) το άεριο και η σκόνη καθώς και η έντονη ακτινοβολία των νεαρών άστρων, τα οποία σχηματίζονται στην περιοχή.


Tuesday, September 21, 2010

Οι πρώτες φωτογραφίες γαλαξιακών σμηνών από το Planck


Τις πρώτες φωτογραφίες γαλαξιακών σμηνών έστειλε το Planck, που λήφθησαν μέσω του Sunyaev-Zel'dovich effect - της επίδρασης που αφήνουν τα υψηλής ενέργειας ηλεκτρόνια στο Cosmic Microwave Background.


Images: ESA/LFI & HFI Consortia

Στην φωτογραφία, ένα υπερ-σμήνος γαλαξιών, από το Planck (SZ effect) και από το XMM-Newton (σε X-rays).
To υπερσμήνος αυτό είναι καινούριο, και μάλιστα το πρώτο που ανακαλύπτεται μέσω τού SZ effect.




Monday, September 20, 2010

Χορεύοντας με τον Δία

Όχι μην τρομάζετε: δεν με επηρέασε το Φθινόπωρο, κατρακυλώντας με σε επικολυρικές αναζητήσεις.

Το θέμα μου όμως είναι ακριβώς ένα (αστρο)πάρτυ και ο Δίας.

Για τον "Δία απόψε" ακούσατε ήδη αρκετά πιστεύω (είπε η τεμπέλα μπλόγκερ, και τώρα οκ, πάμε παρακάτω).
Για το αστροπάρτυ ίσως δεν ακούσατε τόσα, ήταν αυτό που οργάνωσε ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας Θεσσαλονίκης, το Σάββατο που μάς πέρασε στην παραλία της Θεσσαλονίκης.
Τώρα που σάς το λέω είναι αργά βέβαια, αλλά παρηγορηθείτε με το ότι θα υπάρξουν και άλλα αντίστοιχα, και επίσης από ό,τι είδα υπάρχουν και πολλές ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις.
Επίσης, παρηγοριά για το μέλλον γενικώς: τα πιτσιρίκια που ενθουσιάστηκαν και περίμεναν "πότε θα δούμε τον Δία;".
Ραντεβού λοιπόν στην επόμενη παρατήρηση, και ναι, θα φροντίσω να ενημερώσω νωρίτερα.

(Α πάντως για να ολοκληρωθεί η αίσθηση τού πάρτυ, μετά πήγα και για μαύρη μπύρα στην ΔΕΘ. Δεν έχω άλλα σχόλια, πραγματικά το μόνο που είδα από την ΔΕΘ ήταν η μαύρη μπύρα:)


Tuesday, September 14, 2010

SciFi στο Φεστιβάλ Δράμας.

Καλά ότι έχουμε και καλλιτεχνικές ανησυχίες είναι γνωστόν και πασιφανές, αλλά ειδικά φέτος ένας λόγος παραπάνω να λινκάρω στο Φεστιβάλ:

SciFi Αφιέρωμα στο 33ο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας!
Δεν ξέρω αν πρόκειται κυρίως για το Διεθνές Τμήμα, γιατί όπως είναι πλέον προφανές έτρεξα να μπλογκάρω (οπότε και μπορώ να παραπέμψω στο La Cruz del Sur, αν θέλετε να δείτε και φωτό από το σινεμά και την γύρω περιοχή).

Το πρόγραμμα και οι λεπτομέρειες, εδώ.


Sunday, September 12, 2010

O NGC 300 από το ESO

Image Credits: ESO


Μια εντυπωσιακή φωτογραφία, από το Wide Field Imager (WFI) τού ESO, στο Παρατηρητήριο της La Silla (Χιλή).

Πρόκειται για τον σπειροειδή γαλαξία NGC 300, στα 6εκ. έτη φωτός από εμάς.
O NGC 300 έχει αρκετές ομοιότητες με τον δικό μας Γαλαξία και είναι γνωστός από τις αρχές του 19ου αιώνα (από τον James Dunlop). Είναι άλλωστε αρκετά λαμπρός και ορατός ακόμα και με κυάλια - δυστυχώς για εμάς όμως, στο Νότιο Ημισφαίριο.

Η ίδια η φωτογραφία, αποτελεί σύνθεση πολλών φωτογραφιών με διάφορα φίλτρα και η συνολική διάρκεια έκθεσης ήταν 50 ώρες.
Ο σκοπός τώρα της τόσης λεπτομέρειας είναι να παρατηρηθούν τα άστρα καθώς και οι διάφορες περιοχές του γαλαξία, με πιο έντονη δραστηριότητα.
Έτσι, οι περιοχές όπου έχουμε δημιουργία νέων άστρων είναι αυτές που ξεχωρίζουν με ροζ-κόκκινο στην φωτογραφία.
Όσο για αλληλεπιδράσεις, ο NGC 300 προσεγγίζει αργά με τον NGC 55, στα πολύ πρώιμα στάδια μιας διαδικασίας συγχώνευσης.


Αυτά τα ενδιαφέροντα από το Ευρωπαϊκό ESO.


Wednesday, September 08, 2010

Οι αστεροειδείς της γειτονιάς μας

Εναι περίπου όπως το λέει ο τίτλος: σε κάθε γειτονιά και αστεροειδής.
Οκ, *προφανώς* υπερβάλλω κάπως, αλλά η αλήθεια είναι ότι οι επισκέψεις αστεροειδών σε μια περιοχή "κοντά" στην Γη μόνο σπάνιες δεν είναι, και ακόμα και οι προσεγγίσεις "πολύ κοντά" δεν είναι κάτι κοσμοϊστορικό.
Αλλά βέβαια, μια που δεν είναι στίχοι τραγουδιού, σημασία έχει να ορίσουμε το "πολύ κοντά".

Μιλάμε λοιπόν για σώματα που μας πλησιάζουν σε απόσταση λιγότερο από 1LU = Lunar Unit/ Lunar Distance, απόσταση δηλαδή μικρότερη από αυτήν της Σελήνης από την Γη. Φυσικά πρόκειται για ΝΕΟ (Near Earth Objects), πολλές φορές PHAs (Potentially Hazardous Asteroids) αλλά σε καμμιά περίπτωση δεν συνεπάγονται άμεσα κίνδυνο, ούτε είναι κάτι ιδιαίτερα σπάνιο.


Στην περίπτωσή μας, όπως θα μάθατε ήδη από τις ειδήσεις, μιλάμε για 2 αστεροειδείς, με κάποια μέτρα διάμετρο έκαστος, σε τροχιές διαφορετικές και οι οποίοι θα μάς προσπεράσουν και οι δυο σήμερα - άρα ίσα που προλάβατε αν το διαβάζετε τώρα :)
Εκτιμάται ότι μπορούν να παρατηρηθούν με ερασιτεχνικά τηλεσκόπια, άρα αναμένουμε ενδιαφέρον οπτικό υλικό.

Image: NASA


Για το πληροφοριακό τμήμα:
Ο ένας είναι ο 2010 RX30, διαμέτρου 10-20 μέτρα και θα μας πλησιάσει στις 0.6 l.d.(~248,000 km) στις 10:00 GMT και ο άλλος είναι ο 2010 RF12, 6-14 μέτρα διάμετρο στις 0.2 l.d.(79,000 km) και στις 21:12 GΜΤ.
Τους αστεροειδείς εντόπισαν οι παρατηρητές στην Γη στις 6 Σεπτεμβρίου.


*Γι αυτό και έχει δίκιο ο λαός μας που λέει "ζήσε το σήμερα σα να μην υπάρχει αύριο" ή "ποιος ξέρει αύριο, ίσως και να μην υπάρχει αύριο" - και εδώ σταματάω πριν έρθει στην σκηνή και ο Γιάννης Κατέβας.

**Περισσότερα εγκυκλοπαιδικά ή μη για επικίνδυνους αστεροειδείς στα σχετικά labels.

***update: Και οι πρώτες φωτογραφίες ξεκίνησαν ήδη να κυκλοφορούν.


Friday, September 03, 2010

Ο Τρίτων από το New Horizons

Image: JHU/APL


Το New Horizons συνεχίζει το μεγάλο ταξίδι του, και κάπου κάπου το θυμόμαστε - συνήθως με αφορμή κάποιες φωτογραφίες.
Η συγκεκριμένη πάντως φωτογραφία χρησίμευσε και σαν δοκιμή, με έναν στόχο που μοιάζει πολύ με τον Πλούτωνα: τον δορυφόρο του Ποσειδώνα, Τρίτωνα.

Το Long Range Reconnaissance Imager (LORRI) λοιπόν του New Horizons στόχευσε τον Τρίτωνα, από τις 23.2 AU. Το αποτέλεσμα ήταν μια σειρά από φωτογραφίες, στις οποίες παρά την απόσταση διακρίνεται ο δορυφόρος.
Όσο για τον ίδιο τον Πλούτωνα, το LORRΙ θα τον παρατηρήσει κατά τις δοκιμές της άνοιξης τού 2012 (3 περίπου χρόνια πριν την προσέγγιση του Ιουλίου του 2015).


Tuesday, August 31, 2010

Φωτογραφίες από το αρχείο της NASA στο The Commons του Flickr.


Early moments of the Apollo 11 launch
Early moments of the Apollo 11 launch
Collection: NASA Human Spaceflight Collection



Τώρα που ο σχολιασμός και το sharing μάς έχουν γίνει πια κάτι σαν δεύτερη φύση, η NASA μάς δίνει την ευκαιρία να επιδοθούμε στα αγαπημένα μας σπορ ακόμα πιο εύκολα:
Σε συνεργασία με το Flickr και το Internet Archive, η NASA δημοσίευσε 3 συλλογές από φωτογραφίες του αρχείου της, στο The Commons του Flickr.
Οι φωτογραφίες αυτές ήταν ήδη δημοσιευμένες ή/και διαθέσιμες στο κοινό, ωστόσο τώρα έχουμε την ευκαιρία να τις βρούμε συγκεντρωμένες.
Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα σχολιασμού, αλλά και προσθήκης tags στις φωτογραφίες.
Τα τρία σύνολα φωτογραφιών είναι τα "Launch and Takeoff", "Building NASA" και "Center Namesakes".
Αλλά όλα αυτά και όλα τα άλλα μπορείτε να δείτε κατευθείαν στο flickr - όπου και μπορείτε να προσθέσετε τον λογαριασμό NASA on The Commons στις επαφές σας.

*NASA on The Commons στο flickr.


Monday, August 30, 2010

Stellar Sound Waves

Image: Institute of Astrophysics of the Canaries, IAC


Ένα από τα θέματα που γνώρισαν μεγάλες δόξες τα τελευταία χρόνια, ήταν το ζήτημα της ηλιακής δραστηριότητας και του ηλιακού κύκλου.
Μέχρι και για νέα (μίνι ή μάξι) εποχή των παγετώνων διαβάσαμε, και όσα διαβάσαμε σίγουρα δεν μπορούν με ευκολία (δλδ: α-α-αβασάνιστα) να καταταχθούν στην μπουρδολογία.
Ωστόσο, για να θυμόμαστε τα αυτονόητα, δεν μπορούμε επίσης να καταλήγουμε εξίσου α-βασάνιστα σε τόσο απόλυτα και "βαριά" συμπεράσματα.

Οκ. Για να κόψω την έκθεση, και με δυο λόγια:
Πολύ απλά έχουμε πολλή μελέτη ακόμα μπροστά μας, ώσπου να κατανοήσουμε την λειτουργία του ηλιακού κύκλου και γενικότερα την ηλιακή δραστηριότητα.
Το ένα πεδίο χοντρικά είναι η άμεση παρατήρηση, πχ με τηλεσκόπια ή αποστολές, όπως τα STEREO, τα οποία στέλνουν διαρκώς δεδομένα - από όπου έχω κοτσάρει και στο πλάι ["sidebar"] την σχεδόν real time εικόνα του Ήλιου μας, στα UV.
Ωστόσο, το Σύμπαν είναι αχανές, και περιέχει πολλά ακόμα άστρα εκτός από τον Ήλιο μας. Και έτσι, ένα άλλο πεδίο μελέτης είναι η συμπεριφορά άλλων άστρων, και πιθανόν η προσπάθεια εντοπισμού κάποιων αναλογιών στην συμπεριφορά τους.

Στα 100 έτη φωτός από εμάς λοιπόν, στον αστερισμό του Μονόκερω (Unicorn), βρίσκεται το HD49933, του οποίου καταγράφηκαν τα ηχητικά κύματα με την βοήθεια τού CoRoT.
Παρακολουθώντας τα και καταγράφοντας τις διαφορές που παρουσιάζουν, είχαμε μια εικόνα του μαγνητικού κύκλου που παρουσιάζει το άστρο αυτό - ενός κύκλου αντίστοιχου προς τον 11ετή ηλιακό κύκλο, αν και κατά πολύ μικρότερου με διάρκεια περίπου 1 έτος.
Στον κύκλο αυτό εντοπίστηκαν αστρικές κηλίδες, περιοχές δηλαδή έντονης μαγνητικής δραστηριότητας (το αντίστοιχο των ηλιακών κηλίδων).

Και βέβαια, για να ξαναγυρίσω στην αρχή και να κλείσω την έκθεση: κατανοώντας την δραστηριότητα άλλων άστρων, προσπαθούμε πάντα να κατανοήσουμε καλύτερα την ηλιακή δραστηριότητα αλλά και τελικά να την προβλέψουμε.
Και αυτό γιατί η έντονη ή (σχεδόν) ανύπαρκτη αντίστοιχα δραστηριότητα, επηρεάζει το κλίμα της Γης αλλά και τις τηλεπικοινωνίες - το οποίο, πείτε με κυνική, αλλά imho είναι αυτό που "καίει" περισσότερο.


*Αν δεν το καταλάβατε από την φλυαρία, το λεώ κι απερίφραστα: καλή προσγείωση στην πραγματικότητα.
Που αν και ψευδαίσθηση, είναι ωστόσο ιδιαίτερα ισχυρή, όπως έλεγε ο θείος Albert.


Friday, August 27, 2010

Πλανητικό σύστημα εντόπισε το Kepler

Χθες λοιπόν μετά από αρκετή διαφήμιση, ανακοινώθηκαν τα ως τώρα αποτελέσματα της έρευνας του Kepler.

Το πιο σημαντικό, 2 πλανήτες μεγέθους περίπου του Κρόνου, οι οποίοι περιφέρονται γύρω από το όμοιο με τον Ήλιο άστρο Kepler-9 (στον αστερισμό της Λύρας).


Illustration: NASA


Να θυμηθούμε ότι το Kepler εξέτασε επί μήνες 156,000 άστρα, και τον Ιούνιο είχε ανακοινωθεί ότι 700 είναι οι υποψήφιοι εξωπλανήτες.


Προσωπικά θεωρώ λίγο υπερβολικό τον θόρυβο, αλλά προφανώς είναι μέσα στα πλαίσια της γενικότερης διαφήμισης που συνοδεύει τις διάφορες αποστολές.
Το πρωτοποριακό πάντως υπάρχει και είναι στο ότι οι μάζες των πλανητών υπολογίστηκαν με περισσότερη ακρίβεια, κι αυτό γιατί οι υπολογισμοί βασίστηκαν στην μεταξύ τους βαρυτική έλξη.

Αυτά, λίγες μέρες μετά τον εντοπισμό πλανητικού συστήματος με 5 -και πιθανόν 7 τελικά- πλανήτες από το ESO.
Και έτσι , συνεχίζεται η έρευνα για τον εντοπισμό εξωπλανητών, με εντυπωσιακά αποτελέσματα πάντα - αλλά και με υπερβολικά εντυπωσιακούς τίτλους, μια που ήταν αδύνατον βέβαια ένα θέμα που "πουλάει" τόσο να την γλυτώσει από τον θόρυβο.


Thursday, August 26, 2010

Οι οροσειρές του Τιτάνα

Image Credits: NASA/JPL-Caltech

Δυο παράλληλες οροσειρές του Τιτάνα, στην (αρκετά γνωστή) περιοχή Xanadu, που φτάνουν σε ύψος από την επιφάνεια ως και 1.900 μέτρα.

Η εικόνα αποτελεί μωσαϊκό φωτογραφιών που έχουν ληφθεί από τα όργανα του Cassini, στο διάστημα από 15 Φεβρουαρίου 2005 έως 12 Μαΐου 2008.


Wednesday, August 25, 2010

UV Δακτύλιοι γύρω από γαλαξίες

Δακτύλιοι και τόξα υπεριώδους φωτός εντοπίστηκαν με την βοήθεια του Hubble και του GALEX (Galaxy Evolution Explorer), γύρω από αρχαίους γαλαξίες.
Οι δακτύλιοι αυτοί στην εικόνα φαίνονται σε μπλε.



Image Credits: NASA/ESA/JPL-Caltech/STScI/UCLA


Το πρωτοφανές γεγονός είναι ότι οι γαλαξίες αυτοί έχουν ηλικίες όπου πλέον θα έπρεπε να έχει σταματήσει κάθε δραστηριότητα σχηματισμού άστρων.
Ωστόσο, με κάποια -άγνωστη προς το παρόν- διαδικασία, φαίνεται ότι οι γαλαξίες εφοδιάστηκαν εκ νέου με υλικό, ώστε να ξαναρχίσει η δημιουργία άστρων.

Πάντως, αυτό που οι επιστήμονες θεωρούν ως ρεαλιστικότερο σενάριο είναι η σταδιακή απορρόφηση αερίου από το διαγαλαξιακό μέσο.


0.9

0.9 δισ έτη φωτός από εμάς, βρίσκεται ο Διαφωτισμός.
Προς το παρόν έχουμε να διαβούμε τον Μεσαίωνα.


Αλλά δεν πρέπει να έχω παράπονο. Χθες γκρίνιαζα για την ημιμάθεια που βασιλεύει γύρω μας.
Να που τακτοποιήθηκε αμέσως - έστω και με εφαρμογή του "το μη χείρον βέλτιστον".
Κι εφόσον η ημιμάθεια χειρότερη της αμάθειας...
Ε ναι! Έχουμε την καταλληλότερη λύση :D

Το πρόβλημα άλλωστε, δεν είναι τόσο το ίδιο το 0.9 όσο η "επιχειρηματολογία" που το συνοδεύει.
Καλά σκοτάδια λοιπόν!


Tuesday, August 24, 2010

Νέο (το "μεγαλύτερο" ως τώρα) πλανητικό σύστημα εντοπίστηκε από το ESO

Σύστημα με 5 τουλάχιστον πλανήτες εντοπίστηκε από το HARPS τού ESO.

Οι πλανήτες περιφέρονται σε τροχιές γύρω από το όμοιο με τον Ήλιο άστρο HD 10180. Υπάρχουν δε ισχυρές ενδείξεις για ύπαρξη δυο ακόμα πλανητών, ο ένας με την μικρότερη μάζα που έχουμε βρει ως τώρα.
Και, ακόμα πιο ενδιαφέρον, οι αποστάσεις των πλανητών από το άστρο τους φαίνεται να ακολουθούν μια κανονική κατανομή, ανάλογη με αυτήν που βλέπουμε στο ηλιακό σύστημα.


Image Credits: ESO and Digitized Sky Survey 2.



Το HD 10180 βρίσκεται σε απόσταση 127 ετών φωτός, στον νότιο αστερισμό τού Ύδρου (Hydrus).
Η παρατήρηση του άστρου με το HARPS τού ESO κράτησε 6 έτη.
Αν και πλέον ο εντοπισμός εξωπλανητών δεν θεωρείται συνταρακτική είδηση, ωστόσο στα πλανητικά συστήματα δεν έχουμε ακόμα τόσο αλματώδη πρόοδο:
Γνωρίζουμε την ύπαρξη 15 μόλις πλανητικών συστήματων με τουλάχιστον 3 πλανήτες, ενώ μόνο ένα -το 55 Cancri- έχει 5 πλανήτες.



 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.