Wednesday, December 29, 2010

Έκλειψη Ηλίου και βροχή διαττόντων - Ιανουάριος 2011



Quadrantid Meteors and Aurora from the Air (2008)
Credit: Jeremie Vaubaillon et al., Caltech, NASA


Γιορτινές μέρες και όπως καταλάβατε το μπλογκ διακοπεύει.
Έτσι, το κατά πάσα πιθανότητα τελευταίο ποστ για την χρονιά που φεύγει έχει ένα αισιόδοξο μήνυμα:
Θέαμα, και άλλο θέμα και το όλον = υπερθέαμα.


Μια μερική έκλειψη ηλίου ορατή στην Ελλάδα, στις 4 Ιανουαρίου, αλλά και μια βροχή διαττόντων (Τεταρτίδες ή Quadrantids) στις 3 Ιανουαρίου, μας βοηθούν να υποδεχτούμε εντυπωσιακά την νέα χρονιά.


Image: NASA

Και μην ξεχνάτε:
Τα άστρα λάμπουν πάντα εκεί ψηλά αλλά επίσης


May the Schwartz be with you - και για το 2011! :)


*Αν και είναι πια γνωστό, το ξαναθυμίζω: δεν κοιτάμε τον ήλιο απευθείας σε μια έκλειψη, αλλά ούτε και οι "τεχνικές" όπως καπνισμένο γυαλί ή έγχρωμο φιλμ προσφέρουν προστασία. 
Μπορούμε να παρατηρήσουμε χρησιμοποιώντας μόνο τα ειδικά ηλιακά φίλτρα.


Καλή παρατήρηση!


Thursday, December 23, 2010

Martian Blue


Image credit: NASA/JPL-Caltech/Cornell/Texas A&M

Το Oportunity συνεχίζει μετά από 7 χρόνια να μάς εκπλήσσει, με τις εικόνες που στέλνει από τον γειτονικό μας Άρη.

Στο πιο κάτω βίντεο λοιπόν μπορούμε να παρακολουθήσουμε μια μερική έκλειψη του Ήλιου, καθώς ο Φόβος διέρχεται μπροστά από το άστρο μας.
Όσο για το περίεργο μπλε χρώμα οφείλεται στην γνωστή σκόνη η οποία είναι χαρακτηριστική του πλανήτη:
Έτσι, ο ουρανός παίρνει μια κοκκινωπή απόχρωση ενώ η λάμψη του ήλιου φαίνεται μπλε.

Ακριβώς δηλαδή αυτή η λάμψη χάρη στην οποία το Opportunity έχει αυξημένα επίπεδα ενέργειας αυτό το διάστημα - με αποτέλεσμα: αρκετές εικόνες, ώστε τελικά να έχουμε το μεγαλύτερο σε διάρκεια βίντεο από το ηλιοβασίλεμα στον Άρη που έχουμε δεί ποτέ.


video


Wednesday, December 22, 2010

JHelioviewer: Ο ήλιος στο desktop σας.

Image: NASA

Χειμερινό Ηλιοστάσιο σήμερα για το βόρειο ημισφαίριο και η μέρα αρχίζει ξανά να μεγαλώνει.
Η Άνοιξη βέβαια αργεί ακόμα. Για ακόμα περισσότερο ήλιο λοιπόν, μπορείτε να έχετε και μια άλλη όψη του μέσω της οθόνης του υπολογιστή σας:

Μοναδικές φωτογραφίες του Ήλιου, με την βοήθεια του προγράμματος JHelioviewer (τμήμα του Helioviewer των ESA/ NASA).
Περίπου 1 εκατομμύριο εικόνες τού SOHO από τα τελευταία 15 χρόνια βρίσκονται ήδη στο αρχείο ενώ θα υπάρχει και συνεχής ενημέρωση με τα νέα δεδομένα.

Το JHelioviewer (όπου το J όπως καταλάβατε δηλώνει Java) είναι δωρεάν, open source και διαθέσιμο για διάφορα OS στην σχετική σελίδα.


Tuesday, December 21, 2010

Η έκλειψη της 21/12

Image: NASA


Και η φωτογραφία από τη NASA, με την έκλειψη όπως παρατηρήθηκε στην Βόρειο Αμερική.


Sunday, December 19, 2010

Ουρά κομήτη στον αστεροειδή Scheila

O (596) Scheila είναι ένας αστεροειδής της κύριας ζώνης αστεροειδών, ο οποίος είναι γνωστός από το 1906. Τον είχε ανακαλύψει ο γερμανός A. Kopff, δίνοντάς του μάλιστα το όνομα μιας γνωστής του στην Χαϊδελβέργη.
Η διάμετρός του υπολογίζεται στα 113χλμ ενώ απέχει περίπου 3.1 αστρονομικές μονάδες (AU) από τον Ήλιο.

Φέτος λοιπόν, στις 10 Δεκεμβρίου του 2010, παρατηρήθηκε μια ξαφνική αλλάγή στην εμφάνισή του. Το Catalina Sky Survey κατέγραψε ουρά κομήτη να ακολουθεί τον αστεροειδή.

(596) Scheila -- Catalina Sky Survey


Τις επόμενες μέρες το νέφος που τον περιβάλλει έδειχνε ακόμα πιο έντονο, με τον αστεροειδή να κερδίζει σε φαινόμενη λαμπρότητα.

Φυσικά, μελετάται η εξέλιξη του φαινομένου ώστε να διαπιστωθεί αν είναι κάτι μόνιμο ή παροδικό - π.χ. από επίδραση μετεωριτών, που θεωρείται και πιθανότερο.
Το σίγουρο είναι πως έχει γίνει πλέον ένα από τα αγαπημένα θέματα των αστροφωτογραφιών.


Saturday, December 18, 2010

21 Δεκεμβρίου: Ολική Έκλειψη Σελήνης

Ο Δεκέμβριος πλησιάζει στο τέλος του με μια θεαματική ολική έκλειψη της Σελήνης.
Το φαινόμενο θα είναι ορατό κυρίως στην Βόρειο Αμερική, ωστόσο με λίγη καλή τύχη θα προλάβουμε μια γεύση και εδώ, προς την δύση της Σελήνης.
Αναλυτικά στο σχεδιάγραμμα που ακολουθεί, όπου οι ώρες είναι GMT.


Tuesday, December 14, 2010

Icy Tiger Stripes


Από τις πιο εντυπωσιακές εικόνες που έχουμε δει, με τους πίδακες του Εγκέλαδου καθώς φωτίζονται από το ηλιακό φως. Το ίδιο φως διαχέεται στην ατμόσφαιρα του Κρόνου και δημιουργεί το τόξο που βλέπουμε στο κάτω τμήμα της φωτογραφίας.

Η φωτογραφία αυτή προέρχεται από τον Αύγουστο του 2010, ωστόσο στις 30/11 είχαμε άλλη μια κοντινή διέλευση του Cassini από τον Εγκέλαδο.
Εδώ λοιπόν φαίνεται πολύ καθαρά η επιφάνειά του δορυφόρου - πάντα με τους πίδακες, φωτισμένους από τον Ήλιο.


Έτσι, αρχίζει πια να  σχηματίζεται μια ακόμα πιο λεπτομερής εικόνα της περίπλοκης μορφολογίας του Εγκέλαδου.


Όπως πχ σε αυτήν την εικόνα με τις γνωστές tiger stripes (σε infrared). Από τα ρήγματα αυτά εκτοξεύονται υδρατμοί και σωματίδια πάγου.


Αν και έχουν παρατηρηθεί εκτενώς, η δομή και οι διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στις ραβδώσεις αυτές μάς είναι ακόμα  αρκετά άγνωστες.
Είναι όμως πρώτη φορά που κάποια τμήματά τους παρατηρούνται στο ηλιακό (ορατό) φως.

Αυτή ήταν η 12η φορά που το Cassini πραγματοποίησε διέλευση από τον Εγκέλαδο, πλησιάζοντας μέχρι τα 48 χλμ υψομετρική απόσταση. Προσεχώς λοιπόν, ακόμα περισσότερες (και επεξεργασμένες) εικόνες.

*Images Credit: NASA/JPL/SSI


To Voyager 1 ετοιμαζεται να αφήσει το Ηλιακό μας Σύστημα.

Πριν από 3 χρόνια τέτοια εποχή σήκωνα το σχετικό ποστ για το Voyager 2, το οποίο τότε πλησίαζε αντίστοιχα στα όρια του Ηλιακού μας Συστήματος.
Πολύ κοντά λοιπόν στα όρια αυτά βρίσκεται όπως φαίνεται το Voyager 1, 33 χρόνια από τότε που ξεκίνησε το ταξίδι του και έχοντας διασχίσει 11 δισεκατομμύρια μίλια.
Προς το παρόν διασχίζει και την τελευταία περιοχή όπου οι ηλιακοί άνεμοι έχουν κάποια επίδραση (ηλιόπαυση).

Image: NASA

Ήδη από το 2007 τα σχετικά όργανα έδειχναν μείωση της ταχύτητας του ηλιακού ανέμου.
Από το καλοκαίρι που μάς πέρασε λοιπόν, η ταχύτητα έγινε πρακτικά μηδενική. Κάτι που επιβεβαιώθηκε -όπως πάντα- μετά από αρκετή και προσεκτική παρατήρηση.

Όταν ο (πιο ισχυρός) διαστρικός άνεμος -αυτός δηλαδή που συναντάται στα διαστήματα μεταξύ των άστρων- γίνει εμφανής, θα μπορούμε να πούμε ότι το Voyager βρίσκεται ένα βήμα πριν το "και ακόμα παραπέρα".

Κάτι που όπως ανακοίνωσε σήμερα η NASA αναμένεται να περάσει μέσα στα επόμενα 4 χρόνια.


Thursday, December 02, 2010

as we know it

Αυτό έλειπε να μην υπήρχε σχετικό σχόλιο στο spaceballz:)
Ή μάλλον, απλή καταγραφή της ημερομηνίας. Γιατί από αναλύσεις - σχόλια - περιγραφές δεν θα υπάρξει έλλειψη.
"Μεγαλύτερες προσδοκίες" δε νομίζω να είχε κανείς. Άλλωστε η ανακάλυψη  σαφώς *είναι* μεγάλη.

Από την άλλη, δεν είναι και κάτι που σοκάρει. Μάλλον ήταν κάτι που λίγο πολύ περιμέναμε πότε θα συμβεί, πότε δηλαδή θα επιβεβαιωθεί και με στοιχεία αυτό που τόσο καιρό όλοι θεωρούσαμε ως λογικό, πιθανό κλπ: ότι δεν είναι απαραίτητο όλες οι μορφές ζωής να είναι όπως τις ξέρουμε.

Ενδεικτικά δυο σχετικά πρόσφατες αναφορές:

* Ice Microbe
* six million ways to live life


Αναμένουμε κυρίως την όποια συνέχεια, όπως π.χ. το τι μπορεί να σημάνει μια τέτοια ανακάλυψη για τις αποστολές. Προς το παρόν οι REM γιορτάζουν μαζί μας:

It's the end of the world as we know it.

Και ο κλάδος της Αστροβιολογίας αρχίζει να γίνεται κάτι πιο οικείο.
Όλα αυτά βέβαια όχι σε κάποιον μακρυνό δορυφόρο, αλλά στην California.

* Και η σχετική παλιότερη αναφορά στην έρευνα, εδώ .
Όσο για την σχετική δημοσίευση, υπάρχει στο Science.


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.