Thursday, May 19, 2011

Ψάχνοντας για αντιύλη, ψάχνοντας για ζωή, και μερικοί αδέσποτοι πλανήτες.

Όλα αυτά του τίτλου βέβαια δεν περιέχονται σε μια ιστορία, αλλά σε πολλές μικρές.

Καθώς ο καιρός χάλασε, τι καλύτερη ευκαιρία για να ασχοληθώ με το μπλογκ.
Και μια που είπα να καλύψω το κενό, αποφάσισα να συνοψίσω όσες ειδήσεις διάβασα τελευταία και θεώρησα πως έχουν ενδιαφέρουν.



Στο προσκήνιο λοιπόν πρώτα από όλα το AMS-2, o φασματογράφος που βρίσκεται πλέον στον Διαστημικό Σταθμό. 
Για την ιστορία, πρόκειται (όπως προκύπτει από την ονομασία) για το δεύτερο μοντέλο της συσκευής, το οποίο τελικά ταξίδεψε με το Endeavour (STS-134).
Από σήμερα λοιπόν που ολοκληρώθηκε επιτυχώς η εγκατάστασή του, ξεκινάει η αναζήτηση σκοτεινής ύλης.
Και καθώς το τουίτερ έχει γίνει πια σχεδόν απαραίτητο συμπλήρωμα, εδώ βρίσκετε το σχετικό feed.




Image: NSF




Στο μεταξύ, συνεχίζεται με την ίδια αγωνία και η αναζήτηση εξωπλανητών οι οποίοι θα μπορούσαν να κατοικηθούν.
Το πιο ιδανικό σύστημα μέχρι στιγμής φαντάζει αυτό στον Gliese 581, για το οποίο έγραψα χθες.
Το σίγουρο είναι πως με την βοήθεια και του Kepler, έχουμε περισσότερους δυνατούς υποψηφίους: Μόλις τον Φεβρουάριο είχε ανακοινωθεί ο εντοπισμός 1,235 πλανητών από το Kepler.
86 λοιπόν από αυτά τα συστήματα, παρατηρεί εδώ και 2-3 μέρες το SETI, σκανάροντας για την τυχόν λήψη σημάτων που θα μάς δώσουν ενδείξεις για -τι άλλο;- ζωή.
Έτσι, το Green Bank Telescope στην Virginia έχει επικεντρωθεί σε βραχώδεις πλανήτες, με θερμοκρασίες από 0 ως 100 οC, που να επιτρέπουν δηλαδή την ύπαρξη νερού σε υγρή μορφή.




Στο μεταξύ, εκτός από όλα αυτά τα συστήματα, ομάδα επιστημόνων τού Πανεπιστημίου της Osaka, ανακοίνωσε ότι έχει ενδείξεις για εντοπισμό πλανητών οι οποίοι δεν περιφέρονται γύρω από άστρα. Μια πιθανή εξήγηση που δίνεται είναι ότι μπορεί να σχηματίστηκαν σε πρωτοπλανητικούς δίσκους, ξεφεύγοντας στην συνέχεια σε πολύ μακρυνές τροχιές.


*Η περίληψη στο Nature:
Unbound or distant planetary mass population detected by gravitational microlensing






Αυτές είναι λοιπόν λίγες από τις παράξενες (ή όχι τόσο) ειδήσεις σχετικά με το θαυμαστό μας Σύμπαν, και διαβάζοντας τις έτσι συνολικά συνειδητοποιούμε για άλλη μια φορά πόσο λίγο το γνωρίζουμε - αλλά και γενικότερα, πόσο λίγα γνωρίζουμε.
Ή, όπως λέει κι ο καλλιτέχνης: there's more to the picture than meets the eye:)


Wednesday, May 18, 2011

Νέα μελέτη για την κατοικισιμότητα τού Gliese 581 d

Ένας πλανήτης και ένα σύστημα που μάς έχει απασχολήσει ξανά - και όχι αδίκως.
Για το σύστημα λοιπόν του Gliese 581 ο λόγος, για το οποίο και όταν πρωτοεντοπίστηκε είχαν ακουστεί υπερβολές, και κάθε φορά που έχουμε μια νέα σχετική δημοσίευση ακούγονται υπερβολές. Προχθές διάβασα μέχρι και για την ανακάλυψη του πρώτου κατοικίσιμου εξωπλανήτη.
Ίσως πάλι όχι αδίκως, αν κανείς έχει μάθει να διαβάζει μόνο τίτλους.




Image Credit: Zina Deretsky, National Science Foundation




Ποιο είναι όμως το γεγονός: με βάση τα δεδομένα που έχουμε ήδη για το σύστημα πλανητών γύρω από το άστρο Gliese 581, και μετά από νέα μελέτη για την ατμόσφαιρα τού Gliese 581 d, προκύπτει ότι ο πλανήτης αυτός θα μπορούσε να έχει νερό στην επιφάνειά του.
Το συμπέρασμα δε αυτό συμφωνεί και με άλλα συμπεράσματα άλλων αντίστοιχων μελετών για τον ίδιο πάντα πλανήτη.




Καθώς ο πλανήτης βρίσκεται στα όρια της κατοικίσιμης ζώνης, θα μπορούσαμε να έχουμε πολύ έντονες διαφορές, όπως στον δικό μας Ερμή. Οπότε ακόμα και η ύπαρξη νερού στην ατμόσφαιρα δεν θα σήμαινε υγρό νερό στην επιφάνεια.
Έτσι, για την έρευνα έγιναν προσομοιώσεις όπου χρησιμοποιήθηκαν διάφορα μοντέλα - όπως πχ να υπάρχουν ωκεανοί υγρού νερού.
Το συμπέρασμα που προέκυψε, όπως ήδη είπαμε, είναι ότι έχουμε μια σοβαρή πιθανότητα να είναι κατοικίσιμος ο πλανήτης.


Και, μια που ευτυχώς όλοι ξέρουμε την διαφορά τού "είναι" από το "θα μπορούσε να είναι", ο δικός μου σχολιασμός ήταν αρκετός και παραθέτω το σχετικό απόσπασμα




"It has been suggested that the recently discovered exoplanet GJ581d might be able to support liquid water due to its relatively low mass and orbital distance. However, GJ581d receives 35% less stellar energy than Mars and is probably locked in tidal resonance, with extremely low insolation at the poles and possibly a permanent night side. Under such conditions, it is unknown whether any habitable climate on the planet would be able to withstand global glaciation and/or atmospheric collapse. Here we present three-dimensional climate simulations which demonstrate that GJ581d will have a stable atmosphere and surface liquid water for a wide range of plausible cases, making it the first confirmed super-Earth (exoplanet of 2-10 Earth masses) in the habitable zone. We find that atmospheres with over 10 bar CO2 and varying amounts of background gas (e.g., N2) yield global mean temperatures above 0°C for both land and ocean-covered surfaces. Based on the emitted IR radiation calculated by the model, we propose observational tests that will allow these cases to be distinguished from other possible scenarios in the future."


(Robin D. Wordsworth1, François Forget1, Franck Selsis2,3, Ehouarn Millour1, Benjamin Charnay1 and Jean-Baptiste Madeleine1/ CNRS)


Robin D. Wordsworth et al. 2011 ApJ 733 L48 doi: 10.1088/2041-8205/733/2/L48


Tuesday, May 17, 2011

Ωκεανός μάγματος στην Ιώ.



Image Credit:NASA/JPL/University of Arizona, 1997

Ψάχνοντας για ωκεανούς σε άλλους πλανήτες/δορυφόρους, συνήθως έχουμε στο μυαλό μας το νερό.
Τα ευρήματα πάντως του Galileo από την Ιω, δίνουν ενδείξεις για την ύπαρξη ωκεανού μάγματος κάτω από την επιφάνεια του δορυφόρου.

Η Ιώ είναι ένα ουράνιο σώμα με ιδιαίτερη ηφαιστειακή δραστηριότητα, χαρακτηριστικά δε παράγει λάβα περίπου 100 φορές περισσότερη από όση τα ηφαίστεια της Γης ετησίως.
Τα ηφαίστεια αυτά βρίσκονται διάσπαρτα στην επιφάνειά της και τα ανακάλυψε για πρώτη φορά το Voyager, το 1979.

Λεπτομερή παρατήρηση και συλλογή δεδομένων είχαμε από το Galileo - το οποίο ξεκίνησε την αποστολή του το 1989 και τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον Δία το 1995.
Το 2003 με την ολοκλήρωση της αποστολής του μπήκε στην ατμόσφαιρα του Δία.
Τα δεδομένα λοιπόν που μάζεψε κατά την τελευταία φάση της αποστολής του, αναλύθηκαν και δείχνουν ότι η ηφαιστειακή αυτή δραστηριότητα εξηγείται από έναν ωκεανό λιωμένου μάγματος.
Η δημοσίευση υπάρχει στο Science.


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.