Saturday, May 17, 2014

23-24 May 2014: Camelopardalids - it is raining stars!



Και νέα βροχή διαττόντων αναμένεται τον Μάιο και μάλιστα, αν επαληθευθούν οι προσδοκίες, το φαινόμενο αναμένεται ιδιαίτερα έντονο.

Έτσι, μετά τους γνωστούς μας Eta Aquarids που απολαύσαμε στις αρχές Μαΐου -αν και με μικρότερη τελικά ένταση- έρχονται οι..  Camelopardalids.
(Μάλλον στα εγχώρια μαίηνστρημ μήντια έπεσε βαρύς ο όρος και το μετέφρασαν και παλι ως Ήτα Υδροχοΐδες. Ήτα κάθε μήνα, εδώ όμως δε χανόμαστε στη μετάφραση :D).

Η διαφορά τους τώρα εκτός από το φανταιζί όνομα, είναι και η περιοδικότητα:
Δεν πρόκειται για ένα ετήσιο ραντεβού, όπως οι γνωστές μας βροχές μετεώρων, π.χ. Περσείδες.
Για την ακρίβεια είναι εντελώς new entry καθώς φέτος θα το απολαύσουμε πρώτη φορά.

Photo: News-Press.com

Έτσι, την σκόνη του γνωστού μας 209P/LINEAR, θα συναντήσουμε σε μερικές μέρες.
Ο Κομήτης ανακαλύφθηκε το 2004 και περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο ανα πέντε έτη.
Φέτος λοιπόν για πρώτη φορά θα διασχίσουμε την κοσμική σκόνη που μάς άφησε και, όπως συμβαίνει σε κάθε βροχή μετεώρων, η ένταση του φαινομένου θα εξαρτηθεί από την πυκνότητα του νέφους όταν το συναντήσουμε.

Οι προβλέψεις όπως είπαμε είναι ιδιαίτερα αισιόδοξες, οπότε από το spaceballz ευχές για καλή επιτυχία και φυσικά may the clear skies be with you!


*Αναμενόμενο peak: 23-24 Μαίου, 12 με 2 το πρωί.


Friday, May 16, 2014

To the Moon and back.

Νέες εικόνες από τη Σελήνη - και σιγά το νέο θα μου πείτε, όταν σε κάθε Πανσέληνο (καλή ώρα) τα  Instagrams γεμίζουν με σχετικά instantanés. 
Στην περίπτωσή μας όμως μιλάμε για εικόνες που προέκυψαν από ρανταρ, και μάλιστα με συνδυασμό παρατηρήσεων από τα  Green Bank Telescope (GBT) και το Παρατηρητήριο του Arecibo


Image Credit: Bruce Campbell (Smithsonian Institution, National Air and Space Museum); Arecibo/NAIC; NRAO/AUI/NSF


Αυτό που βλέπουμε είναι νέα χαρακτηριστικά, κάτω από την επιφάνεια. Και συγκεκριμένα, "είδαμε" την Mare Serenitatis (κοντά στο σημείο προσεδάφισης του Apollo 17) σε βάθος 10-15 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της Σελήνης. 
Η διαφορά στην ένταση του χρωματισμού των χαρακτηριστικών, αντιστοιχεί σε αλλαγές στην σύνθεση της σεληνιακής σκόνης καθώς και στην ποσότητα πέτρας που βρίσκεται μέσα στο έδαφος.

Αντίστοιχη λεπτομερής παρατήρηση πραγματοποίηθηκε και για τον κρατήρα Αρίστυλλο (Aristillus).

Έτσι, ερχόμαστε ίσως ένα βήμα πιο κοντά στην κατανόηση της Ιστορίας και εξέλιξης του (φυσικού) δορυφόρου μας.


Thursday, May 15, 2014

Rosetta says Hi.

Όπως έγραφα στο χθεσινό ποστ μου λοιπόν (αν το χάσατε, σπεύστε να αναπληρώσετε το κενό, εδώ :)) σήμερα διακτινίζονται τα selfies μας - καθώς και η ESA υπέκυψε στην φρενίτιδα της εποχής και που, σε αυτή την περίπτωση, είναι μάλλον χαριτωμένο σαν κίνηση.



Την ίδια ώρα πάντως, το Rosetta μας στέλνει τις δικές του εικόνες, και έτσι μπορούμε να απολαύσουμε τον 67Ρ/Churyumov–Gerasimenko καθως κινείται στον αστερισμό του Οφιούχου, στο διάστημα μεταξύ 27 Μαρτίου και 4 Μαίου 2014.
Η απόσταση του σκάφους από τον κομήτη έχει φτάσει τα 2 εκατομμύρια χλμ (από τα 5 που ήταν πριν λίγες μέρες) και στο μεταξύ διακρίνεται και η κόμη σκόνης του 67Ρ.

Στην πιο κάτω φωτογραφία (σε zoom) ο κομήτης στις 30 Απριλίου 2014.

ESA / Rosetta / MPS for OSIRIS Team MPS / UPD / LAM / IAA / SSO / INTA / UPM / DASP / IDA

...συνεχίζεται (σύντομα!!)


Από το spaceballz, καλή Παρασκευή :)


Wednesday, May 14, 2014

Exoplanet, say cheese!

Ένας ακόμα εξωπλανήτης ανακαλύφθηκε αυτή την εβδομάδα. Πέρασαν βέβαια οι εποχές που μια τέτοια ανακοίνωση από μόνη της θα έκανε αίσθηση.
Το μέγεθος του πλανήτη, 11 φορές της μάζας του Δία, είναι το πρώτο στοιχείο που τον κάνει ξεχωριστό.

Image by Gemini


Ο GU Psc b όμως έχει κι ένα άλλο ρεκόρ: απέχει από το άστρο του απόσταση 2,000 φορές της απόστασης Γης-Ήλιου. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται περίπου 80,000 γήινα έτη για να διαγράψει μια πλήρη τροχιά γύρω από το άστρο του.
Το πιο εντυπωσιακό ίσως για εμάς, είναι πάντως ότι ως συνέπεια αυτών των μεγεθών, έγινε δυνατή η λεπτομερής απεικόνισή του, από το Gemini, την οποία και μπορούμε να απολαύσουμε πιο πάνω.


*Το άστρο είναι το GU Psc, προφανώς στον αστερισμό των Ιχθύων.


Go, Rosetta!


Άλλη μια είδηση από την Ευρωπαϊκή ESA, αυτή τη φορά από τη Rosetta, το σκάφος που γνώρισε αρκετή δημοσιότητα και στα mainstream media πρόσφατα χάρη στην σχετική καμπάνια - εσείς βέβαια μέσα από το spaceballz, το παρακολουθήσατε before it was cool (pun intended).
Πριν παρασυρθώ σε πιο ψυχρά μονοπάτια, να σας ενημερώσω εδώ ότι πράγματι η καμπάνια σχετικά με τη Rosetta είναι πολύ σοβαρή και οργανωμένη.

Έτσι, τα βιντεο τα οποία κέρδισαν στον διαγωνισμό Wake Up Rosetta θα διακτινιστούν αύριο στο Διάστημα. Για την ακρίβεια, 35 ολάκερα ΜΒ θα μεταδοθούν μέσω του σταθμού που υπάρχει στο  Cebreros (77χλμ από τη Μαδρίτη).

Image by ESA

Βέβαια, το πιο σημαντικό ίσως στην είδηση είναι το συμπέρασμα:
Ότι δηλαδή τα όργανα του σκάφους είναι σε πλήρη λειτουργία κι έτοιμα να λάβουν και στείλουν δεδομένα.
Καθώς βρίσκεται στα 1.5 εκατομμύρια χλ από τον 67Ρ, το Rosetta έχει ήδη ολοκληρώσει την πρώτη από τις 10 μανούβρες που χρειάζονται ώστε να προσεγγίσει τον κομήτη τον Αύγουστο.


Σε αναμονή λοιπόν του διαστημικού selfie που θα μας στείλει ο 67Ρ, μπορείτε να πάρετε μια ιδέα της αποστολής, μέσα από το Rosetta Tour.



*Τα βίντεο που μεταδίδονται αύριο, ζιπαρισμένα εδώ.


Happy Birthday, Herschel!

Σήμερα κλείνουν 5 χρόνια από τότε που ξεκίνησε την αποστολή του το Herschel, το διαστημικό τηλεσκόπια της ESA διαμέτρου 3.5 μέτρων.

Κατά κύριο λόγο παρατηρεί το πρώιμο Σύμπαν, μελετώντας ανάμεσα σε άλλα το κοσμικό υπόβαθρο, την εξέλιξη των γαλαξιών όταν σχηματίζονταν τα περισσότερα άστρα, αλλά και τη μεσοαστρική ύλη.

29 April 2014/Hubble Space Telescope
Copyright: NASA/STScI; 


Στην εικόνα, μια από τις τελευταίες "ανακαλύψεις" του Herschel, ο γαλαξίας SDSS090122.37+181432.3, ή,S0901.
Η εικόνα βέβαια  προέρχεται από το Hubble, και ο S0901 είναι το τόξο στα αριστέρα του κεντρικού γαλαξία της φωτογραφίας.

Ο λόγος τώρα της στρέβλωσης που παρατηρούμε είναι το φαινόμενο του βαρυτικού φακού - κάποιου  δηλαδή γαλαξία που βρίσκεται ανάμεσα σε μας και τον S0901, και βοηθάει στο να μεγενθύνει το φως του, παραμορφώνοντας βέβαια συγχρόνως την εικόνα.
Έτσι πάντως, μπόρεσε το Herschel να μελετήσει τον S0901 δίνοντάς μας το παρακάτω φάσμα.

Image Copyright: ESA/Herschel/HIFI. 


Με λίγα λόγια, ο γαλαξίας αν και νεαρός (όταν το Σύμπαν ήταν ηλικίας 3 δισ ετών/ z~2), παρουσίαζε ομαλότητα στην κίνηση του,  χαρακτηριστικό που συνήθως συναντάται σε πιο ώριμους γαλαξίες.

Μια ακόμα λοιπόν πολύ μακρυνή ματιά στο Σύμπαν, και από το spaceballz τι άλλο; ευχές για πολύ περισσότερα τέτοια ταξίδια!



Tuesday, May 13, 2014

The greek islands - via Copernicus ;)

Και κάτι το οποίο πέρασε μάλλον στα ψιλά, εν μέσω προεκλογικού κλίματος και σχετικού δημοσίου διαλόγου(?).
Μεσα στην κρίση, να που υπάρχουν και φωτεινές εξαιρέσεις και βλέπουμε θετικές ειδήσεις.
Και, αν, για τους προβολείς, το πολιτικάντικο ριάλιτυ έχει προτεραιότητα, μην ανησυχείτε:
Το spaceballz είναι εδώ ακριβώς για να φέρνει στο φως τα σοβαρά, που αφορούν τους nerds (και όχι μόνο).

Image by ESA

Η είδηση λοιπόν: στις 12-13 Μαίου πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το  συνέδριο 'Copernicus Sentinels Serving Society and the Environment', υπό την αιγίδα της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, σε συνεργασία με την ESA.
Το πρόγραμμα Copernicus αναμένεται/φιλοδοξεί να είναι το πιο προηγμένο Πρόγραμμα Παρατήρησης της Γης που έχουμε δεί, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τους δορυφόρους Sentinel.
Ο πρώτος από αυτούς, Sentinel-1a, έχει εκτοξευθεί στις 3 Απριλίου και έστειλε ήδη  δεδομένα.

Είναι προφανές ότι το Copernicus αναμένεται να συμβάλλει στην μελέτη του περιβάλλοντος και την βελτίωση των συνθηκών ζωής ενώ, ακόμα πιο άμεσα, ανοίγει νέα πεδία για επιστημονική έρευνα αλλά πιθανόν και θέσεις εργασίας.
Σε κάθε περίπτωση, η πολύπαθη "ανάπτυξη", αν έχει μια ελπίδα πραγματοποίησης είναι μέσα από τέτοιες οδούς.
Στην χώρα βέβαια που ακόμα και η στοιχειώδης ορθογραφία θεωρείται γραφικότητα, άγνωστο το πώς θα βρούμε την διαδρομή.
Ίσως βοηθήσει ο Οδηγός, που μας θυμίζει ότι "there is an art to flying".
Για να αφήσω όμως την φλυαρία (δυο ποστάκια έγραψα, και θυμήθηκα παλιές καλές συνήθειες;), εδώ το σχετικό δελτίο τύπου και εδώ η σελίδα του Copernicus στην ESA.

*Στην φωτογραφία, μια λίγο διαφορετική άποψη των ελληνικών νησιών:)




Monday, May 12, 2014

Stand by me: Phobos vs. Jupiter


Image Copyright ESA/DLR/FU Berlin (G. Neukum)


Η εικόνα μας έρχεται από το Mars Express της ESA, και απεικόνίζει τον  Φόβο, τον μεγαλύτερο από τους δυο δορυφόρους του Άρη.
Ο "βράχος" (στην πραγματικότητα πρόκειται μάλλον για έναν χαλαρό σωρό από υλικά), φαίνεται να κυριαρχεί στο πλάνο και των τριών στιγμιοτύπων.
Όσο για την κουκκίδα στο βάθος, δεν είναι παρά ο Δίας.

Όσο και αν φαίνεται τα δυο σώματα να είναι δίπλα δίπλα, στην πραγματικότητα υπήρχε μια απόσταση 11,400 χλμ ανάμεσα στο Mars Express και τον Φόβο και άλλα 529 εκατομμύρια χλμ ως τον Δία.
Η οπτική αυτή απάτη οφείλεται στην φαινόμενη ευθυγράμμιση των δυο ουρανίων σωμάτων, γνωστή και ως σύνοδο.

Το συγκεκριμένο φαινόμενο έλαβε χώρα τον Ιούνιο του 2011, και οι φωτογραφίες ανήκουν σε ένα σύνολο 104 συνολικά στιγμιοτύπων από το Mars Express.


Wednesday, May 07, 2014

Αστρική έκρηξη δίνει στοιχεία για τον σχηματισμό μαύρων τρυπών

Στις 24 Οκτωβρίου 2012, κατεγράφη η αστρική έκρηξη GRB121024A, στον αστερισμό του Ηριδανού. Μια έκρηξη, που σημειώθηκε πριν από περίπου 11,000 εκατομμύρια χρόνια και ανήκει στην κατηγόρία των LGRBs  (Long Gamma-Ray Bursts - όπως είναι προφανές από το όνομα, αναφερόμαστε σε πολύ μεγάλες ποσότητες ενέργειας).


Images Credit: NASA, Goddard Space Flight Center/S. Wiessinger


Την έκρηξη αρχικά κατέγραψε ο δορυφόρος Swift της NASA και, μετά την σχετική ειδοποίηση, το μόνο παρατηρητήριο στην Γη που κατάφερε να συλλέξει ακριβή δεδομένα ήταν το ESO με το VLT στην Atacama της Χιλής.

Μετά λοιπόν από τη σχετική μελέτη, αυτό που ανακοινώθηκε ότι εντοπίστηκε στην Χιλή είναι ένα κυκλικά πολωμένο φως, ως άμεση συνέπεια του σχηματισμού μιας μαύρης τρύπας.
Πρόκειται δηλαδή για ένα σενάριο το οποίο εν ολίγοις υποθέτει ότι το φως που εκπέμπεται κατά την έκρηξη του άστρου πρέπει να είναι κυκλικά πολωμένο.
Αυτό πάντως είναι το συμπέρασμα της επιστημονικής ομάδας που μελέτησε τα δεδομένα, και η σχετική δημοσίευση βρίσκεται στο Nature.

Journal Reference:
K. Wiersema, S. Covino, K. Toma, A. J. van der Horst, K. Varela, M. Min, J. Greiner, R. L. C. Starling, N. R. Tanvir, R. A. M. J. Wijers, S. Campana, P. A. Curran, Y. Fan, J. P. U. Fynbo, J. Gorosabel, A. Gomboc, D. Götz, J. Hjorth, Z. P. Jin, S. Kobayashi, C. Kouveliotou, C. Mundell, P. T. O’Brien, E. Pian, A. Rowlinson, D. M. Russell, R. Salvaterra, S. di Serego Alighieri, G. Tagliaferri, S. D. Vergani, J. Elliott, C. Fariña, O. E. Hartoog, R. Karjalainen, S. Klose, F. Knust, A. J. Levan, P. Schady, V. Sudilovsky, R. Willingale. Circular polarization in the optical afterglow of GRB 121024A. Nature, 2014;
DOI: 10.1038/nature13237


Tuesday, May 06, 2014

Postcards from Mars (Curiosity)


 Image Credit: NASA/JPL-Caltech/MSSS

Άλλη μια υψηλής ανάλυσης, εντυπωσιακή, εικόνα από το Curiosity.
Η εικόνα έχει υποστεί επεξεργασία (HDR και απομάκρυνση καμμένων pixels).
Ημερομηνία λήψης είναι η Sol 618 (ή, γήινη μέρα: 3 Μαϊου 2014), και βέβαια αυτό που βλέπουμε είναι η περιοχή κοντά στον κρατήρα Gale.

Η ίδια περιοχή, μαζί με τα ίχνη από τις ρόδες του  Curiosity, φαίνονται στην πιο κάτω φωτογραφία του 2013 (Δεκέμβριος), από τον MRO (Mars Reconnaissance Orbiter), όπως τα κατέγραψε από την τροχιά στην οποία κινείται.
Το όχημα μετακινήθηκε από το Yellowknife Bay προς τα νοτιοδυτικά, προσεγγίζοντας το Mount Sharp.


 Image Credit: NASA/


Παραφράζοντας ελαφρώς, τόσο μακρυά και τόσο κοντά.:-)


Monday, May 05, 2014

Οι λίμνες του Τιτάνα



Image Credit: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute

Άλλη μια άποψη του Τιτάνα από το Cassini, με τις περίφημες λίμνες του - που ήταν ένα από τα πρώτα χαρακτηριστικά του δορυφόρου που έκαναν εντύπωση.
Ως γνωστόν, οι λίμνες αποτελούνται από υγρό μεθάνιο, χάρη σε έναν κύκλο αντίστοιχο με τον κύκλο νερού της Γης.

H φωτογραφία έχει ληφθεί από τα 183,000 km από το Cassini το οποίο συνεχίζει την αποστολή του - την δεύτερη παράταση, για την ακρίβεια, η οποία λήγει τον Σεπτέμβριο του 2017.
Η αρχική διάρκεια της αποστολής ήταν τέσσερα έτη, ως τον Ιούνιο του 2008, ενώ η πρώτη παράταση δόθηκε για τον Σεπτέμβριο του 2010.


Sunday, May 04, 2014

Here comes the Sun

Image by NASA 

Η εικόνα του Ήλιου μας όπως είναι σήμερα, και (σχεδόν) σε real time.
Βλέπουμε πως συνεχίζεται η δραστηριότητα που σημειώθηκε το προηγούμενο διάστημα,
Μάλιστα,  ιδιαίτερα έντονη δραστηριότητα είχαμε στις 19-21 Απριλιόυ όταν μια μόνο ενεργός περιοχή έδωσε αρκετές εκρήξεις πλάσματος, όχι πάντως προς την κατεύθυνση της Γης.




Image by NASA

Σήμερα λοιπόν έχουμε αρκετές ενεργούς περιοχές, και μάλιστα η AR 2051 (στα δεξιά της εικόνας) που δεν υπήρχε δυο μέρες πριν, έχει αρκετή ενέργεια ώστε να δώσει εκλάμψεις κλάσης Χ.
Προς το παρόν η εκτίμηση για κάτι τέτοιο είναι πως υπάρχει μια πιθανότητα 5%.


Και, αν θέλετε να το διαπιστώσετε ιδίοις όμμασι, ιδού το κανάλι του Phoebe Waterman Haas Public Observatory, με live streaming της εικόνας του Ήλιου, της Σελήνης και των πλανητών όπως τα καταγράφει ένα από τα τηλεσκόπια του Παρατηρητηρίου.

Όπως βλέπετε λοιπόν... η Ice Age δεν μας επισκέφτηκε ακόμα, και μπορείτε να απολαύσετε την κυριακάτικη λιακάδα ανενόχλητοι!



 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.