Tuesday, August 31, 2010

Φωτογραφίες από το αρχείο της NASA στο The Commons του Flickr.


Early moments of the Apollo 11 launch
Early moments of the Apollo 11 launch
Collection: NASA Human Spaceflight Collection



Τώρα που ο σχολιασμός και το sharing μάς έχουν γίνει πια κάτι σαν δεύτερη φύση, η NASA μάς δίνει την ευκαιρία να επιδοθούμε στα αγαπημένα μας σπορ ακόμα πιο εύκολα:
Σε συνεργασία με το Flickr και το Internet Archive, η NASA δημοσίευσε 3 συλλογές από φωτογραφίες του αρχείου της, στο The Commons του Flickr.
Οι φωτογραφίες αυτές ήταν ήδη δημοσιευμένες ή/και διαθέσιμες στο κοινό, ωστόσο τώρα έχουμε την ευκαιρία να τις βρούμε συγκεντρωμένες.
Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα σχολιασμού, αλλά και προσθήκης tags στις φωτογραφίες.
Τα τρία σύνολα φωτογραφιών είναι τα "Launch and Takeoff", "Building NASA" και "Center Namesakes".
Αλλά όλα αυτά και όλα τα άλλα μπορείτε να δείτε κατευθείαν στο flickr - όπου και μπορείτε να προσθέσετε τον λογαριασμό NASA on The Commons στις επαφές σας.

*NASA on The Commons στο flickr.


Monday, August 30, 2010

Stellar Sound Waves

Image: Institute of Astrophysics of the Canaries, IAC


Ένα από τα θέματα που γνώρισαν μεγάλες δόξες τα τελευταία χρόνια, ήταν το ζήτημα της ηλιακής δραστηριότητας και του ηλιακού κύκλου.
Μέχρι και για νέα (μίνι ή μάξι) εποχή των παγετώνων διαβάσαμε, και όσα διαβάσαμε σίγουρα δεν μπορούν με ευκολία (δλδ: α-α-αβασάνιστα) να καταταχθούν στην μπουρδολογία.
Ωστόσο, για να θυμόμαστε τα αυτονόητα, δεν μπορούμε επίσης να καταλήγουμε εξίσου α-βασάνιστα σε τόσο απόλυτα και "βαριά" συμπεράσματα.

Οκ. Για να κόψω την έκθεση, και με δυο λόγια:
Πολύ απλά έχουμε πολλή μελέτη ακόμα μπροστά μας, ώσπου να κατανοήσουμε την λειτουργία του ηλιακού κύκλου και γενικότερα την ηλιακή δραστηριότητα.
Το ένα πεδίο χοντρικά είναι η άμεση παρατήρηση, πχ με τηλεσκόπια ή αποστολές, όπως τα STEREO, τα οποία στέλνουν διαρκώς δεδομένα - από όπου έχω κοτσάρει και στο πλάι ["sidebar"] την σχεδόν real time εικόνα του Ήλιου μας, στα UV.
Ωστόσο, το Σύμπαν είναι αχανές, και περιέχει πολλά ακόμα άστρα εκτός από τον Ήλιο μας. Και έτσι, ένα άλλο πεδίο μελέτης είναι η συμπεριφορά άλλων άστρων, και πιθανόν η προσπάθεια εντοπισμού κάποιων αναλογιών στην συμπεριφορά τους.

Στα 100 έτη φωτός από εμάς λοιπόν, στον αστερισμό του Μονόκερω (Unicorn), βρίσκεται το HD49933, του οποίου καταγράφηκαν τα ηχητικά κύματα με την βοήθεια τού CoRoT.
Παρακολουθώντας τα και καταγράφοντας τις διαφορές που παρουσιάζουν, είχαμε μια εικόνα του μαγνητικού κύκλου που παρουσιάζει το άστρο αυτό - ενός κύκλου αντίστοιχου προς τον 11ετή ηλιακό κύκλο, αν και κατά πολύ μικρότερου με διάρκεια περίπου 1 έτος.
Στον κύκλο αυτό εντοπίστηκαν αστρικές κηλίδες, περιοχές δηλαδή έντονης μαγνητικής δραστηριότητας (το αντίστοιχο των ηλιακών κηλίδων).

Και βέβαια, για να ξαναγυρίσω στην αρχή και να κλείσω την έκθεση: κατανοώντας την δραστηριότητα άλλων άστρων, προσπαθούμε πάντα να κατανοήσουμε καλύτερα την ηλιακή δραστηριότητα αλλά και τελικά να την προβλέψουμε.
Και αυτό γιατί η έντονη ή (σχεδόν) ανύπαρκτη αντίστοιχα δραστηριότητα, επηρεάζει το κλίμα της Γης αλλά και τις τηλεπικοινωνίες - το οποίο, πείτε με κυνική, αλλά imho είναι αυτό που "καίει" περισσότερο.


*Αν δεν το καταλάβατε από την φλυαρία, το λεώ κι απερίφραστα: καλή προσγείωση στην πραγματικότητα.
Που αν και ψευδαίσθηση, είναι ωστόσο ιδιαίτερα ισχυρή, όπως έλεγε ο θείος Albert.


Friday, August 27, 2010

Πλανητικό σύστημα εντόπισε το Kepler

Χθες λοιπόν μετά από αρκετή διαφήμιση, ανακοινώθηκαν τα ως τώρα αποτελέσματα της έρευνας του Kepler.

Το πιο σημαντικό, 2 πλανήτες μεγέθους περίπου του Κρόνου, οι οποίοι περιφέρονται γύρω από το όμοιο με τον Ήλιο άστρο Kepler-9 (στον αστερισμό της Λύρας).


Illustration: NASA


Να θυμηθούμε ότι το Kepler εξέτασε επί μήνες 156,000 άστρα, και τον Ιούνιο είχε ανακοινωθεί ότι 700 είναι οι υποψήφιοι εξωπλανήτες.


Προσωπικά θεωρώ λίγο υπερβολικό τον θόρυβο, αλλά προφανώς είναι μέσα στα πλαίσια της γενικότερης διαφήμισης που συνοδεύει τις διάφορες αποστολές.
Το πρωτοποριακό πάντως υπάρχει και είναι στο ότι οι μάζες των πλανητών υπολογίστηκαν με περισσότερη ακρίβεια, κι αυτό γιατί οι υπολογισμοί βασίστηκαν στην μεταξύ τους βαρυτική έλξη.

Αυτά, λίγες μέρες μετά τον εντοπισμό πλανητικού συστήματος με 5 -και πιθανόν 7 τελικά- πλανήτες από το ESO.
Και έτσι , συνεχίζεται η έρευνα για τον εντοπισμό εξωπλανητών, με εντυπωσιακά αποτελέσματα πάντα - αλλά και με υπερβολικά εντυπωσιακούς τίτλους, μια που ήταν αδύνατον βέβαια ένα θέμα που "πουλάει" τόσο να την γλυτώσει από τον θόρυβο.


Thursday, August 26, 2010

Οι οροσειρές του Τιτάνα

Image Credits: NASA/JPL-Caltech

Δυο παράλληλες οροσειρές του Τιτάνα, στην (αρκετά γνωστή) περιοχή Xanadu, που φτάνουν σε ύψος από την επιφάνεια ως και 1.900 μέτρα.

Η εικόνα αποτελεί μωσαϊκό φωτογραφιών που έχουν ληφθεί από τα όργανα του Cassini, στο διάστημα από 15 Φεβρουαρίου 2005 έως 12 Μαΐου 2008.


Wednesday, August 25, 2010

UV Δακτύλιοι γύρω από γαλαξίες

Δακτύλιοι και τόξα υπεριώδους φωτός εντοπίστηκαν με την βοήθεια του Hubble και του GALEX (Galaxy Evolution Explorer), γύρω από αρχαίους γαλαξίες.
Οι δακτύλιοι αυτοί στην εικόνα φαίνονται σε μπλε.



Image Credits: NASA/ESA/JPL-Caltech/STScI/UCLA


Το πρωτοφανές γεγονός είναι ότι οι γαλαξίες αυτοί έχουν ηλικίες όπου πλέον θα έπρεπε να έχει σταματήσει κάθε δραστηριότητα σχηματισμού άστρων.
Ωστόσο, με κάποια -άγνωστη προς το παρόν- διαδικασία, φαίνεται ότι οι γαλαξίες εφοδιάστηκαν εκ νέου με υλικό, ώστε να ξαναρχίσει η δημιουργία άστρων.

Πάντως, αυτό που οι επιστήμονες θεωρούν ως ρεαλιστικότερο σενάριο είναι η σταδιακή απορρόφηση αερίου από το διαγαλαξιακό μέσο.


0.9

0.9 δισ έτη φωτός από εμάς, βρίσκεται ο Διαφωτισμός.
Προς το παρόν έχουμε να διαβούμε τον Μεσαίωνα.


Αλλά δεν πρέπει να έχω παράπονο. Χθες γκρίνιαζα για την ημιμάθεια που βασιλεύει γύρω μας.
Να που τακτοποιήθηκε αμέσως - έστω και με εφαρμογή του "το μη χείρον βέλτιστον".
Κι εφόσον η ημιμάθεια χειρότερη της αμάθειας...
Ε ναι! Έχουμε την καταλληλότερη λύση :D

Το πρόβλημα άλλωστε, δεν είναι τόσο το ίδιο το 0.9 όσο η "επιχειρηματολογία" που το συνοδεύει.
Καλά σκοτάδια λοιπόν!


Tuesday, August 24, 2010

Νέο (το "μεγαλύτερο" ως τώρα) πλανητικό σύστημα εντοπίστηκε από το ESO

Σύστημα με 5 τουλάχιστον πλανήτες εντοπίστηκε από το HARPS τού ESO.

Οι πλανήτες περιφέρονται σε τροχιές γύρω από το όμοιο με τον Ήλιο άστρο HD 10180. Υπάρχουν δε ισχυρές ενδείξεις για ύπαρξη δυο ακόμα πλανητών, ο ένας με την μικρότερη μάζα που έχουμε βρει ως τώρα.
Και, ακόμα πιο ενδιαφέρον, οι αποστάσεις των πλανητών από το άστρο τους φαίνεται να ακολουθούν μια κανονική κατανομή, ανάλογη με αυτήν που βλέπουμε στο ηλιακό σύστημα.


Image Credits: ESO and Digitized Sky Survey 2.



Το HD 10180 βρίσκεται σε απόσταση 127 ετών φωτός, στον νότιο αστερισμό τού Ύδρου (Hydrus).
Η παρατήρηση του άστρου με το HARPS τού ESO κράτησε 6 έτη.
Αν και πλέον ο εντοπισμός εξωπλανητών δεν θεωρείται συνταρακτική είδηση, ωστόσο στα πλανητικά συστήματα δεν έχουμε ακόμα τόσο αλματώδη πρόοδο:
Γνωρίζουμε την ύπαρξη 15 μόλις πλανητικών συστήματων με τουλάχιστον 3 πλανήτες, ενώ μόνο ένα -το 55 Cancri- έχει 5 πλανήτες.



Ακτίνες-γ από nova κατέγραψε το Fermi

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Fermi παρατήρησε για πρώτη φορά ακτίνες-γ, από έκρηξη nova.
Το *σπουδαίο* στην υπόθεση είναι πως τέτοιες εκρήξεις δεν θεωρείται ότι είναι αρκετά ισχυρές ώστε να παράγουν ακτίνες-γ (την πιο ενεργητική δηλαδή μορφή του φωτός), σε αντίθεση με τις supernova.



Image Credits:NASA/DOE/Fermi LAT Collaboration


Η έκρηξη προέρχεται από τον λευκό νάνο V407 Cyg που βρίσκεται σε απόσταση 9,000χλμ ετών φωτός (φυσικά:D) από εμάς.
Το άστρο αποτελεί ένα σύστημα μαζί με έναν κόκκινο γίγαντα μεγέθους 500πλασίου του Ήλιου, και του οποίου τα εξωτερικά στρώματα της ατμόσφαιρας διαρρέουν στο διάστημα - μια διαδικασία ανάλογη αυτής του ηλιακού ανέμου, αλλά με πολύ μεγαλύτερη ροή.
Τμήμα του (αερίου) υλικού αυτού λοιπόν παγιδεύεται από τον λευκό νάνο και, με την πάροδο του χρόνου, συσσωρεύεται στην επιφάνεια του και γίνεται αρκετά καυτό και πυκνό ώστε να συντηχθεί σε ήλιο.
Έτσι τελικά έχουμε την έκρηξη η οποία ωστόσο δεν επηρεάζει το ίδιο το άστρο.


Μάθε(;) παιδί μου γράμματα

Δεν είμαι φαν των φιλολογικών - κάθε άλλο.
[Ας υπάρχει τέλος πάντων και λίγη εξισορρόπηση στην καραμέλλα "α-χα-χα ναι που λες, εγώ δεν τα πήγαινα καλά με την πρόσθεση από το σχολείο, τι χαριτωμένα που τα λέω".]

Ομως: Είμαι ακόμα λιγότερο φαν της ημιμάθειας.
Δεν μιλάω για ανορθογραφία/ασυνταξία κλπ που οφείλονται στην τυχαία έλλειψη γνώσης - αν και στην εποχή μας είναι λίγο γελοίο επιχείρημα, τι στο καλό, δεν βγήκε κανένα επίτομο λεξικό για κindle;
Όχι, αναφέρομαι στην ανορθογραφία ως άποψη, στην πεισματική εμμονή στην *όπως να'ναι* χρήση της γλώσσας. Όταν δε σερβίρεται με ολίγη από ιδεολογήματα.. ε πού είσαι καημένε Μακρυγιάννη.


Τώρα θα μου πείτε, έχεις ακόμα την ψευδαίσθηση ότι μπορείς να τα βάλεις με την βλακεία, όταν μάλιστα συνοδεύεται από ατζέντα - ηλεκτρονική, βεβαίως, βεβαίως.
Τυχαίνει όμως να είναι και η εποχή που τα της παιδείας έχουν την τιμητική τους, και ήδη εχουν αρχίσει οι τηλε-αναλύσεις. Κι εγώ πλέον αντοχές δεν έχω.
Τόσες αποψάρες από τον καθε πικραμένο θα ακούσουμε πάλι, ας καταθέσω κι εγώ την δική μου στο μπλογκ μου.

Κατά τα άλλα, κλείνω τις περσίδες και πάω να δω τίποτα διάττοντες. Στο μεταξύ προσέχετε μη σας έρθει καμμιά περσίδα στο κεφάλι. Και αν μου έρθουν δεύτερες σκέψεις θα σάς πάρω πίσω..


Monday, August 23, 2010

Και δεύτερη πρόσκρουση στον Δία

Image: Masayuki Tashikawa

Πριν από 3 μόλις μήνες, είχε παρατηρηθεί μια στιγμιαία λάμψη κοντά στον Δία, η οποία κατά πάσα πιθανότητα ήταν η πτώση κάποιου μετεωρίτη.
Για άλλη μια φορά λοιπόν παρατηρήθηκε παρόμοια λάμψη προχθές, 20 Αυγούστου 2010.
Την λάμψη κατέγραψε ο Ιάπωνας ερασιτέχνης αστρονόμος Masayuki Tashikawa και μπορούμε να δούμε κι εμείς στο βίντεο (που διαρκεί μόλις 4sec).





Και βέβαια, αυτό σημαίνει ότι ο Δίας θα αποτελέσει αντικείμενο "εντατικής" παρατήρησης το επόμενο διάστημα.
Πάντως ακόμα και χωρίς κανέναν εξοπλισμό, αρκεί να σηκώσετε τα μάτια σας προς τον καλοκαιρινό νυχτερινό ουρανό, κατά τις 9 (τοπική ώρα) το βράδυ.
Στα ανατολικά-νοτιοανατολικά, το ουράνιο σώμα που ξεχωρίζει με διαφορά δεν είναι παρά ο Δίας.


Sunday, August 22, 2010

Προτάθηκε σύστημα παρακολούθησης αστεροειδών

Για την ακρίβεια, προτάθηκε σύστημα παρακολούθησης αστεροειδών και γενικώς σωμάτων που προσεγγίζουν την Γη (ΝΕΟ).
Το ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System) είναι μια ιδέα που παρουσίασαν επιστήμονες τού University of Hawaii και βασίζεται σε δυο διαστημικά τηλεσκόπια, που θα σκανάρουν τον ουρανό για σώματα που πλησιάζουν την Γη μας.


Το δυνατό σημείο του συστήματος (θα) είναι ότι δεν χρειάζεται αστρονομικά ποσά για την κατασκευή κ λειτουργία, το βασικό άλλωστε εμπόδιο για μια τέτοια λύση ως τώρα.
Αναμένοντας λοιπόν την συνέχεια.


Η πιο λεπτομερής εικόνα της επιφάνειας του Ήλιου

Image Credits : BBSO/Ciel et Espace Photos


Εντυπωσιακή δεν ξέρω αν φαίνεται η φωτογραφία αλλά η ομορφιά της βρίσκεται πάνω από όλα στην επιστημονική της αξία:
Είναι η ακριβέστερη εικόνα που έχουμε από την επιφάνεια του Ήλιου μας.
Αυτό, χάρη στο New Solar Telescope (NST) που βρίσκεται στην λίμνη Big Bear (California). Και αυτό που απεικονίζει είναι μια ηλιακή κηλίδα.

Χάρη στον εξοπλισμό του, το NST μπορεί να απομονώσει τον θόρυβο που δημιουργεί η γήινη ατμόσφαιρα και θεωρείται το πιο ισχυρό ηλιακό τηλεσκόπιο.


Friday, August 20, 2010

Προσεγγίζοντας τον Vesta

Image: NASA/ESA


Λιγότερο από ένας χρόνος έμεινε πια, ώσπου το Dawn να πλησιάσει στον πρώτο "σταθμό" του, που είναι ο 4Vesta.
O 4Vesta ή Vesta (ή Εστία στα ελληνικά) είναι ο 4ος μόλις αστεροειδής, που ανακαλύφθηκε στα 1807.
Έχει μέση διάμετρο γύρω στα 530 χλμ και στην φωτογραφία που μάς έστειλε (το 2007) το Hubble διακρίνονται κάποια χαρακτηριστικά του.

Έτσι, στα τέλη Ιουλίου του 2011 που θα έχουμε τις πρώτες εικόνες του Dawn, είναι πολύ πιθανό να διακρίνουμε δομές παρόμοιες με αυτές που ξέρουμε από την Γη και την Σελήνη - πχ κρατήρες- ενώ αντίθετα δεν αναμένεται να έχουμε ενεργά ηφαίστεια.

Το σκάφος θα μπει σε τροχιά σε ένα αρκετά μεγάλο υψόμετρο αρχικά, ενώ στην συνέχεια θα διαγράψει τροχιές σε πολύ χαμηλότερο υψόμετρο (~100μίλια).
Στην συνέχεια βέβαια θα κατευθυνθεί προς τον Ceres.


Thursday, August 19, 2010

Η Γη και η Σελήνη από το MESSENGER

Image Credits: NASA

Η φωτογραφία δόθηκε στην δημοσιότητα στις 17 Αυγούστου 2010 και, αν και της λείπουν τα εφφέ στα οποία είμαστε συνηθισμένοι σε ανάλογες φωτογραφίες, είναι πράγματι εντυπωσιακή:
Η Γη και η Σελήνη, ξεχωρίζουν μέσα στο σκοτάδι.

Η φωτογραφία έχει ληφθεί από τα όργανα του MESSENGER στις 6 Μαΐου και από μια απόσταση 182 εκ. χλμ. Όσο για το ίδιο το σκάφος έχει ήδη πραγματοποιήσει διελεύσεις από τον Ερμή και τον Μάρτιο του 2011 αναμένεται να τεθεί σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη.



Tuesday, August 17, 2010

Το Akatsuki πλησιάζει την Αφροδίτη

Credit: Akihiro Ikeshita.

Ποιο είναι το Akatsuki τώρα θα μου πείτε, καθώς οι αποστολές που γίνονται "διάσημες" είναι συνήθως αυτές της NASA. Πρόκειται λοιπόν για το σκάφος που έστειλε η ιαπωνική JAXA στην Αφροδίτη, και το οποίο θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη τον Δεκέμβριο.

To Akatsuki έρχεται να προστεθεί σε όλες τις αποστολές με το ίδιο αντικείμενο, εδώ και δεκαετίες: να εξηγήσουν πού οφείλονται οι τεράστιες αυτές διαφορές ανάμεσα στους δυο πλανήτες (Αφροδίτη - Γη), αλλά επιπλέον και να χρησιμοποιηθούν τα συμπεράσματα με σκοπό να προβλεφθεί η εξέλιξη του δικού μας πλανήτη, ως προς το κλίμα.

Έτσι, θα μελετήσει τα μετεωρολογικά φαινόμενα της Αφροδίτης, καταγράφοντας την κίνηση των νεφώσεων καθώς θα κινείται κατά την ίδια φορά με αυτές. Επιπλέον θα μελετά την επιφάνεια μελετώντας την όποια ηφαιστειακή δραστηριότητα (ή ίχνη της), κάτι που είναι κλειδί για την διαμόρφωση της χαρακτηριστικής πυκνής ατμόσφαιρας.

Και, για να εξοικειωθούμε και με την ιαπωνική, Akatsuki σημαίνει "ξημέρωμα".
Όσο για την ίδια την Αφροδίτη, το επόμενο διάστημα θα είναι ορατή στον βραδυνό ουρανό (από το απόγευμα) προσφέροντας μας ένα από τα πιο όμορφα θεάματα.


Monday, August 16, 2010

Οι δυο ερυθρές κηλίδες του Δία προσεγγίζουν

Image Credits : JL Dauvergne / Ivan Testart / S2P / IMCCE / Obs. Midi Pyrénées


Η φωτογραφία προέρχεται απο το τηλεσκόπιο του Pic du Midi, και τις 7 Αυγούστου 2010.
Αυτό λοιπόν που φαίνεται και ξεκάθαρα είναι οι δυο "διάσημες" ερυθρές κηλίδες του Δία, οι οποίες σιγά σιγά προσεγγίζουν μεταξύ τους και στις επόμενες μέρες θα βρεθούν σε ελάχιστη απόσταση.

Η μεγαλύτερη κηλίδα είναι γνωστή εδώ και πάνω από 400 χρόνια, ενώ η μικρότερη παρατηρήθηκε μόλις το 2000-6.
Πρόκειται ως γνωστόν για συστήματα αντικυκλώνων, τα οποία κινούντα σε διαφορετικά πλάτη και με διαφορετικές ταχύτητες γύρω από τον πλανήτη.
Είναι η τρίτη φορά (μετά το 2006 και 2008) που οι δυο κηλίδες θα συναντηθούν.


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.